Adhyaya 56

Verse 1

। सूत उवाच । तस्यापि नातिदूरस्थं सांबादित्यं सुरेश्वरम् । दृष्ट्वा कामानवाप्नोति सर्वान्मर्त्यो हृदि स्थितान्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಹುದೂರವಲ್ಲ ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನೆಂಬ ಸುರೇಶ್ವರನು ಇದ್ದಾನೆ. ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

यस्तु माघस्य शुक्लायां सप्तम्यां रविवासरे । भक्त्या संपश्यते मर्त्यो नरकान्न स पश्यति

ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯಂದು, ಅದು ರವಿವಾರವಾಗಿರುವಾಗ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ (ಅವನನ್ನು) ದರ್ಶಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ನರಕಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 3

आसीत्पूर्वं द्विजो नाम गालवः स महामुनिः । स्वाध्यायनिरतो नित्यं वेदवेदांगपारगः

ಹಿಂದೆ ಗಾಲವನೆಂಬ ದ್ವಿಜ ಮಹಾಮುನಿಯೊಬ್ಬನಿದ್ದನು. ಅವನು ನಿತ್ಯ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 4

शुचिव्रतपरः शांतो देवद्विजपरायणः । कृतज्ञश्च सुशीलश्च यज्ञकर्मविचक्षणः

ಅವನು ಶುಚಿವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರ, ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಶಾಂತ, ದೇವರು ಹಾಗೂ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಪರಾಯಣ; ಕೃತಜ್ಞ, ಸುಶೀಲ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಕ್ಷಣನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 5

तस्यैवं वर्तमानस्य संप्राप्तं पश्चिमं वयः । अपुत्रस्य द्विजश्रेष्ठास्ततो दुःखं व्यजायत

ಇಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ವಯಸ್ಸು (ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ) ಬಂದಿತು; ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನಲ್ಲಿ ದುಃಖವು ಉದಯವಾಯಿತು.

Verse 6

ततः सर्वं परित्यज्य गृहकृत्यं स भक्तिमान् । सूर्यमाराधयामास क्षेत्रेऽत्रैव समाहितः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಭಕ್ತನು ಎಲ್ಲಾ ಗೃಹಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಇದೇ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಸೂರ್ಯದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 7

वटवृक्षं समाश्रित्य श्रद्धया परया युतः । स्थापयित्वा रवेरर्चां यथोक्तां पंचरात्रिके

ವಟವೃಕ್ಷದ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಪಂಚರಾತ್ರ ವಿಧಾನದಂತೆ ರವಿ (ಸೂರ್ಯ) ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ಅರ್ಚಾ/ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 8

वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते जलसंश्रयः । पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे निराहारो जितेन्द्रियः

ವರ್ಷಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ತೆರೆದ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ಶಯನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಹೇಮಂತದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು—ನಿರಾಹಾರಿಯಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು।

Verse 9

ततः पंचदशे वर्षे संप्राप्ते भगवान्रविः । वटवृक्षं समाश्रित्य समीपस्थमुवाच तम्

ನಂತರ ಹದಿನೈದನೇ ವರ್ಷ ಬಂದಾಗ ಭಗವಾನ್ ರವಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು; ವಟವೃಕ್ಷದ ಬಳಿ ನಿಂತು, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 10

श्रीसूर्य उवाच । वरदोस्म्यद्य भद्रं ते वरं प्रार्थय गालव । अतिदुर्लभमप्याशु तव दास्याम्यसंशयम्

ಶ್ರೀಸೂರ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದು ನಾನು ನಿನಗೆ ವರದಾತನು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಹೇ ಗಾಲವ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ಅದು ಅತಿದುರ್ಳಭವಾದರೂ ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಶೀಘ್ರ ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು।

Verse 11

गालव उवाच । अपुत्रोऽहं सुरश्रेष्ठ पश्चिमे वयसि स्थितः । तस्माद्देहि सुतं मह्यं वंशवृद्धिकरं परम्

ಗಾಲವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಾನು ಅಪುತ್ರನು, ವಯಸ್ಸಿನ ಪಶ್ಚಿಮಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ವಂಶವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪರಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 15

सप्तम्यश्च द्विजश्रेष्ठ निराहारस्तु भक्तितः या । स प्राप्स्यति न संदेहः पुत्रं वंशविवर्धनम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ನಿರಾಹಾರ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ವಂಶವರ್ಧಕ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

एवमुक्त्वा च सप्ताश्वो विरराम दिवाकरः । गालवोऽपि प्रहृष्टात्मा जगाम निजमंदिरम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಸಪ್ತಾಶ್ವನಾದ ದಿವಾಕರ (ಸೂರ್ಯ) ಮೌನಗೊಂಡನು; ಗಾಲವನು ಸಹ ಹರ್ಷಿತಾತ್ಮನಾಗಿ ತನ್ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 17

