Adhyaya 166
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 166

Adhyaya 166

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಋಚೀಕನು ‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ-ಸುಂದರಿ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರ ವಂಶಪ್ರವಾಹ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಘಟನೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಿವಾಹಾನಂತರ ಋಚೀಕನು ವರ ನೀಡಿ ‘ಚರು-ದ್ವಯ’ ಎಂಬ ದ್ವಿಭಾಗ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕ್ಷಾತ್ರ ತೇಜಸ್ಸು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲಿ ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚರುವಿಗೂ ದೇಹಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಕೇತವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ—ಒಂದಕ್ಕೆ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುವುದು, ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ನ್ಯಗ್ರೋಧವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುವುದು—ವಿಧಿಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನದ ಗುಣಗಳ ನಡುವೆ ಬೋಧಕ ಸಂಬಂಧ ನಿರ್ಮಿಸಲು। ಆದರೆ ತಾಯಿಯ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಚರುಭಾಗಗಳೂ ಹಾಗೂ ವೃಕ್ಷ-ಆಲಿಂಗನ ಕ್ರಮವೂ ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಗರ್ಭಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಪತ್ನಿಯ ದೋಹದಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ-ಯುದ್ಧಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಋಚೀಕನು ವಿಧಿ ವಿಪರ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಒಪ್ಪಂದವಾಗುತ್ತದೆ—ತಕ್ಷಣ ಜನಿಸುವ ಮಗನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಲಿ, ಆದರೆ ತೀವ್ರ ಕ್ಷಾತ್ರ ತೇಜಸ್ಸು ಮೊಮ್ಮಗನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಜನನ ಮತ್ತು ಮುಂದಾಗಿ ಅದೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ರಾಮ (ಪರಶುರಾಮ)ನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅವನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ವಕೃತ ಯಜ್ಞತೇಜಸ್ಸಿನ ಫಲವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವಜರ ಸಂಧಾನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿ, ನೈತಿಕ ಕಾರಣತ್ವ, ವಿಧಿಶುದ್ಧಿ, ವಂಶನಿಯತಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । ऋचीकोऽपि समादाय पुरुषैराप्तकारिभिः । तानश्वान्प्रजगामाथ यत्र गाधिर्व्यवस्थितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಋಚೀಕ ಮುನಿಯೂ ಸಮರ್ಥ ಸೇವಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಗಾಧಿ ರಾಜನು ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 2

तस्मै निवेदयामास कन्यार्थं तान्हयोत्तमान् । गाधिस्तु तान्प्रगृह्याथ योग्यान्वाजिमखस्य च

ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಗಾಧಿ ರಾಜನು ಅವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕೂ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದನು.

Verse 3

एकैकं परमं तेषां स जगामाथ पार्थिवः । ततस्तां प्रददौ तस्मै कन्यां त्रैलोक्यसुन्दरीम्

ರಾಜನು ಅವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು—ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ನಂತರ ತ್ರಿಲೋಕಸುಂದರಿಯಾದ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 4

विप्राग्निसाक्षिसंभूतां गृह्योक्तविधिना न्वितः । ततो विवाहे निर्वृत्त ऋचीको मुनिसत्तमः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಗೃಹ್ಯವಿಧಿಯಂತೆ ವಿವಾಹವು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿತು. ನಂತರ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಚೀಕನು ತೃಪ್ತನಾದನು.

Verse 5

तस्याः संवेशने चैव निष्कामः समपद्यत । अथाब्रवीन्निजां भार्यां निष्कामः संस्थितो मुनिः

ಸಂವೇಶನ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ನಿಷ್ಕಾಮನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದನು. ನಂತರ ನಿಷ್ಕಾಮವಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 6

अहं यास्यामि सुश्रोणि काननं तपसः कृते । त्वं प्रार्थय वरं कंचिद्येनाभीष्टं ददामि ते

ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಮಿತ್ತ ನಾನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು. ನೀನು ಒಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ನಿನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ನಾನು ದಯಪಾಲಿಸುವೆನು.

Verse 7

सा श्रुत्वा तस्य तद्वाक्यं निष्कामस्य प्रजल्पितम् । वाष्पपूर्णेक्षणा दीना जगाम जननीं प्रति

ನಿಷ್ಕಾಮನಾದ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ದೀನಳಾಗಿ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.

Verse 8

प्रोवाच वचनं तस्य सा निष्कामपते स्तदा । वरदानं तथा तेन यथोक्तं द्विजसत्तमाः

ಆಗ ಅವಳು ತಾಯಿಗೆ ನಿಷ್ಕಾಮ ಪತಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಳು; ಅವನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ ವರದಾನವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದಳು—ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ.

Verse 9

अथ श्रुत्वैव सा माता यथा तज्जल्पितं तया । सुतया ब्राह्मणश्रेष्ठास्ततो वचनमब्रवीत्

ನಂತರ ಮಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿದ ತಾಯಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ.

Verse 10

यद्ययं पुत्रि ते भर्ता वरं यच्छति वांछितम् । तत्प्रार्थय सुतं तस्माद्ब्राह्मण्येन समन्वितम्

ಮಗಳೇ! ನಿನ್ನ ಭರ್ತನು ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ನೀಡುವನಾದರೆ, ಅವನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಗುಣಸಂಪನ್ನನಾದ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನ ವರವನ್ನು ಬೇಡು.

Verse 11

मदर्थं चैकपुत्रं च निःशेषक्षात्त्रतेजसा । संयुक्तं याचय शुभे विपुत्राऽहं यतः स्थिता

ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಕೂಡ, ಓ ಶುಭೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಬೇಡು; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಪುತ್ರರಹಿತಳಾಗಿ ಇದ್ದೇನೆ.

Verse 12

सा श्रुत्वा जननीवाक्यमृचीकं प्राप्य सुव्रता । अब्रवीज्जननी वाक्यं सर्वं विस्तरतो द्विजाः

ತಾಯಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ಸುವ್ರತೆ ಋಚೀಕರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ತಾಯಿ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದಳು.

Verse 13

स तस्याश्च वचः श्रुत्वा चकाराथ चरुद्वयम् । पुत्रेष्टिं विधिवत्कृत्वा नमस्कृत्य स्वयंभुवम्

ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ನಂತರ ಎರಡು ಚರುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪುತ್ರೇಷ್ಠಿ ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಸ್ವಯಂಭೂ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

Verse 14

एकस्मिन्योजयामास ब्राह्म्यं तेजोऽखिलं च सः । क्षात्रं तेजस्तथान्यस्मिन्सकलं द्विजसत्तमाः

ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಾಹ್ಮತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು; ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸನ್ನು, ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ.

Verse 15

भार्यायै प्रददौ पूर्वं ब्राह्म्यं च चरुमुत्त मम् । अब्रवीत्प्राशयित्वैनमश्वत्थालिंगनं कुरु

ಮೊದಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಉತ್ತಮ ಚರುವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಹೇಳಿದರು—‘ಇದನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿಸಿ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸು.’

Verse 16

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं ब्राह्म्यतेजःसमन्वितम् । द्वितीयश्चरुको यश्च तं त्वं मात्रे निवे दय

ಆಮೇಲೆ ನೀ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಸತ್ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಎರಡನೆಯ ಚರುವನ್ನಾದರೂ ನೀ ನಿನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸು.

Verse 17

अब्रवीच्च ततस्तां तु ऋचीको मुनिसत्तमः । त्वमेनं चरुकं प्राश्य न्यग्रोधालिंगनं कुरु

ಆಗ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಋಚೀಕನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ನೀನು ಈ ಚರುವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸಿ ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ವಟ) ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸು.’

Verse 18

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं संयुक्तं क्षात्रतेजसा । निःशेषेण महाभागे न मे स्याद्वचनं वृथा

ಆಮೇಲೆ ನೀ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತನಾದ ಸತ್ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ—ನನ್ನ ವಚನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು.

Verse 19

एवमुक्त्वा ऋचीकस्तु स विसृज्य च तेजसी । सुहृष्टो ब्राह्मणश्रेष्ठः स्वयं च महितोऽभवत्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಋಚೀಕನು ಆ ಎರಡೂ ತೇಜಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ (ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿ) ಬಿಟ್ಟನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹರ್ಷಿತನಾದನು; ತಾನೂ ಮಹಾ ಗೌರವ ಪಡೆದನು.

Verse 20

ते चैव तु गृहे गत्वा प्रहृष्टेनांतरात्मना । ऊचतुश्च मिथस्ते च सत्यमेतद्भविष्यति

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಹರ್ಷಿತರಾದರು. ನಂತರ ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು—‘ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇದು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು.’

Verse 21

ततो माता सुतां प्राह आत्मार्थे सकलो जनः । विशेषं कुरुते कृत्ये सामान्ये च व्यवस्थिते

ಆಗ ತಾಯಿ ಮಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—ಸ್ವಾರ್ಥಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ, ವಿಷಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೂ ಈಗಾಗಲೇ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಭೇದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

तत्तवार्थं कृतोऽनेन यश्चरुश्चारुलोचने । यस्तस्मिन्विहितोऽनेन मन्त्रग्रामो भविष्यति । विशेषेण महाभागे सत्यमेतन्मयोदितम्

ಓ ಚಾರುಲೋಚನೆ! ಈ ಚರು ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕಾದ ಮಂತ್ರಗ್ರಾಮವನ್ನೂ ಅವನೇ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ! ನಾನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಇದು ನನ್ನ ಸತ್ಯವಚನ.

Verse 23

तस्माच्च चरुकं मह्यं त्वं गृहाण शुचिस्मिते । आत्मीयं मम यच्छस्व वृक्षाभ्यां च विपर्ययः । क्रियतां च महाभागे येन मे स्यात्सुतोत्तमः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆ! ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಈ ಚರುವನ್ನು ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನಿನ್ನದನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು; ಎರಡು ವೃಕ್ಷಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ವಿನಿಮಯ/ವಿಪರ್ಯಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ! ಇದರಿಂದ ನನಗೆ ಉತ್ತಮ ಪುತ್ರನು ದೊರಕಲಿ.

Verse 24

राज्यकर्मणि दक्षश्च शूरः परबलार्दनः । त्वदीयो द्विजमात्रोऽपि तव तुष्टिं करिष्यति

ಅವನು ರಾಜ್ಯಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದು, ಶೂರನಾಗಿ, ಶತ್ರುಬಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕೇವಲ ದ್ವಿಜ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣಜನ್ಮ) ಆದರೂ, ನಿನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟುಮಾಡುವನು.

Verse 25

अथ सा विजने प्रोक्ता तया मात्रा यशस्विनी । अकरोद्व्यत्ययं वृक्षे चरौ च द्विजसत्तमाः

ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ತಾಯಿ ಅವಳಿಗೆ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದಳು; ಆಗ ಅವಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಚರು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾದ ವಿನಿಮಯ (ವ್ಯತ್ಯಯ)ವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದಳು.

Verse 26

ततः पुंस वने स्नाते ते शुभे चारुलोचने । दधाते गर्भमेवाथ भर्तुः संयोगतः क्षणात्

ಅನಂತರ, ಹೇ ಶುಭೇ ಚಾರುಲೋಚನೆ, ಪುರುಷನು ವನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಭರ್ತೃಸಂಯೋಗದಿಂದ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವಳು ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 27

ततस्तु गर्भमासाद्य सा च त्रैलोक्यसुन्दरी । क्षात्त्रेण तेजसा युक्ता तत्क्षणात्समपद्यत । मनो राज्ये ततश्चक्रे हस्त्यश्वारोहणोद्भवे

ಆದರೆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪಡೆದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸುಂದರಿ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಯುಕ್ತಳಾದಳು. ನಂತರ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ರಾಜ್ಯಭಾವದಲ್ಲಿ, ಆನೆ-ಕುದುರೆ ಆರೋಹಣೋದ್ಭವ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು।

Verse 28

युद्धवार्त्तास्तथा चक्रे देवासुरगणोद्भवाः । शृणोति च तथा नित्यं विलासेषु मनो दधे । अनुष्ठानं ततश्चक्रे मनोराज्यसमुद्भवम्

ಅವಳು ದೇವಾಸುರಗಣಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಯುದ್ಧವಾರ್ತೆಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಿದಳು. ಅಂಥ ಕಥನಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಕೇಳುತ್ತಾ, ರಾಜಸಿಕ ವಿಲಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಟ್ಟಳು. ನಂತರ ಆ ಮನೋರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಳು।

Verse 29

पितुर्गृहात्समानीय जात्यानश्वांस्तथा गजान् । रक्तानि चैव वस्त्राणि काश्मीराद्यं विलेपनम्

ಅವಳು ತಂದೆಯ ಮನೆಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠಜಾತಿಯ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಆನೆಗಳನ್ನೂ ತರಿಸಿ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಕಾಶ್ಮೀರ(ಕೇಸರಿ) ಮೊದಲಾದ ಲೇಪನದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅಲಂಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ತಂದಳು।

Verse 30

तद्दृष्ट्वा चेष्टितं तस्या राज्यार्हं बहुभोगधृक् । ब्राह्मणार्हैः परित्यक्तं समाचारैश्च कृत्स्नशः

ಅವಳ ವರ್ತನೆ ರಾಜ್ಯಾರ್ಹವಾಗಿಯೂ ಬಹುಭೋಗಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ ಕಂಡು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಚಿತ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಅವನು ತಿಳಿದನು।

Verse 31

अब्रवीच्च ततः क्रुद्धो धिक्पापे किमिदं कृतम् । व्यत्ययो विहितो नूनं चरुकस्य नगस्य च

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಧಿಕ್ ಪಾಪಿನಿ! ನೀನು ಇದು ಏನು ಮಾಡಿದೆ? ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಚರು ಮತ್ತು ನಾಗವೃಕ್ಷದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಪರ್ಯಾಸ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.”

Verse 32

क्षत्रियार्हं द्विजाचारैः सकलैः परिवर्जितम्

“ಆ ಲಕ್ಷಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ; ದ್ವಿಜರ ಸಮಸ್ತ ಆಚಾರ-ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಜ್ರಿತವಾಗಿದೆ.”

Verse 33

चीरवल्कलसंत्यक्तं स्नानजाप्यविवर्जितम् । संयुक्तं विविधैर्गन्धैर्मृगनाभिपुरःसरैः

“ಅದು ಚೀರ-ವಲ್ಕಲಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ; ಆದರೆ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಜಪವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಕಸ್ತೂರಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।”

Verse 34

तव माता शमस्था सा जपहोमपरायणा । तीर्थयात्रापरा चैव वेदश्रवणलालसा

“ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಜಪ-ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ತತ್ಪರಳಾಗಿ, ವೇದಶ್ರವಣಕ್ಕೆ ಲಾಲಸೆಯುಳ್ಳವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।”

Verse 35

तस्मात्ते क्षत्रियः पुत्रो भविष्यति न संशयः

“ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।”

Verse 36

मातुश्च ब्राह्मणश्रेष्ठो ब्रह्मचर्यकथापरः । भविष्यति सुतश्चिह्नैर्गर्भलक्षणसंभवैः

ನಿನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು—ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವವನು; ಗರ್ಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪುತ್ರಚಿಹ್ನಗಳಿಂದ ಅದು ತಿಳಿಯುವುದು।

Verse 37

यस्मादुदीरितः पूर्वं श्लोकोऽयं शास्त्रचिन्तकैः । यादृशा दोहदाः सन्ति सगर्भाणां च योषिताम्

ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಚಿಂತಕರು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು—ಗರ್ಭಿಣಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಧದ ದೋಹದಗಳು (ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು) ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು।

Verse 38

तादृगेव स्वभावेन तासां पुत्रोऽत्र जायते । सैवमुक्ता भयत्रस्ता वेपमाना कृतांजलिः

ಅದೇ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಅವರ ಪುತ್ರನು ಇಲ್ಲಿ ತದನುಗುಣವಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವಳು ಭಯದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿ, ನಡುಗುತ್ತಾ, ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತಳು।

Verse 39

बाष्पपूर्णेक्षणा दीना वाक्यमेतदुवाच ह । सत्यमेतत्प्रभो वाक्यं यत्त्वया समुदाहृतम्

ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೀನಳಾಗಿ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಪ್ರಭೋ, ನೀವು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಈ ವಾಕ್ಯ ಸತ್ಯವೇ.”

Verse 40

अतीतानागतं वेत्ति विना लिंगैर्भवानिह । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा स्याद्ब्राह्मणः सुतः । क्षत्रियस्य तु पुत्रस्य भवान्नार्हः कथंचन

ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಗಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೂಡ ಭೂತಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತೀರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡಿ, ನನ್ನ ಪುತ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿರಿ. ಆದರೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ ನಿಮಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವೂ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ।

Verse 41

ऋचीक उवाच । यत्किंचिद्ब्रह्मतेजः स्यात्तन्न्यस्तं ते चरौ मया । क्षात्त्रं तेजश्च ते मातुर्व्यत्ययं च कथंचन । करोमि वाधमो लोके शास्त्र स्य च व्यतिक्रमम्

ಋಚೀಕನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾವುದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತೇಜಸ್ಸು ಇದ್ದಿತೋ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ನಿನ್ನ ಚರುದಲ್ಲಿ (ಯಜ್ಞಾಹುತಿಯಲ್ಲಿ) ನ್ಯಸಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಹೇಗೋ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಆದಕಾರಣ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಂದನೀಯನಾಗಿ, ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 42

पत्न्युवाच । यद्येवं भृगुशार्दूल मम पौत्रोऽत्र यो भवेत् । क्षात्त्रं तेजोऽखिलं तस्य गात्रे भूया त्त्वयाऽहृतम्

ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು—ಹೀಗೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಭೃಗುಶಾರ್ದೂಲ, ನನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಮೊಮ್ಮಗನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ತ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೀನೇ ಅವನ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಎಳೆದು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ.

Verse 43

पुत्रस्तु ब्राह्मणश्रेष्ठो भूयादभ्यधिकस्तव

ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ—ನಿನ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕನಾಗಿ—ಇರಲಿ.

Verse 44

ऋचीक उवाच । एवं भवतु मद्वाक्यात्पुत्रस्ते ब्राह्मणः शुभे । पौत्रः सुदुर्द्धरः संख्ये संयुक्तः क्षात्त्रतेजसा

ಋಚೀಕನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಶುಭೆ, ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ. ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುವನು; ನಿನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಹತನಾಗಿ, ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗುವನು.

Verse 45

ततः सत्यं वरं लब्ध्वा प्रसन्नवदना सती । मातुर्निवेदयामास तत्सर्वं कांत जल्पितम्

ನಂತರ ಸತ್ಯವಾದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ಆ ಸತಿ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಕಾಂತನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತಾಯಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದಳು.

Verse 46

ततः सा दशमे मासि संप्राप्ते गुरुदैवते । नक्षत्रे जनयामास पुत्रं बालार्कसन्निभम्

ಅನಂತರ ದಶಮ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಗುರುದೇವತೆಯ ಅಧಿಷ್ಠಿತ ನಕ್ಷತ್ರ ಬಂದಾಗ, ಅವಳು ಉದಯಿಸುವ ಬಾಲಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು।

Verse 47

ब्राह्म्या लक्ष्म्या समोपेतं निधानं तपसां शुचि । जमदग्निरिति ख्यातो योऽसौ त्रैलोक्यविश्रुतः । तस्य पुत्रोभवत्ख्यातो रामोनाम महायशाः

ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಸಮೋಪೇತನಾಗಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವನು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಜಮದಗ್ನಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ಅವನ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಪುತ್ರ ‘ರಾಮ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದನು।

Verse 48

एकविंशतिदा येन धरा निःक्षत्रिया कृता । क्षात्त्रतेजःप्रभावेन पितामहप्रसादतः

ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ‘ನಿಃಕ್ಷತ್ರಿಯ’ವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು—ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಾಗೂ ಪಿತಾಮಹನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ।

Verse 166

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्या संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये परशुरामोत्पत्तिवर्णनंनाम षट्षष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪರಶುರಾಮೋತ್ಪತ್ತಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 166ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।