Adhyaya 238

Verse 1

ब्रह्मोवाच । तपः शृणुष्व विप्रेंद्र विस्तरेण महामते । यस्य श्रवणमात्रेण चातुर्मास्येऽ घनाशनम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಓ ಮಹಾಮತೇ! ಈ ತಪಸ್ಸನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳು; ಇದರ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 2

षोडशैरुपचारैश्च विष्णोः पूजा सदा तपः । ततः सुप्ते जगन्नाथे महत्तप उदाहृतम्

ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆ ಸದಾ ತಪಸ್ಸೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಗನ್ನಾಥನು ಶಯನದಲ್ಲಿರುವ (ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪೂಜೆ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 3

करणं पंचयज्ञानां सततं तप एव हि । तन्निवेद्य हरौ चैव चातुर्मास्ये महत्तपः

ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ತಪಸ್ಸೇ; ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಹರಿಗೇ ನಿವೇದಿಸುವುದು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ—ಮಹತ್ತಪಸ್ಸೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 4

ऋतुयानं गृहस्थस्य तप एव सदैव हि । चातुर्मास्ये हरिप्रीत्यै तन्निषेव्यं महत्तपः

ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಋತುವಿಗೆ ತಕ್ಕ ಆಚಾರವೇ ಸದಾ ತಪಸ್ಸು. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಮಹಾತಪಸ್ಸೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 5

सत्यवादस्तपो नित्यं प्राणिनां भुवि दुर्लभम् । सुप्ते देवपतौ कुर्वन्ननंतफलभाग्भवेत्

ಸತ್ಯವಚನವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನಿತ್ಯ ತಪಸ್ಸು; ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ದುರ್ಲಭ. ದೇವಪತಿ ಪವಿತ್ರ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ (ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ) ಇರುವಾಗ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುವರೋ, ಅವರು ಅನಂತ ಫಲಗಳ ಪಾಲುದಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

अहिंसादिगुणानां च पालनं सततं तपः । चातुर्मास्ये त्यक्तवैरं महत्तप उदारधीः

ಅಹಿಂಸಾದಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದೇ ತಪಸ್ಸು. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಉದಾರಬುದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಮಹಾತಪಸ್ಸು.

Verse 7

तप एव महन्मर्त्यः पंचायतनपूजनम् । चातुर्मास्ये विशेषेण हरिप्रीत्या समाचरेत्

ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪಂಚಾಯತನ ಪೂಜೆಯೇ ಮಹಾತಪಸ್ಸು. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರಿಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 8

नारद उवाच । पंचायतनसंज्ञेयं कस्योक्ता सा कथं भवेत् । कथं पूजा च कर्तव्या विस्तरेणाशु तद्वद

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು— ‘ಪಂಚಾಯತನ’ ಎಂಬುದು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? ಅದನ್ನು ಯಾರು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು, ಅದು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು? ಹಾಗೆಯೇ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು? ದಯವಿಟ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 9

ब्रह्मोवाच । प्रातर्मध्याह्नपूजायां मध्ये पूज्यो रविः सदा । रात्रौ मध्ये भवेच्चंद्रस्तद्वर्णकुसुमैः शुभैः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಾತಃ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು, ಅವರವರ ವರ್ಣದ ಶುಭ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 10

वह्निकोणे तु हेरंबं सर्वविघ्नोपशांतये । रक्तचंदन पुष्पैश्च चातुर्मास्ये विशेषतः

ಅಗ್ನಿಕೋಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಹೇರಂಬನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಚಂದನ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ।

Verse 11

नैरृतं दलमास्थाय भगवान्दुष्टदर्पहा । गृहस्थस्य सदा शत्रुविनाशं विदधाति सः

ನೈಋತ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಭಗವಾನ್—ದುಷ್ಟರ ದರ್ಪಹರ—ಗೃಹಸ್ಥನ ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶವನ್ನು ಸದಾ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

नैरृत्यकोणगं विष्णुं पूजयेत्सर्वदा बुधः । सुगन्धचंदनैः पुष्पैर्नैवेद्यैश्चातिशोभनैः

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ನೈಋತ್ಯ ಕೋಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಸುಗಂಧ ಚಂದನ, ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ।

Verse 13

गोत्रजा वायुकोणे तु पूजनीया सदा बुधैः । पुत्रपौत्रप्रवृद्ध्यर्थं सुमनोभिर्मनोहरैः

