Adhyaya 235

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दानधर्मं प्रशंसंति सर्वधर्मेषु सर्वदा । हरौ सुप्ते विशेषेण दानं ब्रह्मत्वकारणम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ದಾನಧರ್ಮವು ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವಾಗ ಮಾಡಿದ ದಾನವು ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 2

अन्नं ब्रह्म इति प्रोक्तमन्ने प्राणाः प्रतिष्ठिताः । तस्मादन्नप्रदो नित्यं वारिदश्च भवेन्नरः

ಅನ್ನವೇ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅನ್ನದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಅನ್ನದಾತನಾಗಿಯೂ ಜಲದಾತನಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕು.

Verse 3

वारिदस्तृप्तिमायाति सुखमक्षय्यमन्नदः । वार्यन्नयोः समं दानं न भूतं न भविष्यति

ಜಲದಾತನು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅನ್ನದಾತನು ಅಕ್ಷಯ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಜಲ-ಅನ್ನದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ದಾನ ಹಿಂದೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು.

Verse 4

मणिरत्नप्रवालानां रूप्यं हाटकवाससाम् । अन्येषामपि दानानामन्नदानं विशिष्यते

ಮಣಿ, ರತ್ನ, ಪ್ರವಾಳ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಬಂಗಾರ, ವಸ್ತ್ರಾದಿ ದಾನಗಳಿಗಿಂತಲೂ—ಇತರ ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

Verse 6

वैकुण्ठपदवाञ्छा चेद्विष्णुना सह संगमे । सर्वपापक्षयार्थाय चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत्

ವೈಕುಂಠಪದವನ್ನು ಬಯಸಿ ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮವನ್ನು ಆಶಿಸಿದರೆ, ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾತನಾಗಬೇಕು.

Verse 7

सत्यंसत्यं हि देवर्षे मयोक्तं तव नारद । जन्मांतरसहस्रेषु नादत्तमुपतिष्ठते

ಹೇ ದೇವರ್ಷಿ! ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ, ನಾರದಾ, ನಾನು ಹೇಳಿದುದು ಅಚಲ. ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದಾನವಲ್ಲದದ್ದು ನೆರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲದು.

Verse 8

तस्मादन्नप्रदानेन सर्वे हृष्यंति जन्तवः । देवाश्च स्पृहयंत्येनमन्नदानप्रदायिनम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನದಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ; ದೇವತೆಗಳೂ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವ ದಾತನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

अन्नोदकप्रदानं च गोप्रदानं च नित्यदा । वेदपाठो वह्निहोमश्चातुर्मास्ये महाफलम्

ನಿತ್ಯ ಅನ್ನ-ಜಲದಾನ ಮತ್ತು ಗೋদান; ಹಾಗೆಯೇ ವೇದಪಾಠ, ಅಗ್ನಿಹೋಮ—ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಫಲ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

Verse 10

भोजनं गुरुविप्राणां घृतदानं च सत्क्रिया । एतानि यस्य तिष्ठन्ति चातुर्मास्ये न मानवः

ಗುರು ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ, ಘೃತದಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಕ್ರಿಯೆ—ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಮಾನವನು ದುರ್ಲಭನು.

Verse 11

सद्धर्मः सत्कथा चैव सत्सेवा दर्शनं सताम् । विष्षुपूजा रतिर्दाने चातुर्मास्येषु दुर्लभाः

ಸದ್ದರ್ಮ, ಸತ್ಕಥೆ, ಸತ್ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ದರ್ಶನ; ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆ, ದಾನದಲ್ಲಿ ರತಿ—ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭ.

