Adhyaya 213

Verse 1

सूत उवाच । रत्नादित्यस्य माहात्म्यमेतद्वः परिकीर्तितम् । सर्वकुष्ठहरं यच्च सर्वपातकनाशनम् । भूयस्तथैव माहात्म्यं महद्वै श्रूयतां रवेः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ರತ್ನಾದಿತ್ಯನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿಮಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಕುಷ್ಠವನ್ನು ಹರಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈಗ ಮತ್ತೆ ರವಿ (ಸೂರ್ಯ)ಯ ಮಹಾನ್ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 2

तेन चाराधितः सूर्यस्तत्रस्थेन द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 3

पूर्वदक्षिणदिग्भागे समासाद्य ततः परम् । रक्त चन्दनजां कृत्वा प्रतिमां भावितात्मना

ನಂತರ ಅವನು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಕೆಂಪು ಚಂದನದಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 4

ततो वर्षसहस्रांते तुष्टस्तस्य दिवाकरः । वरदोऽस्मीति तं प्राह दृष्टिगोचरमागतः

ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ತೃಪ್ತನಾದ ದಿವಾಕರನು ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದು, “ನಾನು ವರಪ್ರದನು” ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 5

ब्राह्मण उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव कुष्ठव्याधिं हर प्रभो । नान्येन कारणं मेऽस्ति राज्येनापि त्रिविष्टपे

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಾ, ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿರಿ. ನನಗೆ ಬೇರೆ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ; ಸ್ವರ್ಗರಾಜ್ಯವೂ ಬೇಡ.

Verse 6

श्रीभगवानुवाच । सप्तम्यां सूर्यवारेण कुरु विप्र प्रदक्षिणाम् । शतमष्टोत्तरं यावत्स्नात्वा पुण्यह्रदे शुभे । फलहस्तः पृथक्त्वेन ततः कुष्ठेन मुच्यसे

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಸಪ್ತಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾನುವಾರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡು. ನಂತರ ಶುಭ ಪುಣ್ಯಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರ್ಪಣಭಾವದಿಂದ ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸು; ಆಗ ಕುಷ್ಠದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ.

Verse 7

अन्योऽत्र गां गतो योऽपि व्रतमेतत्करिष्यति । सर्वरोगविनिर्मुक्तो मम लोकं स गच्छति

ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಯಾರು ಆಚರಿಸಿದರೂ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವರು.

Verse 8

श्रीसूर्य उवाच । तच्छ्रुत्वा स तथा चक्रे ब्राह्मणः श्रद्धयाऽन्वितः । विमुक्तश्च तदा कुष्ठाद्दिव्यदेहमवाप्तवान्

ಶ್ರೀಸೂರ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಅವನು ಕುಷ್ಠದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ದಿವ್ಯದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 9

अथ भूयोऽपि तं प्राह नीरोगं भगवान्रविः । किं ते प्रियं करोम्यन्यद्वद ब्राह्मणसत्तम

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ರವಿಯು ಅವನನ್ನು ನಿರೋಗಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೇಳು; ನಿನಗಾಗಿ ಇನ್ನೇನು ಪ್ರಿಯ ವರವನ್ನು ನಾನು ನೀಡಲಿ?

Verse 10

सोऽब्रवीत्सर्वदैवात्र स्थातव्यं भगवन्विभो

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭಗವನ್, ಹೇ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಾನ ಪ್ರಭು, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸಿರಿ।

Verse 11

श्रीभगवानुवाच । अतः परं ममावासः स्थानेऽत्र च भविष्यति । नाम्ना कुहरवासाख्या संज्ञा मम भविष्यति

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಇನ್ನುಮುಂದೆ ನನ್ನ ವಾಸವು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಇರುವುದು; ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಾಮಸಂಜ್ಞೆ ‘ಕುಹರವಾಸ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು।

Verse 12

कस्यचित्त्वथ कालस्य विष्णुपुत्रो बभूव ह । सांबोनाम सुरूपाढ्यो जांबवत्यां द्विजोत्तमाः

ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು—ಜಾಂಬವತಿಯಲ್ಲಿ, ಅತಿಸುಂದರ ರೂಪದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ‘ಸಾಂಬ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ; ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ।

Verse 13

अथ तं राजमार्गेण गच्छंतं यदुसत्तमम्

ನಂತರ ಜನರು ರಾಜಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 14

पुरनार्योऽपि संतुष्टा वीक्षांचक्रुः सुकौतुकात् । गृहकार्याणि संत्यज्य समारूढा गवाक्षकान्

ನಗರದ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡಿದರು; ಮನೆಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗವಾಕ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿದರು।

Verse 15

तस्य कामात्मदेहस्य दर्शनार्थं समुत्सुकाः । काश्चिदर्धानुलिप्तांग्यः काश्चिदेकांजितेक्षणाः

ಅವನ ಕಾಮಮೋಹಕ ದೇಹದ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕಳಾದ ಕೆಲ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆತುರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಾಂಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಲೇಪನ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬಂದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಒಂದೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಜಲ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬಂದರು।

Verse 16

अर्धसंयमितैः केशैस्तथान्यास्त्यक्तबालकाः । एकस्मिंश्चरणे काश्चिन्नियोज्योपानहं द्रुताः

ಕೆಲ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆತುರದಲ್ಲಿ ಕೂದಲನ್ನು ಅರ್ಧವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಒಂದು ಕಾಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಚಪ್ಪಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟರು।

Verse 17

पादुकां च द्वितीये तु पर्यधावन्नितंबिनीः । व्रजंतीषु तथान्यासु वनितासु गवाक्षकान्

ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಲಿಗೂ ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಆ ಸೊಗಸಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಓಡಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆತುರವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ಕಿಟಕಿಗಳ ಕಡೆಗೂ ಧಾವಿಸಿದರು।

Verse 18

व्याक्रोशंति क्रुधाविष्टाः शिशवो गुरवस्तथा । नीवीबन्धनविश्लेषसमाकुलितचेतसः

ಕೋಪಾವೇಶಗೊಂಡ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಗಾಡಿದರು, ಹಿರಿಯರೂ ಹಾಗೆಯೇ; ನಡುಪಟ್ಟಿ ಸಡಿಲಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯಿಂದ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು।

Verse 19

ययुरेवापराः स्वेषु गवाक्षेषु वरांगनाः । स चकर्ष तदा तासां पतितैर्नेत्ररश्मिभिः

ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಿಟಕಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಆಗ ಅವನು ಅವರ ವಾಲಿದ ದೃಷ್ಟಿಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಎಳೆಯುವಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 20

हृदयानि धरापृष्ठे कामदेवसमो युवा । काचिद्दृष्ट्वैव तद्रूपं तस्य सांबस्य कामिनी

ಧರೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಮದೇವನ ಸಮಾನವಾದ ಯುವಕನು ನಿಂತಿದ್ದನು; ಸಾಂಬನ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಕಾಮಿನಿ ಪ್ರೇಮವಿಹ್ವಳಳಾದಳು।

Verse 21

निश्चला कामतप्तांगी लिखितेव विभाब्यते । काचिदग्निसमान्मुक्त्वा निश्वासान्कामपीडिता

ಒಬ್ಬಳು, ಕಾಮತಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ದೇಹವಳಾಗಿ, ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದಳು; ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ಕಾಮಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ನಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 22

एकास्तं च समालोक्य रूपयौवनसंयुतम् । गवाक्षात्प्रपतंति स्म निश्चेष्टा धरणीतले

ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನನ್ನು—ರೂಪಯೌವನಸಂಯುಕ್ತನನ್ನು—ನೋಡಿ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟರಾಗಿ ಬಿದ್ದರು।

Verse 23

अन्याः परस्परालाप प्रकुर्वंति वरस्त्रियः । एका सा कामिनी धन्या यास्य चक्रेवगूहनम्

ಇತರ ವರಸ್ತ್ರೀಯರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು; ಆದರೆ ಆ ಧನ್ಯ ಕಾಮಿನಿ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಲು ಹೊರಟಂತೆ ಮುಂದುವರಿದಳು।

Verse 24

निःशेषां रजनीं प्राप्य माघमाससमुद्भवाम् । आस्तां तावत्स्त्रियो याश्च नरा अपि निरर्गलम्

ಮಾಘಮಾಸದ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾತ್ರಿಯು ಕಳೆದರೂ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಪುರುಷರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗೆಯೇ—ಯಾವ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆ—ನಿಂತಿದ್ದರು।

Verse 25

जल्पंति चेदृशं सर्वं तस्य रूपेण विस्मिताः । अत्रये वदन्ति सेवाम एनमर्थेन वर्जिताः

ಅವನ ಸೌಂದರ್ಯರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಸ್ಮಿತರಾದವರು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು; ಅತ್ರಿಗೆ—“ನಾವು ಇವನಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡೋಣ” ಎಂದರು, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೂ ಲೋಕಹೇತುವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ।

