Adhyaya 234

Verse 1

ब्रह्मोवाच । पितॄणां तर्पणं कुर्याच्छ्रद्धायुक्तेन चेतसा । स्नानावसाने नित्यं च गुप्ते देवे महाफलम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ನಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಗುಪ್ತ/ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ದೇವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 2

संगमे सरितोस्तत्र पितॄन्संतर्प्य देवताः । जपहोमादिकर्माणि कृत्वा फलमनंतकम्

ಆ ನದಿಯ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಜಪ-ಹೋಮಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಅನಂತ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 3

गोविंदस्मरणं कृत्वा पश्चात्कार्याः शुभाः क्रियाः । एष एव पितृदेवमनुष्यादिषु तृप्तिदः

ಮೊದಲು ಗೋವಿಂದನ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಶುಭ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಈ ಸ್ಮರಣೆಯೇ ಪಿತೃ, ದೇವ, ಮನುಷ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ।

Verse 4

श्रद्धां धर्मयुतां नाम स्मृतिपूतानि कारयेत् । कर्माणि सकलानीह चातुर्मास्ये गुणोत्तरे

ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಗುಣೋತ್ತಮ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ।

Verse 5

सत्संगो द्विजभक्तिश्च गुरुदेवाग्नि तर्पणम् । गोप्रदानं वेदपाठः सत्क्रियासत्यभाषणम्

ಸತ್ಸಂಗ, ದ್ವಿಜಭಕ್ತಿ, ಗುರು-ದೇವ-ಅಗ್ನಿಗೆ ತರ್ಪಣ; ಗೋಪ್ರದಾನ, ವೇದಪಾಠ, ಸತ್ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಭಾಷಣ—ಇವೆ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಶಂಸಿತ ರೂಪಗಳು।

Verse 6

गोभक्तिर्दानभक्तिश्च सदा धर्मस्य साधनम् । कृष्णे सुप्ते विशेषेण नियमोऽपि महा फलः

ಗೋಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದಾನಭಕ್ತಿ ಸದಾ ಧರ್ಮಸಾಧನ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಶಯನದಲ್ಲಿರುವಾಗ ನಿಯಮಪಾಲನೆಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾಫಲಪ್ರದ।

Verse 7

नारद उवाच । नियमः कीदृशो ब्रह्मन्फलं च नियमेन किम् । नियमेन हरिस्तुष्टो यथा भवति तद्वद

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಿಯಮವು ಯಾವ ವಿಧವಾದುದು? ನಿಯಮದಿಂದ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ನಿಯಮದಿಂದ ಹರಿಯು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೋ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 8

ब्रह्मोवाच । नियमश्चक्षुरादीनां क्रियासु विविधासु च । कार्यो विद्यावता पुंसा तत्प्रयोगान्महासुखम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ, ನಾನಾವಿಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಚಾರದ ಸಂಯಮವೂ—ಇದೇ ನಿಯಮ. ವಿದ್ಯಾವಂತನು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಮಹಾಸುಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 9

एतत्षड्वर्गहरणं रिपुनिग्रहणं परम् । अध्यात्ममूलमेतद्धि परमं सौख्यकारणम्

ಈ ನಿಯಮವು ‘ಷಡ್ವರ್ಗ’ವನ್ನು ಹರಣಮಾಡಿ, ಅಂತರಂಗ ಶತ್ರುಗಳ ಪರಮ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿರುವ ಇದುವೇ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪರಮ ಸುಖದ ಕಾರಣ।

Verse 10

तत्र तिष्ठंति नियतं क्षमासत्यादयो गुणाः । विवेकरूपिणः सर्वे तद्विष्णोः परमं पदम्

ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ, ಸತ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳು ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅವೆಲ್ಲವೂ ವಿವೇಕಸ್ವರೂಪ. ಅದೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದ, ಪರಮ ಧಾಮ।

Verse 11

कृत्वा भवति यज्ञान्यत्कृतकृत्यत्वमत्र तत् । स्यात्तस्य तत्पूर्वजानां येन ज्ञातमिदं पदम्

ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದವನು ‘ಕೃತಕೃತ್ಯ’ನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧವಾದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ತಿಳಿದವನ ಪೂರ್ವಜರಿಗೂ ಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 12

तन्मुहूर्त्तमपि ध्यात्वा पापं जन्मशतोद्भवम् । भस्म साद्याति विहितं निरंजननिषेवणात्

ಆ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತವನ್ನಾದರೂ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ನೂರು ಜನ್ಮಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪಾಪವು—ನಿರಂಜನ (ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ಪ್ರಭು)ನ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಸೇವೆಯಿಂದ—ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 13

प्रत्यहं संकुचत्यस्य क्षुत्पिपासादिकः श्रमः । स योगी नियमी नित्यं हरौ सुप्ते विशिष्यते

ಅವನಿಗೆ ಹಸಿವು, ದಾಹ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶ್ರಮ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ನಿಯಮಪಾಲಕ, ನಿತ್ಯ ಸಂಯಮಿ ಯೋಗಿ—ಹರಿ ಶಯನಕಾಲ (ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ)ದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

चातुर्मास्ये नरो भक्त्या योगाभ्यासरतो न चेत् । तस्य हस्तात्परिभ्रष्टममृतं नात्र संशयः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ನರನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗದಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಅಮೃತವೇ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದಂತೇ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 15

