Adhyaya 202

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणाः सर्वे विनयावनताः स्थिताः । तं पप्रच्छुर्नरश्रेष्ठ कौतुकाविष्टचेतसः

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ನಿಂತರು; ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕೌತುಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 2

कस्यचिन्निर्णयो देयो मध्यस्थस्य द्विजोत्तमैः । वेदवाक्येन संत्यज्य वाक्यं मनुजसंभवम् ओ

ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಮಧ್ಯಸ್ಥನ ಮೂಲಕ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ನೀಡಬೇಕು; ಮಾನವೋಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವೇದವಾಕ್ಯವನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 3

कस्मात्तालत्रयं देयं मध्यगेन महात्मना । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮಧ್ಯಸ್ಥನು ‘ಮೂರು ತಾಳ’ಗಳನ್ನು ಏಕೆ ನೀಡಬೇಕು? ಈ ವಿಷಯವನ್ನೆಲ್ಲ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸು; ನಮಗೆ ಅಪಾರ ಕುತೂಹಲವಾಗಿದೆ.

Verse 4

तच्छ्रुत्वा भर्तृयज्ञस्तु तानुवाच द्विजोत्तमान् । श्रूयतामभिधास्यामि यदेतत्कारणं स्थितम्

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭರ್ತೃಯಜ್ಞನು ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಕೇಳಿರಿ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 5

नासत्यं जायते वाक्यं नागराणां कथंचन । ब्रह्मशालास्थितानां च शुभं वा यदि वाऽशुभम्

ನಾಗರರ ವಾಕ್ಯವು ಎಂದಿಗೂ ಅಸತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾದವರದು— ವಿಷಯ ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ।

Verse 6

वेदोक्तेः सवनैस्तस्माद्दर्शयंति द्विजोत्तमाः । इष्टं वा यदि वानिष्टं पृच्छमानस्य चा र्थिनः

ಆದ್ದರಿಂದ ವೇದೋಕ್ತ ಸವನಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಕೇಳುವ ಅರ್ಥಿಗೆ ಇಷ್ಟವೋ ಅನಿಷ್ಟವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 7

भूयोभूयस्ततः कुर्यान्मध्यस्थः स द्विजन्मनाम् । प्रश्नं तस्य निमित्तं च यावत्तस्य विनिर्णयः

ಆಮೇಲೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅದರ ಕಾರಣ–ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಡನೆ, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯವಾಗುವ ತನಕ ಮರುಮರು ಕೇಳಬೇಕು।

Verse 8

ब्रह्मशालोपविष्टानां यदि वाक्यं वृथा भवेत् । माहात्म्यं नश्यते तेषां ततः क्रोधः प्रजायते

ಬ್ರಹ್ಮಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರ ವಾಕ್ಯವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯವಾಗಲಿ, ಅವರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಕ್ರೋಧ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ।

Verse 9

क्रोधात्सञ्जायते द्रोहो द्रोहात्पापस्य संगमः । एतस्मात्कारणाद्विप्रा मध्यस्थः पृच्छ्यते मुहुः

ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದ್ರೋಹ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ದ್ರೋಹದಿಂದ ಪಾಪಸಂಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಕಾರಣ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಮಧ್ಯಸ್ಥನನ್ನು ಮರುಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 10

समुदायः समस्तानां यथा चैव प्रजायते । तदा तालत्रयं यच्च मध्यस्थः संप्रयच्छति

ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಏಕಮತದ ಸಮುದಾಯ ಉಂಟಾದಾಗ, ಮಧ್ಯಸ್ಥನು ಆ ‘ತಾಲತ್ರಯ’ವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 11

तासां तु पूर्वया कामं हंति पृच्छाप्रदायिनाम् । द्वितीयया तथा क्रोधं हंति लोभं तृतीयया

ಆ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದರಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುವವರ ಕಾಮ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ; ಎರಡನೆಯದರಿಂದ ಕ್ರೋಧ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ; ಮೂರನೆಯದರಿಂದ ಲೋಭ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 12

एतस्मात्कारणाद्देयं तेन तालत्रयं द्विजाः

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ‘ತಾಲತ್ರಯ’ವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 13

ब्राह्मणा ऊचुः । आथर्वणश्चतुर्थस्तु ब्राह्मणः परिकीर्तितः । स कस्मात्प्रथमः प्रश्नो नागराणां प्रकीर्तितः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—ಆಥರ್ವಣವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣವೇದಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಾಗರರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದು ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?

Verse 14

भर्तृयज्ञ उवाच । आथर्वः प्रथमः प्रश्नो यस्मात्प्रोक्तो मया द्विजाः । तदहं संप्रवक्ष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

ಭರ್ತೃಯಜ್ಞನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ನಾನು ಆಥರ್ವಣವನ್ನು ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಸಮಾಧಾನಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 15

नेर्ष्या चैवात्र कर्तव्या स्वस्थानस्य विनाशनी । निरूपितं मया सम्यक्स्थानस्थस्य विशुद्धये

ಇಲ್ಲಿ ಅಸೂಯೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಅದು ತನ್ನದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಇದನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 16

ऋग्यजुःसामसंज्ञाख्या अग्निष्टोमादिका मखाः । पारत्रिकाः प्रवर्तंते नैहिकाश्चाभिचारिकाः

ಋಗ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಯಾಗಗಳು ಪರಲೋಕಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತವೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಇಹಲೋಕಫಲಕ್ಕಾಗಿ, ಅಭಿಚಾರ-ಪ್ರತಿಕಾರಾದಿ ವಿಧಿಗಳೊಡನೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 17

अथर्ववेदे तच्चोक्तं सर्वं चैवाभिचारिकम् । हिताय सर्वलोकानां ब्रह्मणा लोककारिणा

ಅಥರ್ವವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲವೂ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಪ್ರಯೋಗಗಳ ವಿಧಿಗಳು—ಲೋಕಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸರ್ವಜನಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಣೀತ ಮಾಡಿದವು.

Verse 18

अथर्ववेदः प्रथमं द्रष्टव्यः कार्यसिद्धये । एतस्मात्कारणादाद्यः स चतुर्थोऽपि संस्थितः

ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಅಥರ್ವವೇದವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಬೇಕು; ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ‘ಮೊದಲದು’, ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ‘ನಾಲ್ಕನೆಯದು’ ಎಂದು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 19

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । पृच्छा संबंधजं सर्वमेकं कार्यं सदैव हि

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನೀವು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ; ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಎಲ್ಲವೂ ಸದಾ ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯ—ಸತ್ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ—ದತ್ತವೇ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 202

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये भर्तृयज्ञवाक्यनिर्णयवर्णनंनाम द्व्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ ಶ್ಲೋಕಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಭರ್ತೃಯಜ್ಞವಾಕ್ಯನಿರ್ಣಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ದ್ವ್ಯುತ್ತರದ್ವಿಶತತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.