Adhyaya 161

Verse 1

सूत उवाच । अथ तेन द्विजाः सर्वे ब्रह्मस्थाने निवेशिताः । चातुश्चरणसंज्ञाश्च ततस्तस्य निवेशिताः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ ಅವನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ (ಪವಿತ್ರ ಸಭಾಮಂಟಪದಲ್ಲಿ) ಆಸನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಚಾತುಶ್ಚರಣ’ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದವರನ್ನೂ ನಂತರ ಅವನಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 2

सोऽपि केशान्परित्यज्य सर्वगात्रसमुद्भवान् । निजपत्न्या समोपेतः प्रणम्य च द्विजोत्तमान्

ಅವನು ಸಹ ತನ್ನ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಕೂದಲನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 3

कृतांजलिपुटो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह । भास्करस्यास्य विहितः प्रासादोयं मया द्विजाः

ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಅವನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಈ ಭಾಸ್ಕರನಿಗೆ (ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ) ಈ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ನಾನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇನೆ।”

Verse 4

पुष्पादित्य इति ख्यातिं प्रयातु भुवनत्रये । ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं याज्ञवल्क्यस्य कीर्तिं नेष्यामहे क्षयम्

“ಇದು ‘ಪುಷ್ಪಾದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ.” ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—“ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ಷಯವಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 5

प्रायश्चित्तं प्रदास्यामश्चित्तस्य हृदयंगमम् । अन्ये च ब्राह्मणाः प्रोचुः केचिन्मध्यस्थवृत्तयः

“ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಹೃದಯಂಗಮವಾಗುವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಾವು ವಿಧಿಸುವೆವು.” ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಹೇಳಿದರು; ಕೆಲವರು ಮಧ್ಯಸ್ಥ, ಸಮಭಾವದವರು.

Verse 6

वृत्त्यर्थमस्य देवस्य लक्षं होमेऽत्र कल्प्यताम् । लक्षं तु सर्वविप्राणां प्रायश्चित्तविशुद्धये

ಈ ದೇವರ ಸೇವಾ-ನಿರ್ವಹಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ-ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಹ ಅದೇ ಒಂದು ಲಕ್ಷ (ಆಹುತಿಗಳು) ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಡಲಿ.

Verse 7

पुष्प उवाच । तस्मात्सर्वे द्विजश्रेष्ठा मन्नाम्ना कीर्तयंत्विमम् । पुष्पादित्यमिति ख्यातिं कीर्तयंतु तथानिशम्

ಪುಷ್ಪನು ಹೇಳಿದನು—“ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ನನ್ನ ನಾಮದಿಂದ ಕೀರ್ತಿಸಿರಿ. ‘ಪುಷ್ಪಾದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿರಿ.”

Verse 8

अनया भार्यया मह्यं मान्या या स्थापिता पुरा । दुर्गाऽस्याश्चात्र नाम्ना वै भूयात्ख्याताऽत्र सत्पुरे

ಮತ್ತು ಈ ಪತ್ನಿಯು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಪೂಜ್ಯ ದೇವಿ—ಈ ಸತ್ಪುರದಲ್ಲಿ ‘ದುರ್ಗಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದಲೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 9

ब्राह्मणा ऊचुः । दुःशीलेन पुराऽकारि प्रासादो हरसंभवः । दुर्वासःस्थापितस्यापि भवद्भिस्तुष्ट मानसैः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಂದೆ ದುಶೀಲನೊಬ್ಬನು ಹರ (ಶಿವ) ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಆದರೂ ದುರ್ವಾಸರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದದ್ದನ್ನೂ ನೀವು ಸಂತುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದೀರಿ.

Verse 10

तथाप्यस्य तु दीनस्य प्रासादः क्रियतां द्विजाः

ಆದರೂ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಈ ದೀನ ಭಕ್ತನಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಸಾದ (ಮಂದಿರ) ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡಲಿ.

Verse 11

नाममात्रेण देवस्य दुःशीलेन यया पुरा । अनेनाराधितः पूर्वं स्वमांसैरेष भास्करः

ಹಿಂದೆ ಆ ದುಶೀಲನು ಕೇವಲ ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದನು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಇದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾಸ್ಕರನನ್ನು (ಸೂರ್ಯನನ್ನು) ತನ್ನ ಸ್ವಮಾಂಸದಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ್ದನು.

Verse 12

तस्मान्न क्षतिरस्याथ दत्ते नाम्नि यथा पुरा । नाम्ना माहिकया नाम माहीत्येव च सा भवेत्

ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಿಲ್ಲ. ‘ಮಾಹಿಕಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ‘ಮಾಹೀ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಲಿ.

Verse 13

सूत उवाच । पुष्पेण दाने दत्तेऽथ संमतेनाग्रजन्मनाम् । मध्यमेन कृतं नाम पुष्पादित्य इति श्रुतम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಗ್ರಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಮಮತದಿಂದ ಪುಷ್ಪನು ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಮಧ್ಯಸ್ಥನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹೆಸರು ‘ಪುಷ್ಪಾದಿತ್ಯ’ ಎಂದು ಕೇಳಿಬಂತು.

Verse 14

तत्पत्न्या चापि या तत्र दुर्गा देवी द्विजोत्तमाः । नाम्ना माहिकया नाम माहीत्येव च साऽभवत्

ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿರೂಪವಾಗಿ ಇದ್ದ ದುರ್ಗಾದೇವಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ—‘ಮಾಹಿಕಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿ, ಅದರಿಂದಲೇ ‘ಮಾಹೀ’ ಎಂದೂ ಖ್ಯಾತಳಾದಳು.

Verse 15

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि द्विजोत्तमाः । पुष्पा दित्यो यथा जातो याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನೀವು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಪುಷ್ಪಾದಿತ್ಯನು ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರಿಂದ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದನು.

Verse 16

अद्यापि कलिकाले स दृष्टो भक्त्या सुरेश्वरः । नाशयेद्दिनजं पापं नराणां नात्र संशयः

ಇಂದಿಗೂ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಸುರೇಶ್ವರನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಮಾನವರ ದಿನಜನ್ಯ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 17

तथा च सप्तमीयुक्ते रवेर्वारे द्विजोत्तमाः । अष्टोत्तरशतंयावत्फलहस्तः करोति यः । प्रदक्षिणां च सद्भक्त्या स लभेद्वांछितं फलम्

ಮತ್ತೂ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಸಪ್ತಮೀಯುಕ್ತ ರವಿವಾರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಫಲಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನೂರ ಎಂಟು ತನಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ವಾಂಛಿತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

माहीकामपि यो दुर्गां नित्यमेव प्रपश्यति । न स पश्यति कष्टानि तस्मिन्नहनि कर्हिचित्

ಮಾಹಿಕಾ ರೂಪಿಣಿಯಾದ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ದರ್ಶಿಸುವವನು, ಆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 19

चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां यस्तां पूजयते नरः । तस्य संवत्सरंयावन्नापत्संजायते क्वचित्

ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಯಾರು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ವರ್ಷ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಆಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 161

इति श्रीस्कांदेमहापुराणएकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामैकषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ ಸಹಸ್ರ ಶ್ಲೋಕಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರ-ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪುಷ್ಪಾದಿತ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ನೂರ ಅರವತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।