Adhyaya 229
ಸೂತನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಶಿವನು ಕ್ರೋಧೋದ್ರಿಕ್ತನಾಗಿ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇಂದ್ರಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಅಮರಾವತಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ದಿವ್ಯಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಅಂಧಕನು ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಭೇದಿತನಾದರೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಾನದಿಂದ ಅಂಧಕನು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಹೋರಾಟವು ಬಹುಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಶಿವನು ಅಂಧಕನನ್ನು ತ್ರಿಶೂಲಕ್ಕೆ ಗೂಡಿಸಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತೂಗಿಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ದೇಹ ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಬಲಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ತನ್ನ ದೋಷ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದ ಅರಿವು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಆಕ್ರಮಣ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ತುತಿ ಹಾಗೂ ಶರಣಾಗತಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಶಿವನಾಮೋಚ್ಚಾರಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತಿಮಾರ್ಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಶಿವಾರಾಧನೆಯಿಲ್ಲದ ಜೀವನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬಂಜರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂಧಕನ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿನಯವನ್ನು ಕಂಡ ಶಿವನು ಅವನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಶೈವಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ‘ಭೃಂಗೀರಿಟಿ’ ಎಂಬ ಹೊಸ ನಾಮವನ್ನು ನೀಡಿ ಸ्नेಹಪೂರ್ವಕ ಸಮೀಪವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಹಿಂಸೆ-ಅಹಂಕಾರಗಳ ಅಂತ್ಯ ಆತ್ಮಪರಿಚಯ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪುನಃಸಮ್ಮಿಲನವಾಗುವ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे शम्भुर्गणैः सर्वैः समावृतः । इन्द्राद्यैश्च सुरैः सर्वेः क्रोधसंरक्तलोचनः । जगाम वृषमारुह्य पुरीं चैवामरावतीम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಶಂಭು ಎಲ್ಲ ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ರಕ್ತವರ್ಣವಾದ ನೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ವೃಷಭಾರೂಢನಾಗಿ ಅಮರಾವತೀ ಪುರಿಗೆ ತೆರಳಿದನು.
Verse 2
अंधकोऽपि समालोक्य संप्राप्तां देववाहिनीम् । सगणां च महादेवं परितोषं परं गतः
ಅಂಧಕನೂ ದೇವವಾಹಿನಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಣಸಹಿತ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
Verse 3
निश्चक्रामाथ युद्धाय बलेन चतुरंगिणा । वरं स्यंदनमारुह्य सुश्वेताश्ववहं शुभम्
ನಂತರ ಅವನು ಚತುರಂಗಿಣಿ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಶುಭವಾದ, ಹೊಳೆಯುವ ಶ್ವೇತ ಅಶ್ವಗಳು ಎಳೆಯುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು.
Verse 4
ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । गणैश्च विकृताकारैर्मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्
ಅನಂತರ ದೇವರುಗಳೂ ದಾನವರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಕೃತ ಭಯಾನಕ ರೂಪದ ಗಣಗಳೊಡನೆ ಘೋರ ಯುದ್ಧವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗುವುದು ಮರಣವನ್ನೇ ವರಿಸುವಂತಿತ್ತು।
Verse 6
एकवर्षसहस्रांतं यावद्युद्धमवर्तत । दिनेदिने क्षयं यांति तत्र देवा न दानवाः । ततो वर्षसहस्रांते संक्रुद्धः शशिशेखरः । त्रिशूलेन समुद्यम्य स्वहस्तेन व्यभेदयत्
ಪೂರ್ಣ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ದಿನೇದಿನೇ ಅಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳೇ ಕ್ಷೀಣರಾದರು, ದಾನವರು ಅಲ್ಲ. ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಅವನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು।
Verse 7
स विद्धोऽपि स्वयं तेन त्रिशूलेन महासुरः । ब्रह्मणो वरमाहात्म्यान्नैव प्राणैविर्युज्यते
ಅದೇ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ವಿದ್ಧನಾದರೂ ಆ ಮಹಾಸುರನು ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಾನದ ಮಹಿಮೆಯಿಂದಲೇ।
Verse 8
ततो भूयोऽपि चोत्थाय चक्रे युद्धं महात्मना । जघान च स संक्रुद्धो विशेषेण बहून्गणान्
ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು; ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನೇಕ ಗಣರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।
Verse 9
शंकरं ताडयामास गदाघातैर्मुहुर्मुहुः
ಅವನು ಮರುಮರು ಗದಾಘಾತಗಳಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು।
Verse 10
एवं वर्षसहस्रांतमभूत्सार्द्धं पिनाकिना । रौद्रं युद्धमन्धकस्य सर्वलोकभयावहम्
ಹೀಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕಕಾಲ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಅಂಧಕನ ರೌದ್ರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು।
Verse 11
त्रिशूलभिन्नो दैत्यः स यदा मृत्युं न गच्छति । उत्थायोत्थाय कुरुते प्रहारान्गदया बली
ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಭಿನ್ನಗೊಂಡರೂ ಆ ಬಲಿಷ್ಠ ದೈತ್ಯನು ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಗದೆಯಿಂದ ಪ್ರಹಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು।
Verse 12
तथा तं शंकरो ज्ञात्वा मृत्युना परिवर्जितम् । ब्रह्मणो वरदानेन सर्वेषां च दिवौकसाम्
ಶಂಕರನು ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಾನದಿಂದ ಮರಣದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಲೇಶಕಾರಿಯಾದವನಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವನ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಅರಿತನು।
Verse 13
ततो निर्भिद्य शूलाग्रैः प्रोत्क्षिप्य गगनांगणे । छत्रवद्धारयामास लंबमानमधोमुखम् । अक्षरद्रुधिरं भूमौ गात्रेभ्यो वर्ष्मसंभवम्
ನಂತರ ಶಿವನು ತ್ರಿಶೂಲದ ಅಗ್ರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಗಗನಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಎಸೆದು, ಛತ್ರದಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು; ಅವನು ಅಧೋಮುಖವಾಗಿ ತೂಗುತ್ತಿರಲು, ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ರಕ್ತವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 14
यावद्वर्षसहस्रांते चर्मास्थि स्नायुरेव च । धातुत्रयं स्थितं तस्य नष्टमन्यच्चतुष्टयम्
ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ, ಅಸ್ಥಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದವು; ಮೂರು ಧಾತುಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ನಾಶವಾದವು।
Verse 15
स ज्ञात्वा बल संहीनमात्मानं धातुसंक्षयात् । सामोपायं ततश्चके स्तुत्वा सार्धं पिनाकिना
ಧಾತುಕ್ಷಯದಿಂದ ತಾನು ಬಲಹೀನನೆಂದು ತಿಳಿದು, ನಂತರ ಸಾಮೋಪಾಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪಿನಾಕೀ ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು।
Verse 16
अन्धक उवाच । न त्वं देवो मया ज्ञातो वाग्दुष्टेन दुरात्मना । ईदृग्वीर्यसमोपेतस्तद्युक्तं भवता कृतम्
ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದನು—ದುಷ್ಟವಾಣಿ ಮತ್ತು ದುರಾತ್ಮನಾದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ದೇವನೆಂದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ವೀರ್ಯಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ನೀನು ಮಾಡಿದುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವೇ.
Verse 17
अनुरूपं मदांधस्याविवेकस्य सुरोत्तम । स्ववीर्यमदयुक्तस्य विवेक रहितस्य च
ಹೇ ಸುರೋತ್ತಮ! ಮದದಿಂದ ಅಂಧನಾಗಿ, ಅವಿವೇಕಿಯಾಗಿ, ಸ್ವವೀರ್ಯಮದದಲ್ಲಿ ಮತ್ತನಾಗಿ, ವಿವೇಕವರ್ಜಿತನಾದವನಿಗೆ ಇದು ಅನುರೂಪವೇ.
Verse 18
दुर्विनीतः श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेवच । न तिष्ठति चिरं कालं यथाऽहं मदगर्वितः
ದುರ್ವಿನೀತನು ಶ್ರೀ, ವಿದ್ಯೆ, ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಮದಗರ್ವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದ ನಾನು ನಿಲ್ಲದಂತೆ.
Verse 19
पापोऽहं पापकर्माऽहं पापात्मा पापसंभवः । त्राहि मां देव ईशान सर्वपापहरो भव
ನಾನು ಪಾಪಿ, ಪಾಪಕರ್ಮಿ, ಪಾಪಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಪಾಪಸಂಭವ. ಹೇ ದೇವ ಈಶಾನ! ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸು।
Verse 20
दुःखितोऽहं वराकोऽहं दीनोऽहं शक्तिवर्जितः । त्रातुमर्हसि मां देव प्रपन्नं शरणं विभो
ನಾನು ದುಃಖಿತನು, ನಾನು ದೀನನು, ನಾನು ಶಕ್ತಿವರ್ಜಿತನು, ಅಸಹಾಯನು. ಹೇ ದೇವಾ, ಹೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭೋ! ಶರಣಾಗತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
Verse 21
दुष्टोऽहं पापयुक्तोऽहं सांप्रतं परमेश्वर । तेन बुद्धिरियं जाता तवोपरि ममानघ
ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರಾ! ನಾನು ದುಷ್ಟನು, ಇಂದಿಗೂ ಪಾಪಯುಕ್ತನು. ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ಅನಘ ಪ್ರಭು, ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ನೆಲಸಿದೆ.
Verse 22
सर्वपापक्षये जाते शिवे भवति भावना
ಸರ್ವ ಪಾಪಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಭಾವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಧ್ಯಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 23
नाममात्रमपि त्र्यक्ष यस्ते कीर्तयति प्रभो । सोऽपि मुक्तिमवाप्नोति किं पुनः पूजने रतः
ಹೇ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಪ್ರಭೋ! ಯಾರು ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ನಾಮಮಾತ್ರವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾದವನ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ!
Verse 24
तव पूजा विहीनानां दिनान्यायांति यांति च । यानि देव मृतानां च तानि यांति न जीवताम्
ಹೇ ದೇವಾ! ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಯಿಲ್ಲದವರ ದಿನಗಳು ಕೇವಲ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಅವು ಮೃತರ ದಿನಗಳಂತೆ—ಜೀವಂತರದಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 25
कुष्ठी वा रोगयुक्तो वा पंगुर्वा बधिरोऽपि वा । मा भूत्तस्य कुले जन्म शंभुर्यत्र न देवता
ನಾನು ಕುಷ್ಠರೋಗಿಯಾಗಿರಲಿ, ಬೇರೆ ರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿರಲಿ, ಲಂಗಡನಾಗಿರಲಿ, ಕಿವುಡನಾಗಿರಲಿ—ಆದರೂ ಶಂಭುವನ್ನು ದೇವನಾಗಿ ಪೂಜಿಸದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಜನ್ಮವಾಗದಿರಲಿ।
Verse 26
तस्मान्मोचय मां देव स्वागतं कुरु सांप्रतम् । गतो मे दानवो भावस्त्यक्तं राज्यं तथा विभो
ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವಾ! ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿ, ಈಗಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಸಾದರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಹೇ ವಿಭೋ, ನನ್ನೊಳಗಿನ ದಾನವಭಾವ ದೂರವಾಗಿದೆ; ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ನಾನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ।
Verse 27
त्यक्ताः पुत्राश्च पौत्राश्च पत्न्यश्च विभवैः सह । त्रिः सत्येन सुरश्रेष्ठ तव पादौ स्पृशाम्यहम्
ಪುತ್ರರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿಯರೂ—ಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ—ನಾನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸತ್ಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ನಾನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 28
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा तं गतकल्मषम् । उत्तार्य शनकैः शूलाद्विनयावनतं स्थितम्
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಪಾಪಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, (ಪ್ರಭು) ಅವನನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಇಳಿಸಿದರು; ಅವನು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।
Verse 29
ततो नाम स्वयं चक्रे भृंगिरीटिरिति प्रभुः । अब्रवीच्च सदा मे त्वं वल्लभः संभविष्यसि
ನಂತರ ಪ್ರಭು ಸ್ವತಃ ಅವನಿಗೆ ‘ಭೃಂಗಿರೀಟಿ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ನೀಡಿ, ‘ನೀನು ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿರುವೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।
Verse 30
नन्दिनोऽपि गजास्यस्य महाकालस्य पुत्रक । तिष्ठ सौम्य मया सौख्यं न स्मरिष्यसि बांधवान्
ಓ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರಕಾ! ನಂದಿಯಂತೆಯೂ ಗಜಾನನನಂತೆಯೂ ಮಹಾಕಾಲನ ಪುತ್ರನೇ—ಓ ಸೌಮ್ಯ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲು. ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರೆ ನೀನು ಲೋಕಬಂಧುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಮರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 31
स तथेति प्रतिज्ञाय प्रणम्य शशिशेखरम् । तस्थौ सर्वगणैर्युक्तः प्रभुसंश्रयसंयुतः
ಅವನು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಶಶಿಶೇಖರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ; ಎಲ್ಲ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರಮ ಪ್ರಭುವಿನ ಶರಣಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತನು.
Verse 229
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये भृंगीरिट्युत्पत्तिवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರ-ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿನ ‘ಭೃಂಗೀರಿಟಿ ಉತ್ಪತ್ತಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎರಡು ನೂರು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.