Adhyaya 125

Verse 1

।सूत उवाच । ततः कर्णोत्पलातीर्थं विख्यातं चास्ति शोभनम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्न वियोगमवाप्नुयात्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ ಕರ್ಣೋತ್ಪಲಾ ತೀರ್ಥವೆಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಶೋಭನ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನರನು ವಿಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 2

कथंचिदपि चेष्टेन धनेनालिजनेन च । पराक्रमेण धर्मेण कलत्रेण विशेषतः

ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ, ಧನದಿಂದ, ಸ್ವಜನ-ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ, ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ, ಧರ್ಮದಿಂದ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯಿಂದ—

Verse 3

सत्यसंध इति ख्यातः पुरासीत्पृथिवीपतिः । इक्ष्वाकुकुलसंभूतः सर्वरूपगुणैर्युतः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಸತ್ಯಸಂಧ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಭೂಪತಿ ರಾಜನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು. ಅವನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲಸಂಭವ, ಸರ್ವರೂಪಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 4

तस्य कर्णोत्पलानाम जाता कन्या सुशोभना । बहुपुत्रस्य चैका सा सर्वलक्षणलक्षिता

ಅವನಿಗೆ ‘ಕರ್ಣೋತ್ಪಲಾ’ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯದ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನವಾದ ಕನ್ಯೆ ಜನ್ಮಿಸಿದಳು. ಬಹುಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವಳೇ ಅವನ (ವಿಶಿಷ್ಟ) ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ; ಸರ್ವಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 5

अथ तस्याः पिता नाम चक्रे द्वादशमे दिने । संमंत्र्य ब्राह्मणैः सार्धं भृत्यामात्यैर्मुहुर्मुहुः

ನಂತರ ಅವಳ ತಂದೆ ದ್ವಾದಶನೇ ದಿನ ನಾಮಕರಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಭೃತ್ಯರು ಮತ್ತು ಅಮಾತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಮರುಮರು ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 6

यस्मात्कर्णोत्पला चेयं जाता मम कुमारिका । तस्मात्कर्णोत्पलानाम जाता कन्या सुशोभना

‘ನನ್ನ ಈ ಕುಮಾರಿಕೆ ಕರ್ಣೋತ್ಪಲಾ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶೋಭನ ಬಾಲಿಕೆ “ಕರ್ಣೋತ್ಪಲಾ” ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಲಿ.’

Verse 7

बहु पुत्रस्य चैका सा सर्वलक्षणलक्षिता । तस्मात्कर्णोत्पलानाम जायतां द्विजसत्तमाः

ನನಗೆ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರೂ, ಅವಳೊಬ್ಬಳೇ ನನ್ನ ಪುತ್ರಿ; ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅವಳ ಹೆಸರು ‘ಕರ್ಣೋತ್ಪಲಾ’ ಆಗಲಿ.

Verse 8

कृतनामाऽथ सा बाला वृद्धिं याति दिनेदिने । आह्लादकारिणी नित्यं कला चांद्रमसी यथा

ನಾಮಕರಣವಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಬಾಲೆ ದಿನೇದಿನೇ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಅವಳು ಸದಾ ಆನಂದಕಾರಿಣಿ—ಚಂದ್ರನ ವೃದ್ಧಿಮಾನ ಕಲೆಯಂತೆ.

Verse 9

अथ सा क्रमशः प्राप्ता यौवनं बंधुलालिता । हस्ताद्धस्तं प्रगच्छंती सर्वेषां द्विजसत्तमाः

ನಂತರ ಬಂಧುಗಳ ಲಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವಳು ಕ್ರಮೇಣ ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅವಳ ಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಕೈಯಿಂದ ಕೈಗೆ ಹರಡಿತು.

Verse 10

अथ तां यौवनोपेतां दृष्ट्वा स पृथिवीपतिः । चिंतयामास चित्तेन कस्येमां प्रददाम्यहम्

ಅವಳನ್ನು ಯೌವನಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ ಕಂಡ ಭೂಪತಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಲಿ?”

Verse 11

न तस्याः सदृशः कश्चिद्वरोऽत्र धरणीतले । न स्वर्गे न च पाताले किं कृत्यं मेऽधुना भवेत्

“ಈ ಧರಣೀತಲದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ವರನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?”

Verse 12

स एवं बहुधा ध्यात्वा तदर्थं पृथिवीपतिः । निश्चयं प्राकरोच्चित्ते प्रष्टव्योऽत्र पितामहः

ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಭೂಪತಿ ರಾಜನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದನು—“ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು.”

Verse 13

मयाद्य विषये चास्मिन्स देवः प्रेरयिष्यति । तस्मै पुत्रीं प्रदास्यामि नान्यस्मै वै कथंचन

“ಇಂದು ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವನು. ಅವನು ಸೂಚಿಸುವವನಿಗೇ ನಾನು ನನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡುವೆನು—ಇತರರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ.”

Verse 14

स एवं निश्चयं कृत्वा तामादाय ततः परम् । ब्रह्मलोकं जगामाथ प्रष्टुं तस्याः कृते वरम्

ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಅವಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ವರನನ್ನು ಕೇಳಲು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 15

अथ यावत्स संप्राप्तो ब्रह्मलोकं नरेश्वरः । तावत्संध्या समुत्पन्ना ब्राह्मी ब्राह्मणसत्तमाः

ನರೇಶ್ವರ ರಾಜನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಸಂಧ್ಯೆ ಉದಯವಾಯಿತು.

Verse 16

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा सायंतनक्रियोत्सुकः । उपविष्टः समाधिस्थस्तत्कालं समपद्यत

ಈ ನಡುವೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾಗಿ ಆ ನಿಯತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು.

Verse 17

सत्यसंधोऽपि तं दृष्ट्वा समाधिस्थं पितामहम् । समाध्यंतं प्रतीक्षन्स उपविष्टः समीपतः

ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪನಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಮಾಧಿಸ್ಥ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನನ್ನು ಕಂಡು, ಸಮಾಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತನು।

Verse 18

ततो विलोक्य चात्मानमात्मनि प्रपितामहः । पद्मे प्रवर्तिते सम्यगष्टपत्रे हृदि स्थिते

ನಂತರ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಮ್ಯಕ್ ವಿಕಸಿತ ಅಷ್ಟದಳ ಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 19

कर्णिकामध्यगं दीप्तं बहुवर्णमतिस्थिरम् । आनंदाश्रुपरिक्लिन्नवदनः पुलकांकितः

ಪದ್ಮದ ಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತ, ಬಹುವರ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸ್ಥಿರವಾದ ತೇಜೋಮಯ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ಮುಖ ತೋಯಿತು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 20

तत आचम्य प्रक्षाल्य चरणौ सर्वतोदिशम् । अपश्यत्प्रणतः सर्वैर्ब्रह्मलोकनिवासिभिः

ನಂತರ ಅವನು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಣತಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे राजा तामादाय शुभाननाम् । नमस्कृत्य तया सार्धं ततः प्रोवाच सादरम्

ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಆ ಶುಭಮುಖಿಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಅವಳೊಂದಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಆದರದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 22

अहं देव समायातो मर्त्यलोकात्तवांतिकम् । सत्यसंधो महीपाल आनर्त भुवि विश्रुतः

ಹೇ ದೇವಾ! ನಾನು ಮর্ত್ಯಲೋಕದಿಂದ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಸತ್ಯಸಂಧನೆಂಬ ಭೂಪಾಲ ರಾಜನು; ಆನರ್ತಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

Verse 23

इयं कर्णोत्पलानाम मम कन्या सुशोभना । अस्या भुवि मया लब्धो न समोऽत्र पतिः क्वचित्

ಇವಳು ಕರ್ಣೋತ್ಪಲಾ ಎಂಬ ನನ್ನ ಸುಂದರ ಪುತ್ರಿ. ಅವಳಿಗಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳಿಗೆ ಸಮನಾದ ಪತಿಯನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ.

Verse 24

सदृशस्तेन चायातस्तव पार्श्वे सुरोत्तम । तस्मान्मे ब्रूहि भर्त्तारमस्या येन ददाम्यहम्

ಹೇ ಸೂರೋತ್ತಮ! ಈಗ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಅವಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಸಮನಾದವನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳ ಭರ್ತೃ ಯಾರು ಎಂದು ಹೇಳು; ನಾನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 25

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ततः प्रोवाच पद्मजः । विहस्य सर्वदेवानां समाजे द्विजसत्तमाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪದ್ಮಜ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಆಗ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಸರ್ವ ದೇವರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು.

Verse 26

यदि पृच्छसि मे भूप कन्याधर्मपतिं प्रति । तन्नैषा कस्यचिद्देया सांप्रतं शृणु कारणम्

ಹೇ ಭೂಪಾ! ನಿನ್ನ ಕನ್ಯೆಗೆ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಭರ್ತೃ ಯಾರು ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ತಿಳಿ—ಈಗ ಅವಳನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು. ಈಗ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 27

आत्मश्रेणिप्रसूताय वयोज्येष्ठाय भूपते । कन्या देया च धर्माय यशसे कुलवृद्धये

ಹೇ ಭೂಪತೇ! ಯೋಗ್ಯವೂ ಗೌರವಾನ್ವಿತವೂ ಆದ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಪಕ್ವನಾದ ವರನಿಗೆ ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕುಲವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ।

Verse 28

सेयं तव सुता मर्त्ये ज्येष्ठभावं समाश्रिता । सर्वेषां भूमिपालानां यत्तत्त्वं कारणं शृणु

ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರಿ ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ. ಈಗ ಕೇಳು—ಎಲ್ಲ ಭೂಪಾಲರ ಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸತ್ಯ ತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು।

Verse 29

ममांतिकं प्रपन्नस्य तव जातं युगत्रयम् । अतीता भूतले मर्त्या ये दृष्टाः प्राक्त्वया नृप

ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿ ಬಂದ ಬಳಿಕ ನಿನಗೆ ಮೂರು ಯುಗಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ಹೇ ನೃಪ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಿಂದೆ ಕಂಡ ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲ ಈಗ ಅತೀತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 30

अन्या सृष्टिः समुत्पन्ना सांप्रतं धरणीतले । न त्वं जानासि माहात्म्यान्मम लोकसमुद्भवात्

ಈಗ ಧರಣೀತಲದಲ್ಲಿ ಬೇರೆದೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಲೋಕದಿಂದ ನೀನು ಹೊರಬಂದ ಮಹಿಮೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಅದನ್ನು ಅರಿಯಲಾರೆಯೆ।

Verse 31

न देवा मानुषीं भार्यां कुर्वन्ति च कथंचन । श्लेष्ममूत्रपुरीषाणां संस्थानं या विगर्हिता

ದೇವರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮಾನವ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳ ದೇಹವು ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯೆಂದು ನಿಂದಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 32

तस्मादत्रैव तिष्ठ त्वं सुतया सहितो नृप । हस्त्यश्वादि च यत्किंचित्तत्सर्वं ते क्षयं गतम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಯೊಡನೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗಿರು. ನಿನಗಿದ್ದ ಆನೆ-ಕುದುರೆ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ಷಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿದೆ.

Verse 33

पुत्राः पौत्रास्तथा भृत्या ये चान्ये बांधवास्तव । ते सर्वे निधनं प्राप्ता ये चान्ये भवतेक्षिताः

ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರು, ಪೌತ್ರರು, ಭೃತ್ಯರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಬಂಧುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ನೀನು ಹಿಂದೆ ಕಂಡ ಇತರರೂ ಸಹ ಈಗ ಇಲ್ಲ.

Verse 34

स तथेति प्रतिज्ञाय स्थितः पार्थिवसत्तमः । यावत्तावत्सुदुःखार्ता रुदतीसाऽब्रवीत्सुता

‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ತೀವ್ರ ದುಃಖದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಪುತ್ರಿ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟು ಅಳುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿದಳು.

Verse 35

नाहं तात वसिष्यामि स्थानेस्मिन्ब्रह्मसंभवे । सखीजनपरित्यक्ता बंधुवर्गविनाकृता

ತಂದೆಯೇ, ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಭವನೇ! ಸಖಿಯರಿಂದ ತ್ಯಜಿತಳಾಗಿ, ಬಂಧುವರ್ಗವಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 36

तस्माद्यास्यामि तत्रैव यत्र सा जननी मम । ताश्च सख्यः कृतानंदा याभिः संक्रीडितं मया

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ—ನನ್ನ ಜನನಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ. ನಾನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟ ಆ ಸಖಿಯರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 37

भर्त्रा विनाकृता नाहं नयिष्ये कालसंस्थितिम् । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ यत्र मे जननी स्थिता

ಭರ್ತೃವಿಯೋಗದಿಂದ ನಾನು ಜೀವನದ ನಿಯತ ಗತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗು; ನನ್ನ ಜನನಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗು.

Verse 38

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स्नेहार्द्रेण स चेतसा । तामादाय ततः प्राप्तः स्वं देशं पार्थिवोत्तमः

ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನ ಹೃದಯ ಸ्नेಹದಿಂದ ಕರಗಿತು. ಅವಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು.

Verse 39

यावत्पश्यति तावत्स स्थलस्थाने जलाशयान् । जलस्थानेषु संजाताः स्थलसंघाः सुदुर्गमाः

ಅವನು ಎಷ್ಟು ದೂರ ನೋಡಿದನೋ ಅಷ್ಟೂ, ನೆಲ ಇರಬೇಕಾದ ಕಡೆ ಜಲಾಶಯಗಳು ಕಂಡವು. ನೀರು ಇರಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಗುಂಪುಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ದಾಟಲು ಅತಿದುರ್ಗಮವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 40

अन्ये लोकास्तथा धर्मास्तेषां मध्ये व्यवस्थिताः । पृच्छन्नपि न जानाति संबंधं केनचित्सह

ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಬೇರೆ ಲೋಕಗಳೂ ಬೇರೆ ಧರ್ಮಾಚಾರಗಳೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಕೇಳಿದರೂ ಅವನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 41

तथा मर्त्यानिलस्पृष्टन्द्यतत्त्कणात्स महीपतिः । सा च कन्या जराग्रस्ता संजाता श्वेतमूर्द्धजा

ಹಾಗೆಯೇ ಮর্ত್ಯವಾಯುವಿನ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದ ಆ ರಾಜನು ಬದಲಾಗಿದನು. ಆ ಕನ್ಯೆಯೂ ಜರೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಅವಳ ಕೂದಲು ಬಿಳಿಯಾದವು.

Verse 42

वलिभिः पूर्णितांगी च शीर्णदंता कुचच्युता । अमनोज्ञा विरूपांगी चिपिटाक्षी द्विजोत्तमाः

ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಡಚುಗಳು ತುಂಬಿ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುರಿದು, ಸ್ತನಗಳು ಕುಸಿದವು. ಅವಳು ನೋಡಲು ಅಪ್ರಿಯಳಾಗಿ, ವಿಕೃತದೇಹಿಣಿಯಾಗಿ, ಚಿಪ್ಪಟ ಕಣ್ಣುಗಳವಳಾಗಿ ಬದಲಾದಳು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ!

Verse 43

सोपि राजा तथाभूतो वेपमानः पदेपदे । पप्रच्छ भूपतिः कोत्र देशः कोयं पुरं च किम्

ಆ ರಾಜನೂ ಹಾಗೆಯೇ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ನಡುಗುತ್ತ ಕೇಳಿದನು—“ಇದು ಯಾವ ದೇಶ? ಇದು ಯಾವ ನಗರ?”

Verse 44

अथ प्रोचुर्जनास्तस्य देश आनर्त इत्ययम् । अयं भूपोत्र विख्यातः सुधर्मज्ञो बृहद्बलः

ನಂತರ ಜನರು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಈ ದೇಶ ‘ಆನರ್ತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜವಂಶದ ಮೊಮ್ಮಗ—ಸದ್ದರ್ಮಜ್ಞನು, ಮಹಾಬಲವಂತನು.”

Verse 46

यत्रैते मुनयः शांता दांताश्चाष्टगुणे रताः । तपरता महाभागाः स्नानजप्ययपरायणाः

ಅಲ್ಲಿ ಈ ಮುನಿಗಳು ಶಾಂತರೂ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಿಗಳೂ ಆಗಿ, ಅಷ್ಟಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ಸ್ನಾನವಿಧಿ, ಜಪ ಮತ್ತು ಯಮ-ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 47

ततः स तु समाकर्ण्य रुरोद कृतनिःस्वनः । स्वसुतां तां समालिंग्य दुःखशोकसमन्वितः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತನು. ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ದುಃಖ-ಶೋಕಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾದನು.

Verse 48

तौ च वृद्धतमौ दृष्ट्वा रुदतौ कृपयान्विताः । सर्वे लोकाः समाजग्मुः पप्रच्छुश्च सुदुःखिताः

ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಅತಿವೃದ್ಧರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿರಲು ಕಂಡು, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಸೇರಿ, ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ‘ಏನಾಯಿತು?’ ಎಂದು ಕೇಳತೊಡಗಿದರು.

