Adhyaya 23

Verse 2

। सूत उवाच । तस्यैव पश्चिमे भागे मृगतीर्थमनुत्तमम् । अस्ति पुण्यतमं ख्यातं समस्ते धरणीतले । तत्र ये मानवास्तीर्थे सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः । चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां स्नानं कुर्वंतिभास्करे

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಮೃಗತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಅನುತ್ತಮ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಧರಣೀತಲದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪುಣ್ಯದಾಯಕವೆಂದು ಖ್ಯಾತ. ಸ್ಥಿರ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರು ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 3

मध्ये स्थिते न ते यांति तिर्यग्योनौ कथंचन । अपि पापसमोपेता दोषैः सर्वैः समन्विताः

ಆ ತೀರ್ಥದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗೆ (ಪಶುಜನ್ಮಕ್ಕೆ) ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಪಾಪಭಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ।

Verse 4

कृतघ्ना नास्तिकाश्चौरा मर्यादाभेदकास्तथा । स्नाता ये तत्र सत्तीर्थे ते यांति परमां गतिम् । विमानवरमारूढाः स्तूयमानाश्च किंनरैः

ಕೃತಘ್ನರು, ನಾಸ್ತಿಕರು, ಕಳ್ಳರು ಹಾಗೂ ಮರ್ಯಾದಾಭೇದಕರು ಸಹ—ಆ ಸತ್ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ—ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರೂಢರಾಗಿ ಕಿನ್ನರರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

ऋषय ऊचुः । मृगतीर्थं कथं तत्र संजातं सूतनंदन । किं प्रभावं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತನಂದನ! ಅಲ್ಲಿ ಮೃಗತೀರ್ಥ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಅದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸು; ನಮ್ಮ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ.

Verse 6

सूत उवाच । पूर्वं तत्र महारण्ये नानामृगगणावृते । नानाविहंगसंघुष्टे नानावृक्षसमाकुले

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಂದೆ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾರಣ್ಯವಿತ್ತು; ಅದು ನಾನಾವಿಧ ಮೃಗಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ವಿಭಿನ್ನ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತಿದ್ದು, ಅನೇಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು.

Verse 7

समायाता महारौद्रा लुब्ध काश्चापपाणयः । कृष्णांगा भ्रममाणास्ते यमदूता इवाऽपरे

ಆಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ರೌದ್ರರಾದ ಕೆಲ ಲುಬ್ಧಕರು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು. ಕಪ್ಪು ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ, ಅವರು ಯಮದೂತರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 8

एतस्मिन्नंतरे दृष्टं मृगयूथं तरोरधः । उपविष्टं सुविश्रब्धं तैस्तदा द्विज सत्तमाः

ಈ ನಡುವೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಅವರು ಒಂದು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಮೃಗಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಕಂಡರು; ಅದು ನಿಶ್ಚಿಂತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿತ್ತು.

Verse 9

अथ तांल्लुब्धकान्दृष्ट्वा दूरतोऽपि भयातुराः । पलायनपराः सर्वे मृगा जग्मुर्द्रुतं ततः

ನಂತರ ಆ ಲುಬ್ಧಕರನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡು ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮೃಗಗಳು ಓಡಿಹೋಗಲು ತುದಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿಹೋದವು.

Verse 10

अथ ते सन्निधौ दृष्ट्वा गंभीरं सलिलाशयम् । प्रविष्टा हरिणाः सर्वे भयार्ताः शरपीडिताः

ಆಮೇಲೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಂಭೀರವಾದ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಭಯದಿಂದ ಆಕ್ರಾಂತರಾಗಿ ಬೇಟೆಗಾರರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಎಲ್ಲ ಜಿಂಕೆಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು।

Verse 11

ततस्तत्सलिलस्यांतस्ते मृगाः सर्व एव हि । मानुषत्वमनुप्राप्तास्तत्प्रभावा द्द्विजोत्तमाः

