Adhyaya 98

Verse 1

सूत उवाच । ततो दशरथो राजा मंत्रिभिस्तैर्विसर्जितः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं संप्राप्तो हर्षसंयुतः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ರಾಜ ದಶರಥನು, ಆ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿದಾಯಗೊಂಡು, ಹರ್ಷದಿಂದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 2

तत्रागत्य ततो देवीं पित्रा संस्थापिता पुरा । पूजयित्वाऽथ सद्भक्त्या स्नात्वा कुण्डे शुभोदके

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ; ನಂತರ ಶುಭೋದಕವಿರುವ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 3

ततोऽन्यानि च मुख्यानि दृष्ट्वा चायतनानि सः । स्नात्वा तीर्थेष्वनेकेषु दत्त्वा दानान्यनेकशः

ನಂತರ ಅವನು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ; ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪುನಃಪುನಃ ಅನೇಕ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 4

प्रासादं कारयामास देवदेवस्य चक्रिणः । तत्र संस्थापयामास प्रतिमां वैष्णवीं शुभाम्

ಅವನು ದೇವದೇವನಾದ ಚಕ್ರಧಾರಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಸಾದ (ಮಂದಿರ)ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ವೈಷ್ಣವ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು।

Verse 5

तस्याग्रे कारयामास वापीं स्वच्छोदकान्विताम् । सोपानपंक्तिभिर्युक्तां साधुभिः संप्रशंसिताम्

ಅವನ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ವಾಪಿ (ಹಂತಕೊಳ) ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದನು; ಅದು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸಾಧುಜನರಿಂದ ಬಹಳ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಯಿತು।

Verse 6

उदकेन ततस्तस्या देवाराधनतत्परः । प्रकारैर्बहुभिस्तीव्रं चकार सुमहत्तपः

ನಂತರ ಆ ನೀರಿನಿಂದ, ದೇವಾರಾಧನೆಗೆ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಅವನು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 7

ततो वर्षशतेऽतीते तस्य तुष्टो जनार्दनः । विलोक्य च तपस्तीव्रं विहितं तेन भूभुजा

ನಂತರ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಾಗ, ಆ ರಾಜನು ಆಚರಿಸಿದ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಜನಾರ್ದನನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು।

Verse 8

प्रोवाच दर्शनं गत्वा पक्षिराजं समाश्रितः । मेघगम्भीरयावाचा बहुदेवगणैर्वृतः

ದರ್ಶನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ—ಅನೇಕ ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ವೃತನಾಗಿ—ಭಗವಾನ್ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 9

श्रीविष्णुरुवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । अपि ते दुर्लभं काममहं दास्यामि कृत्स्नशः

ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸ, ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಸುವ್ರತ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ದುರ್ಲಭವಾದ ಕಾಮನೆಯಾದರೂ ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾನಮಾಡುವೆನು.

Verse 10

राजोवाच । पुत्रार्थोऽयं समारंभो मया देव कृतोऽखिलः । तपसो देहि मे पुत्रांस्तस्माद्वंशविवृद्धिदान्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವ, ನಾನು ಮಾಡಿದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಯತ್ನವು ಪುತ್ರಾರ್ಥವೇ. ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವಾಗಿ ನನಗೆ ಪುತ್ರರನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ಅವರು ನನ್ನ ವಂಶವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಲಿ.

Verse 11

अन्यत्सर्वं सुराधीश ध्रुवमस्ति गृहे स्थितम् । प्रसादात्तव यत्किंचिद्वैभवं विद्यते मम

ಹೇ ಸುರಾಧೀಶ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ನನಗೆ ಇರುವ ಯಾವ ವೈಭವವೂ ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಇದೆ.

Verse 12

विष्णुरुवाच । अहं तव गृहे राजन्स्वयमेव न संशयः । अवतारं करिष्यामि कृत्वा रूपचतुष्टयम्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನ್, ನಾನು ಸ್ವಯಂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವತಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಾನು ಅವತೀರ್ಣನಾಗುವೆನು.

Verse 13

देवकार्याय तस्मात्त्वं गृहं गत्वा महीपते । कुरु राज्यं यथान्यायं पितृपैतामहं महत्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಹೀಪತೇ, ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗು. ನಿನ್ನ ಪಿತೃ-ಪೈತಾಮಹರ ಮಹಾನ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರವಾಗಿ ಆಳು.

