Adhyaya 239

Verse 1

नारद उवाच । उपचारैः षोडशभिः पूजनं क्रियते कथम् । ते के षोडश भावाः स्युर्नित्यं ये शयने हरेः

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿ ಶಯನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕಾದ ಆ ಹದಿನಾರು ಭಕ್ತಿಭಾವಗಳು ಯಾವುವು?

Verse 2

एतद्विस्तरतो ब्रूहि पृच्छतो मे प्रजापते । तव प्रसादमासाद्य जगत्पूज्यो भवाम्यहम्

ಹೇ ಪ್ರಜಾಪತೇ, ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಡೆದು ನಾನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯನಾಗುವೆನು.

Verse 3

ब्रह्मोवाच । विष्णुभक्तिर्दृढा कार्या वेदशास्त्रविधानतः । वेदमूलमिदं सर्वं वेदो विष्णुः सनातनः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿಧಾನದಂತೆ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವೇದಮೂಲ; ವೇದವೇ ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣು.

Verse 4

ते वेदा ब्राह्मणाधारा ब्राह्मणाश्चाग्निदैवताः । अग्नौ प्रास्ताहुतिर्विप्रो यज्ञे देवं यजन्सदा

ವೇದಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿವೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಗ್ನಿದೇವತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಡಿತ ವಿಪ್ರನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಸದಾ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 5

जगत्संधारयेत्सर्वं विष्णुपूजारतः सदा । नारायणः स्मृतो ध्यातः क्लेशदुःखादिनाशनः

ಯಾರು ಸದಾ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಧರ್ಮಬಲದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಧಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾರಾಯಣನ ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಕ್ಲೇಶ, ದುಃಖಾದಿಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 6

चातुर्मास्ये विशेषेण जलरूपगतो हरिः । जलादन्नानि जायंते जगतां तृप्तिहेतवे

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರಿ ಜಲರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಜಲದಿಂದ ಅನ್ನಧಾನ್ಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿ, ಜಗತ್ತಿನ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 7

विष्णुदेहांशसंभूतं तदन्नं ब्रह्म इष्यते । तदन्नं विष्णवे दत्त्वा ह्यावाहनपुरःसरम्

ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇಹಾಂಶದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ಅನ್ನವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 8

पुनर्जन्मजराक्लेशसंस्कारैर्नाभिभूयते । आकाशसंभवो वेद एक एव पुराऽभवत्

ಅವನು ಪುನರ್ಜನ್ಮ, ಜರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶಸಂಭವವಾದ ವೇದವು ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು.

Verse 9

ततो यजुःसामसंज्ञामृग्वेदः प्राप भूतये । ऋग्वेदोऽभिहितः पूर्वं यजुःसहस्रशीर्षेति च

ಅನಂತರ ಭೂತಗಳ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಋಗ್ವೇದವು ‘ಯಜುಃ’ ಮತ್ತು ‘ಸಾಮ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಯಜುಸ್ಸೂ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 10

षोडशर्चं महासूक्तं नारायणमयं परम् । तस्यापि पाठमात्रेण ब्रह्महत्या निव र्तते

ಹದಿನಾರು ಋಚೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆ ಪರಮ ಮಹಾಸೂಕ್ತವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾರಾಯಣಮಯವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಕೇವಲ ಪಠನಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪವು ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 11

विप्रः पूर्वं न्यसेद्देहे स्मृत्युक्तेन निजे बुधः । ततस्तु प्रतिमायां च शालग्रामे विशेषतः

ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೊದಲು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ತನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 12

क्रमेण च ततः कुर्यात्पश्चादावाहनादिकम् । आवाह्य सकलं रूपं वैकुण्ठस्थानसंस्थितम्

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆವಾಹನಾದಿ ಮುಂದಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ವೈಕುಂಠಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಭಗವಂತನ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೂಪವನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ನಂತರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು।