ನಂತರ ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲದೊಳಗೆ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಆ ಎಲ್ಲ ಮೃಗಗಳು ಆ ತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮಾ-ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವು।

Verse 12

अथ तान्मानुषीभूतान्पप्रच्छुर्लुब्धका मृगान् । मृगयूथं समायातं मार्गेणानेन सांप्रतम् । केन मार्गेण निर्यातं तस्माद्वदत मा चिरम्

ಆಮೇಲೆ ಬೇಟೆಗಾರರು ಮಾನವರಾದ ಆ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು—“ಈ ದಾರಿಯಿಂದ ಈಗಷ್ಟೇ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪು ಬಂದಿದೆ; ಅದು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು? ಆದ್ದರಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿರಿ, ತಡಮಾಡಬೇಡಿ।”

Verse 13

मानुषा ऊचुः । वयं ते हरिणाः सर्वे मानुषत्वं सुदुर्लभम् । तीर्थस्याऽस्य प्रभावेन प्राप्ताः सत्यं न संशयः

ಮಾನವರಾದವರು ಹೇಳಿದರು—“ನಾವೇ ಆ ಎಲ್ಲ ಜಿಂಕೆಗಳು. ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ; ಇದು ಸತ್ಯ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।”

Verse 15

स्नानमात्रात्ततः सर्वे दिव्यमाल्यानुलेपनाः । दिव्यगात्रधरा सर्वे संजाताः पार्थिवोत्तमाः

ನಂತರ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾದರು; ದಿವ್ಯ ಕಾಂತಿಯ ದೇಹಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರಾಗಿ ಸಂಜಾತರಾದರು।

Verse 16

ऋषय ऊचुः । अत्याश्चर्यमिदं सूत यत्त्वया परिकीर्तितम् । स्नानमात्रेण ते प्राप्ता लुब्धकास्तादृशं वपुः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತನೇ! ನೀನು ವರ್ಣಿಸಿದುದು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ; ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಆ ಲುಬ್ಧಕ ಬೇಟೆಗಾರರು ಅಂಥ ದಿವ್ಯ ವಪುಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 17

तथा मानुष्यमापन्ना मृगास्तोयावगाहनात् । तत्कथं मेदिनीपृष्ठे तत्तीर्थं संबभूव ह

ಅದೇ ರೀತಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನದಿಂದ ಮೃಗಗಳೂ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವು; ಹಾಗಾದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಆ ತೀರ್ಥವು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು?

Verse 18

सूत उवाच । लिंगभेदोद्भवं तोयं यत्पुरा वः प्रकीर्तितम् । आच्छन्नं पांसुभिः कृत्स्नं वायुना शक्रशासनात्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಲಿಂಗಭೇದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಜಲವನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದೆ ನಿಮಗೆ ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದೆ; ಇಂದ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ವಾಯುವು ಧೂಳಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿತು.

Verse 19

वल्मीकरंध्रमासाद्य तन्निष्क्रांतं पुनर्द्विजाः । कालेन महता तत्र प्रदेशे स्वल्पमेव हि

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಅದು ವಲ್ಮೀಕದ ರಂಧ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಮತ್ತೆ ಹೊರಬಂದಿತು; ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ವಲ್ಪಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿತು.

Verse 20

यत्र स्नातः पुरा सद्यस्त्रिशंकुः पृथिवीपतिः । दिव्यं वपुः पुनः प्राप्त श्चंडालत्वेन संस्थितः

ಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಭೂಪತಿ ತ್ರಿಶಂಕು ರಾಜನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಚಂಡಾಲಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತೆ ದಿವ್ಯ ವಪುಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 21

एतस्मात्कारणात्तत्र स्नाताः सारंगलुब्धकाः । सर्वे पापविनिर्मुक्ताः संप्राप्ताः परमं वपुः

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಬೇಟೆಗಾರರು ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಪವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ ಪರಮೋತ್ತಮ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದರು।