Adhyaya 255

Verse 1

गालव उवाच । एवं ते लब्धशापाश्च पार्वतीशाप पीडिताः । अनपत्या बभूवुश्च तथा च प्रतिमानवाः

ಗಾಲವನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಅವರು ಶಾಪಗ್ರಸ್ತರಾದರು; ಪಾರ್ವತಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಸಂತಾನಹೀನರಾದರು; ಮತ್ತೂ ಮಾನವರೂಪ ಇದ್ದರೂ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಂತೆ ಪ್ರಾಣರಹಿತರಾದರು.

Verse 2

शालग्रामस्तु गंडक्यां नर्मदायां महेश्वरः । उत्पद्यते स्वयंभूश्च तावेतौ नैव कृत्रिमौ

ಗಂಡಕೀ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮವು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ; ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇವೆರಡೂ ಸ್ವಯಂಭೂ; ಮಾನವಕೃತವಲ್ಲ.

Verse 3

चतुर्विंशतिभेदेन शालग्रामगतो हरिः । परीक्ष्यः पुरुषैर्नित्यमेकरूपः सदाशिवः

ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಭೇದಗಳಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಭಕ್ತರು ನಿತ್ಯ ಅವನನ್ನು ಏಕರೂಪನಾದ ಸದಾಶಿವಸ್ವರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 4

शालग्रामशिला यत्र गंडकीविमले जले । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च ब्रह्मणः पदमाप्नुयात्

ಗಂಡಕಿಯ ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲೆ ದೊರೆಯುವಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಆ ಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 5

तां पूजयित्वा विधिवद्गंडकीसंभवां शिलाम् । योगीश्वरो विशुद्धात्मा जायते नात्र संशयः

ಗಂಡಕೀಸಂಭವವಾದ ಆ ಶಿಲೆಯನ್ನು (ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು) ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾಗಿ ಯೋಗೀಶ್ವರನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 6

एतत्ते कथितं सर्वं यत्पृष्टोऽहमिह त्वया । यथा हरो विप्रशापं प्राप्तवांस्तन्निशामय

ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳಿದೆನು. ಈಗ ಕೇಳು—ಹರನು (ಶಿವನು) ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು.

Verse 7

यः शृणोति नरो भक्त्या वाच्यमानामिमां कथाम् । गिरीशनृत्यसंबन्धामुमादेहार्द्धवर्णिताम्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವವನು—ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನ ನೃತ್ಯಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿಯೂ, ಉಮಾ ಅವರ ಅರ್ಧದೇಹರೂಪವಾಗಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುವುದನ್ನು—ಪುನ್ಯಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 8

ब्रह्मणः स्तुतिसंयुक्तां स गच्छेत्परमां गतिम् । श्लोकार्द्धं श्लोकपादं वा समस्तं श्लोकमेव वा

ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ತುತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದುದನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿದವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅರ್ಧಶ್ಲೋಕವೋ, ಶ್ಲೋಕಪಾದವೋ, ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ಲೋಕವೋ ಕೇಳಿದರೂ/ಪಠಿಸಿದರೂ।

Verse 9

यः पठेदविरोधेन मायामानविवर्जितः । स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

ವಿರೋಧಭಾವವಿಲ್ಲದೆ, ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಪರಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 11

यथा ब्रह्मादयो देवा गीतवाद्याभियोगतः । परां सिद्धि मवापुस्ते दुर्गाशिवसमीपतः

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಗೀತ-ವಾದ್ಯಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ದುರ್ಗಾ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ, ಭಕ್ತನೂ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

वर्षाकाले च संप्राप्ते भक्तियोगे जनार्दने । महेश्वरेऽथ दुर्गायां न भूयः स्तनपो भवेत्

ವರ್ಷಾಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಜನಾರ್ದನನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ದುರ್ಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಿರುವವನು ಮತ್ತೆ ಸ್ತನಪ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಆಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 13

गणेशस्य सदा कुर्याच्चातुर्मास्ये विशेषतः । पूजां मनुष्यो लाभार्थं यत्नो लाभप्रदो हि सः

ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಗಣೇಶನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ. ಲಾಭಾರ್ಥವಾಗಿ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವನಿಗೆ ಆ ಯತ್ನವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಲಾಭಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

सूर्यो नीरोगतां दद्याद्भक्त्या यैः पूज्यते हि सः । चातुर्मास्ये समायाते विशेषफलदो नृणाम्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ ಅವರು ನಿರೋಗತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪವಿತ್ರ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಬಂದಾಗ ಈ ಪೂಜೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 15

इदं हि पंचायतनं सेव्यते गृहमेधिभिः । चातुर्मास्ये विशेषेण सेवितं चिंतितप्रदम्

ಈ ಪಂಚಾಯತನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಗೃಹಸ್ಥರು ನಿತ್ಯ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 16

शालग्रामगतं विष्णुं यः पूजयति नित्यदा । द्वारवतीचक्रशिलासहितं मोक्षदायकम्

ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಯಾರು ನಿತ್ಯವೂ ದ್ವಾರವತಿಯ ಚಕ್ರಶಿಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮೋಕ್ಷದಾಯಕ ಪರತತ್ತ್ವವನ್ನೇ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 17

चातुर्मास्ये विशेषेण दर्शनादपि मुक्तिदम् । यस्मिन्स्तुते स्तुतं सर्वं पूजिते पूजितं जगत्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರವೂ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೇ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 18

पूजितः पठितो ध्यातः स्मृतो वै कलुषापहः । शालग्रामे किं पुनर्यच्छालग्रामगतो हरिः

ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪಠಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಧ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಲుషವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವನು. ಹಾಗಾದರೆ ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ—ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಹರಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮಗತನಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

पुनर्हि हरिनैवेद्यं फलं चापि धृतं जलम् । चातुर्मास्ये विशेषेण शालग्रामगतं शुभम्

ಮತ್ತೆ ಹರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೈವೇದ್ಯ—ಫಲ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಿಡಿದ ಜಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶಾಲಗ್ರಾಮಗತ ಹರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 20

तिलाः पुनंत्यर्पिताश्च शालग्रामस्य शूद्रज । चातुमास्ये विशेषेण नरं भक्त्या समन्वितम्

ಓ ಶೂದ್ರಜನೇ! ಶಾಲಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಎಳ್ಳುಗಳು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ನರನನ್ನು ಅವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 21

स लक्ष्मीसहितो नित्यं धनधान्यसमन्वितः । महाभाग्यवतां गेहे जायते नात्र संशयः

ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತನಾಗಿ, ಧನಧಾನ್ಯಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 22

स लक्ष्मीसहितो विष्णुर्विज्ञेयो नात्र संशयः । तं पूजयेन्महाभक्त्या स्थिरा लक्ष्मीर्गृहे भवेत्

ಅವನನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ವಿಷ್ಣುವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಹಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 23

तावद्दरिद्रता लोके तावद्गर्जति पातकम् । तावत्क्लेशाः शरीरेऽस्मिन्न यावत्पूजयेद्धरिम्

ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸದವರೆಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಪಾಪ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಕ್ಲೇಶಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 24

स एव पूज्यते यत्र पंचक्रोशं पवित्रकम् । करोति सकलं क्षेत्रं न तवाऽशुभसंभवः

ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಕ್ರೋಶದ ಪವಿತ್ರ ವಲಯ ಪಾವನವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಅಶುಭವು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 25

एतदेव महाभाग्यमेतदेवमहातपः । एष एव परो मोक्षो यत्र लक्ष्मीशपूजनम्

ಇದೇ ಪರಮ ಭಾಗ್ಯ, ಇದೇ ಮಹಾತಪಸ್ಸು; ಇದೇ ಪರಮ ಮೋಕ್ಷ—ಎಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶನ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ।

Verse 26

शंखश्च दक्षिणावर्त्तो लक्ष्मीनारायणात्मकः । तुलसी कृष्णसारोऽत्र यत्र द्वारवती शिला । तत्र श्रीर्विजयो विष्णुर्मुक्तिरेवं चतुष्टयम्

ಎಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತ ಶಂಖವು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆಯೋ, ಎಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಸಾರ ಮೃಗಚರ್ಮವಿದೆಯೋ, ಎಲ್ಲಿ ದ್ವಾರವತೀ ಶಿಲೆಯಿದೆಯೋ—ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅನುಗ್ರಹಗಳು ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ: ಶ್ರೀ, ವಿಜಯ, ವಿಷ್ಣುಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಮುಕ್ತಿ।

Verse 27

लक्ष्मीनारायणे पूजां विधातुर्मनुजस्य तु । ददाति पुण्यमतुलं मुक्तो भवति तत्क्षणात्

ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು ಅತುಲ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 28

चातुर्मास्ये विशेषेण पूज्यो लक्ष्मीयुतो हरिः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 29

कुर्वतस्तस्य देवस्य ध्यानं कल्मषनाशनम् । तुलसीमञ्जरीभिश्च पूजितो जन्मनाशनः

ಆ ದೇವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವನ ಕಲ್ಮಷ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ತುಳಸಿ ಮಂಜರಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದವನು ಜನ್ಮಬಂಧನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 30

पूजितो बिल्वपत्रेण चातुर्मास्येऽघहृत्तमः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅವನು ಪರಮ ಪಾಪಹರನು ಆಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 31

सर्वप्रयत्नेन स एव सेव्यो यो व्याप्य विश्वं जगतामधीशः । काले सृजत्यत्ति च हेलया वा तं प्राप्य भक्तो न हि सीदतीति

ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಜಗದೀಶ್ವರನಾದ ಅವನನ್ನೇ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಕಾಲಾನುಸಾರ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸುಲಭವಾಗಿಯೂ; ಅವನನ್ನು ಪಡೆದ ಭಕ್ತನು ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 255

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये लक्ष्मीनारायणमहिमवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोअध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ-ನಾರದ ಸಂವಾದದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಮಹಿಮಾವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 255ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।