Verse 26

वीक्ष्यामो वदनं येन नित्यमेवेंदुसंनिभम् । कर्णाभ्यां वारिता वृद्धिर्नेत्रयोरप्यसंशयम् । नो चेज्जानीमहे नैव कियती सं भविष्यति

ಯಾವ ಮುಖದಿಂದ ಅವನು ಸದಾ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮುಖವನ್ನು ನಾವು ನೋಡೋಣ. ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಕಾಮವೃದ್ಧಿ ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೂ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದೋ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದು।

Verse 27

एवं संवीक्ष्यमाणस्तु कामिनीभिर्नरैस्तथा । निर्ययौ राजमार्गेण पितृदर्शनलालसः

ಹೀಗೆ ಕಾಮಿನಿಯರೂ ಪುರುಷರೂ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಲು, ತಂದೆಯ ದರ್ಶನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನು ರಾಜಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹೊರಟನು।

Verse 28

भगिन्यो मातरो याश्च भ्रातृपत्न्यश्च याः स्थिताः । अवस्थामीदृशीं प्राप्ता ब्राह्मणानामपि स्त्रियः । मातरोऽपि च यास्तस्य भगिन्यश्च विशेषतः

ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಹೋದರಿಯರೂ ತಾಯಂದಿರೂ, ಸಹೋದರರ ಪತ್ನಿಯರೂ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಸಹ—ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವನ ಸ್ವಂತ ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರು।

Verse 29

अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते प्रावृट्काले निशागमे । कृष्णपक्षे तमोभूते अलक्ष्येऽपि गते पुरः

ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಇಳಿಯುವಾಗ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಘನ ಅಂಧಕಾರ ಆವರಿಸಿ, ಮುಂದೆ ಇದ್ದ ನಗರವೂ ಸಹ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣದಂತಾಗಿದ್ದಾಗ…

Verse 30

तन्माता नन्दिनीनाम कामदेवशरार्दिता । तत्पत्न्या वेषमाधाय तच्छय्यायामुपस्थिता

ಅವನ ತಾಯಿ ನಂದಿನೀ, ಕಾಮದೇವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಳಾಗಿ, ಅವನ ಪತ್ನಿಯ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನ ಶಯ್ಯೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಳು।

Verse 31

सोऽपि तां दयितां ज्ञात्वा सेवयामास कामिनीम् । रतोपचारैर्विविधैरश्रद्धेयविनिर्मितैः

ಅವನು ಕೂಡ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ದಯಿತೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಆ ಕಾಮಿನಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದನು; ನಾನಾವಿಧ ರತೋಪಚಾರಗಳಿಂದ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದವುಗಳಿಂದ।

Verse 32

तया तत्र यदुश्रेष्ठो विकल्पमकरोत्तदा । अंगराजसुता या मे प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

ಅವಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು—“ಅಂಗರಾಜನ ಪುತ್ರಿ, ನನಗೆ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯಳಾದವಳು…”

Verse 33

नैवंविधं रतं वेद अनया यद्विनिर्मितम् । वेश्या अपि न जानंति रतमीदृक्कथञ्चन

ಇಂತಹ ರತಿ, ಅವಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದಂತದ್ದು, ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ವೇಶ್ಯೆಯರೂ ಸಹ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಭೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯರು।

Verse 34

ततो गाढं करे धृत्वा दीपमानीय तत्क्षणात् । यावत्पश्यति सा माता नन्दिनीति च या स्मृता

ನಂತರ ಅವಳು ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೀಪವನ್ನು ತಂದಳು, ‘ನಂದಿನೀ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ತಾಯಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡುವಂತೆ।

Verse 35

ततश्च गर्हयामास रपे किमिदं कृतम् । गर्हितं सर्वलोकानां नर कार्तिप्रदं तथा

ಆಗ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಗರ್ಹಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಓ ಪಾಪಿ! ಇದು ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದೆ? ಇದು ಸರ್ವಲೋಕದಿಂದ ನಿಂದಿತ, ಹೇ ನರ; ಇದೂ ಅಪಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು.”

Verse 36

सापि लज्जासमोपेता महाभयसमाकुला । प्रणष्टा तत्क्षणादेव भयेन महताऽन्विना

ಅವಳೂ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಮಹಾಭಯದಿಂದ ಕಲುಷಿತಳಾಗಿ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಭಾರೀ ಭಯವೇಗದಿಂದ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು.

Verse 37

सांबोऽपि प्रलपन्नार्तो निद्रां लेभे न वै द्विजाः । रात्रिशेषमभूत्तस्य तदा वर्षशतोपमम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಆರ್ಥವಾಗಿ ಅಳಲಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಬನಿಗೂ ನಿದ್ರೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ; ಆ ರಾತ್ರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಅವನಿಗೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಂತೆ ತೋಚಿತು.

Verse 38

अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रोद्गते रविमण्डले । दुःखेन महता युक्तः प्रोत्थितः स हरेः सुतः

ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಹರಿಸುತನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು.

Verse 39

आवश्यकमपि त्यक्त्वा कंचिद्ब्राह्मणसत्तमम् । धर्मशास्त्रविधानज्ञं समानीयाथ चाब्रवीत्

ತನ್ನ ನಿತ್ಯಕರ್ಮವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ನಂತರ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 40

रहस्ये विनयोपेतः कृतांजलिपुटः स्थितः । सांब उवाच । मात्रा स्वस्रा दुहित्रा वा स्वयं स्याद्यदि मोहनम्

ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ವಿನಯದಿಂದ ಕೈಮುಗಿದು ಸಾಂಬನು ಹೇಳಿದನು: 'ತಾಯಿ, ಸಹೋದರಿ ಅಥವಾ ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಗೇ ಮೋಹ ಉಂಟಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?'

Verse 41

कथं शुद्धिर्भवेत्तस्य परमार्थेन मे वद । धर्मशास्त्राणि संवीक्ष्य सर्वाणि च यथाक्रमम्

ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧಿ ಹೇಗೆಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 42

ब्राह्मण उवाच । परनार्याः कृते वत्स प्रायश्चित्तं विनिर्मितम् । धर्म द्रोणेषु सर्वेषु वर्णानां च पृथग्विधम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ಎಲೈ ಮಗನೇ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.'

Verse 43

आसां च तिसृणां चैव त्रयाणां परिकीर्तितम् । एवमेवं विनिर्दिष्टं प्रायश्चित्तं विशुदये

ಈ ಮೂವರ (ತಾಯಿ, ಸಹೋದರಿ, ಮಗಳು) ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 44

मात्रा मोहनमासाद्य भगिन्या वाथ यादव । दुहित्रा वा प्रमादाच्च कार्यं संशोधनं बुधैः । शुद्ध्यर्थं तिंगिनीमेकां नान्यज्जानाम्यहं यतः

ಎಲೈ ಯಾದವನೇ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರಿ ಅಥವಾ ಮಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಮೋಹವುಂಟಾದರೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ 'ತಿಂಗಿನೀ' ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ನಾನು ಬಲ್ಲೆನು, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 45

धर्मद्रोणेषु सर्वेषु निर्णयोऽयमुदाहृतः । यो मया तव संदिष्टो नान्योस्ति यदुपुंगव

ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ನಿರ್ಣಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇ ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಪರಿಹಾರವೇ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ.

Verse 46

अन्यथा यो वदेत्पृष्टः प्रायाश्चित्तं स्वच्छन्द तः । तस्य पापस्य भागी स्याद्यथा कर्ता तथैव सः

ಕೇಳಿದಾಗ ಯಾರಾದರೂ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ, ಅವನು ಆ ಪಾಪದ ಪಾಲುದಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಕರ್ತನಂತೆ ಅವನೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 47

सांब उवाच । तिंगिन्याः किं स्वरूपं च किं प्रमाणं द्विजोत्तम । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि ममास्त्यत्र प्रयोजनम्

ಸಾಂಬನು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾ! ತಿಂಗಿನಿಯ ಸ್ವರೂಪವೇನು, ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ (ನಿಯಮ/ಪರಿಮಾಣ)ವೇನು? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ; ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆ.

Verse 48

ब्राह्मण उवाच । गोवाटचूर्णमादाय गर्तां भृत्वा स्वमानजाम् । शयनं तत्र कर्तव्यं यावद्वक्त्रेण यादव

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು: ಗೋವಾಟಚೂರ್ಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ದೇಹಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ತುಂಬಿ, ಅಲ್ಲಿ ಶಯನ ಮಾಡಬೇಕು—ಹೇ ಯಾದವಾ! ಮುಖಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ.