Verse 12

पितॄनुद्दिश्य यो मर्त्यश्चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत् । सर्वपापविशुद्धात्मा पितृलोकमवामुयात्

ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಪಿತೃಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

देवाः सर्वेऽन्नदानेन तृप्ता यच्छन्ति वांछितम् । पिपीलिकाऽपि यद्गेहाद्भक्ष्यमादाय गच्छति

ಅನ್ನದಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ವಾಂಛಿತ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಂದಲಾದರೂ ಇರುವೆ ಆಹಾರದ ಕಣವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೂ ಅದು ಪುಣ್ಯಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

रात्रौ दिवाऽनिषिद्धान्नो ह्यन्नदानमनुत्तमम् । हरौ सुप्ते हि पापघ्नं वार्य मपि शत्रुषु

ರಾತ್ರಿ ಆಗಲಿ ಹಗಲು ಆಗಲಿ, ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲದ ಅನ್ನದಾನವೇ ಅನುತ್ತಮ ದಾನ. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಶತ್ರುಗಳಿಗೂ ಜಲದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಪಾಪನಾಶಕವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 15

चातुर्मास्ये दुग्धदानं दधि तक्रं महाफलम् । जन्मकाले येन बद्धः पिंडस्तद्दानमुत्तमम्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ದಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಮಜ್ಜಿಗೆಯ ದಾನ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜನ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆಹಾರದಿಂದ ದೇಹ ಪೋಷಿತವಾಯಿತೋ, ಅದನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 16

शाकप्रदाता नरकं यमलोकं न पश्यति । वस्त्रदः सोमलोकं च वसेदाभूतसंप्लवम्

ಶಾಕದಾನ ಮಾಡುವವನು ನರಕವನ್ನಾಗಲಿ ಯಮಲೋಕವನ್ನಾಗಲಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮಾಡುವವನು ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಸೋಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

सुप्ते देवे यथाशक्ति ह्यन्यासु प्रतिमासु च । पुष्पवस्त्रप्रदानेन सन्तानं नैव हीयते

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಇತರ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಯಥಾಶಕ್ತಿ, ಪುಷ್ಪ ಹಾಗೂ ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಕುಲಸಂತಾನ ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 18

चन्दनागुरुधूपं च चातुर्मास्ये प्रयच्छति । पुत्रपौत्रसमायुक्तो विष्णुरूपी भवेन्नरः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದನ, ಅಗುರು ಮತ್ತು ಧೂಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರಸಹಿತನಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆಯೇ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

सुप्ते देवे जगन्नाथे फलदानं प्रय च्छति । विप्राय वेदविदुषे यमलोकं न पश्यति

ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವರು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ಫಲದಾನ ಮಾಡಿ, ವೇದವಿದ್ವಾಂಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವವನು ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 20

विद्यादानं च गोदानं भूमिदानं प्रयच्छति । विष्णुप्रीत्यर्थमेवेह स तारयति पूर्वजान्

ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ವಿದ್ಯಾದಾನ, ಗೋদান ಮತ್ತು ಭೂಮಿದಾನ ಮಾಡುವವನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 21

गुडसैंधवतैलादिमधुतिक्ततिलान्नदः । देवतायास्समुद्दिश्य तासां लोकं प्रयाति हि

ಬೆಲ್ಲ, ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ಎಣ್ಣೆ ಮೊದಲಾದವು, ಜೇನು, ತಿಕ್ತ ಔಷಧದ್ರವ್ಯ, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಯಾವ ದೇವತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಆ ದೇವತೆಯ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

चातुर्मास्ये तिलान्दत्त्वा न भूयः स्तनपो भवेत् । यवप्रदाता वसते वासवं लोकमक्षयम्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವ ಶಿಶುರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವಾಗದು. ಯವದಾನ ಮಾಡುವವನು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನ ಅಕ್ಷಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

हूयेत हव्यं वह्नौ च दानं दद्याद्द्विजातये । गावः सुपूजिताः कार्याश्चातुर्मास्ये विशेषतः

ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹವ್ಯವನ್ನು ಆಹುತಿ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 24

यत्किंचित्सुकृतं कर्म जन्मावधि सुसंचितम् । चातुर्मास्ये गते पात्रे विमुखे यन्न दीयते

ಜನ್ಮಾವಧಿ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಸಂಚಯಿಸಿದ ಯಾವ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವಾದರೂ—ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯಪಾತ್ರನು ಬಂದು ತಿರುಗಿಹೋದರೂ ದಾನ ನೀಡದಿದ್ದರೆ—

Verse 25

प्रणश्यति क्षणादेव वचना द्यस्तु प्रच्युतः । दिवसेदिवसे तस्य वर्द्धते च प्रतिश्रुतम्

ತನ್ನ ವಚನದಿಂದ ತಪ್ಪಿದವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರತಿಶ್ರುತಿಯ ಭಾರವು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ।

Verse 26

तस्मान्नैव प्रतिश्राव्यं स्वल्पमप्याशु दीयते । तावद्विवर्द्धते दानं यावत्तन्न प्रयच्छति

ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ದಾನವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನೀಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ನೀಡದಿರುವವರೆಗೆ ದಾನದ ಬಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 27

यो मोहान्मनुजो लोके यावत्कोटिगुणं भवेत् । ततो दशगुणा वृद्धिश्चातुर्मास्ये प्रदातरि

ಮೋಹವಶಾತ್ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು (ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು) ಕೋಟಿಗುಣವಾಗಿಸಿದರೂ, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾತನಿಗೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ದಶಗುಣವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 28

नरके पतनं तस्य याव दिंद्राश्चतुर्दश । अतस्तु सर्वदा देयं नरैर्यत्तु प्रतिश्रुतम्

ಅವನಿಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಇಂದ್ರರ ಕಾಲದವರೆಗೆ ನರಕಪತನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರು ಪ್ರತಿಜ್ಞಿಸಿದುದನ್ನು ಸದಾ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 29

अन्यस्मै न प्रदातव्यं प्रदत्तं नैव हारयेत् । चातुर्मास्येषु यः शय्यां द्विजाग्र्याय प्रयच्छति

ಅದನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಬಾರದು; ನೀಡಿದುದನ್ನು ಮರಳಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನು—

Verse 30

वेदोक्तेन विधानेन न स याति यमालयम् । आसनं वारिपात्रं च भाजनं ताम्रभाजनम्

ವೇದೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ಮಾಡಿದವನು ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. (ದಾನವಾಗಿ) ಆಸನ, ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆ, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 31

चातुर्मास्ये प्रयत्नेन देयं वित्तानुसारतः । सर्वदानानि विप्रेभ्यो ददत्सुप्ते जगद्गुरौ

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು. ಜಗದ್ಗುರು (ವಿಷ್ಣು) ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ—

Verse 32

आत्मानं पूर्वजैः सार्द्धं स मोचयति पातकात् । गौर्भूश्च तिलपात्रं च दीपदानमनुत्तमम्

ಅವನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರೊಡನೆ ತಾನೂ ಪಾಪದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಗೋদান, ಭೂದಾನ, ತಿಲಪಾತ್ರದಾನ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನುತ್ತಮ ದೀಪದಾನ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿತ.

Verse 33

ददद्विजातये मुक्तो जायते स ऋणत्रयात्

ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವವನು ತ್ರಿವಿಧ ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 34

स विश्वकर्ता भुवनेषु गोप्ता स यज्ञभुक्सर्वफलप्रदश्च । दानानि वस्तुष्वधिदैवतं च यस्मिन्समुद्दिश्य ददाति मुक्तः

ಅವನೇ ವಿಶ್ವಕರ್ತ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕ; ಯಜ್ಞಭೋಕ್ತ ಮತ್ತು ಸರ್ವಫಲಪ್ರದಾತ. ಯಾರು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಅವನನ್ನೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಗಿ ಅವನನ್ನೇ ಭಾವಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ದಾನಗಳು ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಪಿತವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 235

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यमाहात्म्ये ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यदानमहिमवर्णनंनाम पञ्चत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದೊಳಗಿನ ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ–ನಾರದ ಸಂವಾದದ ‘ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ದಾನ ಮಹಿಮಾ ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ೨೩೫ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.