Adhyaya 97

Verse 1

। सूत उवाच । ततः प्रभृति नो मन्दो रोहिणीशकटं द्विजाः । भिनत्ति वचनात्तस्य राज्ञो दशरथस्य च

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಆ ಕಾಲದಿಂದ ರಾಜ ದಶರಥನ ವಚನಬಲದಿಂದ ಮಂದ (ಶನೈಶ್ಚರ) ‘ರೋಹಿಣೀ-ಶಕಟ’ವನ್ನು ಇನ್ನು ಮುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 2

तद्वृत्तांतं समाकर्ण्य तस्य शक्रः प्रहर्षितः । भूपालं तं समभ्येत्य ततश्चोवाच सादरम्

ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಪರಮ ಹರ್ಷಿತನಾದನು. ಆ ಭೂಪಾಲನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಂತರ ಸಾದರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 3

अत्यद्भुततरं कर्म त्वयैतत्पृथिवीपते । संसाधितं यदन्येन मनसापि न चिन्त्यते

ಹೇ ಪೃಥಿವೀಪತೇ! ನೀನು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೀ—ಇತರರು ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿಯೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾರದದ್ದನ್ನು।

Verse 4

अत एव हि संतुष्टिः सञ्जाताद्य तवोपरि । वरं मत्तो गृहाणाद्य तदभीष्टं हृदि स्थितम्

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಂದು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ನನ್ನಿಂದ ವರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಇಷ್ಟವನ್ನು।

Verse 5

राजोवाच । त्वया सह सुरश्रेष्ठ मैत्री संप्रार्थयाम्यहम् । शाश्वती सर्वकृत्येषु परमां लोकसंस्थिताम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿಯೂ ಪರಮವಾಗಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರಲಿ।

Verse 6

इन्द्र उवाच । एवं भवतु राजेंद्र त्वया सह सदा मम । संपत्स्यते सदा मैत्री वसोरिव च शाश्वती

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ತಥಾಸ್ತು, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನಿನ್ನೊಡನೆ ನನ್ನ ಮೈತ್ರಿ ವಸುಗಳಂತೆಯೇ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲಿ.

Verse 7

त्वया सदैव मे पार्श्वे सभायां देवसंनिधौ । आगन्तव्यं विशेषेण येन मैत्री प्रवर्धते

ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ—ದೇವಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೈತ್ರಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 8

एवमुक्त्वा सहस्राक्षो जगाम त्रिदिवालयम् । राजापि चागतो हर्म्ये स्वकीये हर्षसंयुतः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ) ತ್ರಿದಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು; ರಾಜನೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಮರಳಿದನು.

Verse 9

रक्षयित्वा जगत्सर्वं शनैश्चर कृताद्भयात् । अप्राप्यां प्राप्य संकीर्तिं स्तूयमानस्तु बन्दिभिः

ಶನೈಶ್ಚರನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭಯದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಅವನು ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಬಂದಿ-ಚಾರಣರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 10

ततः प्रभृति नित्यं स सन्ध्याकाल उपस्थिते । सायाह्नं संविधायाथ याति शक्रस्य मंदिरे

ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಸಾಯಾಹ್ನಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 11

तत्र स्थित्वा चिरं श्रुत्वा गंधर्वाणां मनोहरम् । गीतं दृष्ट्वा च नृत्यं च तानादिविहितं शुभम्

ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ನೆಲೆಸಿ ಅವನು ಗಂಧರ್ವರ ಮನೋಹರ ಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಾನ-ಲಯಗಳಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶುಭ ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಕಂಡನು।

Verse 12

विचित्रार्थाः कथाः श्रुत्वा देवर्षीणां मुखाच्च्युताः । स्वयं च कीर्तयित्वाथ प्रयाति निजमंदिरम्

ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ವಿಚಿತ್ರಾರ್ಥಯುಕ್ತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಾನೇ ಅವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಸ್ವಗೃಹಧಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 13

विमानवरमारुह्य हंसबर्हिणनादितम् । मनोहरपताकाभिः समंताच्च विभूषितम्

ಹಂಸ-ಬರ್ಹಿಣಗಳ ನಾದದಿಂದ ನಿನಾದಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮನೋಹರ ಪತಾಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಅವನು ವೈಭವದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

