
ಸೂತನು ವರ್ಣಿಸುವುದು—ದುಃಶೀಲನೆಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ನಡೆನುಡಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿದ್ದರೂ, ಗುರುಪಾದಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ದೇವಾಲಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಇರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು “ನಿಂಬೇಶ್ವರ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಧಾರಕರ್ಮ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗುರುಭಕ್ತಿಯನ್ನೇ ತನ್ನ ಆಧಾರವೆಂದು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಪತ್ನಿ ಶಾಕಂಭರಿ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ದುರ್ಗಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಹೀಗೆ ಶಿವ–ದೇವಿಯ ಜೋಡಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಧನವನ್ನು ಪೂಜೆಗೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಭಿಕ್ಷಾವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದುಃಶೀಲನು ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ಶಾಕಂಭರಿ ಅಚಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಚಿತಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾಳೆ—ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದರ್ಶದ ಉದಾಹರಣೆ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಧಿಯ ಆದೇಶವಲ್ಲ. ಬಳಿಕ ಇಬ್ಬರೂ ದಿವ್ಯವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂತ್ಯದ ಫಲಶ್ರುತಿ—ಈ “ಉತ್ತಮ” ಕಥೆಯನ್ನು ಓದುವವನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಭಕ್ತಿ, ದಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಸಂಬಂಧದ ಮಹಿಮೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 1
सूत उवाच । दुःशीलोऽपि च तत्कृत्वा गुरोर्नाम्ना शिवालयम् । निम्बेश्वर इति ख्यातं दक्षिणां दिशमाश्रितम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ದುಃಶೀಲನೂ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗುರುವಿನ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅದು ‘ನಿಂಬೇಶ್ವರ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತು.
Verse 2
चकार परया भक्त्या तत्पादाब्जमनुस्मरन् । तथा तस्य तु भार्या या नाम्ना शाकंभरी स्मृता
ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ (ಭಗವಂತನ) ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶಾಕಂಭರಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಅವನ ಪತ್ನಿಯೂ ತದ್ರೂಪವಾಗಿ ಮಾಡಿದಳು.
Verse 3
स्वनामांका तत्र दुर्गा तथा संस्थापिता तया । ततस्तु तद्धनं ताभ्यां किचिच्छेषं व्यवस्थितम्
ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಂಕಿತವಾದ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಅವರ ಧನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುದನ್ನು ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.
Verse 4
पूजार्थं देवताभ्यां च ब्राह्मणेभ्यः समर्पितम् । भिक्षाभुजौ ततो जातौ दम्पती तौ ततः परम्
ಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಧನವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ನಂತರದಿಂದ ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು.
Verse 5
कस्यचित्त्वथ कालस्य दुःशीलो निधनं गतः
ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ದುಃಶೀಲನು ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
Verse 6
शाकंभर्यपि तत्कायं गृहीत्वा हव्यवाहनम् । प्रविष्टा नृपशार्दूल निर्विकल्पेन चेतसा
ಶಾಕಂಭರಿಯೂ ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹವ್ಯವಾಹನ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು; ಹೇ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ, ಅವಳ ಚಿತ್ತ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪವಾಗಿತ್ತು।
Verse 7
ततो विमानमारुह्य वराप्सरःसुसेवितम् । गतौ तौ द्वावपि स्वर्गं संप्रहृष्टतनूरुहौ
ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರಸರು ಸೇವಿಸುವ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಆನಂದದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತರಾದರು।
Verse 8
एतं दुःशीलजं यस्तु पठेदाख्यानमुत्तमम् । स सर्वैर्मुच्यते पापैरज्ञानविहितैर्नृप
ಹೇ ನೃಪ! ದುಶ್ಶೀಲಜನ್ಯ ಈ ಉತ್ತಮಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 275
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये निम्बेश्वरशाकंभर्युत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चसप्तत्युत्तरद्विशततमोद्भयायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ನಿಂಬೇಶ್ವರ-ಶಾಕಂಭರಿ-ಉತ್ಪತ್ತಿ-ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ೨೭೫ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।