Adhyaya 94

Verse 1

सूत उवाच । तथान्या लोहयष्टिस्तु तस्मिन्क्षेत्रेऽतिशोभना । मुक्ता परशुरामेण भंक्त्वा निजकुठारकम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಾಮಯವಾದ ‘ಲೋಹಯಷ್ಟಿ’ ಇದೆ. ಪರಶುರಾಮನು ತನ್ನ ಕುಠಾರವನ್ನು ಮುರಿದು, ಅದರಿಂದಲೇ ಆ ಲೋಹಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.

Verse 2

तां दृष्ट्वा मानवः सम्यगुपवासपरायणः । मुच्यते हि स्वकात्पापात्तत्क्षणाद्विजसत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಆ ಪವಿತ್ರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿ ಉಪವಾಸಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಮನುಷ್ಯನು, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कुतः परशुरामेण भंक्त्वा निजकुठारकम् । निर्मिता लोहयष्टिः सा तत्रोत्सृष्टा च सा कुतः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಪರಶುರಾಮನು ತನ್ನ ಕುಠಾರವನ್ನು ಮುರಿದು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆ ಲೋಹಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು? ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದನು?

Verse 4

सूत उवाच । यदा रामो ह्रदं कृत्वा तर्पयित्वा निजान्पितॄन् । गतामर्षो द्विजेन्द्राणां दत्त्वा यज्ञे वसुन्धराम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಮನು (ಪರಶುರಾಮನು) ಒಂದು ಹ್ರದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ದ್ವಿಜೇಂದ್ರರ ಮೇಲಿನ ಕೋಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ—

Verse 5

ततः संप्रस्थितो हृष्टो धृत्वा मनसि सागरम् । स्नानार्थं तं समादाय कुठारं भास्करप्रभम्

ನಂತರ ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೊರಟನು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು. ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಭಾಸ್ಕರಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಕುಠಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.

Verse 6

तदा स मुनिभिः प्रोक्तः सर्वैस्तत्क्षेत्रवासिभिः । वांछद्भिस्तु हितं तस्य सदा शमपरायणैः

ಆ ವೇಳೆ ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಸದಾ ಶಮಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದು ಅವನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 7

रामराम महाभाग यद्धारयसि पाणिना । शस्त्रं पूर्णे प्रतिज्ञोऽपि तन्न युक्तं भवेत्तव

‘ರಾಮ ರಾಮ, ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನೀನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಶಸ್ತ್ರ—ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಪೂರ್ಣವಾದರೂ—ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.’

Verse 9

अनेन करसंस्थेन तव कोपः कथंचन । न यास्यति शरीरस्थस्तस्मादेनं परित्यज

‘ಇದು ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವವರೆಗೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ನಿನ್ನ ಕೋಪವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।’

Verse 12

यदि चैनं मया मुक्तं कुठारं च द्विजोत्तमाः । ग्रहीष्यति परः कश्चिन्मम वध्यो भविष्यति

(ಪರಶುರಾಮನು ಹೇಳಿದರು:) ‘ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನಾನು ಈ ಕುಠಾರವನ್ನು ಬಿಡಿದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವನು; ಆಗ ಅವನು ನನ್ನ ವಧ್ಯನಾಗುವನು।’

Verse 13

नापराधमिमं शक्तः सोढ़ुं चाहं कथंचन । अपि ब्राह्मणमुख्यस्य जनस्यान्यस्य का कथा

(ಪರಶುರಾಮನು ಹೇಳಿದರು:) ‘ಈ ಅಪರಾಧವನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಹಿಸಲಾರೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮುಖ್ಯನ ವಿರುದ್ಧವಾದರೆ; ಇನ್ನಿತರರ ವಿಷಯವೇನು ಹೇಳಬೇಕು!’

Verse 14

तथापि नास्ति ते शांतिर्मुक्तेऽप्यस्मिन्द्विजोत्तमाः । गृहीतेऽपि च युष्माभिस्तस्माद्रक्ष्यः प्रयत्नतः

ಆದರೂ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರೂ ನಿಮಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯದು. ನೀವು ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ, ಆದಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಬೇಕು.

Verse 15

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येवं त्वं महाभाग रक्षार्थं संप्रयच्छसि । अस्माकं तत्र भंक्त्वाशु पिंडं कृत्वा समर्पय

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಏನನ್ನಾದರೂ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುರಿದು ಒಂದು ಘನ ಪಿಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ನಮಗೆ ಅರ್ಪಿಸು.