ವಾಯುಕೋಣದಲ್ಲಿ ಗೋತ್ರಜೆಯನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮನೋಹರ ಸುವಾಸನೆಯ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 14

ऐशाने भगवान्रुद्रः श्वेतपुष्पैः सदाऽर्चितः । अपमृत्युविनाशाय सर्वदोषापनुत्तये

ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನನ್ನು ಶ್ವೇತಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸದಾ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು—ಅಪಮೃತ್ಯುನಾಶಕ್ಕೂ ಸರ್ವದೋಷನಿವಾರಣಕ್ಕೂ।

Verse 15

जागर्ति महिमा यस्य ब्रह्माद्यैर्नैव लिख्यते । पंचायतनमेतद्धि पूज्यते गृहमेधिभिः

ಯಸ್ಯ ಮಹಿಮೆ ಜಾಗ್ರತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾರರು। ಇದುವೇ ಪಂಚಾಯತನ ಪೂಜೆ; ಗೃಹಸ್ಥರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದುದು।

Verse 16

तप एतत्सदा कार्यं चातुर्मास्ये महाफलम् । पर्वकालेषु सर्वेषु दानं देयं तपः सदा । चातुर्मास्ये विशेषेण तदनंतं प्रजायते

ಈ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸದಾ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ। ಎಲ್ಲ ಪರ್ವಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪುಣ್ಯ ಅನಂತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 17

शौचं तु द्विविधं ग्राह्यं बाह्यमाभ्यंतरं सदा । जलशौचं तथा बाह्यं श्रद्धया चांतरं भवेत्

ಶೌಚವನ್ನು ಸದಾ ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು—ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಭ್ಯಾಂತರ। ಜಲಶೌಚವು ಬಾಹ್ಯ; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಂತರಿಕ ಶೌಚ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 18

इद्रियाणां ग्रहः कार्यस्तपसो लक्षणं परम् । निवृत्त्येंद्रियलौल्यं च चातुर्मास्ये महत्तपः

ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಅದೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಪರಮ ಲಕ್ಷಣ। ಇಂದ್ರಿಯಲೌಲ್ಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸು।

Verse 19

इन्द्रियाश्वान्सन्नियम्य सततं सुखमेधते । नरके पात्यते प्राणैस्तैरेवोत्पथगामिभिः

ಇಂದ್ರಿಯರೂಪದ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಸದಾ ನಿಯಮಿಸಿ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ ಸುಖ ಕ್ರಮೇಣ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದೇ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಗಳು ಕುಪಥಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 20

ममतारूपिणीं ग्राहीं दुष्टां निर्भर्त्स्य निग्रहेत् । तप एव सदा पुंसां चातुर्मास्येऽधिगौरवम्

‘ಮಮತೆ’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಆ ದುಷ್ಟ ಗ್ರಾಹಿಯನ್ನು ಗದರಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ತಪಸ್ಸೇ ಸದಾ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಆಧಾರ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 21

काम एष महाशत्रुस्तमेकं निर्जयेद्दृढम् । जितकामा महात्मानस्तैर्जितं निखिलं जगत्

ಕಾಮವೇ ಮಹಾಶತ್ರು; ಆ ಒಂದೇ ಶತ್ರುವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಜಯಿಸಬೇಕು. ಕಾಮವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಆ ಜಯದಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಜಯಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 22

एतच्च तपसो मूलं तपसो मूलमेव तत् । सर्वदा कामविजयः संकल्पविजयस्तथा

ಇದೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲ—ನಿಜಕ್ಕೂ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲ: ಸದಾ ಕಾಮವಿಜಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಕಲ್ಪವಿಜಯವೂ.

