Adhyaya 189

Verse 1

सूत उवाच । अथ यावच्च ताः शप्ता मातरो द्विजसत्तमाः । सावित्र्या तास्तु गंधर्व्यः प्राप्ताः सा यत्र तिष्ठति

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ನಂತರ ಸಾವಿತ್ರಿಯಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಾತೃಗಳು; ಆ ಗಂಧರ್ವೀಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವಳು (ಸಾವಿತ್ರಿ) ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನೇ ತಲುಪಿದರು।

Verse 2

ततः प्रणम्य ता ऊचुः सर्वा दीनतरं वचः । वयं समागता देवि सर्वास्तव मखे यतः

ನಂತರ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯಂತ ದೀನವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು—‘ದೇವಿ! ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಮಖ (ಯಜ್ಞ)ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದೇವೆ।’

Verse 3

यज्ञभागं लभिष्याम औदुंबर्याः प्रसादतः । न चास्माभिः परिज्ञाता सावित्री चात्र तिष्ठति

ಔದುಂಬರೀ ದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಮಗೆ ಯಜ್ಞಭಾಗ ದೊರೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸಾವಿತ್ರೀ ದೇವಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 4

दौर्भाग्यदोषसंपन्ना नागरीभिः समावृता । अस्माकं सुखमार्गोऽयं नृत्यगीतसमुद्भवः

ದುರ್ಭಾಗ್ಯದೋಷದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ನಗರದ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ನೃತ್ಯಗೀತಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಇದೇ ನಮ್ಮ ಸುಖಮಾರ್ಗ.”

Verse 5

तत्कुर्वाणास्ततो रात्रौ शप्ता गांधर्वसत्तमे । स्त्रीणां दुःखेन दुःखार्ता जायंते सर्वयोषितः

ಹೇ ಗಾಂಧರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ! ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಸ್ತ್ರೀಯರ ದುಃಖದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ದುಃಖಾರ್ತರಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

यूयमानंदिताः सर्वाः सपत्न्या मम चोत्सवे । तां प्रणम्य प्रपूज्याद्य नाहं संभाषितापि च

“ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಸಹಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿದ್ದಿರಿ; ಆದರೆ ಇಂದು ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರೂ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ.”

Verse 7

विशेषान्नृत्यगीतं च प्रारब्धं मम चाग्रतः । तस्माद्व्योमगति र्नैव भवतीनां भविष्यति

“ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ನೃತ್ಯಗೀತ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ವ್ಯೋಮಗತಿ—ಆಕಾಶಗಮನ—ಎಂದಿಗೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 8

अस्मिन्स्थाने सदा दीनास्तथाऽश्रयविवर्जिताः । संतिष्ठध्वं न वः पूजां करिष्यंति च मानवाः

ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನೀವು ಸದಾ ದೀನರಾಗಿಯೂ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವರಾಗಿಯೂ ನಿಂತಿರಿರಿ; ಮಾನವರು ನಿಮ್ಮ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 9

दीनानामसमर्थानां यात्राकृत्येषु सर्वदा । तस्यास्तद्वचनं देवि नान्यथा संभविष्यति

ಹೇ ದೇವಿ! ದೀನರು ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಥರ ಯಾತ್ರಾಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳ ವಚನ ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗದು; ಅದು ಧ್ರುವವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

Verse 10

औदुम्बर्याः पूजनाय गत्वा तस्यै निवेद्यताम् । सा हि व्यपनयेद्दुःखं ध्रुवं सा हि प्रकामदा

ಔದುಂಬರೀ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ; ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಷ್ಟವರದಾಯಿನಿ.

Verse 11

तेनाऽत्र सहसा प्राप्ता यावन्नष्टमनोरथाः

ಆ ವಚನದಿಂದ ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದರು; ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನೋರಥಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಅವರು ನಿರಾಶರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 12

तस्मात्कुरुष्व कल्याणि यथास्माकं गतिर्भवेत् । माहात्म्यं तव वर्द्धेत त्रैलोक्येऽपि चराचरे

ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ! ನಮ್ಮಿಗೆ ಶುಭಗತಿ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಾಡು; ನಿನ್ನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಚರಾಚರ ಸರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.

Verse 13

औदुम्बर्युवाच । का शक्तिर्विद्यतेऽस्माकं कृतं सावित्रिसंभवम् । अन्यथा कर्तुमेवाद्य सर्वैरपि सुरासुरैः

ಔದುಂಬರೀ ಹೇಳಿದರು—ಸಾವಿತ್ರಿದೇವಿಯ ವಿಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದುದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ? ಇಂದು ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 14

तथापि शक्तितो देव्यो यतिष्यामि हिताय वः । अष्टषष्टिषु गोत्रेषु भवत्यः संनियोजिताः

ಆದರೂ, ಓ ದೇವಿಯರೇ, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವೆನು. ನೀವು ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿ ಗೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತರಾಗುವಿರಿ।

Verse 15

पितामहेन तुष्टेन तत्र पूजामवाप्स्यथ । यूयं रात्रौ च संज्ञाभिर्हास्यपूर्वाभिरेव च

ಅಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ತೃಪ್ತನಾದಾಗ ನೀವು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ. ಹಾಗೆಯೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ—ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಗುವನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು—ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವರು।

Verse 16

अद्यप्रभृति यस्यात्र नागरस्य तु मंदिरे । वृद्धिः संपत्स्यते काचिद्वि शेषान्मंडपोद्भवा

ಇಂದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಾಗರಿಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಾದರೂ ಯಾವುದಾದರೂ ವೃದ್ಧಿ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂಡಪ ನಿರ್ಮಾಣ/ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ವೃದ್ಧಿ—ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಫಲವುಂಟಾಗುವುದು।

Verse 17

तथा या योषितः काश्चित्पुरद्वारं समेत्य च । अदृष्टहास्यमाध्याय क्षपिष्यंति बलिं ततः

ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಗರದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಗುಪ್ತ ನಗುವನ್ನು ಆವರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ನಂತರ ಬಲಿ (ನೈವೇದ್ಯ-ಆಹುತಿ) ಅರ್ಪಿಸುವರು।

Verse 18

तेन वो भविता तृप्तिर्देवानां च यथा मखैः । याः पुनर्न करिष्यंति पूजामेतां मयोदिताम्

ಅದರಿಂದ ನೀವು ತೃಪ್ತರಾಗುವಿರಿ; ಯಥಾ ದೇವರು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುವರೋ ಹಾಗೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡದವರು—

Verse 19

युष्माकं नगरे तासां सुपुत्रो नाशमाप्स्यति । युष्माकमपमाने न सदा रोगी भविष्यति

ನಿಮ್ಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವರ (ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರ) ಸತ್ಪುತ್ರರು ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಅಪಮಾನದಿಂದ ಅವರು ಸದಾ ರೋಗಿಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 20

तस्मात्तिष्ठध्वमत्रैव रक्षार्थं नगरस्य च । शापव्याजेन युष्माकं वरोऽयं समुपस्थितः

ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರದ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀವು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿರಿರಿ. ಶಾಪವೆಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಈ ವರವು ನಿಮಗೆ ದೊರೆತಿದೆ.

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो देवशर्मा द्विजोत्तमाः । गंधर्वः पर्वतो जातः स्वपत्न्या सहितस्तदा

ಈ ನಡುವೆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನಾದ ದೇವಶರ್ಮನು ಆಗಮಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತನೆಂಬ ಗಂಧರ್ವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದನು.

Verse 22

यदा चौदुम्बरी शप्ता नारदेन सुरर्षिणा । मानुषी भव क्रुद्धेन तदा संप्रार्थितस्तया

ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ‘ಮಾನುಷೀ ಭವ’ ಎಂದು ಚೌದುಂಬರಿಯನ್ನು ಶಪಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಅವನನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದಳು.

Verse 23

मदर्थं मानुषो भूत्वा तता त्वं चानया सह । सृज मां मानुषीं चेव येन गच्छामि नो भुवि

ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ, ಹೇ ಪಿತಾ, ನೀನು ಮಾನವನಾಗಿ, ಅವಳ ಜೊತೆಯೂ ಇರಲಿ. ನನ್ನನ್ನೂ ಮಾನವ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿ ಜನ್ಮಕೊಡು, ಆಗ ನಾನು ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ ವಾಸಿಸಬಲ್ಲೆ.

Verse 24

विण्मूत्रसंयुते गर्भे सर्वदोषसमन्विते । ततः सा कृपया तस्याः सत्पत्न्या देवशर्मणः

ಮಲಮೂತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಅವಳು ಕರುಣೆಯಿಂದ ದೇವಶರ್ಮನ ಸತ್ಪತ್ನಿಯಾದ ಆಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ತಿರುಗಿಸಿದಳು.

Verse 25

अवतीर्णा धरापृष्ठे वानप्रस्थाश्रमे ततः । एवं सा पञ्चमी रात्रिस्तस्य यज्ञस्य सत्तमाः

ನಂತರ ಅವಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಇಳಿದು, ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ಹೀಗೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞದ ಐದನೇ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಿತು.

Verse 26

उत्सवेन मनोज्ञेन चौदुम्बर्या व्यतिक्रमात् । प्रत्यूषे च ततो जाते यदा तेन विसर्जिता

ಮನೋಹರವಾದ ಔದುಂಬರೀ ಉತ್ಸವ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಅವಳನ್ನು ಅವನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 27

औदुम्बरी तदा प्राह पर्वतं जनकं निजम् । कल्येऽत्रावभृथो भावी विधियज्ञसमुद्भवः

ಆಗ ಔದುಂಬರೀ ತನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದಳು—“ನಾಳೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನ ನಡೆಯಲಿದೆ.”

Verse 28

सर्वतीर्थमयस्तस्मिन्स्नानं न स्यात्ततः परम् । यास्यामः स्वगृहान्भूयः सर्वैर्देवैः समन्विताः

ಸರ್ವತೀರ್ಥಮಯವಾದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲ. ಅನಂತರ ನಾವು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪುನಃ ನಮ್ಮ-ನಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವೆವು.

Verse 30

अनेनैव विमानेन त्रयो वापि यथासुखम् । ममापि च वरो जातो यः शापान्नारदोद्भवात् । यज्ञभागो मया प्राप्तो देवानामपि दुर्लभः । पौर्णमासीदिने प्राप्ते विशेषात्स्त्रीजनैः कृतः

“ಈ ವಿಮಾನದಿಂದಲೇ ನಾವು ಮೂವರೂ ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು. ನಾರದನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಶಾಪದ ಫಲವಾಗಿ ನನಗೂ ವರ ದೊರಕಿದೆ—ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಯಜ್ಞಭಾಗವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೌರ್ಣಮಿಯ ದಿನ ಸ್ತ್ರೀಯರು 그것ನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಾಗ.”

Verse 189

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य औदुंबर्युत्पत्तिपूर्वकतत्प्राग्जन्मवृत्तांतवर्णनंनामैकोननवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಆರನೇ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಔದುಂಬರಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ವವಾದ ಪೂರ್ವಜನ್ಮವೃತ್ತಾಂತವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 189ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.