Adhyaya 139

Verse 1

सूत उवाच । धर्मराजेश्वरोत्थं च माहात्म्यं द्विजसत्तमाः । यन्मया प्रश्रुतं पुण्यं सकाशात्स्वपितुः पुरा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಧರ್ಮರಾಜೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಣ್ಯಮಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ನಾನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೆನು.

Verse 2

तदहं कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः । त्रैलोक्येऽपि सुविख्यातं सर्व पातकनाशनम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅದನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ಅದು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 3

तत्र क्षेत्रे पुरा विप्रः कश्यपान्वयसंभवः । उपाध्याय इति ख्यातो वेदविद्यापरायणः

ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಶ್ಯಪ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ವಿಪ್ರನು ಇದ್ದನು; ‘ಉಪಾಧ್ಯಾಯ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ವೇದವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 4

पश्चिमे वयसि प्राप्ते तस्य पुत्रो बभूव ह । स्वाध्यायनियमस्थस्य प्रभूतविभवस्य च

ಅವನು ಜೀವನದ ಉತ್ತರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಆ ಪುತ್ರನು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದು, ಅಪಾರ ವೈಭವವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದನು.

Verse 5

पञ्चवर्षकमात्रस्तु यदा जज्ञे च तत्सुतः । तदा मृत्युवशं प्राप्तः पितृमातृसुदुःखकृत्

ಆ ಮಗನು ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷದವನಾದಾಗ, ಅವನು ಮೃತ್ಯುವಶನಾಗಿ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಮಹಾದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು.

Verse 6

ततः स ब्राह्मणः कोपं चक्रे वैवस्वतोपरि । धर्मराजगृहं प्राप्तं दृष्ट्वा निजकुमारकम्

ಆಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವೈವಸ್ವತ ಯಮನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಧರ್ಮರಾಜನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಕ್ರೋಧ ಉಕ್ಕಿಬಂತು.

Verse 7

आदाय सलिलं हस्ते शुचिर्भूत्वासमाहितः । प्रददौ दारुणं शापं धर्मराजाय दुःखितः

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದ ದುಃಖಿತನು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಭೀಕರ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 8

अपुत्रोऽद्य कृतो यस्मादहं तेन दुरात्मना । अतः सोऽपि च दुष्टात्मा यमोऽपुत्रो भविष्यति

“ಆ ದುರಾತ್ಮನು ಇಂದು ನನಗೆ ಪುತ್ರವಿಲ್ಲದವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ಯಮನೂ ಪುತ್ರವಿಲ್ಲದವನಾಗುವನು.”

Verse 9

तथास्य भूतले लोको नैव पूजां विधास्यति । कीर्तयिष्यति नो नाम यथान्येषां दिवौकसाम्

“ಹಾಗೆಯೇ ಭೂತಲದ ಜನರು ಅವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇತರ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಅವನ ನಾಮವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.”

Verse 10

यः कश्चित्प्रातरुत्थाय नाम चास्य ग्रही ष्यति । मंगल्यकरणे चाथ विघ्नं तस्य भविष्यति

ಯಾರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಅವನ ನಾಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ (ಉಚ್ಚರಿಸಿ) ಕೊಳ್ಳುವರೋ, ಅವರ ಮಂಗಳಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಘ್ನವು ಉಂಟಾಗುವುದು.

Verse 11

तं श्रुत्वा तस्य विप्रस्य यमः शापं सुदारुणम् । स्वधर्मे वर्तमानस्तु ततो दुःखा न्वितोऽभवत्

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಯಮನು ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತನಾದನು.

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे गत्वा ब्रह्मणः सदनं प्रति । कृतांजलिपुटो भूत्वा यमः प्राह पितामहम्

ಈ ನಡುವೆ ಯಮನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸದನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧನಾಗಿ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 13

पश्य देवेश शप्तोऽहं निर्दोषोपि द्विजन्मना । स्वधर्मे वर्तमानस्तु यथान्यः प्राकृतो जनः

ಹೇ ದೇವೇಶ! ನೋಡು, ನಾನು ನಿರ್ದೋಷನಾಗಿದ್ದರೂ ದ್ವಿಜನಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆನು; ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಾನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನನಂತೆ ಆಗಿಬಿಟ್ಟೆನು.

Verse 14

तस्मादहं त्यजिष्यामि नियोगं ते पितामह । ब्रह्मशापभया द्भीतः सत्यमेतन्मयोदितम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಪಿತಾಮಹ! ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪದ ಭಯದಿಂದ ಭೀತನಾಗಿ, ನೀವು ಒಪ್ಪಿಸಿದ ನಿಯೋಗವನ್ನು ನಾನು ತ್ಯಜಿಸುವೆನು—ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯವೇ.

Verse 15

पुरा मांडव्यशापेन शूद्रयोन्यवतारितः । सांप्रतं पुत्ररहितः कृतोऽपूज्यश्च सत्तम

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಂಡವ್ಯಶಾಪದಿಂದ ನಾನು ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ. ಈಗ, ಹೇ ಸತ್ತಮ, ನನಗೆ ಪುತ್ರರಹಿತತ್ವವೂ ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜಾ-ಗೌರವವಂಚನೆಯೂ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.

Verse 16

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दीनं वैवस्वतस्य च । तत्कालोचितमाहेदं स्वयमेव शतक्रतुः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ವೈವಸ್ವತ (ಯಮ)ನ ದೀನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಸ್ವತಃ ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸಲಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 17

युक्तमुक्तमनेनैतद्धर्मराजेन पद्मज । नियोगे वर्तमानेन तावकीये सुरेश्वर

ಹೇ ಪದ್ಮಜ (ಬ್ರಹ್ಮಾ)! ಈ ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೇಳಿದುದು ಯುಕ್ತವೇ; ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರ, ಅವನು ನಿನ್ನ ನಿಯೋಗ (ಆಜ್ಞೆ)ದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

अवश्यमेव मर्त्ये च मनुष्याः समये स्थिताः । बाल्ये वा यौवने वाथ वार्धक्ये वा पितामह । संहर्तव्या न संदेहो नाकाले च कथंचन

ಮರ್ತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ತಮ್ಮ ನಿಗದಿತ ಕಾಲನಿಯಮದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ—ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಯೌವನದಲ್ಲಾಗಲಿ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಹೇ ಪಿತಾಮಹ. ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲೇಬೇಕು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 19

एतदेव कृतं नाम धर्मराजाख्यमुत्तमम् । त्वया च सममित्रस्य समशस्त्रोर्महात्मनः

‘ಧರ್ಮರಾಜ’ ಎಂಬ ಈ ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೀನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೆ—ಸಮಮಿತ್ರನಾದ, ಸಮದಂಡ (ಶಸ್ತ್ರ) ಹೊಂದಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗಾಗಿ.

Verse 20

तस्मादद्य समालोक्य कश्चिदेव विचिंत्यताम् । उपायो येन निर्दोषो नियोगं कुरुते तव

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದುಲೇ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಚಿಂತಿಸಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಅವನು ನಿರ್ದೋಷನಾಗಿ ನಿನ್ನ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲಿ.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । ब्रह्मशापं न शक्तोऽह मन्यथाकर्तुमेवच । उपायं च करिष्यामि सांप्रतं त्रिदशाधिप

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪವನ್ನು ನಾನು ಬೇರೆ ರೀತಿಗೆ ಮಾಡಲಾರೆ; ಆದರೂ, ಓ ತ್ರಿದಶಾಧಿಪ, ಈಗಲೇ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 22

ततो ध्यानं प्रचक्रे स ब्रह्मा लोकपितामहः । तदर्थं सर्वदेवानां पुरतः सुस माहितः

ನಂತರ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯನಾಗಿ, ಗಾಢ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 23

तस्यैवं ध्यानसक्तस्य प्रादुर्भूताः समंततः । मूर्ता रोगाः सुरौद्रास्ते वातगुल्मकफात्मकाः । अष्टोत्तरशतप्रायाः प्रोचुस्तं च कृतादराः

ಅವನು ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸುತ್ತಮುತ್ತೆಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಯಾದ ರೋಗಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು—ದೇವಕ್ರೋಧದಂತೆ ಉಗ್ರವಾದವು—ವಾತ, ಗುಲ್ಮ ಮತ್ತು ಕಫಸ್ವಭಾವದವು. ಸುಮಾರು ನೂರ ಎಂಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಾದ ಅವುಗಳು ಆದರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದವು.

Verse 24

रोगा ऊचुः । किमर्थं देवदेवेश त्वया सृष्टा वयं विभो । आदेशो दीयतां शीघ्रं प्रसादः क्रियतामिति

ರೋಗಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಓ ದೇವದೇವೇಶ, ಓ ವಿಭೋ! ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೀ? ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಮಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.

Verse 25

व्रह्मोवाच । व्रजध्वं भूतले शीघ्रं ममादेशादसंशयम् । यमादेशान्मनुष्येषु गन्तव्यमविकल्पितम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಶೀಘ್ರ ಭೂತಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ. ಯಮನ ಆಜ್ಞಾಧೀನರಾಗಿ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರಿ— ಹಿಂಜರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ.

Verse 26

एवमुक्त्त्वा तु तान्रोगांस्ततः प्राह पितामहः । धर्मराजं समीपस्थं भृशं दीनमधोमुखम्

ಹೀಗೆ ಆ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಪಿತಾಮಹನು, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು; ಅವನು ಬಹಳ ದೀನನಾಗಿ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದನು.

Verse 27

एते ते व्याधयः सर्वे मया यम नियोजिताः । साहाय्यं च करिष्यंति सर्वकृ त्येषु सर्वदा

ಹೇ ಯಮನೇ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

Verse 28

यः कश्चिदधुना मर्त्यो गतायुः संप्रपद्यते । वधाय तस्य यत्नेन त्वया प्रेष्याः सदैव तु

ಈಗ ಯಾರೇ ಮನುಷ್ಯನು ಆಯುಷ್ಯ ಮುಗಿದವನಾಗಿ ಎದುರಾದರೂ— ಅವನ ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇವರನ್ನು ನೀನು ಸದಾ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.

Verse 29

एतेषां जायते तेन जननाशसमुद्भवः । अपवादो धरापृष्ठे न च संजायते तव

ಇವರ ಮೂಲಕ ತದನುಸಾರ ಜನನಾಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಅಪವಾದವೂ ದೋಷಾರೋಪವೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 31

ततस्तान्सकलान्व्याधीन्गृहीत्वा रविनंदनः । यमलोकं समासाद्य ततः प्रोवाच सादरम्

ಆಮೇಲೆ ರವಿನಂದನ ಯಮನು ಆ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ, ನಂತರ ಸಾದರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 32

पृष्ट्वापृष्ट्वा च गंतव्यं चित्रगुप्तं धरातले । गंतव्यं जननाशाय समये समुपस्थिते

ಮರುಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ನಿಗದಿತ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಜನನಚಕ್ರ ನಾಶವಾಗಲೆಂದು ಗಮಿಸಬೇಕು.

Verse 33

परमस्ति मया तत्र स्थापितं लिंगमुत्तमम् । हाटकेश्वरजेक्षेत्रे सर्वपातकनाशनम्

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಪರಮೋತ್ತಮವಾದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 34

यस्तं पश्यति सद्भक्त्या प्रातरुत्थाय मानवः । स युष्माभिः सदा त्याज्यो दूरतो वचनान्मम

ಯಾವ ಮಾನವನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ (ಲಿಂಗವನ್ನು) ನೋಡುವನೋ, ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ನೀವು ಅವನನ್ನು ಸದಾ ದೂರದಿಂದಲೇ ಬಿಡಿರಿ; ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಡಿ.

Verse 35

एवमुक्त्वा स तान्व्याधींस्ततो वैवस्वतः स्वयम् । तस्य विप्रस्य तं पुत्रं गृहीत्वा सत्वरं ययौ । तस्यैव मंदिरे रम्ये कृत्वा रूपं द्विजन्मनः

ಹೀಗೆಂದು ಆ ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ, ವೈವಸ್ವತ ಯಮನು ಸ್ವತಃ ಆ ವಿಪ್ರನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹಿಡಿದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟನು; ಮತ್ತು ಅದೇ ರಮ್ಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

Verse 36

अथासौ ब्राह्मणो दृष्ट्वा स्वं पुत्रं गृहमागतम् । सहितं विप्ररूपेण धर्मराजेन धीमता

ಅಂದು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಮಗನು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣವೇಷದಲ್ಲಿರುವ ಧೀಮಂತ ಧರ್ಮರಾಜನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು।

Verse 37

ततः प्रहृष्टचित्तेन सत्वरं सम्मुखो ययौ । पुत्रपुत्रेति जल्पन्स निजभार्यासमन्वितः

ನಂತರ ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಹೋದನು; “ಮಗನೇ, ಮಗನೇ!” ಎಂದು ಕೂಗಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು।

Verse 38

परिष्वज्य ततो भूयो वाष्पपर्याकुलेक्षणः । आघ्राय च ततो मूर्ध्नि वाक्यमेतदुवाच ह

ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ವಾಸನೆ ನೋಡಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 39

ब्राह्मण उवाच । कथं पुत्र समायातस्त्वं तस्मा द्यममंदिरात् । न कश्चित्पुनरायाति यत्र गत्वाऽपि वीर्यवान्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—“ಮಗನೇ, ನೀನು ಆ ಯಮಮಂದಿರದಿಂದ ಹೇಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದೆ? ಅಲ್ಲಿ ಹೋದ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ।”

Verse 41

कश्चायं ब्राह्मणः पार्श्वे तव संतिष्ठते सुत । दिव्येन तेजसा युक्तस्तं नमाम्यहमात्मज

“ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಯಾರು? ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಅವನಿಗೆ, ಓ ಮಗನೇ, ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।”

Verse 42

पुत्र उवाच । एष ब्राह्मणरूपेण समायातो यमः स्वयम् । मामादाय कृपाविष्टो ज्ञात्वा त्वां दुःखसंयुतम्

ಮಗನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಇವರು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಯಮಧರ್ಮರಾಜರು. ನೀವು ದುಃಖಿತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕರುಣೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆತಂದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 43

तस्मात्त्वं कुरु तातास्य शापानुग्रहमद्य वै । गृहप्राप्तस्य सुस्नेहाद्यद्यहं तव वल्लभः

ಆದ್ದರಿಂದ ತಂದೆಯೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದರೆ, ಮನೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಇವರ ಶಾಪವನ್ನು ಇಂದೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರಿ.

Verse 44

ततस्तस्य प्रणामं स कृत्वा ब्राह्मणसत्तमः । व्रीडयाऽधोमुखो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम्

ಆಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನು ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ, ಆದರದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 45

ब्राह्मण उवाच । अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । यत्पुत्रस्य मम प्राप्तिर्गतस्य यमसादनम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಮಗನು ನನಗೆ ಮರಳಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಾನೆ.

Verse 46

त्वं च पुत्रकृते तात सन्तोषं परमं गतः । तस्मात्पुत्रेण संयुक्तो यथायं स्यात्तथा कुरु

ಮತ್ತು ತಂದೆಯೇ! ಮಗನ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀವು ಪರಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೀರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಇದು ಸರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿರಿ.

Verse 47

ब्राह्मण उवाच । न मे स्यादनृतं वाक्यं कदा चिदपि पुत्रक । अपि स्वैरेण यत्प्रोक्तं किं पुनर्दुःखितेन च

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ಪುತ್ರಕಾ, ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವು ಎಂದಿಗೂ ಅಸತ್ಯವಾಗದು. ಸ್ವೈರವಾಗಿ ಹೇಳಿದುದೂ ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ದುಃಖದಿಂದ ಹೇಳಿದುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಶ್ಚಿತ ಸತ್ಯವೇ!

Verse 48

तस्मात्तस्य भवेत्पुत्रो दैवयोनिसमुद्भवः । न कथंचिदपि प्राज्ञ मम शापवशाद्ध्रुवम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ದೈವಯೋನಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟುವನು. ಓ ಪ್ರಾಜ್ಞ, ನನ್ನ ಶಾಪಬಲದಿಂದ ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗದು.

Verse 49

भविष्यति सुतश्चान्यो मानुषीयोनिसंभवः । राजसूयाश्वमेधाभ्यां यश्चैनं तारयिष्यति

ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಮಾನವಯೋನಿಯಿಂದ ಜನಿಸುವನು; ರಾಜಸೂಯ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಾರಿಸುವನು.

Verse 50

कोऽर्थः पुत्रेण जातेन यो न संतारणक्षमः । पितृपक्षं शुभं कर्म कृत्वा सर्वोत्तमं भुवि

ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತಾರಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಪಿತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಶುಭವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

तथा पूजाकृते योऽस्य शापो दत्तश्च वै पुरा । तत्रापि शृणु मे वाक्यं तस्य पुत्रक जल्पतः

ಅದೇ ರೀತಿ ಅವನ ಪೂಜೆಯ ಕಾರಣವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ನೀಡಲಾದ ಶಾಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು, ಪುತ್ರಕಾ; ನಾನು ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

Verse 52

वेदोक्तैर्विविधैर्मन्त्रैर्या पूजा चास्य संस्थिता । न भविष्यति सा लोके कथंचिदपि पुत्रक

ಹೇ ಪುತ್ರಕ! ವೇದೋಕ್ತ ನಾನಾವಿಧ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅವನ ಪೂಜೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇನ್ನು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 53

अस्य मानुषसंभूतैर्मन्त्रैः पूजा भविष्यति । विशिष्टा सर्वदेवेभ्यः सत्यमेतन्मयोदितम्

ಈ ದೇವನ ಪೂಜೆ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವುದು; ಮತ್ತು ಆ ಪೂಜೆ ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯಿಗಿಂತಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗುವುದು—ಇದು ನಾನು ಹೇಳುವ ಸತ್ಯ.

Verse 54

पुत्र उवाच । अहमेनं प्रतिष्ठाप्य द्रिजश्रेष्ठ महीतले । सम्यगाराधयिष्यामि किमन्यैर्विबुधैर्मम

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ನಾನು ಇವನನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವೆನು; ನನಗೆ ಇತರ ದೇವತೆಗಳೇನು ಬೇಕು?

Verse 55

तस्मात्संकीर्तयिष्यामि मंत्रान्मानुषसंभवान् । तथा पूजाविधानं च त्वत्प्रसादेन पूर्वज

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಂಕೀರ್ತಿಸುವೆನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪೂಜಾವಿಧಾನವನ್ನೂ—ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಹೇ ಪೂಜ್ಯ ಪೂರ್ವಜ.

Verse 56

ततः सुगं नः पन्थेति तस्य मंत्रं विधाय सः । समाचरत्प्रहृष्टात्मा धर्मराजस्य शृण्वतः

ನಂತರ ಅವನು ‘ನಮಗೆ ಪಥವು ಸುಗಮವಾಗಲಿ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಧರ್ಮರಾಜನು ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.

Verse 58

यम उवाच । कथंचिदपि विप्रेद्र न मे स्याद्दर्शनं वृथा । अन्येषामपि देवानां तस्मात्प्रार्थय वांछि तम्

ಯಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ನನ್ನ ನಿನಗೆ ದರ್ಶನವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸು.

Verse 59

ब्राह्मण उवाच । तवार्चां मम पुत्रोऽयं स्थापयिष्यति यामिह । तामनेनैव मंत्रेण यः कश्चित्पूजयेद्द्विजः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಯಮದೇವ, ನನ್ನ ಈ ಪುತ್ರನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಚೆ (ಪ್ರತಿಮೆ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವನು. ಮತ್ತು ಯಾವ ದ್ವಿಜನಾದರೂ ಇದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ…

Verse 60

भवेत्संवत्सरं यावत्संप्राप्ते पंचमीदिने । मा तस्य पुत्रशोको हि इह लोके कथञ्चन

…ಒಂದು ವರ್ಷವಿಡೀ, ಪಂಚಮೀ ತಿಥಿ ಬರುವವರೆಗೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪುತ್ರಶೋಕ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ.

Verse 61

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय संप्रहृष्टमना यमः । यमलोकं जगामाथ स्वाधिकारपरोऽभवत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಯಮನು ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದನು.

Verse 62

सोऽपि ब्राह्मणदायादः कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । यममाराधयामास मध्ये संस्थाप्य भक्तितः । पित्रा चोक्तेन मन्त्रेण तेनैव विधिपूर्वकम्

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಾರಸುದಾರನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಮದೇವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತಂದೆ ಹೇಳಿದ ಅದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 63

ततश्च क्रमशः प्राप्य पुत्रपौत्राननेकशः । कालधर्ममनुप्राप्तश्चिरं स्थित्वा महीतले

ಅನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವನು ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಪೌತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದನು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೆಲೆಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಕಾಲಧರ್ಮವಾದ ನಿಯತ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

Verse 64

एतद्वः सर्वमाख्यातं पुराणेयत्पुरा श्रुतम् । यश्चैतत्कीर्तयेद्भक्त्या संप्राप्ते पंचमीदिने । नापमृत्युर्भवेत्तस्य न च शोकः सुतोद्भवः

ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಮಗೆ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಪಂಚಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೀರ್ತನೆ/ಪಠಣೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಅಪಮೃತ್ಯು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶೋಕವೂ ಇರದು.

Verse 97

तच्छ्रुत्वाथ यमः प्रोच्चैः सुप्रसन्नेन चेतसा । तं ब्राह्मण मुवाचेदं हर्षगद्गदयागिरा

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಯಮನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತದಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು; ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಗದ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.