Verse 49

उपरिष्टात्तच्च चूर्णं धार्यं गोवाटसंभवम् । यावद्वक्त्रप्रमाणं च वर्जयित्वा स्वमाननम्

ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಗೋವಾಟಸಂಭವವಾದ ಆ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಇಡಬೇಕು—ಮುಖಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

Verse 50

ततः पादप्रदेशे तु ज्वालयेद्धव्यवाहनम् । यथा शनैः शनैर्दाहः शरीरस्य प्रजायते

ಅನಂತರ ಪಾದಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯವಾಹನವಾದ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ದಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 51

न चैव चालयेदंगं कथंचित्तत्र संस्थितः । नैवाक्रंदं तथा कुर्याद्ध्यायेदेकं जनार्दनम्

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಚಲಿಸಬಾರದು; ಅಳಲೂ ಮಾಡಬಾರದು; ಏಕನಾದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 52

ततो जीवितनाशेन गात्रशुद्धिः प्रजायते

ಅನಂತರ ಜೀವಿತನಾಶದಿಂದ ದೇಹಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 53

तिंगिन्या यत्स्वरूपं च तन्मया परिकीर्तितम् । प्रायश्चित्तमिदं सम्यङ्महापातकनाशनम्

ತಿಂಗಿನಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆನು. ಈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 54

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सांबो जांबवतीसुतः । हृदये निश्चयं कृत्वा तिंगिनीसाधकोद्भवम्

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಜಾಂಬವತೀಸುತ್ತನಾದ ಸಾಂಬನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದನು—ತಿಂಗಿನೀ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು ಎಂದು.

Verse 55

ततः प्रोवाच विजने वासुदेवं घृणान्वितः । ताताहं विप्रलब्धस्तु नंदिन्या तव भार्यया

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಏಕಾಂತಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ತಾತಾ! ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ ನಂದಿನಿಯೇ ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮೋಸಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ.”

Verse 56

भार्याया रूपमाधाय पापया तमसि स्थिते । सा मया निजभार्येयमिति मत्वा निषेविता

ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಪಾಪಿನಿ ಸ್ತ್ರೀ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು; ‘ಇವಳೇ ನನ್ನ ಪತ್ನಿ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಾನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭೋಗಿಸಿದೆ.

Verse 57

ततस्तु चेष्टितैर्ज्ञात्वा गर्हयित्वा विसर्जिता । ततःप्रभृति गात्रे मे कुष्ठव्याधिरयं स्थितः

ನಂತರ ಅವಳ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಗದರಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿದೆ; ಆ ಸಮಯದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಷ್ಠರೋಗ ನೆಲೆಸಿದೆ.

Verse 58

मयाथ धर्मशास्त्रज्ञः कश्चित्पृष्टो द्विजोत्तमः । प्रायश्चित्तं यथोक्तं मे वद मातृनिषेवणात्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೇಳಿದೆ—‘ಅಜ್ಞಾನವಶಾತ್ ಮಾತೃಸೇವನೆಯ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.’

Verse 59

तेनोक्तं साधनं सम्यक्तिंगिन्या मम शुद्धये । सोऽहं तां साधयिष्यामि तस्य पापस्य शुद्धये

ಅವನು ನನ್ನ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ತಿಂಗಿನೀ ವ್ರತ/ಸಾಧನೆಯ ಯುಕ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಆ ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಅದನ್ನೇ ಆಚರಿಸುವೆನು.

Verse 60

अनुज्ञां देहि मे शीघ्रं कार्यं येन करोम्यहम् । क्षंतव्यं च मया बाल्ये यत्किंचित्कुकृतं कृतम्

ನನಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ದಯಪಾಲಿಸಿ, ನಾನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ನಡೆದ ಯಾವುದಾದರೂ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ।

Verse 61

मम माता यथा दुःखं न कुर्यात्त्वं तथा कुरु

ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಯಾವ ದುಃಖವೂ ಆಗದಂತೆ, ನೀನು ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊ।

Verse 62

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य वज्रपातोपमं हरिः । बाष्पपूर्णेक्षणो दीनस्ततः प्रोवाच गद्गदम्

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ವಜ್ರಪಾತದಂತೆ ಕೇಳಿ ಹರಿ ದೀನನಾದನು; ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ನಂತರ ಗದ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 63

न त्वया कामतः पुत्र कृत्यमेतदनुष्ठितम् । न ज्ञानेन कृतं यस्मात्तत्स्मात्स्वल्पं हि पातकम्

ಪುತ್ರನೇ, ನೀನು ಆಸೆಯಿಂದ ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಇದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿದುದಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಈ ಪಾತಕ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪವೇ।

Verse 64

जानता यत्कृतं पापं तच्चैवाक्षयतां व्रजेत् । न करोति महीपालो यदि तस्य विनिग्रहम्

ಆದರೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವು ಅಕ್ಷಯ ಫಲದತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ದೇಶಾಧಿಪತಿ ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ದಂಡಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 65

तस्मात्ते कीर्तयिष्यामि प्रायश्चित्तं विशुद्धये । दानं चैव महाभाग येन कुष्ठं प्रणश्यति

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನೂ, ಕುಷ್ಠವು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ದಾನವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 66

उक्तानि प्रतिषिद्धानि पुनः संभावितानि च । सापेक्षनिरपेक्षाणि मुनिवाक्यान्यशेषतः

ಮುನಿವಾಕ್ಯಗಳು—ವಿಧೇಯವಾದವು, ನಿಷಿದ್ಧವಾದವು, ಪುನಃ ಸಮರ್ಥಿತವಾದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಅಥವಾ ನಿರಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 67

तदत्र विषये पुत्र मम वाक्यं समाचर । भविष्यति महच्छ्रेय इह लोके परत्र च

ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗನೇ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸು; ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ತರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಉಂಟಾಗುವುದು.

Verse 68

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे विश्वामित्रप्रतिष्ठितः । मार्तण्डोऽस्ति सुविख्यातः सर्वकुष्ठविनाशकः

ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾರ್ತಂಡ (ಸೂರ್ಯದೇವ) ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಕುಷ್ಠವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.

Verse 69

सूर्यवारेण सप्तम्यां संप्राप्ते मासि माधवे । नक्षत्रे पितृदैवत्ये शुक्लपक्षे समागते

ರವಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಪ್ತಮಿ ತಿಥಿ ಬಂದಾಗ, ಮಾಧವ (ವೈಶಾಖ) ಮಾಸ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದಾಗ, ಪಿತೃದೈವತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಿದ್ದು, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಸಮಾಗತವಾದಾಗ—

Verse 70

भास्करस्योदये प्राप्ते श्रद्धापूतेन चेतसा । शतमष्टोत्तरं यावत्कुरुते च प्रदक्षिणाम्

ಭಾಸ್ಕರನ ಉದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ತನಕ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 71

फलैः श्रेष्ठतमैश्चैव तत्प्रमाणैः पृथक्पृथक् । तस्य कुष्ठं विनिर्याति सद्य एव न संशयः

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಅವನ ಕುಷ್ಠರೋಗ ತಕ್ಷಣವೇ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 72

नीरोगः कुरुते यस्तु रवेस्तस्य प्रदक्षिणाः । तावद्युगं पुमानेष सूर्यलोके महीयते

ನೀರೋಗನಾಗಿದ್ದರೂ ರವಿಯ ಈ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು, ಅಷ್ಟೇ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಸೂರ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 73

सूर्यवारेण यो मर्त्यस्तस्य कृत्वा ण्दक्षिणाम् । नमस्करोति सद्भक्त्या सोऽपि रोगैः प्रमुच्यते

ಭಾನುವಾರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಸದ್ದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಅವನೂ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 74

तस्मात्त्वं हि महाराज तमाराधय भास्करम् । देवं वै विधिनानेन यो मयोक्तोऽखिलस्तव

ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಈ ವಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಆ ದೇವ ಭಾಸ್ಕರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು.

Verse 75

अविकल्पेन मनसा समाराधय सत्वरम् । मुक्तरोगे विपाप्माथ दिब्यदेहमवाप्स्यसि

ಅವಿಕಲ್ಪ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು. ರೋಗಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ದಿವ್ಯದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 76

मा कुरुष्व विषादं त्वं कुष्ठव्याधिसमुद्रवम् । तस्मिन्क्षेत्रे स्थिते देवे कुहराश्रयसंज्ञिते

ಕುಷ್ಠವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಕಲುಷಿತನಾದರೂ ನೀನು ವಿಷಾದಿಸಬೇಡ. ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಕುಹರಾಶ್ರಯ’ ಎಂಬ ದೇವರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 77

अथ तद्वचनं श्रुत्वा प्रस्थितो विष्णुनन्दनः

ಆಮೇಲೆ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಷ್ಣುನಂದನನು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 78

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य देवदेवस्य चक्रिणः । चकार गमने बुद्धियोगं सांबोऽर्बुदं प्रति

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವದೇವನಾದ ಚಕ್ರಧಾರಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಾಂಬನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ ಅರ್ಬುದದ ಕಡೆಗೆ ದಾರಿ ಹಿಡಿದನು.

Verse 79

ततः शुभेऽहनि प्राप्ते हस्त्यश्वरथसंयुतः । प्रतस्थे स सुतो विष्णोः सेनया परिवारितः

ನಂತರ ಶುಭದಿನ ಬಂದಾಗ, ಆನೆ-ಕುದುರೆ-ರಥಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜನಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪುತ್ರನು ಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 80

अनुयातः सुदूरं च कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा । बाष्पपूर्णे क्षणेनैव सर्वमातृजनेन च

ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಬಹುದೂರವರೆಗೆ ಅನುಯಾಯಿಯಾದನು; ಕುಲದ ಸಮಸ್ತ ಮಾತೃಜನ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣವಾದವು.

Verse 81

बलभद्रेण वीरेण चारुदेष्णेन धीमता । युयुधानानिरुद्धाभ्यां प्रद्युम्नेन च धीमता

ವೀರನಾದ ಬಲಭದ್ರ, ಧೀಮಂತನಾದ ಚಾರುದೇಷ್ಣ, ಯುಯುಧಾನ ಮತ್ತು ಅನಿರುದ್ಧ, ಹಾಗೆಯೇ ಧೀಮಂತ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ—ಇವರೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು.

Verse 82

ततो जांबवती पुत्रं दृष्ट्वा तीर्थोन्मुखं तदा । गच्छमानं प्रचक्रेऽथ प्रलापान्कुररी यथा

ನಂತರ ಜಾಂಬವತಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಕಡೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಹೊರಟುಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುರರೀ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ವಿಲಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 83

हा हतास्मि विनष्टास्मि मंदभाग्या ह्यभागिनी । एकोपि तनयो यस्या ममाप्येनां दशां गतः

ಹಾಯ್! ನಾನು ಹತನಾದೆ, ನಾನು ನಾಶವಾದೆ—ನಾನು ಮಂದಭಾಗ್ಯೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಭಾಗಿನಿ. ನನಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನಿದ್ದ; ಅವನೇ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದನು.

Verse 84

अथ तां रुदतीं दृष्ट्वा प्रोवाच मधुसूदनः । किममंगलमेतस्य प्रस्थितस्य करिष्यसि

ಅವಳು ಅಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮಧುಸೂದನನು ಹೇಳಿದನು—“ಪ್ರಸ್ಥಾನ ಮಾಡಿದ ಈತನಿಗೆ ನೀನು ಯಾವ ಅಮಂಗಳವನ್ನು ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದೀಯ?”

Verse 85

बाष्पपूर्णेक्षणा दीना मुक्तकेशी विशेषतः । एष व्याधिविनिर्मुक्तस्तीर्थयात्राफलान्वितः । कुष्ठव्याधिपरित्यक्तः पुनरेष्यति तेंऽतिकम्

ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೀನಳಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ವಿಲಪಿಸಿದಳು. ‘ಅವನು ರೋಗವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಫಲವನ್ನು ಹೊಂದುವನು; ಕುಷ್ಠವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವನು.’

Verse 86

एतस्मिन्नंतरे यानादवतीर्य त्वरान्वितः । सांबोऽसौ प्रस्थितस्तत्र यत्र जांबवती स्थिता

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂಬನು ತನ್ನ ವಾಹನದಿಂದ ಇಳಿದು, ತ್ವರೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಜಾಂಬವತಿ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದತ್ತ ಹೊರಟನು.

Verse 87

स तां प्रणम्य हृष्टात्मा कृतांजलिपुटः स्थितः । प्रणिपत्य विहस्यो च्चैर्वाक्यमेतदुवाच ह

ಅವನು ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತನು; ನಂತರ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ನಗುತ್ತಾ ಜೋರಾಗಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 88

मा त्वं मातर्वृथा दुःखमस्मदर्थे करिष्यसि । आगमिष्याम्यहं शीघ्रं तीर्थयात्रां विधाय वै

ತಾಯಿ, ನನ್ನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ. ನಾನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತೇನೆ.

Verse 89

जांबवत्युवाच । रक्षतु त्वां वने वत्स सर्वास्ता वनदेवताः । श्वापदेभ्यः पिशाचेभ्यो दुष्टेभ्यः पुत्र सर्वतः

ಜಾಂಬವತಿ ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸಾ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಎಲ್ಲಾ ವನದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಪುತ್ರಾ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳು, ಪಿಶಾಚಗಳು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.

Verse 91

जठरं पुंडरीकाक्षः कटिं पातु गदाधरः । जानुनोर्युगलं कृष्णः पादौ च धरणीधरः

ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನು ನಿನ್ನ ಜಠರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಗದಾಧರನು ನಿನ್ನ ಕಟಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ. ಕೃಷ್ಣನು ನಿನ್ನ ಎರಡೂ ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಧರಣೀಧರನು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಿ.