Verse 13

कौस्तुभेन विराजंतं सूर्यकोटिसमप्रभम् । दंडहस्तं शिखासूत्रसहितं पीतवाससम्

ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿಯಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳವನು—ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞೋಪವೀತসহಿತನಾಗಿ, ಪೀತವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 14

महासंन्यासिनं ध्यायेच्चातुर्मास्ये विशेषतः । एवं रूपमयं विष्णुं सर्वपापौघहारिणम्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾಸನ್ನ್ಯಾಸಿ-ರೂಪದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿತನಾದ ಹರಿ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

आवाहयेच्च पुरतो ध्यानसंस्थं द्विजोत्तम । ऋचा प्रथमया चास्योंकारादिसमुदीर्णया

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು; ಓಂಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲ ಋಚೆಯಿಂದ ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 16

द्वितीयया चासनं च पार्षदैश्च समन्वितम् । सौवर्णान्यासनान्येषां मनसा परिचिन्तयेत्

ಎರಡನೇ ಋಚೆಯಿಂದ, ಭಗವಂತನ ಪಾರ್ಷದರು ಸಹಿತ ಆಸನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅವರಿಗಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಆಸನಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 17

चिन्तनैर्भक्तियोगेन परिपूर्णं च तद्भवेत् । पाद्यं तृतीयया कार्यं गंगां तत्र स्मरेद्बुधः

ಭಕ್ತಿಯೋಗಯುಕ್ತ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ಋಚೆಯಿಂದ ಪಾದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ಅರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 18

अर्घ्यः कार्यस्ततो विष्णोः सरिद्भिः सप्तसागरैः । पुनराचमनं कार्यममृतेन जगत्पतेः

ನಂತರ ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಪ್ತಸಾಗರಗಳ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ಜಗತ್ಪತಿಗೆ ಅಮೃತಭಾವಿತ ಜಲದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 19

त्रिभिराचमनैः शुद्धिर्ब्राह्मणस्य निगद्यते । अद्भिस्तु प्रकृतिस्थाभिर्हीनाभिः फेनबुद्बुदैः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶುದ್ಧಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಫೇನ ಹಾಗೂ ಬುಬ್ಬುಡರಹಿತ ಸಹಜ ಜಲದಿಂದ।

Verse 20

हृत्कण्ठ तालुगाभिश्च यथावर्णं द्विजातयः । शुध्येरन्स्त्री च शूद्रश्च सकृत्स्पृष्टाभिरंततः

ಹೃದಯ, ಕಂಠ ಮತ್ತು ತಾಲುವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಶುದ್ಧಿಕರ ಜಲದಿಂದ ದ್ವಿಜರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವರ್ಣಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಶೂದ್ರರೂ ಕೂಡ ಆ ಜಲದ ಒಂದೇ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 21

पञ्चम्याऽचमनं कार्यं भक्तियुक्तेन चेतसा । भक्तिग्राह्यो हृषीकेशो भक्त्याऽत्मानं प्रयच्छति

ಪಂಚಮಿಯಂದು ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೃಷೀಕೇಶನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಗ್ರಾಹ್ಯನು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

ततः सुवासितैस्तोयैः सर्वोषधिसमन्वितैः । शेषोदकैः स्वर्णघटैः स्नानं देवस्य कारयेत्

ನಂತರ ಸುವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಉಳಿದ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಸ್ವರ್ಣಘಟಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ದೇವರಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 23

तीर्थोदकैः श्रद्धया च मनसा समुपाहृतैः । अश्रद्धया रत्नराशिः प्रदत्तो निष्फलो भवेत्

ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತೀರ್ಥೋದಕವನ್ನು ತಂದು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೀಡಿದ ರತ್ನರಾಶಿಯೂ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 24

वार्यपि श्रद्धया दत्तमनंतत्वाय कल्पते । चातुर्मास्ये विशेषेण श्रद्धया पूयते नरः

ನೀರನ್ನೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಅನಂತ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

