Adhyaya 159
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 159

Adhyaya 159

ಸೂತನು ವರ್ಣಿಸುವುದು—ಕ್ಷೇತ್ರದ ದೇವಾಲಯ-ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮಣಿಭದ್ರನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಪನು ಬಂಧುಬಳಗದೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶಂಖ-ಭೇರಿ, ಡೋಲುಗಳ ಮಂಗಳನಾದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಭಾಸ್ಕರನ ಕೃಪೆಯಿಂದಲೇ ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರಕಿತು ಎಂಬ ಭಾವ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಪನು ತನ್ನ ಕುಲಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ನೆನೆದು, ಹಿಂದಿನ ದೀರ್ಘ ದುಃಖಕರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಧನ ಅನಿತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ಸತ್ಯವ್ರತದ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ವಿಶಾಲ ದಾನಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಅವರ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿ, ವೇದವಿದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಧನ-ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ನಟ-ಗಾಯಕಾದಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅನ್ನ-ವಸ್ತ್ರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರಿದ್ರರು ಮತ್ತು ಅಂಧರಿಗೆ ಆಹಾರ-ವಸ್ತ್ರ ನೀಡಿ ಪೋಷಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಸೇರಿದ್ದ ಜನರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ಪಡೆದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಕ್ಷೇತ್ರಸಂಬಂಧ ಪವಿತ್ರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ದಾನಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಪಾಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಾಗುವುದನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । पुष्पोऽपि तां समादाय माहिकाख्यां वरांगनाम् । स तदा प्रययौ हृष्टो मणिभद्रस्य मंदिरम्

ಸೂತನು ಉವಾಚ—ಪುಷ್ಪನು ಕೂಡ ‘ಮಾಹಿಕಾ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಜೊತೆಕೊಂಡು, ಆಗ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಣಿಭದ್ರನ ಮಂದಿರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 2

शंखतूर्यनिनादेन सर्वैस्तैः स्वजनैर्वृतः । न कस्य तत्र संभूतो विकल्पस्तत्समुद्भवः

ಶಂಖತೂರ್ಯಗಳ ನಿನಾದದ ನಡುವೆ, ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸ್ವಜನರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವೋ ಆಯ್ಕೆಯೋ ಯಾರಿಗೂ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 3

भास्करस्य प्रसादेन तथैवान्यस्य कर्हिचित् । सोऽपि मंदिरमासाद्य यथात्मपितृसंभवम्

ಭಾಸ್ಕರನ (ಸೂರ್ಯನ) ಪ್ರಸಾದದಿಂದ—ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇತರರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೂ—ಅವನು ತನ್ನ ವಂಶ ಹಾಗೂ ಪಿತೃಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ತಕ್ಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು।

Verse 4

उपविश्य ततो मध्ये बन्धून्सर्वान्समाह्वयत् । अद्य तावद्दिने मह्यं तुलाग्रं कमला श्रिता

ಅವನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದನು. ಹರ್ಷದಿಂದ—“ಇಂದು ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ತೂಕದ ತ್ರಾಸಿನ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 5

चलितापि पुनश्चास्याः सुपत्न्या वाक्यतः स्थिता । कियंतं चैव कालं मे कार्पण्यं महदास्थितम्

ಅವಳು (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಮತ್ತೆ ಹೊರಟು ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಸತ್ಪತ್ನಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ನಿಂತಳು. ಆಗ ಅವನು ಮನದಲ್ಲಿ—“ಎಷ್ಟು ಕಾಲದಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಈ ಮಹಾ ದೀನತೆ ಮತ್ತು ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 6

ज्ञातमद्य चला लक्ष्मीस्तेन त्यक्तं सुदूरतः । तस्माद्बंधुजनैः सार्धं देवैर्विप्रैश्च कृत्स्नशः । संविभक्तां करिष्यामि सत्येनात्मानमालभे

ಇಂದು ನಾನು ತಿಳಿದೆ—ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂಚಲಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಬಹುದೂರ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಂಧುಜನರೊಂದಿಗೆ, ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲುಪಾಲಾಗಿ ಹಂಚಿ ದಾನಮಾಡುವೆನು. ಸತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಈ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ ಬಿಗಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 7

एवमुक्त्वा ततः सर्वान्समाहूय पृथक्पृथक् । स नामभिर्ददौ वस्त्रं भूषणानि यथार्हतः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಕರೆಯಿಸಿ, ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಯಥಾರ್ಹವಾಗಿ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಆಭರಣಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.

Verse 8

ततो वेदविदो विप्रान्समाहूय स नामभिः । एकैकस्य ददौ वित्तं सवस्त्रं श्रद्धयान्वितः

ನಂತರ ಅವನು ವೇದವಿದರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ವಸ್ತ್ರಗಳೊಡನೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 9

ततस्तु नर्तकेभ्यश्च दीनांधेभ्यो विशेषतः । ददौ भोज्यं समि ष्टान्नं सवस्त्रं च द्विजोत्तमाः

ನಂತರ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೃತಕರಿಗೂ ದೀನರಿಗೂ ಅಂಧರಿಗೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಭೋಜನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 10

ततस्तु स्वयमेवान्नं बुभुजे भार्यया सह । विसृज्य तान्समायातान्स्वजनान्ब्राह्मणैः सह

ನಂತರ ಅವನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ತಾನೇ ಅನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಿದನು; ಬಂದಿದ್ದ ಸ್ವಜನರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಡನೆ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 11

एवं तेन तदा प्राप्तं वित्तं च परसंभवम् । बुभुजे स्वेच्छया नित्यं तदा भार्यासमन्वितः

ಹೀಗೆ ಅವನಿಗೆ ಆಗ ಪರಸಂಭವವಾದ ಧನ ದೊರಕಿತು; ಅವನು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನಿತ್ಯವೂ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬದುಕಿ ಭೋಗಿಸಿದನು।

Verse 159

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पविभवप्राप्तिवर्णनंनामैकोनषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪುಷ್ಪವಿಭವಪ್ರಾಪ್ತಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನೂರ ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।