यदायदा स निर्याति शक्रस्थानान्निजालयम् । तदातदाऽसने तस्य क्रियतेऽभ्युक्षणं सदा

ಯಾವಾಗ ಯಾವಾಗ ಅವನು ಶಕ್ರಸ್ಥಾನದಿಂದ ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೋ, ಆಗಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವನ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಅಭ್ಯುಕ್ಷಣ (ಪವಿತ್ರ ಜಲ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 15

शक्रादेशात्तदा वेत्ति न स भूपः कथंचन । अन्यस्मिन्दिवसे तस्य नारदो मुनिसत्तमः । कथयामास तत्सर्वमभ्युक्षणसमुद्भवम्

ಶಕ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಮುನಿಸತ್ತಮ ನಾರದರು ಅಭ್ಯುಕ್ಷಣದ ಉದ್ಭವದ ಸಮಸ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು।

Verse 16

वृत्तांतं तस्य राजर्षेस्तस्यैव गृहमागतः । तीर्थयात्रा प्रसंगेन विद्वेषपरिवृद्धये

ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯ ಮನೆಗೇ ನಾರದನು ಬಂದು, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು, ದ್ವೇಷವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 17

तच्छ्रुत्वा नारदेनोक्तं श्रद्धेयमपि भूपतिः । न चक्रे हृदयेऽधर्ममात्मानं परिचिंतयन्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿ—ಅದು ನಂಬಬಹುದಾದದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ—ರಾಜನು ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 18

तथापि कौतुकाविष्टो गत्वा शक्रनिवेशनम् । अन्यस्मिन्दिवसे स्थित्वा चिरं तत्र समुत्थितः

ಆದರೂ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನು ಶಕ್ರನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ನಿಂತು ನಂತರ ಎದ್ದು ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 19

अलक्ष्यं वीक्षयामास स्वासनं दूरमास्थितः । किंचित्सद्मांतरं प्राप्य कौतूहलसमन्वितः

ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಕಾಣದಂತೆ ತನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು; ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅರಮನೆಯೊಳಗಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಣೆಗೆ ತಲುಪಿದನು।

Verse 20

ततः शक्रसमादेशादुत्थाय सुरकिंकरः । प्रोक्षयामास तोयेन पार्थिवस्य तदासनम्

ನಂತರ ಶಕ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಸುರಕಿಂಕರನು ಎದ್ದು, ಆ ರಾಜನ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಛಿಂಡಿದನು।

Verse 21

तद्दृष्ट्वा कोपसंपन्नः स राजाऽभ्येत्य वासवम् । प्रोवाच किमिदं शक्र प्रोक्ष्यते यन्ममासनम्

ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜನು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಶಕ್ರಾ! ಇದು ಏನು? ನನ್ನ ಆಸನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ (ಜಲಛಿಟಿಕೆ) ಏಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ?”

Verse 22

किं मया निहता विप्राः किं वा विप्रसमुद्भवम् । शासनं लोपितं किंचित्किं वा विप्रा विनिंदिताः

ನಾನು ಯಾವುದಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನಾ? ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಹಾನಿಗೊಳಪಡಿಸಿದ್ದೇನಾ? ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಆಡಳಿತಶಾಸನವನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಪಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನಾ? ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದ್ದೇನಾ?

Verse 23

किं वा नष्टोऽस्मि संग्रामे दृष्ट्वा शत्रून्समागतान् । दैन्यं वा जल्पितं तेषां भयत्रस्तेन चेतसा

ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತೇನಾ? ಇಲ್ಲವೇ ಭಯದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರ ಮುಂದೆ ದೀನವಚನಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದೇನಾ?

Verse 24

मम राज्येऽथवा शक्र दुर्बलो बलवत्तरैः । पीड़्यते वाथ चौराद्यैर्मुष्यते वंचकैस्तथा

ಅಥವಾ, ಹೇ ಶಕ್ರಾ, ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲರು ಬಲಿಷ್ಠರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಅಥವಾ ಜನರು ಕಳ್ಳರಿಂದ ದೋಚಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ವಂಚಕರಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಮೋಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದಾರೆಯೇ?