Verse 49

एतत्प्राप्तिपुरंनाम एषा साभ्रमती नदी । गर्तातीर्थमिदं पुण्यमेतस्याः परिकीर्तितम्

ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ಪ್ರಾಪ್ತಿಪುರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು; ಇದು ‘ಸಾಭ್ರಮತೀ’ ನದಿ. ಈ ನದಿಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ‘ಗರ್ಥತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕರ ತೀರ್ಥವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 50

किं ते नष्टः प्रियः कश्चित्किं वा जातो धनक्षयः । पराभूतोसि वा किं त्वं केनापि वद मा चिरम्

ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯನಾದ ಯಾರಾದರೂ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಧನಕ್ಷಯವಾಗಿದೆಯೇ? ಇಲ್ಲವೇ ಯಾರಾದರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೇ? ಹೇಳು—ತಡಮಾಡಬೇಡ.

Verse 51

धर्मज्ञो दुष्टहंता च साधूनां पालने रतः । राजा बृहद्बलोस्माकं येन ते कुरुते सुखम्

ನಮ್ಮ ರಾಜ ಬೃಹದ್ಬಲನು ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ದುಷ್ಟಹಂತನು, ಸಾಧುಜನರ ಪಾಲನೆ-ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿರುವವನು; ಅವನಿಂದಲೇ ನಿಮ್ಮ ಸುಖಕ್ಷೇಮವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

Verse 54

ततो भूयः समायातो यावत्पश्यामि भूतलम् । तावद्विलोमतां प्राप्तं सर्वं नो वेद्मि किञ्चन

ನಂತರ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಭೂತಲವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ತಿರುಗಿಹೋಗಿತ್ತು; ನನಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 55

तच्छ्रुत्वा ते जना गत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । बृहद्बलाय तत्सर्वमाचख्युस्तुष्टिसंयुताः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಜನರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು; ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬೃಹದ್ಬಲನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದರು.

Verse 56

सोऽपि तत्सर्वमाकर्ण्य ततः शीघ्रतरं गतः । पद्भ्यामेव स्थितो यत्र सत्यसन्धो महीपतिः

ಅವನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಇನ್ನೂ ವೇಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು; ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ರಾಜ ಸತ್ಯಸಂಧನು ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ.

Verse 57

ततस्तं प्रणिपत्योच्चैः कृतांजलिपुटः स्थितः । स्वागतं ते महीपाल भूयः सुस्वागतं च ते

ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು—“ಸ್ವಾಗತ, ಓ ಮಹೀಪಾಲ; ಮತ್ತೆ ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಸ್ವಾಗತ.”

Verse 58

इदं राज्यं निजं भूयो मया भृत्येन सादरम् । कुरुष्व स्वेच्छया देहि दानानि विविधानि च

ಈ ರಾಜ್ಯವು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನದೇ—ನಿನ್ನ ಭೃತ್ಯನಾದ ನಾನು ಗೌರವದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆಳು, ವಿವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 59

ततस्तं च समालिंग्य शिरस्याधाय चासकृत् । उवाचाश्रुपरिक्लिन्नवदनो गद्गदाक्षरम्

ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಮರುಮರು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡನು. ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ, ಗದ್ಗದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 62

बृहद्बल उवाच । पारंपर्येण राजेंद्र मयैतत्सकलं श्रुतम् । सत्यसंधो महीपालः कन्यामादाय निर्गतः

ಬೃಹದ್ಬಲನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಸತ್ಯಸಂಧನಾದ ರಾಜನು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಜೊತೆಕೊಂಡು ಹೊರಟನು.

Verse 63

कुत्रचिन्न समायातः स भूयोऽपि पुरोत्तमे । ततस्तत्सचिवै राज्यं प्रतिपाल्य चिरं नृप । अभिषिक्तस्ततः पुत्रः सुहयोनाम विश्रुतः

ಅವನು ಮತ್ತೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮರಳಿ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆಗ, ಓ ನೃಪ! ಅವನ ಸಚಿವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರು; ನಂತರ ‘ಸುಹಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅವನ ಪುತ್ರನು ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದನು.

Verse 64

तस्याहं क्रमशो जातः सप्तसप्ततिमो विभो । पुरुषस्तव वंशस्य समुद्भूतो महापतिः

ಅವನಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನನ್ನ ಜನ್ಮವಾಯಿತು—ಓ ವಿಭೋ! ನಾನು ಎಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯವನು; ನಿನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಹಾಧಿಪತಿಯಾದೆನು.

Verse 65

तस्मादत्रैव कल्याणे स्थानेऽस्मिन्मेध्यतां गते । गर्तातीर्थे कुरु विभो तपस्त्वमनया सह

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಮಂಗಳಕರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಇದು ಈಗ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಯಜ್ಞಾರ್ಹವಾಗಿದೆ—ಓ ವಿಭೋ! ಈ ಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಗರ್ತಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು.

Verse 66

येन ते चरणौ नित्यं प्रणिपत्य त्रिसंधिजम् । श्रेयः प्राप्नोम्यसंदिग्धं प्रसादः क्रियतामिति

ಇದರಿಂದ ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು—ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಕರುಣಿಸು, (ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದನು)।

Verse 67

सत्यसंध उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे मयासीत्स्थापितं पुरा । लिंगं वृषभनाथस्य तावदस्ति सुपुत्रक

ಸತ್ಯಸಂಧನು ಉವಾಚ—ಹಾಟಕೇಶ್ವರಜ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವೃಷಭನಾಥನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೆನು; ಹೇ ಸುಪುತ್ರ, ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 68

तत्तस्याराधनं नित्यं करिष्यामि दिवानिशम् । तस्मात्प्रापय मां तत्र अनया सुतया सह

ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಆರಾಧಿಸುವೆನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪುತ್ರಿಯೊಡನೆ ನನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸು.

Verse 69

एवं तयोः प्रवदतोरन्योन्यं भूमिपालयोः । गर्त्तातीर्थात्समायाता ब्राह्मणाः कौतुकान्विताः । श्रुत्वा भूमिपतिं प्राप्तं चिरंतनगुरुं शुभम्

ಹೀಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಭೂಮಿಪಾಲರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಗರ್ತ್ತಾ-ತೀರ್ಥದಿಂದ ಬಂದು ಸೇರಿದರು. ರಾಜನು—ಶುಭನಾದ ಚಿರಂತನ ಗುರು—ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಗಮಿಸಿದರು.

Verse 70

ततः स पार्थिवस्तेषां दत्त्वार्घं प्रांजलिः स्थितः । प्रोवाच स्वर्गवृत्तांतमास्यतामिति सादरम्

ನಂತರ ರಾಜನು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತನು. ಆದರದಿಂದ ಹೇಳಿದನು—“ದಯವಿಟ್ಟು ಆಸೀನರಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಗವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.”

Verse 71

अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे यथाज्येष्ठं यथासुखम् । उपविष्टा नरेंद्रस्य चतुर्दिक्षु सुविस्मिताः । पप्रच्छुस्तं च भूपालं वार्तां ब्रह्मगृहोद्भवाम्

ನಂತರ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಲ್ಲರು ಜ್ಯೇಷ್ಠತೆಯಂತೆ ಹಾಗೂ ಸುಖಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ, ರಾಜನ ಸುತ್ತ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು. ಮತ್ತು ಅವರು ಆ ಭೂಪಾಲನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಗೃಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಾರ್ತೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

Verse 72

यथा स तत्र निर्यात आगतश्च यथा पुरा । आलापाः पद्मयोनेश्च यथा जातास्त्वनेकशः

ಅವರು ಕೇಳಿದರು—ಅವನು ಅಲ್ಲಿಿಂದ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಹೇಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಮಯೋನಿ ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ನಡೆದವು?

Verse 73

ततः कथांतमासाद्य सत्यसंधो महीपतिः । किंचिदासाद्य तं प्राह समीपस्थं बृहद्बलम्

ನಂತರ ಕಥೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪನಾದ ರಾಜನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಹತ್ತಿರ ನಿಂತಿದ್ದ ಬೃಹದ್ಬಲನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 74

मया इष्टं मखैश्चित्रैरनेकैर्भूरिदक्षिणैः । दानानि च विचित्राणि येषां संख्या न विद्यते

ನಾನು ಅನೇಕ ವೈಭವಯುತ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಅಪಾರ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ—ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಣಿಸಲಾಗದು।

Verse 75

एकदाहं गतः पुत्र चमत्कारपुरोत्तमे । दृष्टं मया पुरं तच्च समंताद्ब्राह्मणैवृतम्

ಒಮ್ಮೆ, ಪುತ್ರನೇ, ನಾನು ಚಮತ್ಕಾರವೆಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದೆ; ಆ ಪಟ್ಟಣವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆ।

Verse 76

जपस्वाध्यायसंपन्नैरग्निहोत्रपरायणैः । गृहस्थधर्मसंपन्नैर्लोकद्वयफलान्वितैः

ಆ ನಗರವು ಜಪ-ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ನರಾದ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕೆ ಪರಾಯಣರಾದ, ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ—ಇಹಪರ ಲೋಕಗಳ ಫಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು।

Verse 77

ततश्च चिंतितं चित्ते स वन्यो मम पूर्वजः । येनैषोपार्जिता कीर्तिः शाश्वती क्षयवर्जिता

ಆಗ ನಾನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದೆ—‘ನನ್ನ ಆ ಪೂರ್ವಜನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾತ್ಮನು; ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಕೀರ್ತಿ ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿದೆ—ಶಾಶ್ವತ, ಕ್ಷಯರಹಿತ.’

Verse 78

तस्मादहमपि स्थाप्य पुरमीदृक्समुच्छ्रितम् । ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यामि तत्कीर्तिपरिवृद्धये

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನೂ ಇಂತಹ ಉನ್ನತ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆ ಕೀರ್ತಿಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡುವೆನು।

Verse 79

एवं चितयमानस्य मम नित्यं महीपते । अवांतरेण संजातं ब्रह्मलोकप्रयाणकम्

ಹೇ ಮಹೀಪತೇ, ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ನನಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸಂದರ್ಭ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 80

एतदेकं हि मे चित्ते पश्चात्तापकरं स्थितम् । नान्यत्किंचिन्महीपाल कृतकृत्यस्य सर्वतः

ಹೇ ಮಹೀಪಾಲ, ನನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕಾರಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು ಇದೊಂದೇ; ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ನಾನು ಸರ್ವತಃ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದೆ, ಏನೂ ಬಾಕಿ ಇರಲಿಲ್ಲ।

Verse 81

तस्मात्प्रार्थय विप्रेंद्रान्कांश्चिदेषां महात्मनाम् । येन यच्छामि सुस्थानं कृत्वा तेभ्यस्तवाज्ञया

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ನೀವು ವಿನಂತಿಸಿರಿ; ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸುಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬಲ್ಲೆನು।

Verse 82

ततः स प्रार्थयामास तदर्थं ब्राह्मणोत्तमान् । ममोपरि दयां कृत्वा क्रियतां भोः परिग्रहः

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಆ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು— “ಸ್ವಾಮಿಗಳೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಯೆ ಮಾಡಿ, ದಯಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ।”

Verse 83

अस्य भूपस्य सद्भक्त्या यच्छतः पुरमुत्तमम् । अहं वः पालयिष्यामि सर्वे मद्वंशजाश्च ते

“ಈ ರಾಜನು ಸತ್ಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ನಾನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುವೆ, ಮತ್ತು ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ವಂಶಜರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವಿರಿ।”

Verse 84

ततः कांश्चित्सुकृच्छ्रेण समानीय बृहद्बलः । राज्ञे निवेदयामास एतेभ्यो दीयतामिति

ನಂತರ ಬೃಹದ್ಬಲನು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಕೆಲವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ರಾಜನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು— “ಇದನ್ನು ಇವರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು।”

Verse 85

ततः प्रक्षाल्य सर्वेषां पादान्स पृथिवीपतिः । सत्यसंधो ददौ तेभ्यः पुरार्थं भूमिमुत्तमाम्

ಆಮೇಲೆ ಸತ್ಯಸಂಧನಾದ ಭೂಪತಿಯು ಎಲ್ಲರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿಸಿ, ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 86

बृहद्बलस्य चादेशं ददौ संप्रस्थितः स्वयम् । त्वयैतद्योग्यतां नेयं पुरं परपुरंजय

ತಾನು ಸ್ವಯಂ ಹೊರಟಾಗ ಬೃಹದ್ಬಲನಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು— “ಹೇ ಪರಪುರಂಜಯ, ನೀನೇ ಈ ನಗರವನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು।”

Verse 87

गत्वा च स तया सार्धं तत्क्षेत्रं हाटकेश्वरम् । तल्लिंगं प्राप्य संहृष्टश्चिरं तेपे तपस्ततः

ಅವನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಪವಿತ್ರ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 88

सापि कर्णोत्पला प्राप्य किंचित्पुण्यं जलाशयम् । तपस्तेपे प्रतिष्ठाप्य गौरीं श्रद्धासमन्विता

ಅವಳೂ—ಕರ್ಣೋತ್ಪಲಾ—ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕರ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಗೌರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.