Verse 23

तदेव हि परं ज्ञानं कामो येन प्रजायते । महत्तपस्तदेवाहुश्चातुमास्ये फलोत्तमम्

ಕಾಮವು ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂಲತಃ ಅರಿಯುವುದೇ ಪರಮಜ್ಞಾನ. ಅದೇ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 24

लोभः सदा परित्याज्यः पापं लोभे समास्थितम् । तपस्तस्यैव विजयश्चातुर्मास्ये विशेषतः

ಲೋಭವನ್ನು ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಪಾಪವು ಲೋಭದಲ್ಲೇ ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಲೋಭದ ಜಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ।

Verse 25

मोहः सदाऽविवेकश्च वर्जनीयः प्रयत्नतः । तेन त्यक्तो नरो ज्ञानी न ज्ञानी मोहसंश्रयात

ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅವಿವೇಕವನ್ನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ನಿಜ ಜ್ಞಾನಿ; ಮೋಹಾಶ್ರಯಿಯಾದವನು ಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲ।

Verse 26

मद एव मनुष्याणां शरीरस्थो महारिपुः । सदा स एव निग्राह्यः सुप्ते देवे विशेषतः

ಅಹಂಕಾರವೇ ಮನುಷ್ಯರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮಹಾಶತ್ರು. ಅದನ್ನು ಸದಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವರು ‘ಶಯನ’ದಲ್ಲಿರುವ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ।

Verse 27

मानः सर्वेषु भूतेषु वसत्येव भयावहः । क्षमया तं विनिर्जित्य चातुर्मास्ये गुणाधिकः

ಮಾನ (ಅಹಂ-ಮಾನ) ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಜಯಿಸಿದರೆ ಗುಣವೃದ್ಧಿ ಆಗುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ।

Verse 28

मात्सर्यं निर्जयेत्प्राज्ञो महापातककारणम् । चातुर्मास्ये जितं तेन त्रैलोक्यममरैः सह

ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಮಾತ್ಸರ್ಯ (ಈರ್ಷೆ)ಯನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕು; ಅದು ಮಹಾಪಾತಕಗಳ ಕಾರಣ. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಜಯಿಸಿದರೆ, ಅಮರರೊಂದಿಗೆ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನೇ ಜಯಿಸಿದಂತೆ.

Verse 29

अहंकारसमाक्रांता मुनयो विजितेंद्रियाः । धर्ममार्गं परित्यज्य कुर्वत्युन्मार्गजां क्रियाम्

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತರಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಮುನಿಗಳೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕುಪಥಜನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 31

एतद्धि तपसो मूलं यदेतन्मनसस्त्यजेत् । त्यक्तेष्वेतेषु सर्वेषु पर ब्रह्ममयो भवेत्

ಇದೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲ—ಮನಸ್ಸಿನ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು; ಅವೆಲ್ಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಸಾಧಕನು ಪರಬ್ರಹ್ಮಮಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 32

प्रथमं कायशुद्ध्यर्थं प्राजापत्यं समाचरेत् । शयने देवदेवस्य विशेषेण महत्तपः

ಮೊದಲು ದೇಹಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ದೇವದೇವನ ಹರಿಶಯನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 33

हरेस्तु शयने नित्यमेकांतरमु पोषणम् । यः करोति नरो भक्त्या न स गच्छेद्यमालयम्

ಹರಿಯ ಶಯನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿತ್ಯ ಒಂದು ದಿನ ಬಿಡಿಸಿ ಒಂದು ದಿನ ಆಹಾರ ಮಾಡುವವನು ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 34

हरिस्वापे नरो नित्यमेकभक्तं समाचरेत् । दिवसेदिवसे तस्य द्वादशाहफलं लभेत्

ಹರಿಸ್ವಾಪಕಾಲದಲ್ಲಿ ನರನು ನಿತ್ಯ ಏಕಭಕ್ತ (ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಆಹಾರ) ಆಚರಿಸಬೇಕು; ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅವನಿಗೆ ದ್ವಾದಶಾಹ ವ್ರತಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 35

चातुर्मास्ये नरो यस्तु शाकाहारपरो यदि । पुण्यं क्रतुसहस्राणां जायते नात्र संशयः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶಾಕಾಹಾರಪರಾಯಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಸಹಸ್ರ ಯಜ್ಞಗಳ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 36

चातुर्मास्ये नरो नित्यं चांद्राय णव्रतं चरेत् । एकैकमासे तत्पुण्यं वर्णितुं नैव शक्यते

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ನಿತ್ಯ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದೇ ಅಸಾಧ್ಯ।

Verse 37

सुप्ते देवे च पाराकं यः करोति विशुद्धधीः । नारी वा श्रद्धया युक्ता शतजन्माघ नाशनम्

ದೇವರು ಪವಿತ್ರ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ, ವಿಶುದ್ಧಧಿಯುಳ್ಳವನು ಪಾರಾಕ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ—ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ—ಅವನು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 38