षष्ठ्या स्नानं ततः कार्यं पुनराचमनं भवेत् । दद्याच्च वाससी स्वर्णसहिते भक्तिशक्तितः

ನಂತರ ಷಷ್ಠೀ ದಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಪುನಃ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು. ಭಕ್ತಿಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ವರ್ಣಸಹಿತ ವಸ್ತ್ರಯುಗಲವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 26

आच्छादितं जगत्सर्वं वस्त्रेणाच्छादितो हरिः । चातुर्मास्ये विशेषेण वस्त्रदानं महाफलम्

ಸರ್ವ ಜಗತ್ತು ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಹರಿಯೂ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮಹಾಫಲಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 27

पुनराचमनं देयं यतये विष्णुरूपिणे । वस्त्रदानं च सप्तम्या कार्यं विष्णोर्मुनीश्वर

ವಿಷ್ಣುರೂಪಿಯಾದ ಯತಿಗೆ ಪುನಃ ಆಚಮನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 28

यज्ञोपवीतमष्टम्या तच्चाध्यात्मतया शृणु । सूर्यकोटिसमस्पर्शं तेजसा भास्वरं तथा

ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೇಳು. ಅದು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಸ್ಪರ್ಶದಂತೆ, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 29

क्रोधाभिभूते विप्रे तु तडित्कोटिसभप्रभम् । सूर्येन्दुवह्निसंयोगाद्गुणत्रयसमन्वितम्

ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲಿ ಅದು ಕೋಟಿ ಮಿಂಚಿನ ಕాంతಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಅದು ತ್ರಿಗುಣಸಮನ್ವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 30

त्रयीमयं ब्रह्मविष्णुरुद्ररूपं त्रिविष्टपम् । यस्य प्रभावाद्विप्रेंद्र मानवो द्विज उच्यते

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ತ್ರಯೀಮಯವಾದುದು, ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ರುದ್ರರೂಪವಾದುದು, ಸ್ವತಃ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ)ವಾದುದು—ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಮಾನವನು ‘ದ್ವಿಜ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

जन्मना जायते शूद्रः संस्काराद्द्विज उच्यते । शापानुग्रहसामर्थ्यं तथा क्रोधः प्रसन्नता

ಜನ್ಮದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಶೂದ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ‘ದ್ವಿಜ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಶಾಪಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನತೆಯ ಶಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 32

त्रैलोक्यप्रवरत्वं च ब्राह्मणादेव जायते । न ब्राह्मणसमो बन्धुर्न ब्राह्मणसमा गतिः

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತ್ವವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಸಮಾನ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಸಮಾನ ಗತಿ (ಪರಮಾಶ್ರಯ) ಇಲ್ಲ.

Verse 33

न ब्राह्मणसमः कश्चित्त्रैलोक्ये सचराचरे । दत्तोपवीते ब्रह्मण्ये सुप्ते देवे जनार्दने

ಚರಾಚರ ಸಮೇತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಸಮಾನ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪವೀತವನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿರುವಾಗ, ಮತ್ತು ದೇವ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ.

Verse 34

सर्वजगद्ब्रह्ममयं संजातं नात्र संशयः । नवम्या च सुलेपश्च कर्तव्यो यज्ञमूर्तये

ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಮಯವಾಗಿದೆ. ನವಮಿ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಯಾದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೇಪನ (ಅನುಲೇಪನ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 35

सुयक्षकर्दमैर्लिप्तो विष्णुर्येन जगद्गुरुः । तेना प्यायितमेतद्धि वासितं यशसा जगत्

ಯಾರು ಜಗದ್ಗುರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಗಂಧ ಲೇಪದಿಂದ ಅನುಲಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದರೋ, ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಈ (ಧಾಮ) ನಿಜವಾಗಿ ಪೋಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಜಗತ್ತು ಅವನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 36

तेजसा भास्करो लोके देवत्वं प्राप्य मानवः । ब्रह्मलोकादिके लोके मोदते चंदनप्रदः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾನವನು ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಚಂದನದಾನ ಮಾಡುವವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾದಿ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

चंदनालेपसुभगं विष्णुं पश्यंति मानवाः । न ते यमपुरं यांति चातुर्मास्ये विशेषतः

ಚಂದನಲೇಪದಿಂದ ಸುಂದರನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಮಾನವರು ಯಮಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ.