Verse 25

किं वा राज्ये मदीये च जायते योनिविप्लवः । संकरो वाथ वर्णानां परित्यक्तविधिक्रमः

ಅಥವಾ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಲ-ವಂಶ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆಯೇ? ಇಲ್ಲವೇ ವಿಧಿ-ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವರ್ಣಸಂಕರವು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದೇ?

Verse 26

किं वा दुर्जनवाक्येन दूषितो दोषवर्जितः । दंड्यते मम राज्ये च केनचित्त्रिदशेश्वर

ಹೇ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರಾ! ದುರ್ಜನರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ದೋಷವಿಲ್ಲದವನು ಕೂಡ ಕಲಂಕಿತನಾಗಿ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಂದಲೋ ದಂಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆಯೇ?

Verse 27

किं वा चौरोऽथ पापो वा गृहीतो दोषवान्स्वयम् । मुच्यते द्रव्यलोभेन तथान्यो वा जुगुप्सितः

ಕಳ್ಳನೋ ಪಾಪಿಯೋ ನಿಜವಾಗಿ ದೋಷಿಯಾಗಿದ್ದು ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಧನಲೋಭದಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆಯೇ? ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೋ ಜುಗುಪ್ಸಿತನನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

Verse 28

किंस्विन्मया परित्यक्तः कोऽप्यत्र शरणागतः । भयत्रस्तः सुभीतेन प्राणानां त्रिदशाधिप

ಹೇ ತ್ರಿದಶಾಧಿಪಾ! ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಗೆ ಶರಣಾಗಿ ಬಂದ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಎಂದಾದರೂ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನು?

Verse 29

कस्य वा पृष्ठमांसानि भक्षितानि मया क्वचित् । कच्चिच्च त्रिदशाधीष ब्राह्मणस्य विशेषतः

ಹೇ ತ್ರಿದಶಾಧೀಶಾ! ನಾನು ಎಂದಾದರೂ ಯಾರ ಬೆನ್ನಿನ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇನು? ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನದಂತೂ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ!

Verse 30

किं वा दानं मया दत्त्वा ब्राह्मणाय महात्मने पश्चात्तापः । कृतः पश्चाद्दत्तं चोपेक्षितं च वा

ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಿ ನಾನು ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟಿದ್ದೇನು? ಅಥವಾ ದಾನ ಕೊಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನೂ ಅದರ ಯೋಗ್ಯ ಸತ್ಕಾರವನ್ನೂ ನಂತರ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇನು?

Verse 31

किं वा राज्ये मदीये च दीनानां प्रपतंति च । अश्रुपाता दिवारात्रं दुःखितानां समंततः

ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀನರು ಪತನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವರೇ? ದುಃಖಿತರ ಕಣ್ಣೀರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆಯೇ?

Verse 32

दैवं वा पैतृकं वापि किं वा कर्म गृहे मम । लोपं गच्छति देवेन्द्र क्रियते वा विधिच्युतम्

ಹೇ ದೇವೇಂದ್ರ! ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೈವಕರ್ಮವೋ ಪಿತೃಕರ್ಮವೋ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ವಿಧಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ?

Verse 33

यत्त्वया क्रियते नित्यं तोयैरभ्युक्षणं मम । आसनस्य द्रुतं ब्रूया यत्पापं विहितं मया

ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ನೀರಿನಿಂದ ನನ್ನ ಆಸನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೇನು? ಬೇಗನೆ ಹೇಳು.

