Adhyaya 2

Verse 1

। सूत उवाच । तस्मिन्नुत्पाटिते लिंगे भूतलाद्द्विजसत्तमाः । पातालाज्जाह्नवीतोयं तेन मार्गेण निःसृतम् । सर्वपापहरं नॄणां सर्वकामप्रदायकम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ, ಆ ಲಿಂಗವು ಭೂತಲದಿಂದ ಉತ್ಫಾಟಿತವಾದಾಗ, ಪಾತಾಳದಿಂದ ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗಾ) ಜಲವು ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು; ಅದು ಮನುಷ್ಯರ ಸರ್ವಪಾಪಹರ ಮತ್ತು ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿದೆ।

Verse 2

तत्र स्वयमभूत्पूर्वं यत्तद्द्विजवरोत्तमाः । शृणुध्वं वदतो मेऽद्य लोकविस्मयकारकम्

ಹೇ ದ್ವಿಜವರೋತ್ತಮರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಯಂ ಸಂಭವಿಸಿದದ್ದನ್ನು ಇಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ಕೇಳಿರಿ—ಅದು ಲೋಕವಿಸ್ಮಯಕಾರಕವಾದ ಘಟನೆ.

Verse 3

त्रिशंकुर्नाम राजेंद्रश्चंडालत्वं समागतः । तत्र स्नातः पुनर्लेभे शरीरं पार्थिवोचितम्

ತ್ರಿಶಂಕು ಎಂಬ ರಾಜೇಂದ್ರನು ಚಾಂಡಾಲತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಮತ್ತೆ ರಾಜೋಚಿತವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 4

ऋषयः ऊचुः । चंडालत्वं कथं प्राप्तस्त्रिशंकुर्नृपसत्तमः । एतत्त्वं सर्वमाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತನಂದನ! ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ತ್ರಿಶಂಕು ಚಾಂಡಾಲತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 5

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि कथामेतां पुरातनीम् । सर्वपापहरां मेध्यां त्रिशंकुनृपसंभवाम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ನಿಮಗೆ ಈ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಪವಿತ್ರ, ಸರ್ವಪಾಪಹರ, ಮತ್ತು ತ್ರಿಶಂಕು ನೃಪನ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು।

Verse 6

सूर्यवंशोद्भवः पूर्वं त्रिशंकुरिति विश्रुतः । आसीत्पार्थिवशार्दूलः शार्दूलसमविक्रमः

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವಂಶೋದ್ಭವನು, ತ್ರಿಶಂಕು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದನು—ರಾಜರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರಸಮಾನ, ವ್ಯಾಘ್ರಸಮ ವಿಕ್ರಮವಂತನು।

Verse 7

वसिष्ठस्य मुनेः शिष्यो यज्वा दानपतिः प्रभुः । तेनेष्टं च मखैः सर्वैरग्निष्टोमादिभिः सदा

ಅವನು ಮುನಿ ವಸಿಷ್ಠನ ಶಿಷ್ಯ, ಯಜ್ಞಕರ್ತ, ದಾನಾಧಿಪತಿ, ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಭು; ಮತ್ತು ಸದಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಖಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 8

संपूर्णदक्षिणैरेव वत्सरं वत्सरं प्रति । तथा दानानि सर्वाणि प्रदत्तानि महात्मना

ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 9

ब्राह्मणेभ्यो विशिष्टेभ्यो दीनेभ्यश्च विशेषतः । व्रतानि च प्रचीर्णानि रक्षिताः शरणागताः

ಅವನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವಿತ್ತನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೀನರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿದನು; ವ್ರತಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಚರಿಸಿ, ಶರಣಾಗತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 10

पुत्रवल्लालिता लोकाः शत्रवश्च निषूदिताः । भ्रांतानि भूतले यानि तीर्थान्यायतनानि च । तपस्विभ्यो यथाकामं यच्छता वांछितं धनम्

ಅವನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಲಾಲಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಿಸಿದನು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪವಿತ್ರ ಆಲಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದನು; ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಾಂಛಿತ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 11

कस्यचित्त्वथ कालस्य वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तेन प्रोक्तः सभामध्ये संस्थितो नतिपूर्वकम्

ನಂತರ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಭಗವಾನ್ ಮುನಿ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು; ಅವರು ರಾಜಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿಂತು ಮಾತಾಡಿದರು।

Verse 12

त्रिशंकुरुवाच । भगवन्यष्टुमिच्छामि तेन यज्ञेन सांप्रतम् । गम्यते त्रिदिवं येन सशरीरेण सत्वरम्

ತ್ರಿಶಂಕು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಭಗವನ್, ನಾನು ಈಗ ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ಈ ದೇಹದೊಡನೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವೆವು।

Verse 13

तस्मात्कुरु प्रसादं मे संभारानाहर द्रुतम् । तस्य यज्ञस्य सिद्ध्यर्थं यथार्हान्ब्राह्मणांस्तथा

ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು; ಯಜ್ಞಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತರಿಸು; ಆ ಯಜ್ಞಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಹ್ವಾನಿಸು।

Verse 14

वसिष्ठ उवाच । न स कश्चित्क्रतुर्येन गम्यते त्रिदिवं नृप । अनेनैव शरीरेण सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ! ಇದೇ ದೇಹದೊಡನೆ ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಯಜ್ಞ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ; ನಾನು ಇದನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 15

अग्निष्टोमादयो यज्ञा ये प्रोक्ताः प्राक्स्वयंभुवा । अन्यदेहांतरे स्वर्गः प्राप्यते तैः कृतैर्नृप

ಓ ರಾಜನೇ! ಸ್ವಯಂಭುವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದು ದೇಹಾಂತರವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರವೇ (ಮರಣಾನಂತರ) ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 16

यदि वा पृथिवीपाल त्वया यज्ञप्रभावतः । पार्थिवो वा द्विजो वाथ वैश्यो वान्यतरोऽपि वा

ಓ ಭೂಪಾಲನೇ! ಯಜ್ಞಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನೀನು—ರಾಜನಾಗಲಿ, ದ್ವಿಜನಾಗಲಿ, ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾರಾದರೂ—ಅಂತಹ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ…

Verse 17

स्वयं दृष्टः श्रुतो वापि संजातोऽत्र धरातले । स्वर्गं गतः शरीरेण सहितस्तत्प्रकीर्तय

ನೀನು ಸ್ವತಃ ಕಂಡಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದ್ದರೂ—ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನು ತನ್ನ ದೇಹದೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನೆಂದು—ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸು.

Verse 18

त्रिशंकुरुवाच । नासाध्यं विद्यते ब्रह्मंस्तवाहं वेद्मि तत्त्वतः । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा स्यान्मनसेप्सितम्

ತ್ರಿಶಂಕು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ನಿಮಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಾನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡಿ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದು ನೆರವೇರಲಿ.

Verse 19

वसिष्ठ उवाच । अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि हि जिह्वया । तस्मान्नास्ति मखः कश्चित्सत्यं त्वं यष्टुमिच्छसि

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು—ನನ್ನ ನಾಲಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ, ಸ್ವೈರ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಬಯಸುವ ರೀತಿಯ ಯಜ್ಞವೇ ಇಲ್ಲ; ನಿಜವಾಗಿ ನೀನು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 20

त्रिशंकुरुवाच । यदि मां विप्रशार्दूल न त्वं याजयितुं क्षमः । स्वर्गप्रदेन यज्ञेन वपुषानेन वै विभो

ತ್ರಿಶಂಕು ಹೇಳಿದನು—ಓ ವಿಪ್ರಶಾರ್ದೂಲಾ! ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದ ಯಜ್ಞದಿಂದ, ಈ ದೇಹದೊಡನೆనే ನಾನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ, ನನ್ನನ್ನು ಯಾಜಿಸಲು ನೀನು ಸಮರ್ಥನಾಗದಿದ್ದರೆ, ಓ ವಿಭೋ—

Verse 21

तत्किं ते तपसः शक्त्या ब्राह्मणस्य विचक्षण । अपरं शृणु मे वाक्यं यद्ब्रवीमि परिस्फुटम् । शृण्वतां मुनिवृन्दानां तथान्येषां द्विजोत्तम

ಓ ವಿಚಕ್ಷಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಹಾಗಾದರೆ ನಿನ್ನ ತಪಶ್ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು? ಈಗ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು—ಮುನಿವೃಂದಗಳೂ ಇತರರೂ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ।

Verse 22

यदि मे न करोषि त्वं वचनं वदतोऽसकृत् । तेन यज्ञेन यक्ष्येऽहं तत्कृत्वान्यं द्विजं गुरुम्

ನೀನು ನಾನು ಮರುಮರು ಹೇಳುವ ಮಾತನ್ನು ನೆರವೇರಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅದೇ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನನ್ನೇ ನನ್ನ ಗುರುವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 23

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वसिष्ठो भगवांस्ततः । तमुवाच विहस्योच्चैः कुरुष्वैवं महीपते

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠನು ಆಗ ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು, ಓ ಮಹೀಪತೇ.”