Verse 16

येन रक्षामहे सर्वे परमं यवमाश्रिताः । न च गृह्णाति वा कश्चिद्गते कालांतरेऽपि च

ಯಾವುದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು ರಕ್ಷಿತರಾಗಿರೋಮೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲಾಂತರವಾದರೂ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಕಬಳಿಸದಂತೆ.

Verse 17

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा रामः शस्त्रभृतां वरः । चक्रे लोहमयीं यष्टिं तं भंक्त्वा स कुठारकम्

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ತನ್ನ ಕುಠಾರವನ್ನು ಮುರಿದು ಅದರಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಯಷ್ಟಿಯನ್ನು (ದಂಡವನ್ನು) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 18

ततः स ब्राह्मणेंद्राणामर्पयामास सादरम् । रक्षार्थं भार्गवश्रेष्ठो विनयावनतः स्थितः

ನಂತರ ಭಾರ್ಗವಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪರಶುರಾಮನು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು ನಿಂತು, ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಂದ್ರರಿಗೆ ಆ ಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 19

ब्राह्मणा ऊचुः । लोहयष्टिमिमां राम त्वत्कुठारसमुद्भवाम् । वयं संरक्षयिष्यामः पूजयिष्याम एव हि

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮಾ! ನಿನ್ನ ಕುಠಾರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಲೋಹಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾವು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವೆವು।

Verse 20

यथा शक्तिमयी कीर्तिः स्कन्दस्यात्र प्रतिष्ठिता । लोहयष्टिमयी तद्वत्तव राम भविष्यति

ಯಥಾ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನ ಕೀರ್ತಿ ಶಕ್ತಿ (ವೇಲು)ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಿದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ರಾಮಾ! ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಲೋಹಯಷ್ಟಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುವುದು।

Verse 21

भ्रष्टराज्यस्तु यो राजा एनामाराधयिष्यति । स्वं राज्यमचिरात्प्राप्य स प्रतापी भविष्यति

ರಾಜ್ಯಭ್ರಷ್ಟನಾದ ಯಾವ ರಾಜನು ಇದನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವನೋ, ಅವನು ಶೀಘ್ರವೇ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿಯಾಗುವನು।

Verse 22

विद्याकृते द्विजो वा यः सदैनां पूजयिष्यति । स विद्यां परमां प्राप्य सर्वज्ञत्वं प्रपत्स्यते

ವಿದ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ಇದನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸುವನೋ, ಅವನು ಪರಮ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುವನು।

Verse 23

अपुत्रो वा नरो योऽथ नारी वा पूजयिष्यति । एतां यष्टिं त्वदीयां च पुत्रवान्स भविष्यति

ಪುತ್ರರಹಿತನಾದ ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ—ನಿನ್ನ ಈ ಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು/ಅವಳು ಸಂತಾನವಂತನಾಗುವನು/ಆಗುವಳು।

Verse 24

उपवासपरो भूत्वा यश्चैनां पूजयिष्यति । आश्विनस्यासिते पक्षे चतुर्दश्यां विशेषतः

ಉಪವಾಸನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು—ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 25

एवं श्रुत्वा ततो रामस्तेषामेव द्विजन्मनाम् । प्रणम्य प्रययौ तूर्णं समुद्रसदनं प्रति

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಮನು ಆ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಮುದ್ರಧಾಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 26

तेऽपि विप्रास्ततस्तस्याश्चक्रुः प्रासादमुत्तमम् । तत्र संस्थाय तां चक्रुस्ततः पूजासमाहिताः

ಆ ವಿಪ್ರರೂ ಅವಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾಸಾದ (ದೇವಾಲಯ)ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 27

प्राप्नुवंति च तत्पार्श्वात्कामानेव हृदि स्थितान् । सुस्तोकेनाऽपि कालेन दुर्लभास्त्रिदशैरपि

ಆ ಪವಿತ್ರ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ಜನರು ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೇ—ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ವರಗಳನ್ನೂ ಸಹ।

Verse 94

कुठारश्चैव विप्रेंद्रा रुद्रतेजोद्भवेन च । लोहेन निर्मितः पूर्वमक्षयो विश्वकर्मणा

ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ! ರುದ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಂದು ಕುಠಾರ (ಪರಶು)ವನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ರೂಪಿಸಿದನು; ಅದು ಸ್ವಭಾವತಃ ಅಕ್ಷಯ।