कृच्छ्रसेवी भवेद्यस्तु सुप्ते देवे जनार्दने । पापराशिं विनिर्धूय वैकुण्ठे गणतां व्रजेत्

ಜನಾರ್ದನ ದೇವರು ಪವಿತ್ರ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ಯಾರು ಕೃಚ್ಛ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪರಾಶಿಯನ್ನು ತೊಳೆದು ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಗಣಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 39

तप्तकृच्छ्रपरो यस्तु सुप्ते देवे जनार्दने । कीर्तिं संप्राप्य वा पुत्रं विष्णुसायुज्यतां व्रजेत्

ಜನಾರ್ದನ ದೇವರು ಪವಿತ್ರ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ತಪ್ತ-ಕೃಚ್ಛ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಸತ್ಪುತ್ರನನ್ನಾಗಲಿ ಪಡೆದು, ಅಂತದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 40

दुग्धाहारपरो यस्तु चातुर्मास्येऽभिजायते । तस्य पापसहस्राणि विलयं यांति देहिनः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ದುಧಾಹಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ದೇಹಧಾರಿಯ ಸಾವಿರಾರು ಪಾಪಗಳು ಲಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 41

मितान्नाशनकृद्धीरश्चातुर्मास्ये नरो यदि । निर्धूय सकलं पापं वैकुण्ठपदमाप्नुयात्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೀರನಾದ ನರನು ಮಿತಾಹಾರ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದು ವೈಕುಂಠಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

एकान्नाशनकृन्मर्त्यो न रोगैरभि भूयते । अक्षारलवणाशी च चातुर्मास्ये न पापभाक्

ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ನ ಸೇವಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ರೋಗಗಳಿಂದ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಲವಣ ತ್ಯಜಿಸುವವನು ಪಾಪಭಾಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 43

कृताहारो महापापैर्निर्मुक्तो जायते ध्रुवम् । हरिमुद्दिश्य मासेषु चतुर्षु च न संशयः

ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಹರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನಿಯಮಿತಾಹಾರ ಪಾಲಿಸುವವನು ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 44

कन्दमूलाशनकरः पूर्वजान्सह चात्मना । उद्धृत्य नरकाद्घोराद्याति विष्णुसलोकताम्

ಕಂದಮೂಲ-ಫಲಾಹಾರ ಮಾಡುವವನು ತನ್ನೊಡನೆ ಪೂರ್ವಜರನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸಿ ಭೀಕರ ನರಕದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

नित्यांबुप्राशनकरश्चातुर्मास्ये यदा भवेत् । दिनेदिनेऽश्वमेधस्य फलमाप्नोत्यसंशयम्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನ ಕೇವಲ ಜಲಪಾನವನ್ನೇ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ದಿನೇದಿನೇ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 46

शीतवृष्टिसहो यस्तु चातुर्मास्ये नरो भवेत् । हरिप्रीत्यै जगन्नाथस्तस्यात्मानं प्रयच्छति

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಶೀತವನ್ನೂ ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸಹಿಸುವ ನರನಿಗೆ, ಜಗನ್ನಾಥ ಹರಿ ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 47

महापाराकसंज्ञं तु महत्तप उदाहृतम् । मासैकमुपवासेन सर्वं पूर्णं प्रजायते

‘ಮಹಾಪಾರಾಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಈ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸು ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯಫಲಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 48

देवस्वापदिनादौ तु यावत्पवित्रद्वादशी । पवित्रद्वादशीपूर्वं यावच्छ्रवणद्वादशी

ದೇವಸ್ವಾಪ ದಿನದಿಂದ ಪವಿತ್ರಾ ದ್ವಾದಶಿವರೆಗೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪವಿತ್ರಾ ದ್ವಾದಶಿಗೆ ಮುಂಚಿನಿಂದ ಶ್ರವಣ ದ್ವಾದಶಿವರೆಗೆ—ಇದೇ ಈ ವ್ರತಕಾಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 49

महापाराकमेतद्धि द्वितीयं परिकीर्तितम् । श्रवणद्वादशीपूर्वं प्राप्ता चाश्विनद्वादशी

ಇದೇ ನಿಜವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ‘ಮಹಾಪಾರಾಕ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಶ್ರವಣ ದ್ವಾದಶಿಗೆ ಮುಂಚಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಆಶ್ವಿನ ದ್ವಾದಶಿ ಬರುವವರೆಗೆ।

