Adhyaya 52

Verse 1

। सूत उवाच । उमामहेश्वरौ तत्र स्थापितौ तेन भूभुजा । प्रासादं परमं कृत्वा साधुदृष्टिसुखप्रदम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನು ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು; ಸಾಧುಜನರ ದೃಷ್ಟಿಗೇ ಸುಖ ನೀಡುವ ಪರಮೋತ್ತಮ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 2

तस्याग्रतः शुभं कुंडं तत्र चैव विनिर्मितम् । स्वच्छोदकेन सम्पूर्णं पद्मिनीखंडमंडितम्

ಆ ಧಾಮದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಶುಭ ಕುಂಡವೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು—ಸ್ವಚ್ಛ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪದ್ಮಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 3

स्नात्वा तत्र नरो भक्त्या तौ पश्येद्यः समाहितः । माघशुक्लचतुर्दश्यां न स भूयोऽत्र जायते

ಯಾವನು ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಆ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುವನೋ—ಅವನು ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 4

तस्यैव पूर्वदिग्भागेऽगस्त्यकुण्डसमीपतः । अस्ति वापी महापुण्या सर्वपातकनाशिनी

ಅದೇ ಸ್ಥಳದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಗಸ್ತ್ಯಕುಂಡದ ಸಮೀಪ, ಮಹಾಪುಣ್ಯದಾಯಕವಾದ ಒಂದು ವಾಪಿ ಇದೆ—ಅದು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 5

तस्यां यः कुरुते स्नानं मासि वै फाल्गुने नरः । सोपवासः सिताष्टम्यां वांछितं लभते च सः

ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವವನು ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

तस्या दक्षिणदिग्भागे तत्रास्ति कपिला नदी । कपिलो यत्र संप्राप्तः सिद्धिं सांख्यसमुद्भवाम्

ಅದರ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಪಿಲಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕಪಿಲರು ಸಾಂಖ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆತ್ಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 7

कपिलायाश्च पूर्वेण सिद्धक्षेत्रं प्रकीर्तितम् । यत्र सिद्धिं गताः सिद्धाः पुरा शत सहस्रशः

ಕಪಿಲಾ ನದಿಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಿದ್ಧರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 8

यो यं काममभिध्याय तपस्तत्र समाचरेत् । षण्मासाभ्यंतरे नूनं स तमाप्नोति मानवः

ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮಾನವನು ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅದನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 9

तस्याधस्ताच्छिला विप्रा विद्यते वैष्णवी शुभा । भ्रमन्ती चतुरस्रा च सर्वपातकनाशिनी

ಆ ಸ್ಥಳದ ಕೆಳಗೆ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಶುಭವಾದ ವೈಷ್ಣವೀ ಶಿಲೆಯಿದೆ; ಅದು ಪರಿಕ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಾ ಚತುರಸ್ರವೂ ಆಗಿ, ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 10

सदा महानदीतोयक्षालिता मुक्तिदा नृणाम् । गंगायमुनयोर्मध्ये संनिविष्टा सरस्वती

ಮಹಾನದಿಯ ಜಲದಿಂದ ಸದಾ ತೊಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ಸರಸ್ವತಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದಾಯಿನಿ; ಅವಳು ಗಂಗಾ–ಯಮುನೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 11

त्रिवेणी वहते तस्याः पुरतो भुक्तिमुक्तिदा । तस्यामुपरि दग्धानां ब्राह्मणानां विशेषतः

ಅವಳ ಮುಂದೆಯೇ ತ್ರಿವೇಣಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಅದು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವಳ ತೀರದಲ್ಲಿ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ (ಈ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ).

Verse 12

नूनं मुक्तिर्भवेत्तेषां चिता भस्मनि गोष्पदम् । दृश्यते तत्र तज्ज्ञात्वा संस्कार्या ब्राह्मणा मृताः

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಚಿತಾಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ ‘ಗೋವಿನ ಖುರದ ಗುರುತು’ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮೃತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 13

तस्यैवोत्तरदिग्भागे रुद्रकोटिर्द्विजोत्तमाः । अस्ति संपूजिता विप्रै र्दाक्षिणात्यैर्महात्मभिः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾ! ಅದರ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ರುದ್ರಕೋಟಿ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ದಕ್ಷಿಣದ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 14

महायोगिस्वरूपेण दाक्षिणात्या द्विजोत्तमाः । चमत्कारपुरे क्षेत्रे श्रुत्वा स्वयमुमापतिम्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾ! ದಕ್ಷಿಣದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಚಮತ್ಕಾರಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಯೋಗಿ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಉಮಾಪತಿ (ಶಿವ) ಇರುವನೆಂದು ಕೇಳಿ, (ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ಪ್ರೇರಿತರಾದರು).