Verse 92

एवं संस्पृश्य हस्तेन निजेनांगानि तस्य सा । समालिंग्य समाघ्राय मूर्धदेशे मुहुर्मुहुः

ಹೀಗೆ ಅವಳು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಅವನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಅವನ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಮುತ್ತಿಟ್ಟಳು.

Verse 93

प्रेषयामास तं पुत्रं कृतरक्षं यशस्विनी । सा सर्वांतःपुरीयुक्ता निवृता तदनन्तरम्

ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಸ್ತ್ರೀ, ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಳು; ನಂತರ ಅಂತಃಪುರದ ಎಲ್ಲ ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು.

Verse 94

अश्रुपूर्णेक्षणा दीना निःश्वसन्ती यथोरगी । तथा च भगवान्विष्णुर्यादवैः सकलैः सह

ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ದೀನಳಾಗಿ, ವ್ಯಥಿತ ಸರ್ಪಿಣಿಯಂತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡತೊಡಗಿದಳು. ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಸ್ತ ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವೂ ಶೋಕಾಕುಲನಾದನು.

Verse 95

प्रविष्टो द्वारकापुर्या सांबं प्रोष्य ततः परम् । अश्रुपूर्णेक्षणो दीनो बलभद्रपुरःसरः

ಸಾಂಬನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ ಅವನು ದ್ವಾರಕಾಪುರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀನಮನಸ್ಕನಾಗಿ, ಮುಂಚೆ ಬಲಭದ್ರನು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 96

पुत्रैः पौत्रैस्तथा मित्रैर्बांधवैरपरैरपि । द्वारकाया विनिष्क्रम्य सांबोऽपि द्विजसत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ದ್ವಾರಕೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಸಾಂಬನೂ ಪುತ್ರರು, ಪೌತ್ರರು, ಮಿತ್ರರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದನು।

Verse 97

संप्राप्तश्च क्रमेणाथ सिंधुसागरसंगमे । यत्र योगीश्वरः साक्षादंबरीषप्रतिष्ठितः

ನಂತರ ಅವನು ಕ್ರಮೇಣ ನದಿ-ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅಂಬರೀಷ ರಾಜನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಸాక్షಾತ್ ಯೋಗೀಶ್ವರ (ವಿಷ್ಣು) ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 98

अद्यापि तिष्ठते विष्णुर्जंतूनां पापनाशनः । तत्र स्नात्वा समभ्यर्च्य देवं योगीश्वरं ततः

ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಜೀವಿಗಳ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ದೇವ ಯೋಗೀಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ—

Verse 99

ददौ दानानि विप्रेभ्यो नानारूपाणि शक्तितः । दीनांधकृपणेभ्यश्च तथैवान्येभ्य एव च

ಅವನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಾನಾವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ದೀನರು, ಅಂಧರು, ದರಿದ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೂ ದಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 100

यानानि वस्त्ररत्नानि यद्यच्च येन वांछितम् । स त्रिरात्रं हरेः पुत्रः स्थित्वा तत्र समाहितः

ವಾಹನಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ರತ್ನಗಳು—ಯಾರಿಗೆ ಏನು ಬೇಕಿತ್ತೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನು ನೀಡಿದನು. ನಂತರ ಹರಿಯ ಪುತ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ನೆಲಸಿದನು।

Verse 110

तत्र क्षणेऽभवत्तस्य चित्ते सांबस्य धीमतः । मुक्तोऽहं कुष्ठरोगेण निर्विकल्पं द्विजोत्तमाः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಧೀಮಂತನಾದ ಸಾಂಬನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಈ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಉದಯವಾಯಿತು—“ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನಾನು ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।”

Verse 116

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं विश्वामित्रीयमुत्तमम् । चतुर्थं च पुण्यतीर्थं स्त्रीणां चैव शुभावहम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು—ಉತ್ತಮವಾದ ‘ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೀಯ’ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ. ಇದು ನಾಲ್ಕನೇ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥ; ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಶುಭಪ್ರದವೂ ಹೌದು।”

Verse 213

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विश्वामित्रीयमाहात्म्ये कुहरवासिसांबादित्यप्रभाववर्णनंनाम त्रयोदशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದೊಳಗಿನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೀಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಗುಹಾವಾಸಿ ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನ ಪ್ರಭಾವವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ 213ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।