Verse 39

लक्ष्म्याः सर्वत्र गामिन्या दोषो नैव प्रजायते । यथा सर्वमयो विष्णुर्न दोषैरनुभूयते

ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಚರಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷವು ಎಂದಿಗೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವರೂಪನಾದ ವಿಷ್ಣು ದೋಷಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 40

तथा सर्वमयी लक्ष्मीः सतीत्वान्नैव हीयते । प्रतिमासु च सर्वासु सर्वभूतेषु नित्यदा

ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿನೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತನ್ನ ಸತೀತ್ವ ಹಾಗೂ ಶೌಚದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಸರ್ವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ವಕಾಲ ನಿತ್ಯವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 41

मनुष्यदेवपितृषु पुष्पपूजा विधीयते । पुष्पैः संपूजितो येन हरिरेकः श्रिया सह

ಮಾನವರು, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪುಷ್ಪಪೂಜೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಸಹಿತ ಏಕೈಕ ಹರಿಯನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸುವವನು ಮಾಡಿದರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 42

आब्रह्मस्तंबपर्यंतं पूजितं तेन वै जगत् । अतः सुश्वेतकुसुमैर्विष्णुं संपूजयेत्सदा

ಅವನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿವರೆಗೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೇ ಪೂಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ್ರವಾದ ಶ್ವೇತಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಂಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 43

चातुर्मास्ये विशेषेण भक्तियुक्तः सदा शुचिः । भक्त्या सुविहिता ब्रह्मन्पुष्पपूजा नरैर्यदि

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಜನರು ಸದಾ ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದು ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತರಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುಷ್ಪಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 44

यंयं काममभिध्यायेत्तस्य सिद्धिर्निरंतरा । पुष्पैरुपचितं विष्णुं यद्यन्ये प्रणमंति च

ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದರ ಸಿದ್ಧಿ ನಿರಂತರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಇತರರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, ಅವರೂ ಆ ಮಂಗಳಫಲದ ಭಾಗಿಗಳಾಗಿ ಪುಣ್ಯಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 45

तेषामप्यक्षया लोकाश्चातुर्मास्येऽधिकं फलम् । एकादश्या धूपदानं कर्तव्यं यतये हरौ

ಅವರಿಗೂ ಪಡೆದ ಲೋಕಗಳು ಅಕ್ಷಯ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಫಲ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ. ಹೇ ಯತಿ! ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಹರಿಗೇ ಧೂಪದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 46

वनस्पति रसो दिव्यो गंधाढ्यो गन्ध उत्तमः । आघ्रेयः सर्वदेवानां धूपोऽयं प्रतिगृह्यताम्

ಈ ಧೂಪವು ವನಸ್ಪತಿಗಳ ದಿವ್ಯ ಸಾರ; ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಂಧ. ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆಘ್ರೇಯ—ಈ ಧೂಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ.

Verse 47

इमं मंत्रं समुच्चार्य धूपमागुरुजं शुभम् । दद्याद्भगवते नित्यं चातुर्मास्ये महाफलम्

ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಅಗರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶುಭ ಧೂಪವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 48

कर्पूरचन्दनदलैः सितामधुसमन्वितम् । मांसीजटाभिः सहितं सुप्ते देवेऽथ सत्तम

ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಚಂದನದ ದಳಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶುಭ್ರ ಮಧುವಿನಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಮಾಂಸೀ ಹಾಗೂ ಜಟೆಯೊಂದಿಗೆ—ದೇವನು ಶಯನದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಹೇ ಸತ್ತಮ! (ಇದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು).