मनो नियमितं येन सर्वेच्छासु सदागतम् । तस्य ज्ञाने च मोक्षे च कारणं मन एव हि

ಯಾರು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು—ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅಲೆಯುವದನ್ನು—ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಅದೇ ಮನಸ್ಸೇ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 16

मनोनियमने यत्नः कार्यः प्रज्ञावता सदा । मनसा सुगृहीतेन ज्ञानाप्तिरखिला ध्रुवम्

ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತನು ಸದಾ ಮನೋನಿಯಮನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಶವಾದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 17

तन्मनः क्षमया ग्राह्यं यथा वह्निश्च वारिणा । एकया क्षमया सर्वो नियमः कथितो बुधैः

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು; ನೀರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವಂತೆ. ಒಂದೇ ಗುಣವಾದ ಕ್ಷಮೆಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳು ಸಿದ್ಧವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 18

सत्यमेकं परो धर्मः सत्यमेकं परं तपः । सत्यमेकं परं ज्ञानं सत्ये धर्मः प्रतिष्ठितः

ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು. ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ; ಸತ್ಯದಲ್ಲೇ ಧರ್ಮವು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 19

धर्ममूलमहिंसा च मनसा तां च चितयन् । कर्मणा च तथा वाचा तत एतां समाचरेत्

ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಕರ್ಮದಿಂದಲೂ ವಾಣಿಯಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 20

परस्वहरणं चौर्यं सर्वदा सर्वमानुषैः । चातुर्मास्ये विशेषेण ब्रह्मदेवस्ववर्जनम्

ಪರರ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಳ್ಳತನ; ಎಲ್ಲರೂ ಸದಾ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ವ (ದೇವಾಲಯದ ಧನ)ವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವರ್ಜ್ಯ.

Verse 21

अकृत्यकरणं चैव वर्जनीयं सदा बुधैः । अहीनः सर्वकार्येषु यः सदा विप्र वर्तते

ಅಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸದಾ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಎಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಿಂದ, ಅಪ್ರಮಾದಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವವನೇ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

स च योगी महाप्राज्ञः प्रज्ञाचक्षुरहं नधीः । अहंकारो विषमिदं शरीरे वर्त्तते नृणाम्

ಆ ಯೋಗಿ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು; ವಿವೇಕಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ನೋಡುವನು—“ನಾನು ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲ”; ಏಕೆಂದರೆ ಅಹಂಕಾರವು ಮಾನವರ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷವಾಗಿದೆ.

Verse 23

तस्मात्स सर्वदा त्याज्यः सुप्ते देवे विशेषतः । अनीहया जितक्रोधो जितलोभो भवेन्नरः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವರು ಶಯನದಲ್ಲಿರುವ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ. ಅನೇಹಭಾವದಿಂದ ನರನು ಕ್ರೋಧ-ಲೋಭಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನಾಗಲಿ.

Verse 24

तस्य पापसहस्राणि देहाद्यांति सहस्रधा । मोहं मानं पराजित्य शमरूपेण शत्रुणा

ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಪಾಪಗಳು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತವೆ; ಶಮರೂಪ ಶತ್ರುವು ಮೋಹ ಮತ್ತು ಮಾನವನ್ನು ಜಯಿಸಿದಾಗ.

Verse 25

विचारेण शमो ग्राह्यः सन्तोषेण तथा हि सः । मात्सर्यमृजुभावेन नियच्छेत्स मुनीश्वरः

ವಿಚಾರದಿಂದ ಶಮ (ಸಂಯಮ)ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುನೀಶ್ವರನು ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಮೃದುಭಾವದಿಂದ ಮಾತ್ಸರ್ಯ (ಈರ್ಷೆ)ವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

Verse 26

चातुर्मास्ये दयाधर्मो न धर्मो भूतविद्रुहाम् । सर्वदा सर्व दानेषु भूतद्रोहं विवर्जयेत्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ದಯಾಧರ್ಮವೇ ಪ್ರಧಾನ; ಭೂತವಿದ್ರೋಹಿಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ. ಸದಾ, ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭೂತದ್ರೋಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 27

एतत्पापसहस्राणां मूलं प्राहुर्मनीषिणः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्या भूतदया नृभिः

ಮುನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಪಾಪಗಳ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ದಯೆ ತೋರಬೇಕು.

Verse 28

सर्वेषामेव भूतानां हरिर्नित्यं हृदि स्थितः । स एव हि पराभूतो यो भूतद्रोहकारकः

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ನಿತ್ಯ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡವನು—ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

यस्मिन्धर्मे दया नैव स धर्मो दूषितो मतः । दयां विना न विज्ञानं न धर्मो ज्ञानमेव च

ಯಾವ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದಯೆಯೇ ಇಲ್ಲವೋ, ಆ ಧರ್ಮ ದೂಷಿತವೆಂದು ಎಣೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಜವಾದ ವಿವೇಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ—ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 30

तस्मात्सर्वात्मभावेन दयाधर्मः सनातनः । सेव्यः स पुरुषैर्नित्यं चातुर्मास्ये विशेषतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆತ್ಮಭಾವದಿಂದ ಸನಾತನ ದಯಾಧರ್ಮವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಸೇವಿಸಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ.

Verse 234

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये चातुर्मास्यमाहात्म्ये शेपशाय्युपाख्याने ब्रह्म नारदसंवादे चातुर्मास्यनियमविधिमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुस्त्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಅಂತರಗತ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮ-ನಾರದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ‘ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ನಿಯಮವಿಧಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 234ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.