Verse 15

ततः कौतूहलाविष्टाः श्रद्धया परया युताः । कोटिसंख्या द्रुतं जग्मुस्तस्य दर्शनवांछया

ಆಮೇಲೆ ಪವಿತ್ರ ಕೌತುಕದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟರಾಗಿ, ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಕೋಟಿಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆತನ ದರ್ಶನಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಟರು।

Verse 16

अहंपूर्वमहंपूर्वं वीक्षयिष्यामि तं हरम् । इति श्रद्धासमो पेताश्चक्रुस्ते शपथं गताः

“ನಾನು ಮೊದಲು, ನಾನು ಮೊದಲು ಆ ಹರನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವೆನು” ಎಂದು, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆವಿಷ್ಟರಾಗಿ, ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಶಪಥ ಮಾಡಿದರು।

Verse 17

एतेषां मध्यतो यस्तं महायोगिनमीश्वरम् । चरमं देवमीक्षेत भविष्यति स पापकृत्

ಇವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆ ಮಹಾಯೋಗಿ ಈಶ್ವರ ದೇವನನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಶಿಸುವನೋ, ಅವನು ಪಾಪಕೃತನಾಗುವನು।

Verse 18

ततस्तेषामभिप्रायं ज्ञात्वा देवो महेश्वरः । भक्तिप्रीतो हितार्थाय कोटिरूपैर्व्यवस्थितः

ಆಮೇಲೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಕೋಟಿರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 19

हेलया दर्शनं प्राप्तः सर्वेषां द्विजसत्तमाः । ततः प्रभृति तत्स्थानं रुद्रकोटीतिविश्रुतम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವನ ದರ್ಶನ ಲಭಿಸಿತು; ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ‘ರುದ್ರಕೋಟಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು।

Verse 20

तदर्थं पठितः श्लोको नारदेन पुरा द्विजाः । रुद्रावर्तं समालोक्य प्रहृष्टेन द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾರದನು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪಠಿಸಿದನು. ರುದ್ರಾವರ್ತವನ್ನು ನೋಡಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹರ್ಷಗೊಂಡರು.

Verse 21

आषाढीं कार्तिकीं माघीं तथा चैत्रसमुद्भवाम् । धन्याः पृथिव्यां लप्स्यंते रुद्रावर्ते चतुर्दशीम्

ಆಷಾಢ, ಕಾರ್ತಿಕ, ಮಾಘ ಅಥವಾ ಚೈತ್ರ—ಯಾವ ಮಾಸದಲ್ಲೇ ಬಂದರೂ, ರುದ್ರಾವರ್ತದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ದಶಿ ತಿಥಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧನ್ಯರು.

Verse 22

आजन्मशतसाहस्रं कृत्वा पापं नरः क्षितौ । रुद्रावर्तं समालोक्य विपाप्मत्वं प्रपद्यते

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಪಾಪ ಮಾಡಿದರೂ, ರುದ್ರಾವರ್ತವನ್ನು ಕೇವಲ ದರ್ಶಿಸಿದಷ್ಟೇ ಪಾಪರಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

रुद्रावर्त्ते नरो गत्वा दृष्ट्वा योगेश्वरं हरम् । शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां विपाप्मा जायते ध्रुवम्

ರುದ್ರಾವರ್ತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಹರನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾಪರಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 24

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं महायोगिपुरे द्विजाः । रुद्रावर्ते स चाप्नोति फलं शतमखोद्भवम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ರುದ್ರಾವರ್ತದ ಮಹಾಯೋಗಿಪುರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಇಂದ್ರನ ಶತಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

उपवासपरो भूत्वा यः कुर्याद्रात्रिजागरम् । कामगेन विमानेन स स्वर्गे याति मानवः

ಉಪವಾಸಪರನಾಗಿ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣ ಮಾಡುವವನು, ಆ ಮಾನವನು ಕಾಮಗಾಮಿ ದಿವ್ಯವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

तत्र यः कपिलां दद्याद्ब्राह्मणायाहिताग्नये । स गणः स्यान्न संदेहो हरस्य दयितस्तथा

ಅಲ್ಲಿ ಆಹಿತಾಗ್ನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಹರನ (ಶಿವನ) ಗಣನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹರಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

षडक्षरं जपेद्यस्तु महायोगिपुरः स्थितः । मंत्रं तस्य भवेच्छ्रेयः षङ्गुणं राजसूयतः

ಮಹಾಯೋಗಿಪುರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಯಾರು ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮಂತ್ರಜಪಫಲವು ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗಫಲಕ್ಕಿಂತ ಆರುಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 28

यस्तस्य पुरतो भक्त्या जपेद्वा शतरुद्रियम् । चतुर्णामपि वेदानां सोऽधीतानां भजेत्फलम्

ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶತರುದ್ರೀಯವನ್ನು ಜಪಿಸುವವನು, ನಾಲ್ಕೂ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

गीतं वा यदि वा नृत्यं तत्पुरः कुरुते नरः । स सर्वेषां भजेच्छ्रेयो मखानां नात्र संशयः

ಗೀತವಾಗಲಿ ನೃತ್ಯವಾಗಲಿ—ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 30

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठाः स मुनिर्ब्रह्मसंभवः । विरराम ततो हृष्टस्तीर्थयात्रां गतो द्रुतम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಭವ ಆ ಮುನಿ ವಿರಮಿಸಿದನು; ನಂತರ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟನು।