Adhyaya 141

Verse 1

सूतौवाच । तथान्योऽपि हि तत्रास्ति देवो मिष्टान्नदायकः । यस्य संदर्शनादेव मिष्टान्नं लभते नरः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದೇವನೂ ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಮಿಷ್ಟಾನ್ನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನು. ಅವನ ಕೇವಲ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಮಿಷ್ಟಾನ್ನ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

आसीत्पूर्वं नृपो नाम्ना वसुसेन इति स्मृतः । आनर्त्ताधिपतिः ख्यातो बृहत्कल्पे द्विजोत्तमाः

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಸುಸೇನ ಎಂಬ ನಾಮದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಅವನು ಆನರ್ತದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ—ಬೃಹತ್ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ.

Verse 3

अत्यैश्वर्यसमायुक्तो गजवाजिरथान्वितः । जितारिपक्षस्तेजस्वी दाता भोगी जितेंद्रियः

ಅವನು ಅಪಾರ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದು, ಗಜ-ವಾಜಿ-ರಥಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು; ಶತ್ರುಪಕ್ಷವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ತೇಜಸ್ವಿ, ದಾನಶೀಲ, ಭೋಗಸಾಮರ್ಥ್ಯವಂತು, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 4

स संक्रांतौ व्यतीपाते ग्रहणे रवि सोमयोः । पर्वकालेषु चान्येषु विविधेषु सुभक्तितः

ಅವನು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ವ್ಯತೀಪಾತ, ಸೂರ್ಯ‑ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ನಾನಾವಿಧ ಪರ್ವಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗಾಢ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 5

प्रयच्छति द्विजातिभ्यो रत्नानि विविधानि च । इंद्रनीलमहानीलविद्रुमस्फटिकादि च

ಅವನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನಾನಾವಿಧ ರತ್ನಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು—ಇಂದ್ರನೀಲ, ಮಹಾನೀಲ, ವಿದ್ರುಮ (ಪ್ರವಾಳ), ಸ್ಫಟಿಕ ಮೊದಲಾದವು।

Verse 6

माणिक्यमौक्तिकान्येव विद्रुमाणि विशेषतः । हस्त्यश्वरथयानानि वस्त्राणि विविधानि च

ಅವನು ಮಾಣಿಕ್ಯ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರವಾಳಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಆನೆ‑ಕುದುರೆ‑ರಥಗಳಂತಹ ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ದಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 7

न कस्यचित्प्रदद्यात्स सस्यं ब्राह्मणसत्तमाः । अतीव सुलभं मत्वा तथा तोयं विशेषतः

ಆದರೆ, ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಅವನು ಯಾರಿಗೂ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ದಾನಮಾಡಲಿಲ್ಲ—ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ; ಹಾಗೆಯೇ ನೀರನ್ನೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ।

Verse 8

ततो राज्यं चिरं कृत्वा दृष्ट्वा पुत्रोद्भवान्सुतान् । कालधर्ममनुप्राप्तः कस्मिंश्चित्कालपर्यये

ನಂತರ ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಾಜ್ಯವಾಡಿ, ತನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಪರ್ಯಯ ಬಂದಾಗ ಕಾಲಧರ್ಮ (ಮರಣ)ವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು।

Verse 9

ततश्च मंत्रिभिस्तस्य सत्यसेन इति स्मृतः । अभिषिक्तः सुतो राज्ये वीर्योदार्यसमन्वितः

ಅನಂತರ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಅವನ ಪುತ್ರನಾದ ‘ಸತ್ಯಸೇನ’ನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು; ಅವನು ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಔದಾರ್ಯದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 10

वसुसेनोऽपि संप्राप्य स्वर्गं दानप्रभावतः । दिव्यांबरधरो भूत्वा दिव्यरत्नैर्विभूषितः

ದಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಸುಸೇನನೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವನು ದಿವ್ಯಾಂಬರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ದಿವ್ಯರತ್ನಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾದನು।

Verse 11

सेव्यमानोऽप्सरोभिश्च विमानवरमाश्रितः । बभ्राम सर्वलोकेषु स्वेच्छया क्षुत्समावृतः

ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಅವನು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಆದರೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 12

पिपासाकुलचित्तश्च मुखेन परिशुष्यता । न कंचिद्ददृशे तत्र भुंजानमपरं दिवि

ದಾಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ಒಣಗುತ್ತಿರಲು, ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 13

न च पानसमासक्तं न सस्यं सलिलं न च

ಅಲ್ಲಿ ಪಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಧಾನ್ಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ನೀರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ।

Verse 14

ततो गत्वा सहस्राक्षमुवाच द्विजसत्तमाः । क्षुत्तृषावृतदेहस्तु लज्जयाऽधोमुखः स्थितः

ಅನಂತರ ಅವನು ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನಾದ (ಇಂದ್ರನ) ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಂತೆ ಮಾತಾಡಿದನು. ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಆವೃತ ದೇಹವಿಟ್ಟು, ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತನು.

Verse 15

नैवात्र दृश्यते कश्चित्क्षुत्तृषापरिपीडितः । मां मुक्त्वा विबुधश्रेष्ठ तत्किमेतद्वदस्वमे

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಯಾರೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು? ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 16

एष मे स्वर्गरूपेण नरकः समुपस्थितः । किमेतैर्भूषणैर्वस्त्रैर्विमानादिभिरेव च

ನನಗೆ ಇದು ಸ್ವರ್ಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ನರಕವೇ. ಈ ಆಭರಣಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ವಿಮಾನಾದಿಗಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 17

क्षुधा संपीड्यमानस्य स्वर्गमेतच्छचीपते । अग्नितुल्यं समुद्दिष्टं मम चित्तेऽपि वर्तते

ಓ ಶಚೀಪತೇ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ನಲುಗಿದವನಿಗೆ ಈ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಅಗ್ನಿತುಲ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದೇ ನನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿಯೂ ದಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

Verse 18

तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा क्षुन्न प्रबाधते । नोचेत्क्षिप सुरश्रेष्ठ रौरवे नरके द्रुतम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು, ಹಸಿವು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡದಂತೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಓ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಎಸೆದುಬಿಡು.

Verse 19

इंद्रौवाच । अनर्होसि महीपाल नरकस्य त्वमेव हि । त्वया दानानि दत्तानि संख्याहीनानि सर्वदा

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹೀಪಾಲ, ನೀನು ನರಕಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ; ನಿಜವಾಗಿ ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕಾದವನು ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀನು ನೀಡಿದ ದಾನಗಳು ಸದಾ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 21

तोयं सान्नं सदा दद्यादन्नं चैव सदक्षिणम् । य इच्छेच्छाश्वतीं तृप्तिमिह लोके परत्र च

ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಶ್ವತ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಸದಾ ನೀರು, ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ, ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಡನೆ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 22

तस्मात्त्वं हि क्षुधाविष्टः स्वर्गे चैव महीपते । भूषितो भूषणैः श्रेष्ठैर्विमानवरमाश्रितः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹೀಪತೇ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವೆ—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಉತ್ತಮ ವಿಮಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದರೂ.

Verse 23

राजोवाच । अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र देवौ वा मानुषोऽपि वा । क्षुत्पिपासेऽतितीव्रे मे विनाशं येन गच्छतः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಉಪಾಯವಿದೆಯೇ? ದೇವರಿಂದಾಗಲಿ ಮಾನವನಿಂದಾಗಲಿ, ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹ ನಾಶವಾಗುವಂತೆ?

Verse 24

इन्द्र उवाच । यदि कश्चित्सुतस्तुभ्यं विप्रेभ्यः सततं जलम् । ददाति च सदा सस्यं तत्ते तृप्तिः प्रजायते

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಮಗನಲ್ಲೊಬ್ಬನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಲದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸದಾ ಧಾನ್ಯ/ಅನ್ನವನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ನಿನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 25

नान्यथा पार्थिवश्रेष्ठ एकस्मिन्नपि वासरे । अदत्तस्य तव प्राप्तिः सत्यमेतन्मयोदितम्

ಹೇ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಲಾರದು; ಒಂದೇ ದಿನವಾದರೂ ದಾನವಿಲ್ಲದೆ ನಿನಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯ.

Verse 26

सोऽपि भूमिपतेः पुत्रस्तव यच्छति नोदकम् । न च सस्यं द्विजातिभ्यस्त्वन्मार्गमनुसंचरन्

ಹೇ ಭೂಮಿಪತೇ, ನಿನ್ನ ಮಗನೂ ನೀರನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನೂ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 27

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः । ब्रह्मलोकात्स्थितौ यत्र तौ भूमिपसुरेश्वरौ

ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾರದರು ಬಂದರು; ರಾಜನೂ ದೇವೇಶ್ವರನೂ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ.

Verse 28

ततः शक्रः समुत्थाय तस्मै तुष्टिसमन्वितः । अर्घं दत्त्वा विधानेन सादरं चेदमब्रवीत्

ಆಮೇಲೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಎದ್ದು ನಿಂತು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅर्घ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆದರದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 29

कुतः प्राप्तोऽसि विप्रेंद्र प्रस्थितः क्व च सांप्रतम् । केन कार्येण चेद्गुह्यं न तेऽस्ति वद सांप्रतम्

ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ, ಈಗ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ? ಗುಹ್ಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 30

नारद उवाच । ब्रह्मलोकादहं प्राप्तः प्रस्थितस्तु धरातले । तीर्थयात्राकृते शक्र नान्यदस्तीह कारणम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಬಂದೆನು, ಭೂಮಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಶಕ್ರಾ, ಇದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾರ್ಥವೇ; ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ.

Verse 31

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा स नृपो हृष्टस्तमुवाच मुनीश्वरम् । प्रसादः क्रियतां मह्यं दीनस्य मुनिपुंगव

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಮುನೀಶ್ವರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಓ ಮುನಿಪುಂಗವ, ನಾನು ದೀನನು; ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು.

Verse 32

त्वया भूमितले वाच्यो मम पुत्रो महीपतिः । आनर्त्ताधिपतिः ख्यातः सत्यसेन इति प्रभो

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ರಾಜನನ್ನು—ಆನರ್ತದ ಖ್ಯಾತ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು—‘ಸತ್ಯಸೇನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಬೇಕು, ಓ ಪ್ರಭು.

Verse 33

तव तातो मया दृष्टः शक्रस्य सदनं प्रति । क्षुत्पिपासापरीतांगो दीनात्मा देवमध्यगः

ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಶಕ್ರನ ಸದನದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡೆನು—ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತ ದೇಹ, ದೀನ ಮನಸ್ಸು, ದೇವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನು.

Verse 34

तस्मात्पुत्रोऽसि चेन्मह्यं त्वं सत्यं परिरक्षसि । तन्मन्नाम्ना प्रयच्छोच्चैः सस्यानि सलिलानि च

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ನನ್ನ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವವನಾದರೆ, ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಉದಾರವಾಗಿ ದಾನಕೊಡು—ಧಾನ್ಯವೂ ಜಲವೂ ಸಹ.

Verse 35

स तथेति प्रतिज्ञाय नारदो मुनिसत्तमः । अनुज्ञाप्य सहस्राक्षं प्रस्थितो भूतलं प्रति

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನು “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಭೂತಲದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 36

ततः क्रमेण तीर्थानि भ्रममाणः स सद्द्विजः । आनर्त्तविषयं प्राप्य सत्यसेनमुपाद्रवत्

ನಂತರ ಆ ಸದ್ದ್ವಿಜ ಮುನಿಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಆನರ್ತ್ತ ದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿ ಸತ್ಯಸೇನನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 37

अथ संपूजितस्तेन सम्यग्भूपतिना मुनिः । पितुः संदेशमाचख्यौ विजने तस्य सादरम्

ಅನಂತರ ಆ ಭೂಪತಿಯು ಮುನಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ಮುನಿಯು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಆದರದಿಂದ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 38

तच्छ्रुत्वा शोकसंतप्तः सत्यसेनो महीपतिः । तं विसृज्य मुनिश्रेष्ठं पूजयित्वा विधानतः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೀಪತಿ ಸತ್ಯಸೇನನು ಶೋಕದಿಂದ ದಹಿಸಿದನು. ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಿದನು.

Verse 39

ततो जनकमुद्दिश्य मिष्टान्नेन सुभक्तितः । सहस्रं ब्राह्मणेंद्राणां भोजयामास नित्यशः

ನಂತರ ತನ್ನ ಜನಕನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನದಿಂದ ಸಾವಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 40

प्रपादानं तथा चक्रे ग्रीष्मकाले विशेषतः । त्यक्त्वान्याः सकला याश्च क्रिया धर्मसमुद्भवाः

ಅವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪೆಗಳು (ನೀರಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿಸ್ಥಾನಗಳು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಇತರ ಧರ್ಮಜನ್ಯ ಪುಣ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಸೇವಾಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ನಿರತನಾದನು.

Verse 41

एवं तस्य महीपस्य वर्तमानस्य च द्विजाः । अनावृष्टिरभूद्रौद्रा सर्वसस्यक्षयावहा

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಆ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಗಿ, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳೆಗಳ ನಾಶವನ್ನು ತಂದಿತು.

Verse 42

यावद्द्वादशवर्षाणि न जलं त्रिदशाधिपः । मुमोच धरणीपृष्ठे सर्वे लोकाः क्षुधार्दिताः

ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇವಾಧಿಪತಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ನೀರನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಜನರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದರು.

Verse 43

अत्राभावात्ततो भूयो न सस्यं संप्रयच्छति । ब्राह्मणेभ्यः समुद्दिश्य पितरं स्वं यथा पुरा

ಇಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಅಭಾವದಿಂದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪಿತೃಗಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 44

ततः स क्षुत्परीतांगः पिता तस्य महीपतेः । स्वप्ने प्रोवाच तं पुत्रमतीव मलिनांबरः

ನಂತರ ಆ ರಾಜನ ತಂದೆ—ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಮಲಿನ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ—ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 45

त्वया पुत्रेण पुत्राहं क्षुत्पिपासासमाकुलः । स्वर्गस्थोऽपि हि तिष्ठामि तस्मादन्नं प्रयच्छ वै । मन्नाम्ना तोयसंयुक्तं यदि त्वं मत्समुद्भवः

ಓ ಪುತ್ರನೇ! ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದವನಾದರೆ, ನನ್ನ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಜಲಸಹಿತ ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸು.

Verse 46

ततः शोकसमायुक्तः स नृपः स्वप्नदर्शनात् । अन्नाभावात्समं मंत्रं मंत्रिभिः स तदाकरोत्

ನಂತರ ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನದಿಂದ ಶೋಕಭರಿತನಾದ ಆ ರಾಜನು, ಅನ್ನದ ಅಭಾವದಿಂದ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ ತಕ್ಕ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಂಡನು.

Verse 47

अहमाराधयिष्यामि सस्यार्थे वृषभध्वजम् । राज्ये रक्षा विधातव्या भवद्भिः सादरं सदा

ಬೆಳೆಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ವೃಷಭಧ್ವಜ (ಭಗವಾನ್ ಶಿವ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವೆನು; ನೀವು ಸದಾ ಆದರದಿಂದ ರಾಜ್ಯರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 48

ततोऽत्रैव समागत्य स्थापयित्वा महेश्वरम् । सम्यगाराधयामास व्रतैश्च नियमैस्तथा

ನಂತರ ಅವನು ಇದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ವ್ರತಗಳೂ ನಿಯಮಗಳೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 49

अथ तस्य गतस्तुष्टिं वर्षांते भगवाञ्छिवः । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಹೇಳಿದರು—‘ನಾನು ವರದಾತನು; ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು.’

Verse 51

तथा संजायता वृष्टिः समस्ते धरणीतले । येन सस्यानि जायंते सलिलानि च सांप्रतम्

ಆಗ ಸಮಸ್ತ ಧರಣೀತಲದ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು; ಅದರಿಂದ ಈಗ ಬೆಳೆಗಳು ಬೆಳೆಯಿತು, ಜಲವೂ ಪುನಃ ಸಮೃದ್ಧವಾಯಿತು।

Verse 52

जायतां मम तातस्य स्वर्गस्थस्य महात्मनः । प्रसादात्तव संतृप्तिरक्षया सुरसत्तम

ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥನಾದ ನನ್ನ ಮಹಾತ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಕಲ್ಯಾಣವಾಗಲಿ. ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿನ್ನ ತೃಪ್ತಿ ಅಕ್ಷಯವೂ ಅವ್ಯಯವೂ ಆಗಿರಲಿ।

Verse 53

श्रीभगवानुवाच । भविता न चिराद्वृष्टिः प्रभूता धरणीतले । भविष्यंति तथान्नानि यानि कानि महीतले

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಧರಣೀತಲದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಮಳೆ ಸುರಿಯಲಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಅನ್ನಧಾನ್ಯಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವವು।

Verse 54

तस्मात्त्वं गच्छ राजेंद्र स्वगृहं प्रति सांप्रतम् । मम वाक्यादसंदिग्धमेतदेव भविष्यति

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಈಗ ನಿನ್ನ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದ ಆಧಾರದಿಂದ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 55

तच्चैतन्मामकं लिंगं यत्त्वया स्थापितं नृप । प्रातरुत्थाय यः कश्चित्सम्यक्तद्वीक्षयिष्यति

ಮತ್ತು ಇದು ನನ್ನದೇ ಲಿಂಗ, ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದದು, ಹೇ ನೃಪ—ಯಾವನಾದರೂ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವನೋ—

Verse 56

मिष्टान्नममृतस्वादु स हि नूनमवाप्स्यति । मम वाक्यान्नृपश्रेष्ठ सदा जन्मनिजन्मनि

ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಮೃತಸಮಾನ ಮಧುರಸ್ವಾದದ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು. ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ, ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು.

Verse 57

स एवं भगवानुक्त्वा ततश्चादर्शनं गतः । सोऽपि राजा निजं स्थानं हर्षेण महतान्वितः । आजगाम चकाराथ राज्यं निहतकंटकम्

ಹೀಗೆ ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿ ನಂತರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅತೀತನಾದನು. ರಾಜನೂ ಮಹಾಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ಬಳಿಕ ಕಂಟಕರಹಿತ (ಕ್ಲೇಶರಹಿತ) ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು.

Verse 58

सूत उवाच । अद्यापि कलिकालेऽत्र संप्राप्ते दारुणे युगे । यस्तं मिष्टान्नदं पश्येत्प्रातरुत्थाय भक्तितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದಿಗೂ ಈ ದಾರುಣ ಕಲಿಯುಗವು ಬಂದಿರುವಾಗ, ಯಾರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನದನನ್ನು (ಮಿಷ್ಟಾನ್ನದಾತನನ್ನು) ದರ್ಶನಮಾಡುವನೋ—

Verse 59

स मिष्टान्नमवाप्नोति यदि कामयते द्विजाः । निष्कामो वा समभ्येति स्थानं देवस्य शूलिनः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಅವನು ಬಯಸಿದರೆ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು; ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕಾಮನಾದರೆ ಶೂಲಧಾರಿ ದೇವ (ಶಿವ)ನ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುವನು.

Verse 141

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मिष्टान्नदेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ “ಮಿಷ್ಟಾನ್ನದೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ” ಎಂಬ 141ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.