Verse 49

देवा घ्राणेन तुष्यंति धूपं घ्राणहरं शुभम् । द्वादश्या दीपदानं तु कर्तव्यं मुक्तिमिच्छुभिः

ದೇವತೆಗಳು ಸುಗಂಧದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಧೂಪ ಶುಭಕರ, ದುರ್ಗಂಧವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ದೀಪದಾನವನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು—ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ.

Verse 50

दीपः सर्वेषु कार्येषु प्रथमस्तेजसां पतिः । दीपस्तमौघनाशाय दीपः कांतिं प्रयच्छति

ದೀಪವು ಸಕಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ, ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ. ದೀಪವು ತಮೋಘನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಕాంతಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 51

तस्माद्दीपप्रदानेन प्रीयतां मे जनार्दनः । अयं पौराणजो मंत्रो वेदर्चेन समन्वितः । दीपप्रदाने सकलः प्रयुक्तो नाशयेदघम्

ಆದ್ದರಿಂದ ದೀಪದಾನದಿಂದ ನನ್ನ ಜನಾರ್ದನನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ. ಇದು ವೇದಾರ್ಚನೆಯೊಡನೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಂತ್ರ; ದೀಪದಾನದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೆ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 52

चातुर्मास्ये दीपदानं कुरुते यो हरेः पुरः । तस्य पापमयो राशिर्निमेषादपि दह्यते

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ದೀಪದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಪಾಪರಾಶಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಹನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 53

तावत्पापानि गर्जंति तावद्बिभेति पातकी । यावन्न विहितो भास्वान्दीपो नारायणालये

ನಾರಾಯಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದೀಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರೆಗೆ ಪಾಪಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ; ಪಾತಕಿ ಭಯಪಡುವನು.

Verse 54

दर्शनादपि दीपस्य सर्वसिद्धिर्नृणां भवेत्

ದೀಪದ ಕೇವಲ ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ ಮಾನವರಿಗೆ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

Verse 55

कामनां यां समुद्दिश्य दीपं कारयते हरौ । सासा सिद्ध्यति निर्विघ्ना सुप्तेऽनंते गुणोत्तरम्

ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹರಿಗಾಗಿ ದೀಪವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಕಾಮನೆ ವಿಘ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶೇಷಶಾಯೀ ಅನಂತ (ವಿಷ್ಣು) ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಗುಣಸಂಪನ್ನನಾಗಿರುವಾಗ।

Verse 56

पंचायतनसंस्थेषु तथा देवेषु पंचसु । विहितं दीपदानं च चातुर्मास्ये महाफलम्

ಪಂಚಾಯತನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಐದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ—ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ದೀಪದಾನ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 57

एको विष्णुस्तुष्यते मुक्तिदाता नित्यं ध्यातः पूजितः संस्तुतश्च । यच्चाभीष्टं यच्च गेहे शुभं वा तत्तद्देयं मुक्तिहेतोर्नृवर्यैः

ಮೋಕ್ಷದಾತ ವಿಷ್ಣು ಒಬ್ಬನೇ; ನಿತ್ಯ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಪೂಜಿಸಿ, ಸ್ತುತಿಸಿದರೆ ಅವನು ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಷ್ಟವಾದುದೂ, ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶುಭವಾದುದೂ—ಉತ್ತಮರು ಮೋಕ್ಷಹೇತುವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 239

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तपोऽधिकारषोडशोपचारदीपमहिमवर्णनंनामैकोनचत्वारिंशदुत्तर द्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ-ನಾರದ ಸಂವಾದದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ತಪೋಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಮಹಿಮಾವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ 239ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 381

दशम्या पुष्पपूजा च भक्तिपूजा तथैव च । पुष्पे चैव सदा लक्ष्मीर्वसत्येव निरंतरम्

ದಶಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಭಕ್ತಿಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸದಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ।