Adhyaya 184

Verse 1

। सूत उवाच । तृतीये च दिने प्राप्ते त्रयोदश्यां द्विजोत्तमाः । प्रातःसवनमादाय ऋत्विजः सर्व एव ते । स्वेस्वे कर्मणि संलग्ना यज्ञकृत्यसमुद्भवे

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ತೃತೀಯ ದಿನದಲ್ಲಿ, ತ್ರಯೋದಶಿ ತಿಥಿ ಬಂದಾಗ, ಆ ಎಲ್ಲ ಋತ್ವಿಜರೂ ಪ್ರಾತಃಸವನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಯಜ್ಞಕೃತ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾದರು।

Verse 2

ततः प्रवर्तते यज्ञस्तदा पैतामहो महान् । सर्वकामसमृद्धस्तु सर्वैः समुदितो गुणैः

ನಂತರ ಆ ಮಹಾನ್ ಪೈತಾಮಹ ಯಜ್ಞವು ಆರಂಭವಾಯಿತು— ಅದು ಸರ್ವಕಾಮಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 3

दीयतां दीयतां तत्र भुज्यतां भुज्यतामिति । एकः संश्रूयते शब्दो द्वितीयो द्विजसंभवः

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಬಂತು— “ಕೊಡಿ, ಕೊಡಿ!” ಮತ್ತೊಂದು— “ಭುಂಜಿಸಿ, ಭುಂಜಿಸಿ!”— ಇದು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಕೋಲಾಹಲವಾಗಿತ್ತು।

Verse 4

नान्यस्तत्र तृतीयस्तु यज्ञे पैतामहे शुभे । यो यं कामयते कामं हेमरत्नसमुद्भवम्

ಆ ಶುಭ ಪೈತಾಮಹ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಕೂಗು ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೋ— ಹೆಮ-ರತ್ನಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ (ಐಶ್ವರ್ಯದ) ಕಾಮನೆ—

Verse 5

स तत्प्राप्नोत्यसंदिग्धं वांछिताच्च चतुर्गुणम् । पक्वान्नस्य कृतास्तत्र दृश्यंते पर्वताः शुभाः

ಅವನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ— ಬಯಸಿದುದಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ. ಅಲ್ಲಿ ಪಕ್ವಾನ್ನದ ಶುಭ ರಾಶಿಗಳು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 6

घृतक्षीर महानद्यो दानार्थं वित्तराशयः । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः कश्चिज्ज्ञानी द्विजोत्तमाः

ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಮಹಾನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿ, ದಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಧನರಾಶಿಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಒಬ್ಬ ಜ್ಞಾನಿ ಪುರುಷನು ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು।

Verse 7

अतीतानागतान्वेत्ति वर्तमानं च यः सदा । स ब्रह्माणं नमस्कृत्य निविष्टश्च तदग्रतः

ಯನು ಸದಾ ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದನೋ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರ ಮುಂದೆಯೇ ಕುಳಿತನು।

Verse 8

कर्मांतरेषु विप्राणां स सर्वेषां द्विजोत्तमाः । कथयामास यद्वृत्तं बाल्यात्प्रभृति कृत्स्नशः

ವಿಪ್ರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 9

ततस्त ऋत्विजः सर्वे कौतुकाविष्टचेतसः । पप्रच्छुर्ज्ञानिनं तं च विस्मयोत्फुल्ललोचनाः

ನಂತರ ಎಲ್ಲ ಋತ್ವಿಜರೂ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟಚಿತ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 10

विस्मृतानि स्मरंतस्ते निजकृत्यानि वै ततः । प्रोक्तानि गर्हणीयानि ह्यसंख्यातानि सर्वशः

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಮರೆತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನಿಂದನೀಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೇಳತೊಡಗಿದರು।

Verse 11

ततस्ते पुनरेवाथ पप्रच्छुर्ज्ञानिनं च तम् । लोकोत्तरमिदं ज्ञानं कथं ते संस्थितं द्विज

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಆ ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು— “ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಈ ಲೋಕೋತ್ತರ ಜ್ಞಾನವು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು?”

Verse 12

को गुरुस्ते समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः । अहोज्ञानमहो ज्ञानं नैतद्दृष्टं श्रुतं च न

“ನಿನ್ನ ಗುರು ಯಾರು? ಹೇಳು; ನಮ್ಮ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತ. ಅಹೋ ಜ್ಞಾನ, ಅಹೋ ಜ್ಞಾನ— ಇಂತಹದು ನಾವು ನೋಡಿಲ್ಲ, ಕೇಳಿಲ್ಲ.”

Verse 13

यादृशं ते द्विजश्रेष्ठ दृश्यते पार्थसंस्थितम् । किं ब्रह्मणा स्वयं विप्र त्वमेवं प्रतिबोधितः

“ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪರ್ವತದಂತೆ ದೃಢ ಸ್ಥಿತಿ— ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಬೋಧಿಸಿದನೇ?”

Verse 14

किं वा हरेण तुष्टेन किं वा देवेन चक्रिणा । नान्यप्रबोधितस्यैवं ज्ञानं संजायते स्फुटम्

“ಅಥವಾ ತೃಪ್ತನಾದ ಹರಿಯಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ಚಕ್ರಧಾರಿ ದೇವರಿಂದಲೋ? ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಪ್ರಬೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಇಂತಹ ಸ್ಪಷ್ಟ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟದು.”

Verse 15

अतिथिरुवाच । पिंगला कुररः सर्पः सारंगश्चैव यो वने । इषुकारः कुमारी च षडेते गुरवो मम

ಅತಿಥಿ ಹೇಳಿದರು— “ಪಿಂಗಲಾ, ಕುರರ ಪಕ್ಷಿ, ಸರ್ಪ, ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಾರಂಗ (ಜಿಂಕೆ); ಇಷುಕಾರ (ಬಾಣಗಾರ) ಹಾಗೂ ಕುಮಾರಿ— ಈ ಆರು ನನ್ನ ಗುರುಗಳು.”

Verse 16

एतेषां चेष्टितं दृष्ट्वा ज्ञानं मे समुपस्थितम्

ಇವರ ಆಚಾರವನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನೊಳಗೆ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯಿಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । कथयस्व महाभाग कथं ते गुरवः स्थिताः । कीदृशं च त्वया दृष्टं तेषां चैव विचेष्टितम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಹಾಭಾಗ! ನಿನ್ನ ಗುರುಗಳು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ? ನೀನು ಸ್ವತಃ ಏನು ಕಂಡೆ, ಅವರ ಆಚಾರ-ವ್ಯವಹಾರ ಹೇಗಿತ್ತು?

Verse 18

कस्मिन्देशे त्वमुत्पन्नः कस्मिन्स्थाने वदस्व नः । किंनामा किं नु गोत्रश्च सर्वं विस्तरतो वद

ನೀನು ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೆ, ಯಾವ ಸ್ಥಳದವನು—ನಮಗೆ ಹೇಳು. ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಏನು, ನಿನ್ನ ಗೋತ್ರ ಯಾವುದು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 19

अतिथिरुवाच । आसन्नव पुरे विप्राश्चत्वारो ये विवासिताः । शुनःशेपोऽथ शाक्रेयो बौद्धो दांतश्चतुर्थकः

ಅತಿಥಿ ಹೇಳಿದರು—ಆಸನ್ನವ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನಿರ್ವಾಸಿತರಾಗಿದ್ದರು—ಶುನಃಶೇಪ, ಶಾಕ್ರೇಯ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ದಾಂತ।

Verse 20

तेषां मध्ये तु यो बौद्धः शांतो दांत इति स्मृतः । छन्दोगगोत्रविख्यातो वेदवेदांगपारगः

ಅವರಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧನೆನಿಸಿದವನು ‘ಶಾಂತ’ ‘ದಾಂತ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಛಾಂದೋಗ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 21

नागरेषु समुत्पन्नः पश्चिमेवयसि स्थितः । तस्याहं प्रथमः पुत्रः प्राणेभ्योऽपि सुहृत्प्रियः

ಅವನು ನಾಗರರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದನು. ನಾನು ಅವನ ಪ್ರಥಮ ಪುತ್ರನು—ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯ, ವಿಶ್ವಾಸಸಖನಂತೆ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನು.

Verse 22

ततोऽहं यौवनं प्राप्तो यदा द्विजवरोत्तम तदा मे दयितस्तातः पंचत्वं समुपागतः

ನಂತರ, ಹೇ ದ್ವಿಜವರೋತ್ತಮ, ನಾನು ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದಾಗಲೇ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ತಂದೆ ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು—ಅಂದರೆ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು.

Verse 23

एतस्मिन्नंतरे राजा ह्यानर्ताधिपतिर्द्विजाः । सुतपास्तेन निर्दिष्टोऽहं तु कंचुकिकर्मणि

ಈ ನಡುವೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆನರ್ತಾಧಿಪತಿ ರಾಜನು ಸುತಪಾಸ್ ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಚುಕಿಯ (ಅಂತಃಪುರ ಸೇವಕ) ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿದನು.

Verse 24

शांतं दांतं समालोक्य विश्वस्तेन महात्मना । तस्य चांतःपुरे ह्यासीत्पिंगलानाम नायिका

ಶಾಂತವೂ ದಾಂತವೂ ಎಂದು ಕಂಡು ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನು (ನನ್ನ ಮೇಲೆ) ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟನು. ಅವನ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಪಿಂಗಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕಿ ಇದ್ದಳು.

Verse 25

दौर्भाग्येण समोपेता रूपेणापि समन्विता । अथान्याः शतशस्तस्य भार्याश्चांतःपुरे स्थिताः

ಅವಳು ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ, ರೂಪಲಾವಣ್ಯದಿಂದಲೂ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಹೊರತಾಗಿ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ನೂರಾರು ಪತ್ನಿಯರು ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 26

ताः सर्वा रजनीवक्त्रे व्याकुलत्वं प्रयांति च । आहरंति परान्गन्धान्धूपांश्च कुसुमानि च

ರಾತ್ರಿ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರೂ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಗಂಧ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 27

विलेपनानि मुख्यानि सुरभीणि तथा पुरः । पुष्पाणि च विचित्राणि ह्यन्याः सूक्ष्मांबराणि च

ಮುಂದೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಗಂಧಿತ ಲೇಪನಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು; ವಿಚಿತ್ರ ಪುಷ್ಪಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ತಂದರು।

Verse 28

तावद्यावत्स्थितः कालः शयनीयसमुद्भवः । मन्मथोत्साहसं युक्ताः पुलकेन समन्विताः

ಶಯನಸೌಖ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಕಾಲವು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನಿಂತಿತೋ, ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಅವರು ಮನ್ಮಥೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿ, ರೋಮಾಂಚದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು।

Verse 29

एका जानाति मां सुप्तां नूनमाकारयिष्यति । अन्या जानाति मां चैव परस्परममर्षतः

ಒಬ್ಬಳಿಗೆ ನಾನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಗೊತ್ತು; ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವಳು; ಇನ್ನೊಬ್ಬಳಿಗೂ ಗೊತ್ತು—ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಅಸಹನೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ।

Verse 30

स्पर्धयन्ति प्रयुध्यन्ति विरूपाणि वदन्ति च । तासां मध्यात्ततश्चैका प्रयाति नृपसंनिधौ

ಅವರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ಜಗಳವಾಡಿ, ಕಟುವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಅವರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಒಬ್ಬಳು ರಾಜನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 31

शेषा वै लक्ष्यमासाद्य निःश्वस्य प्रस्वपन्ति च । दुःखार्ता न लभन्ति स्म ताश्च निद्रां पराभवात्

ಇತರರು ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಪರಾಭವದ ಕಾರಣ ದುಃಖಾರ್ತರಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ನಿದ್ರೆ ದೊರೆಯದು.

Verse 32

कामेन पीडितांगाश्च बाष्पपूर्णेक्षणाः स्थिताः

ಕಾಮದಿಂದ ಅವರ ಅಂಗಗಳು ಪೀಡಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 33

आशा हि परमं दुःखं निराशा परमं सुखम् । आशानिराशां कृत्वा च सुखं स्वपिति पिंगला

ಆಶೆಯೇ ಪರಮ ದುಃಖ; ನಿರಾಶೆ (ನಿರೀಕ್ಷಾರಹಿತತೆ) ಪರಮ ಸುಖ. ಆಶಾ-ನಿರಾಶೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪಿಂಗಲಾ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 34

न करोति च शृंगारं न स्पर्धां च कदाचन । न व्याकुलत्वमापेदे सुखं स्वपिति पिंगला

ಅವಳು ಶೃಂಗಾರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ವ್ಯಾಕುಲತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಪಿಂಗಲಾ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 35

ततो मयापि तद्दृष्ट्वा तस्याश्चेष्टितमुत्तमम् । आशाः सर्वाः परित्यक्ताः स्वपिमीह ततः सुखी

ಅವಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನೂ ಎಲ್ಲ ಆಶೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 36

ये स्वपंति सुखं रात्रौ तेषां कायाग्निरिध्यते । आहारं प्रतिगृह्णाति ततः पुष्टिकरं परम्

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವವರ ದೇಹಾಗ್ನಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ದೀಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ದೇಹವು ಆಹಾರವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಪರಮ ಪುಷ್ಟಿಕರವಾದ ಕ್ಷೇಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 37

तदेत्कारणं जातं मम तेजो भिवृद्धये । गुरुत्वे पिंगला जाता तेन सा मे द्विजोत्तमाः

ಇದೇ ಕಾರಣವಾಗಿ—ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ—ಅದು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಪಿಂಗಲಾ ನಿಜವಾದ ಗಾಂಭೀರ್ಯ (ಗುರುತ್ವ)ವನ್ನು ಪಡೆದಳು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಅವಳು ನನ್ನ ಗುರುವಾದಳು।

Verse 38

आशापाशैः परीतांगा ये भवन्ति नरो र्दिताः । ते रात्रौ शेरते नैव तदप्राप्तिविचिन्तया

ಆಶೆಯ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಪೀಡಿತರಾದ ಜನರು, ಬಯಸಿದುದು ದೊರಕದೆ ಹೋಗುವ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 39

नैवाग्निर्दीप्यते तेषां जाठरश्च ततः परम् । आहारं वांछते नैव तन्न तेजोभिवर्धनम्

ಅವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ದೀಪ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಜಠರಾಗ್ನಿಯೂ ಸಹ. ಅವರು ಆಹಾರವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 40

सर्वस्य विद्यते प्रांतो न वांछायाः कथंचन

ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅಂತ್ಯವಿದೆ; ಆದರೆ ಆಸೆಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 41

यथायथा भवेल्लाभो वांचितस्य नृणामिह । हविषा कृष्णवर्त्मेव वृद्धिं याति तथातथा

ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಬಯಸಿದ ಲಾಭವನ್ನು ಎಷ್ಟೆಷ್ಟಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಅಷ್ಟಷ್ಟಾಗಿ ತೃಷ್ಣೆಯೂ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೋಷಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 42

यथा शृंगं रुरोः काये वर्धमानस्य वर्धते । एवं तृष्णापि यत्नेन वर्धमानेन वर्धते

ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜಿಂಕೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೊಂಬು ಹೇಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ತೃಷ್ಣೆಯೂ—ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಯತ್ನ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ—ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ।

Verse 43

एवं ज्ञात्वा महाभागः पुरुषेण विजानता । दिवा तत्कर्म कर्तव्यं येन रात्रौ सुखं स्वपेत्

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ವಿವೇಕಿಯಾದ ಭಾಗ್ಯವಂತ ಪುರುಷನು, ರಾತ್ರಿ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಬಹುದಾದಂತೆ ಹಗಲು ತಕ್ಕ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 184

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मयज्ञे तृतीयदिवसे पिंगलोपाख्यानवर्णनंनाम चतुरशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದ ತೃತೀಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ‘ಪಿಂಗಲೋಪಾಖ್ಯಾನವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 184ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।