Verse 14

तथेयं या त्वया वापी निर्मिता विमलोदका । राजवापीति विख्याता लोके सेयं भविष्यति

ನೀನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ನಿರ್ಮಲಜಲಯುಕ್ತ ವಾಪಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ರಾಜವಾಪಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು।

Verse 15

अस्यां स्नात्वा नरो भक्त्या य एनां पूजयिष्यति । श्रद्धया परया युक्तः संप्राप्ते पंचमीदिने

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಪಂಚಮೀ ದಿನ ಪರಮಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ತೀರ್ಥ/ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಈ ಪವಿತ್ರ ವ್ರತದ ನಿಶ್ಚಿತ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 16

ततः करिष्यति श्राद्धं यावत्संवत्सरं नृप । अपुत्रः प्राप्स्यते पुत्रान्वंशवृद्धिकरान्स हि

ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಒಂದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಪುತ್ರರಿಲ್ಲದವನೂ ಸಹ ವಂಶವೃದ್ಧಿಕರ ಪುತ್ರರನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುವನು।

Verse 17

एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । प्रहृष्टवदनो भूत्वा सोऽपि राजा ययौ गृहम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಭಗವಾನ್ ನಂತರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅತೀತನಾದನು; ಸಂತೋಷಮುಖನಾದ ರಾಜನೂ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 18

ततः स्तोकेन कालेन तस्य पुत्रचतुष्टयम् । संजातं लोके विख्यातं कलत्रत्रितयस्य च

ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅವನ ಮೂರು ರಾಣಿಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು।

Verse 19

कौशल्यानाम विख्याता तस्य भार्या सुशोभना । ज्येष्ठा तस्यां सुतो जज्ञे रामाख्यः प्रथमः सुतः

ಕೌಶಲ್ಯಾ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಅವನ ಜ್ಯೇಷ್ಠೆ, ಅತಿಶೋಭಿತ ರಾಣಿ. ಅವಳಿಂದ ರಾಮನೆಂಬ ಪ್ರಥಮ ಪುತ್ರನು ಜನ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 20

तथान्या कैकयी नाम तस्य भार्या कनिष्ठिका । भरतो नाम विख्यातस्तस्याः पुत्रोऽभवत्त्वसौ

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವನ ಕನಿಷ್ಠ ರಾಣಿ ಕೈಕೇಯೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು. ಅವಳಿಗೆ ಭರತನೆಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರನು ಜನ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 21

सुमित्राख्या तथा चान्या पत्नी या मध्यमा स्थिता । शत्रुघ्नलक्ष्मणौ पुत्रौ तस्यां जातौ महाबलौ

ಮತ್ತೊಂದು ಮಧ್ಯಮ ರಾಣಿ ಸುಮಿತ್ರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು. ಅವಳಿಂದ ಮಹಾಬಲಿಗಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನ್ಮಿಸಿದರು।

Verse 22

तथान्या कन्यका चैका बभूव वरवर्णिनी । ददौ यां पुत्रहीनस्य लोमपादस्य भूपतेः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಕನ್ಯೆಯೂ ಇದ್ದಳು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣವತಿಯಾದಳು. ಅವಳನ್ನು ಅವನು ಪುತ್ರಹೀನನಾದ ರಾಜ ಲೋಮಪಾದನಿಗೆ ನೀಡಿದನು।

Verse 23

आनृण्यं भूपतिः प्राप्य एवं दशरथस्तदा । पितॄणां प्रययौ स्वर्गं कृतकृत्यस्तथा द्विजाः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರಾಜ ದಶರಥನು ಪಿತೃಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿ ಪಿತೃಲೋಕವಾದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು।

Verse 24

अथ राजाऽभवद्रामः सार्वभौमस्ततः परम् । रावणो येन दुर्धर्षो निहतो देवकंटकः

ಅನಂತರ ರಾಮನು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ರಾಜನಾದನು. ದೇವರಿಗೆ ಕಂಟಕನಾದ ದುರ್ಧರ್ಷ ರಾವಣನನ್ನು ಅವನೇ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 25

येन रामेश्वरश्चात्र निर्मितो लक्ष्मणेश्वरः । सीतादेवी तथा मूर्ता येन चात्र प्रतिष्ठिता

ಇಲ್ಲಿ ರಾಮೇಶ್ವರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರವನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಸೀತೆಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये राजस्वामिराजवापीमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ರಾಜಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ರಾಜವಾಪೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.