Verse 89

एतस्मिन्नंतरे राजा कालधर्ममुपागतः । आनर्ताधिपतिर्युद्धे हतः पुत्रैः समन्वितः

ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ರಾಜನು ಕಾಲಧರ್ಮ (ಮರಣ)ವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಆನರ್ತಾಧಿಪತಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದನು.

Verse 90

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे गर्तातीर्थसमुद्भवाः । सत्यसंधं समभ्येत्य प्रोचुर्दुःखसमन्विताः

ನಂತರ ಗರ್ತಾತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸತ್ಯಸಂಧನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ದುಃಖದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದರು.

Verse 91

परिग्रहः कृतोऽस्माभिः केवलं पृथिवीपते । न च किंचित्फलं जातं वृत्तिजं नः पुरोद्भवम्

“ಹೇ ಭೂಪತೇ! ನಾವು ಕೇವಲ ರೂಪಮಾತ್ರವಾಗಿ ದಾನಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ; ಆದರೆ ಯಾವುದೂ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ, ನಗರದಿಂದ ಬರಬೇಕಾದ ನಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯವೂ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ.”

Verse 92

तस्मात्कुरु स्थितिं त्वं च स्वधर्मपरिवृद्धये । येन तद्वर्तनोपायो ह्यस्माकं नृपसत्तम

ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ವಧರ್ಮವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀನು ಸ್ಥಿರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡು; ಅದರಿಂದ ನಮಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯವೂ ಸದುಪಚಾರದ ನಿರಂತರತೆಯ ಮಾರ್ಗವೂ ಉಂಟಾಗಲಿ.

Verse 93

सत्यसंध उवाच । आनर्त्ताधिपतिश्चाहं सत्यसंध इति स्मृतः । मम कर्णोत्पलानाम सुतेयं दयिता सदा । सोहमस्याः प्रदानार्थं ब्रह्मलोकमितो गतः । प्रष्टुं पितामहं देवं स्थितस्तत्र मुहूर्तवत्

ಸತ್ಯಸಂಧನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಆನರ್ತದ ಅಧಿಪತಿ; ‘ಸತ್ಯಸಂಧ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಕರ್ಣೋತ್ಪಲಾ ಎಂಬ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸದಾ ನನಗೆ ದಯಿತೆ. ಅವಳನ್ನು ವಿವಾಹದಾನ ಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಪಿತಾಮಹ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು, ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದೆನು.

Verse 94

सत्यसन्ध उवाच । संन्यस्तोऽहं द्विजश्रेष्ठा वृत्तिं कर्तुं न च क्षमः । यदि मे स्यात्पुमान्कश्चिदन्वयेऽपि न संशयः

ಸತ್ಯಸಂಧನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಲೋಕಿಕ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ನಡೆಸಲು ನನಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಪುರುಷ ವಾರಸಿದ್ದರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 95

तस्माद्व्रजथ हर्म्यं स्वं प्रसादः क्रियतां मम । अभाग्यैर्भवदीयैश्च हतो राजा बृहद्बलः

ಆದುದರಿಂದ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಅರಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿರಿ; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ದುರ್ಭಾಗ್ಯದಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಅಭಾಗ್ಯದಿಂದಲೂ ರಾಜ ಬೃಹದ್ಬಲನು ಹತನಾದನು.

Verse 96

एवमुक्ताश्च ते विप्रा मत्वा तथ्यं च तद्वचः । स्वस्थानं त्वरिता जग्मुः सोऽपि चक्रे तपश्चिरम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅವನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 125

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सत्यसन्धनृपतिवृत्तान्तवर्णनंनाम पंचविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಹಾಟಕೇಶ್ವರ-ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಸತ್ಯಸಂಧ ನೃಪತಿಯ ವೃತ್ತಾಂತ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।