नातिदीर्घेण कालेन ततस्तस्याभव तत्सुतः । यथोक्तस्तेन देवेन सर्वलक्षणलक्षितः

ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲವಾಗದೆ ಅವನಿಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು—ಆ ದೇವನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ—ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 18

ततश्चक्रे पिता नाम वटेश्वर इति स्वयम् । वटस्थेन यतो दत्तः संतुष्टेनांशुमालिना

ನಂತರ ತಂದೆಯೇ ಸ್ವತಃ ಅವನಿಗೆ ‘ವಟೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟನು; ಏಕೆಂದರೆ ವಟವೃಕ್ಷದ ಬಳಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಅಂಶುಮಾಲಿ (ಸೂರ್ಯ) ಅವನನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದ್ದನು.

Verse 19

वटेश्वरसुतान्दृष्ट्वा पौत्रांश्च द्विजसत्तमाः । गालवः सूर्यमापन्नः कृत्वा सुविपुलं तपः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ವಟೇಶ್ವರನ ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಪೌತ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಾಲವನು ಅತಿವಿಶಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 20

वटेश्वरोऽपि संज्ञाय पित्रा संस्थापितं रविम् । तदर्थं कारयामास प्रासादं सुमनोहरम्

ವಟೇಶ್ವರನೂ ತನ್ನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿ ರವಿಯನ್ನು (ಸೂರ್ಯನನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾದ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು (ಮಂದಿರವನ್ನು) ಕಟ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 21

ततःप्रभृति लोके च स वटादित्यसंज्ञितः । पुत्रप्रदो ह्यपुत्राणां विख्यातो भुवनत्रये

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ‘ವಟಾದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ಅಪುತ್ರರಿಗೆ ಪುತ್ರಪ್ರದಾತನಾಗಿ ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಖ್ಯಾತನಾದನು।

Verse 22

सप्तम्यां सूर्यवारेण उपवासपरायणः । यस्तं पूजयते भक्त्या सप्तर्मार्द्वादश क्रमात् । स प्राप्नोति सुतं श्रेष्ठं स्ववंशस्य विवर्धनम्

ಸಪ್ತಮಿ ತಿಥಿ ಭಾನುವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಉಪವಾಸನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಪ್ತಾರ್ಚನ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶೋಪಚಾರ ವಿಧಿಯಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು, ತನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

निष्कामो वा नरो यस्तु तं पूजयति मानवः । स मोक्षमाप्नुयान्नूनं दुर्लभं त्रिदशैरपि

ಆದರೆ ನಿಷ್ಕಾಮನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮಾನವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅದು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।

Verse 24

अथ गाथा पुरा गीता नारदेन सुरर्षिणा । दृष्ट्वा पुत्रप्रदं देवं वटादित्यं सुरेश्वरम्

ಆಗ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದನು—ಪುತ್ರಪ್ರದನಾದ ಸುರೇಶ್ವರ ವಟಾದಿತ್ಯ ದೇವನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ।

Verse 25

अपि वर्षशता नारी वंध्या वा दुर्भगापि वा । सांबसूर्यप्रसादेन सद्यो गर्भवती भवेत्

ಸ್ತ್ರೀ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ವಂಧ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಥವಾ ಸಂತಾನಹೀನಳಾಗಿದ್ದರೂ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ—ಸಾಂಬಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವಳು ತಕ್ಷಣ ಗರ್ಭವತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 26

किं दानैः किं व्रतैर्ध्यानैः किं जपैः सोपवासकैः । पुत्रार्थं विद्यमानेऽथ सांबसूर्ये सुरेश्वरे

ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ದೇವಾಧಿಪತಿಯಾದ ಸಾಂಬಸೂರ್ಯನು ಸ್ವಯಂ ಇರುವುದರಿಂದ, ದಾನಗಳು, ವ್ರತಗಳು, ಧ್ಯಾನಗಳು, ಉಪವಾಸಸಹಿತ ಜಪಗಳು ಏಕೆ ಬೇಕು?

Verse 27

वर्षमेकं नरो भक्त्या यः पश्येत्सूर्यवासरे । कृतक्षणोऽत्र पुत्रं स लभते चोत्तमं सुखम्

ಯಾವ ಪುರುಷನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಪ್ರತೀ ಭಾನುವಾರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಮಯವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಮಾಡಿ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಖವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 28

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं देवं यत्नतो द्विजाः । पश्येदात्महितार्थाय स्ववंशपरिवृद्धये

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಆತ್ಮಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವವಂಶದ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಹಾಗೂ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆ ದೇವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು।