Adhyaya 136

Verse 1

। मांडव्य उवाच । ग्रहीष्यामि सुरश्रेष्ठा वरं युष्मत्समुद्रवम् । परं मे निर्णयं चैकं धर्मराजः प्रचक्षतु

ಮಾಂಡವ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ದೊರಕುವ ವರವನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಧರ್ಮರಾಜನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿ।

Verse 2

सर्वेषां प्राणिनां लोके कृतं कर्म शुभाशुभम् । उपतिष्ठति नान्यत्र सत्यमेतत्सुरोत्तमाः

ಹೇ ಸುರೋತ್ತಮರೇ! ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳು ತಪ್ಪದೆ ಅವರ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಬೇರೆಡೆಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ—ಇದು ಸತ್ಯ.

Verse 3

मयाप्यत्र परे चापि किं कृतं पातकं च यत् । ईदृशीं वेदनां प्राप्तो न च मृत्युं कथचन

ನಾನು ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಾಗಲಿ ಯಾವ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ? ಅದರಿಂದಲೇ ಇಂತಹ ವೇದನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ನನಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮರಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲ!

Verse 4

धर्मराज उवाच । अन्यदेहे त्वया विप्र बालभावेन वर्तता । शूलाग्रेण सुतीक्ष्णेन काये विद्धो बकः क्षितौ

ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಹಿಂದಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀನು ಬಾಲಭಾವದ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಶೂಲದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಒಂದು ಕೊಕ್ಕರೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದೆ; ಅದು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು.

Verse 5

नान्यत्कृतमपि स्वल्पं पातकं किंचिदेव हि । एतस्मात्कारणादेषा व्यथा संसेविता द्विज

ನಿಜವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನೀನು ಇನ್ನಾವುದೇ ಪಾತಕವನ್ನು—ಅಲ್ಪವಾದರೂ—ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ನೀನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 6

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृशं क्रोधसमन्वितः । ततस्तं प्राह मांडव्यो धर्मराजं पुरः स्थितम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಾಣ್ಡವ್ಯನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿದನು; ನಂತರ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 7

अस्य स्वल्पापराधस्य यस्माद्भूयान्विनिग्रहः । कृतस्त्वया सुदुर्बुद्धे तस्माच्छापं गृहाण मे

ಈ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ನೀನು ಅತಿಯಾದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ್ದೀ, ಓ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವನೇ! ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಶಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು।

Verse 8

त्वं प्राप्य मानुषं देहं शूद्रयोनौ व्यवस्थितः । जातिक्षयकृतं दुःखं प्रभूतं सेवयिष्यसि

ನೀನು ಮಾನವದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದು ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಜಾತಿಕ್ಷಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾರ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ।

Verse 9

तथा कृता मयैषाद्य व्यवस्था सर्वदेहिनाम् । अष्टमाद्वत्सरादूर्ध्यं कर्मणा गर्हितेन च । प्रग्रहीष्यति वै जंतुः पुरुषो योषिदेव वा

ಇಂದು ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದ ನಂತರ ನಿಂದನೀಯ ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಿ, ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವನು।

Verse 10

एवमुक्त्वा स मांडव्यो धर्मराजं ततः परम् । प्रस्थितो रोषनिर्मुक्तो वांछिताशां प्रति द्विजाः

ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಾಂಡವ್ಯನು ನಂತರ ಕ್ರೋಧಮುಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟವಾದ ಗಮ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 11

अथ तं प्रस्थितं दृष्ट्वा प्रोचुः सर्वे दिवौकसः । धर्मराजकृते व्यग्राः श्रुत्वा शापं तथाविधम्

ಅವನು ಹೊರಟುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಧರ್ಮರಾಜನ ಕಾರಣದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಅಂಥ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾತನಾಡಿದರು।

Verse 12

देवा ऊचुः । भगवन्पापसक्तस्य धर्मराजस्य केवलम् । न त्वमर्हसि शापेन शूद्रं कर्तुं कथंचन

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್! ಪಾಪದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶಾಪದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಶೂದ್ರನಾಗಿಸುವುದು ನಿಮಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ।

Verse 13

प्रसादं कुरु तस्मात्त्वमस्य धर्मपतेर्द्विज । अस्माकं वचनात्सद्यः प्रार्थयस्व तथा वरम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಈ ಧರ್ಮಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ನಮ್ಮ ವಚನದಂತೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರವನ್ನು ಬೇಡು।

Verse 14

मांडव्य उवाच । नान्यथा जायते वाणी या मयोक्ता सुरोत्तमाः । अवश्यं धर्मराजोऽयं शूद्रयोनौ प्रयास्यति

ಮಾಂಡವ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುರೋತ್ತಮರೇ! ನಾನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ವಾಣಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಧರ್ಮರಾಜನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶೂದ್ರಯೋನಿಗೆ ಹೋಗುವನು।

Verse 15

परं नैवास्य संतानं तस्यां योनौ भविष्यति । संप्राप्स्यति च भूयोऽपि धर्मराजत्वमुत्तमम्

ಆದರೆ ಆ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಂತಾನವಾಗದು; ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮರಾಜತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 16

आराधयतु चाव्यग्रः क्षेत्रेऽत्रैव त्रिलोचनम् । प्रसादात्तस्य देवस्य शीघ्रं मृत्युमवाप्स्यति

ಅವನು ಅವ್ಯಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ತ್ರಿಲೋಚನ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಿ; ಆ ದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುವನು (ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುವನು)।

Verse 17

तथा देयो वरो मह्यं भवद्भिर्यदि स्वर्गपाः । तदेषा शूलिकाऽस्माकं स्पर्शाद्भूयात्सुधर्मदा

ಹೇ ಸ್ವರ್ಗಪಾಲಕರೇ! ನೀವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ಈ ನಮ್ಮ ಶೂಲಿಕಾ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಜನರಿಗೆ ಸದ್ದರ್ಮವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವದಾಗಲಿ.

Verse 18

देवा ऊचुः । एनां यः प्रातरुत्थाय स्पर्शयिष्यति शूलिकाम् । पातकात्स विमुक्तो वा इह लोके भविष्यति

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಯಾರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಈ ಶೂಲಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವನೋ, ಅವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಪಾಪದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುವನು.

Verse 19

एवमुक्त्वा मुनिं तं ते देवाः शक्रपुरोगमाः । ततस्तां सादरं प्राहुः सह भर्त्रा पतिव्रताम्

ಹೀಗೆ ಆ ಮುನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ದೇವರುಗಳು ನಂತರ ಪತಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದ ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು.

Verse 20

त्वमपि प्रार्थयाभीष्टमस्मत्तो वरवर्णिनि । यत्ते चित्ते स्थितं नित्यं नादेयं विद्यतेऽत्र नः

ಹೇ ಸುಂದರವರ್ಣಿನಿ! ನೀವೂ ನಮ್ಮಿಂದ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾರದದ್ದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 21

पतिव्रतोवाच । येयं मयाकृता गर्ता स्थानेऽत्र त्रिदशेश्वराः । मन्नाम्ना ख्यातिमायातु दीर्घिकेति जगत्त्रये

ಪತಿವ್ರತೆ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರರೇ! ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಈ ಗರ್ತವು ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ‘ದೀರ್ಘಿಕಾ’ ಎಂದು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 22

देवा ऊचुः । अद्यप्रभृति लोकेऽत्र गर्त्तेयं तव शोभने । दीर्घिकेति सुविख्याता भविष्यति जगत्त्रये

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ! ಇಂದಿನಿಂದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸರೋವರ-ಗರ್ಭ ‘ದೀರ್ಘಿಕಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು।

Verse 23

येऽस्यां स्नानं करिष्यंति प्रातरुत्थाय मानवाः । सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते भविष्यंति तत्क्षणात्

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮಾನವರು, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗುವರು।

Verse 24

कन्याराशिगते सूर्ये संप्राप्ते पंचमीदिने । येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया सहिता नराः

ಸೂರ್ಯನು ಕನ್ಯಾರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಪಂಚಮೀ ದಿನ ಬಂದಾಗ, ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ ನರರು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವರು।

Verse 25

अपुत्रास्ते भविष्यंति सपुत्रा वंशवर्धनाः । एवमुक्त्वाऽथ तां देवा जग्मुः स्वर्गं द्विजोत्तमाः

ಪುತ್ರರಿಲ್ಲದವರು ವಂಶವರ್ಧಕರಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದು ಪುತ್ರವಂತರಾಗುವರು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ದೇವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 26

पतिव्रतापि तेनैव सह कांतेन सुन्दरी । सेवयामास कल्याणी स्मरसौख्यमनुत्तमम्

ಆ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಸುಂದರಿ ಪತಿವ್ರತೆ, ಅದೇ ಪ್ರಿಯ ಕಾಂತನೊಂದಿಗೆ ಅನುತ್ತಮ ದಾಂಪತ್ಯಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು।

Verse 27

पर्वतेषु सुरम्येषु नदीनां पुलिनेषु च । उद्यानेषु विचित्रेषु वनेषूपवनेषु च

ಸುರಮ್ಯ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳ ಮರಳು ತೀರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಮನೋಹರ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ವನಗಳಲ್ಲೂ ಉಪವನಗಳಲ್ಲೂ।

Verse 28

ततो वयसि संप्राप्ते पश्चिमे कालपर्ययात् । तदेवात्मीयसत्तीर्थं सेवयामास सादरम्

ನಂತರ ಕಾಲಪರ್ಯಯದಿಂದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಬಂದಾಗ, ತನ್ನದೇ ಆಶ್ರಯ-ಧನವಾದ ಆ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವನ್ನೇ ಅವಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುನಃ ಸೇವಿಸಿದಳು।

Verse 29

ततो देहं परित्यक्त्वा स्वकांतं वीक्ष्य तं मृतम् । तत्र तोये जगामाथ ब्रह्मलोकं पतिव्रता

ನಂತರ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತಿಯನ್ನು ಮೃತನಾಗಿ ಕಂಡು ಅವಳು ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಳು; ಆ ಸ್ಥಳದ ಜಲಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದಳು।

Verse 30

एतद्वः सर्वमाख्यातं दीर्घिकाख्यानमुत्तमम् । यस्य संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೀರ್ಘಿಕಾ-ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆನು; ಇದರ ಕೇವಲ ಶ್ರವಣದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 136

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये दीर्घिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ದೀರ್ಘಿಕೋತ್ಪತ್ತಿ-ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 136ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।