Verse 50

महापाराक तृतीयं प्राज्ञैश्च समुदाहृतम् । आश्विनद्वादशी चादौ प्राप्ता देवसुबोधिनी

ಪ್ರಾಜ್ಞರು ಮಹಾಪಾರಾಕದ ತೃತೀಯ ವಿಧಿಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಆಶ್ವಿನ ದ್ವಾದಶಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ದೇವ-ಸುಬೋಧಿನಿ (ಪ್ರಭುವಿನ ಜಾಗರಣ ತಿಥಿ) ತನಕ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ।

Verse 51

महापाराकमेतद्धि चतुर्थं परिकथ्यते । एतेषामेकमपि च नारी वा पुरुषोऽपि वा

ಇದನ್ನೇ ‘ಮಹಾಪಾರಾಕ’ ಎಂದು, ನಾಲ್ಕನೇ (ವ್ರತ/ಅನುಷ್ಠಾನ)ವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಸ್ತ್ರೀ ಅಥವಾ ಪುರುಷ ಆಚರಿಸಿದರೆ,

Verse 52

यः करोति नरो भक्त्या स च विष्णुः सनातनः । इदं च सर्वतपसां महत्तप उदाहृतम्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡುವ ನರನು ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆಯೇ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ತಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 53

दुष्करं दुर्लभं लोके चातुर्मास्ये मखाधिकम् । दिवसेदिवसे तस्य यज्ञायुतफलं स्मृतम्

ಇದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಕರ ಮತ್ತು ದುರ್ಲಭ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಇದರ ಫಲವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯಜ್ಞಫಲಕ್ಕೆ ಸಮವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ।

Verse 54

महत्तप इदं येन कृतं जगति दुर्लभम् । इदमेव महापुण्यमिदमेव महत्सुखम् । इदमेव परं श्रेयो महापाराकसेवनम्

ಈ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದವನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭ. ಇದುವೇ ಮಹಾಪುಣ್ಯ, ಇದುವೇ ಮಹಾಸುಖ. ಇದುವೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು—ಮಹಾಪಾರಾಕ ಸೇವನೆ।

Verse 55

नारायणो वसेद्देहे ज्ञानं तस्य प्रजायते । जीवन्मुक्तः स भवति महापातककारकः

ನಾರಾಯಣನು ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಮಹಾಪಾತಕಕೃತನಾದರೂ ಸಹ।

Verse 56

तावद्गर्जंति पापानि नरकास्तावदेव हि । तावन्मायासहस्राणि यावन्मासो पवासकः

ಪಾಪಗಳು ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ; ನರಕಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ—ನಿಜವಾಗಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಉಪವಾಸಮಾಸ ಇರುವವರೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಮಾಯಾಭ್ರಮಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ।

Verse 57

चातुर्मास्युपवासी यो यस्य प्रांगणिको भवेत् । सोऽपि हत्यासहस्राणि त्यक्त्वा निष्कल्मषो भवेत्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿ, ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರ ಮನೆಯ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಕ/ಆಶ್ರಿತನಾಗಿ ಇರುವವನು ಕೂಡ ಸಾವಿರಾರು ಹತ್ಯಾಪಾಪಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿರ್ಮಲನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 58

य इदं श्रावयेन्मर्त्यो यः पठेत्सततं स्वयम्

ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ತಾನೇ ಇದನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ—

Verse 59

सोऽपि वाचस्पतिसमः फलं प्राप्नोत्यसंशयम्

ಅವನು ಕೂಡ ವಾಚಸ್ಪತಿ (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ಸಮಾನವಾದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 60

इदं पुराणं परमं पवित्रं शृण्वन्गृणन्पापविशुद्धिहेतु । नारायणं तं मनसा विचिन्त्य मृतोऽभिगच्छत्यमृतं सुराधिकम्

ಈ ಪುರಾಣವು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ; ಇದರ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆ ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನು ದೇವರಿಗಿಂತಲೂ ಉನ್ನತವಾದ ಅಮೃತಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 238

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तपोमहिमावर्णनं नामाष्टत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ, ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಬ್ರಹ್ಮ-ನಾರದ ಸಂವಾದ ಹಾಗೂ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ತಪೋಮಹಿಮಾವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 238ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.