Verse 34

इन्द्र उवाच । न विद्यते महाराज शरीरे तव पातकम् । न राष्ट्रे च कुले गेहे भृत्यवर्गे विशेषतः

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ! ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪಾತಕವಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ, ಕುಲದಲ್ಲೂ, ಮನೆಯಲ್ಲಿೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೃತ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 35

परं शृणु प्रवक्ष्यामि यत्ते पापं भविष्यति । तेन संप्रोक्ष्यते चैव आसनं सर्वदैव तु

ಆದರೆ ಕೇಳು—ನಿನಗೆ ಮುಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ದೋಷವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿನ್ನ ಆಸನವು ಸದಾ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 36

अपुत्रस्य गतिर्नास्ति न च स्वर्गं प्रपद्यते । पैतृकेण नरो ग्रस्तो य ऋणेन सदा नृप

ಹೇ ನೃಪ! ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಗತಿಯಿಲ್ಲ, ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಪಿತೃಋಣದಿಂದ ನರನು ಸದಾ ಬಂಧಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

द्वेष्यतां याति देवानां पितॄणां च विशेषतः । यदा पश्यति पुत्रस्य वदनं पुरुषो नृप

ಹೇ ನೃಪ! ಪುರುಷನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ಅವನು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ.

Verse 38

आनृण्यं समवाप्नोति पितॄणां स तदा ध्रुवम् । स त्वं नैव गतो राजन्नानृण्यं यन्मयोदितम्

ಆಗ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಿತೃಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಹೇ ರಾಜನ್! ನಾನು ಹೇಳಿದ ಆ ಆನೃಣ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಇನ್ನೂ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.

Verse 39

पितॄणां तेन ते नित्यमासनेऽभ्युक्षणं कृतम् । तस्माद्यतस्व पुत्रार्थं यदीच्छसि परां गतिम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳ ನಿಮಿತ್ತ ನಿನ್ನ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ನಿತ್ಯ ಅಭ್ಯುಕ್ಷಣ (ಜಲಪ್ರೋಕ್ಷಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪರಮಗತಿ ಬೇಕಾದರೆ ಪುತ್ರಾರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.

Verse 40

आत्मानं नरकात्त्रातुं पुंसंज्ञाच्च तथा नृप । एवमुक्तः स शक्रेण राजा दशरथस्तदा

ಹೇ ನೃಪ! ನರಕದಿಂದ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ‘ಪುಂಸ್’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆ (ಪೌರುಷ-ಸ್ಥಿತಿ) ಪಡೆಯಲು—ಎಂದು ಶಕ್ರನು ಹೇಳಿದಾಗ ರಾಜ ದಶರಥನು ಆಗ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದನು.

Verse 41

दुःखेन महता युक्तो लज्जयाऽधोमुखः स्थितः । आमंत्र्याथ सहस्राक्षं गत्वाऽयोध्यां निजां पुरीम् । अमात्यानां निजं राज्यमर्पयामास सत्वरः

ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತ ಅವನು ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ತನ್ನ ನಗರಿಯಾದ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 42

ततः प्रोवाच तान्सर्वांस्तपः कार्यं मयाऽधुना । यावत्पुत्रस्य संप्राप्तिस्तावदेव न संशयः

ನಂತರ ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳಿದನು—“ಈಗ ನಾನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು; ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿ ಆಗುವವರೆಗೂ ಅದನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 43

एतद्राज्यं प्रयत्नेन रक्षणीयं यथाविधि । युष्माभिर्मम वाक्येन यावदागमनं मम

“ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಂತೆ, ನಾನು ಮರಳಿ ಬರುವವರೆಗೆ, ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೀವು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.”

Verse 44

मंत्रिण ऊचुः । युक्तमेतन्महाराज पुत्रार्थं यत्समुद्यमः । क्रियते पुत्रहीनस्य किं राज्येन धनेन वा

ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಮಹಾರಾಜ, ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಯುಕ್ತವೇ. ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವೋ ಧನವೋ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?”

Verse 45

वयं रक्षां करिष्यामस्तव राज्ये समंततः । निर्वृतिं त्वं समास्थाय कुरु पुत्रकृते तपः

“ನಾವು ನಿಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ನೀವು ಮನಶ್ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ.”

Verse 46

कार्तिकेयपुरं गत्वा यत्र पित्रा पुरा तव । तपस्तप्तं यथा लब्धा सिद्धिश्च मनसेप्सिता

ಕಾರ್ತಿಕೇಯಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು—ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮನೋಇಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರಕಿತು.

Verse 97

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्र माहात्म्ये दशरथकृततपःसमुद्योगवर्णनंनाम सप्तनवतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ದಶರಥಕೃತ ತಪಃಸಮುದ್ಯೋಗವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.