Adhyaya 124

Verse 2

सूत उवाच । अथान्यदपि तत्रास्ति मुखारं तीर्थमुत्तमम् । यत्र ते मुनयः श्रेष्ठा विप्राश्चौरेण संगताः । यत्र सिद्धिं समापन्नः स चौरस्तत्प्रभावतः । वाल्मीकिरिति विख्यातो रामायणनिबंधकृत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಮೋತ್ತಮ ತೀರ್ಥ ‘ಮುಖಾರ ತೀರ್ಥ’ವೆಂಬುದು ಇದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಒಬ್ಬ ಕಳ್ಳನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆ ಕಳ್ಳನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ ರಾಮಾಯಣದ ಕರ್ತನಾದನು.

Verse 3

चमत्कारपुरे पूर्वं मांडव्यान्वय संभवः । लोहजंघो द्विजो ह्यासीत्पितृमातृपरायणः

ಹಿಂದೆ ಚಮತ್ಕಾರಪುರದಲ್ಲಿ ಮಾಂಡವ್ಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಲೋಹಜಂಘ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು; ಅವನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಸೇವೆಗೆ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 4

तस्यैका चाभवत्पत्नी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । पतिव्रता पतिप्राणा पतिप्रियहिते रता

ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬಳೇ ಪತ್ನಿಯಿದ್ದಳು; ಅವಳು ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಪತಿವ್ರತೆ, ಪತಿಯೇ ಅವಳ ಪ್ರಾಣ, ಪತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 5

अथ तस्य स्थितस्यात्र ब्रह्मवृत्त्याभिवर्ततः । जगाम सुमहान्कालः पितृमातृरतस्य च

ನಂತರ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಚಿತ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು; ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಬಹಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಳೆಯಿತು.

Verse 6

एकदा भगवाञ्छक्रो न ववर्ष धरातले । आनर्तविषये कृत्स्ने यावद्वादशवत्सराः

ಒಮ್ಮೆ ಭಗವಾನ್ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಸಂಪೂರ್ಣ ಆನರ್ತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ.

Verse 7

ततः स कष्टमापन्नो लोहजंघो द्विजोत्तमाः । न प्राप्नोति क्वचिद्भिक्षां न च किंचित्प्रतिग्रहम्

ಆಗ ಲೋಹಜಂಘನೆಂಬ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಮಹಾಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು; ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಿಕ್ಷೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ, ಯಾವ ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹವೂ ಲಭಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 8

ततस्तौ पितरौ द्वौ तु दृष्ट्वा क्षुत्परिपीडितौ । भार्यां च चिंतयामास दुःखेन महतान्वितः

ನಂತರ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ತಂದೆತಾಯಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪತ್ನಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಚಿಂತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 9

किं करोमि क्व गच्छामि कथं स्याद्दर्शनं मम । एताभ्यामपि वृद्धाभ्यां पत्न्याश्चैव विशेषतः

ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ಹೇಗೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ವೃದ್ಧರಿಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಗಾಗಿ?”

Verse 10

ततः स दुःखसंयुक्तः फलार्थं प्रययौ वने । न च किंचिदवाप्नोति सर्वे शुष्का महीरुहाः

ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಫಲಗಳಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಮರಗಳೂ ಒಣಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ।

Verse 12

अथापश्यत्स वृद्धां स्त्रीं स्तोकसस्यसमन्विताम् । गच्छमानां तथा तेन श्रमेण महतान्विताम् । ततस्तत्सस्यमादाय वस्त्राणि च स निर्दयः । जगाम स्वगृहं हृष्टः पितृभ्यां च न्यवेदयत्

ಆಗ ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಮಹಾ ಶ್ರಮದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಂತೆ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ವೃದ್ಧ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡನು. ನಂತರ ಅವನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಆ ಧಾನ್ಯವನ್ನೂ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ಹರ್ಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 13

स एवं लब्धलक्षोऽपि दस्युकर्मणि नित्यशः । कृत्वा चौर्यं पुपोषाथ निजमेव कुटुम्बकम्

ಲಾಭದ ಮಾರ್ಗ ದೊರಕಿದರೂ ಅವನು ನಿತ್ಯ ದಸ್ಯುಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಚೌರ್ಯ ಮಾಡಿ ತನ್ನದೇ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೋಷಿಸಿದನು.

Verse 14

सुभिक्षे चापि संप्राप्ते नान्यत्कर्म करोति सः । ब्राह्मीं वृत्तिं परित्यक्त्वा चौर्यकर्म समाचरत्

ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸುಭಿಕ್ಷ ಬಂದರೂ ಅವನು ಬೇರೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಚಿತ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಚೌರ್ಯಕರ್ಮವನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಿದನು.

Verse 15

कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्राप्रसंगतः । तत्र सप्तर्षयः प्राप्ता मरीचिप्रमुखा द्विजाः

ನಂತರ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮರುೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ದ್ವಿಜರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಆಗಮಿಸಿದರು.

Verse 16

ततस्तान्विजने दृष्ट्वा द्रोहकोपसमन्वितः । यष्टिमुद्यम्य वेगेन तिष्ठध्वमिति चाब्रवीत्

ಆಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಜನದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಅವನು ದ್ವೇಷ-ಕೋಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ದಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಿ ವೇಗವಾಗಿ “ನಿಲ್ಲಿರಿ!” ಎಂದು ಕೂಗಿದನು.

Verse 17

त्रिशिखां भृकुटीं कृत्वा सत्वरं समुपाद्रवत् । भर्त्समानः स परुषैर्वाक्यैस्तांस्ताडयन्निव

ಭ್ರೂಕುಟಿಯನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಡಚಿ ಅವನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಅವರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು. ಕಠೋರ ವಚನಗಳಿಂದ ಗದರಿಸುತ್ತಾ, ಹೊಡೆಯುವವನಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದನು.

Verse 18

ततस्ते मुनयो दृष्ट्वा यमदूतोपमं च तम् । यज्ञोपवीतसंयुक्तं प्रोचुस्ते कृपयान्विताः

ಆಗ ಮುನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಯಮದೂತನಂತೆ ಕಂಡು, ಆದರೂ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಧಾರಿಯೆಂದು ತಿಳಿದು, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 19

ऋषय ऊचुः । अहो त्वं ब्राह्मणोऽसीति तत्कस्मादतिगर्हितम् । करोषि कर्म चैतद्धि म्लेच्छकृत्यं तु बालिश

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಅಯ್ಯೋ! ನೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದೀಯ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ಅತಿನಿಂದ್ಯವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀಯ? ಓ ಮೂಢಾ, ನೀ ಮ್ಲೇಚ್ಛರ ಆಚರಣೆಯನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ।

Verse 20

वयं च मुनयः शांतास्त्यक्ताऽशेषपरिग्रहाः । नास्माकमपि पार्श्वस्थं किंचिद्गृह्णाति यद्भवनान्

ನಾವು ಕೂಡ ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ ಮುನಿಗಳು; ಎಲ್ಲ ಪರಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವವನೂ ಜನರ ಮನೆಗಳಿಂದ ಏನನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 21

लोहजंघ उवाच । एतानि शुभ्रचीराणि वल्कलान्यजिनानि च । उपानहसमेतानि शीघ्रं यच्छंतु मे द्विजाः

ಲೋಹಜಂಘನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜರೇ! ಈ ಶುಭ್ರವಾದ ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ವಲ್ಕಲಗಳು, ಅಜಿನಗಳು, ಪಾದುಕೆಯೊಡನೆ, ಬೇಗನೆ ನನಗೆ ಕೊಡಿ।

Verse 22

नो चेद्धत्वाप्रहारेण यष्ट्या वज्रोपमेन च । प्रापयिष्यस्यसंदिग्धं धर्मराजनिवेशनम्

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವಜ್ರೋಪಮ ಪ್ರಹಾರವಿರುವ ದಂಡದಿಂದ ನಿಮಗೆ ಹೊಡೆದು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಧರ್ಮರಾಜನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 23

ऋषय ऊचुः । सर्वं दास्यामहे तुभ्यं वयं तावन्मलिम्लुच । किंवदन्तीं वदास्माकं यां पृच्छामः कुतूहलात्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಲಿಮ್ಲುಚ! ನಾವು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವೆವು; ಕೌತುಕದಿಂದ ನಾವು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಿಂವದಂತಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು।

Verse 24

किमर्थं कुरुषे चौर्यं त्वं विप्रोऽसि सुनिर्घृणः । किं जितो व्यसनै रौद्रैः किं वा व्याधद्विजो भवान्

ನೀನು ಏಕೆ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುತ್ತೀ? ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದರೂ ದಯೆಯಿಲ್ಲದವನು. ಕ್ರೂರ ವ್ಯಸನಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದವೆಯೇ? ಅಥವಾ ನೀನು ‘ವ್ಯಾಧ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’ನಾಗಿದ್ದೀಯೇ?

Verse 25

लोहजंघ उवाच । व्यसनार्थं न मे कृत्यमेतच्चौर्यसमुद्भवम् । कुटुम्बार्थं विजानीथ धर्ममेतन्न संशयः

ಲೋಹಜಂಘನು ಹೇಳಿದನು—ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ವ್ಯಸನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ನಾನು ಇದನ್ನೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 26

पितरौ मम वार्द्धक्ये वर्तमानौ व्यवस्थितौ । तथा पतिव्रता पत्नी गृहधर्मविचक्षणा

ನನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಪತ್ನಿ ಪತಿವ್ರತೆ, ಗೃಹಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವಂತಳು।

Verse 27

उपार्ज्जयामि यत्किञ्चिदहमेतेन कर्मणा । तत्सर्वं तत्कृते नूनं सत्येनात्मानमालभे

ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಏನಾದರೂ ಸಂಪಾದಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆ ಪವಿತ್ರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸತ್ಯವ್ರತದಿಂದ ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 28

तस्मान्मुंचथ प्राक्सर्वं विभवं किं वृथोक्तिभिः । कृताभिः स्फुरते हस्तो ममायं हन्तुमेव हि

ಆದ್ದರಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿನ್ನ ಸರ್ವ ವೈಭವವನ್ನೂ ಲೋಕಬಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸು; ವ್ಯರ್ಥ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಕೃತಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಕೈ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ—ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಮಾತ್ರವೇ ಅದು ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 29

ऋषय ऊचुः । यद्येवं चौर तद्गत्वा त्वं पृच्छस्व कुटुम्बकम् । ममपापांशभागी त्वं किं भविष्यसि किं न वा

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗಿದ್ದರೆ, ಓ ಕಳ್ಳ, ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕೇಳು. ನೀನು ನನ್ನ ಪಾಪದ ಅಂಶಭಾಗಿಯಾಗುವುದಾದರೆ ನಿನಗೆ ಏನಾಗುವುದು—ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವೆಯಾ ಇಲ್ಲವಾ?

Verse 30

यदि ते संविभागेन पापस्यांशोऽपि गच्छति । तत्कुरुष्वाथवा पाप दुर्वहं ते भविष्यति

ವಿಭಾಗದಿಂದ ಪಾಪದ ಅಂಶವಾದರೂ ನಿನಗೆ ಬರುವುದಾದರೆ, ಆಗ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಮಾಡು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಓ ಪಾಪಿ, ಅದು ನಿನಗೆ ದುರ್ವಹವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 31

सकलं रौरवे रौद्रे पतितस्य सुदुर्मते । वयं त्वा ब्राह्मणं मत्वा ब्रूम एतदसंशयम्

ಭಯಾನಕ ರೌರವ ನರಕದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವನಿಗೆ, ಓ ದುರ್ಮತಿ, ದುಃಖ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಇದನ್ನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ।

Verse 32

कृपाविष्टाः सहास्माभिः सञ्जातेऽपि सुदर्शने । मुनीनां यतचित्तानां दर्शनाद्धि शुभं भवेत्

ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಶುಭದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ; ಯತಚಿತ್ತ ಮುನಿಗಳ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶುಭವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 33

एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महाजनः । भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते

ಒಬ್ಬನು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಫಲವನ್ನು ಮಹಾಕುಟುಂಬವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಭವಿಸುವವರು ವಿಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಕರ್ತನು ದೋಷದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 34

सूत उवाच । स तेषां तद्वचः श्रुत्वा चौरः किंचिद्भयान्वितः । सत्यमेतन्न संदेहो यदेतैर्व्याहृतं वचः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಳ್ಳನು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯಗೊಂಡನು. ‘ಇದು ಸತ್ಯ; ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ—ಈ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದ ವಚನ ಯಥಾರ್ಥ.’

Verse 36

एतत्कर्म न गृह्णंति यदि वा संत्यजाम्यहम् । महद्भयं समुत्पन्नं मम चेतसि सांप्रतम्

ಅವರು ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಹಿತ) ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈಗಲೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

Verse 37

यदि यूयं न चान्यत्र प्रयास्यथ मुनीश्वराः । पलायनपरा भूत्वा तद्गत्वा निजमंदिरम्

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ನೀವು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಓಡಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಂದ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.

Verse 38

पृच्छामि पोष्यवर्गं च युष्मद्वाक्यं विशेषतः । यदि तत्पातकांशं मे ग्रहीष्यति कुटुम्बकम् । तद्युष्माकं ग्रहीष्यामि यत्किंचित्पार्श्वसंस्थितम्

ನಾನು ನನ್ನ ಅವಲಂಬಿತರನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ವಚನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬವು ನನ್ನ ಪಾಪದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ನಾನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 39

तस्मात्पृच्छामि तद्गत्वा निजमेव कुटुम्बकम् । यदि स्यात्संविभागो मे पापांशस्य करोमि वै

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೋಗಿ ನನ್ನದೇ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಪಾಪಾಂಶದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಂಚಿಕೆ ಇದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವೆನು.

Verse 40

ततस्ते शपथान्कृत्वा तस्य प्रत्ययकारणात् । तस्योपरि दयां कृत्वा मुमुचुस्तं गृहं प्रति

ನಂತರ ವಿಶ್ವಾಸ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವರು ಅವನಿಂದ ಶಪಥಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಯೆ ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಲು ಬಿಡಿದರು.

Verse 41

सोऽपि गत्वाऽथ पप्रच्छ प्रगत्वा पितरं निजम् । शृणु तात वचोऽस्माकं ततः प्रत्युत्तरं कुरु

ಅವನು ಕೂಡ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಕೇಳಿದನು—“ತಾತಾ, ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ; ನಂತರ ಉತ್ತರ ಕೊಡು.”

Verse 42

यत्कृत्वाहमकृत्यानि चौर्यादीनि सहस्रशः । पुष्टिं करोमि ते नित्यस् तद्भागस्तेऽस्ति वा न वा

ಕಳ್ಳತನಾದಿ ನಿಷಿದ್ಧ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಮಾಡಿ ನಿಮಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಪೋಷಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಹೇಳಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಭಾಗವಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ?

Verse 43

पापस्य मम प्रब्रूहि पृच्छतोऽत्र यथातथम् । अत्र मे संशयो जातस्तस्माच्छीघ्रं प्रकीर्तय

ನನ್ನ ಪಾಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳು. ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸು.

Verse 44

पितोवाच । बाल्ये पुत्र मया नीतस्त्वं पुष्टिं व्याकुलात्मना । शुभाऽशुभानि कृत्यानि कृत्वा स्निग्धेन चेतसा

ತಂದೆ ಹೇಳಿದರು—ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ವ್ಯಾಕುಲ ಹೃದಯದಿಂದ, ಸ್ನೇಹಭರಿತ ಚಿತ್ತದಿಂದ, ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದೆನು।

Verse 45

एतदर्थं पुनर्येन वार्धक्ये समुपस्थिते । गां पालयसि भूयोऽपि कृत्वा कर्म शुभाऽशुभम्

ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೇ, ಈಗ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ವಾರ್ಧಕ್ಯವು ಬಂದಿರುವಾಗ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಗೃಹವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಮಾಡುತ್ತಾ।

Verse 46

न तस्य विद्यते भागस्तव स्वल्पोऽपि पुत्रक । शुभस्य वाऽथ पापस्य सांप्रतं च तथा मम

ಮಗನೇ, ಆ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಾಲಿಲ್ಲ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಪಾಪವಾಗಲಿ, ಅಲ್ಪವೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಈಗ ನಿನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನನಗೂ ಪಾಲಿಲ್ಲ।

Verse 47

आत्मनैव कृतं कर्म स्वयमेवोपभुज्यते । शुभं वा यदि वा पापं भोक्तारोन्यजनाः स्मृताः

ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅದು ಶುಭವಾಗಲಿ ಪಾಪವಾಗಲಿ; ಇತರರು ಭೋಕ್ತರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 48

साधुत्वेनाथ चौर्येण कृष्या वा वाणिजेन वा । त्वमुपानयसे भोज्यं न मे चिन्ता प्रजायते

ಸಾಧುತ್ವದಿಂದಾಗಲಿ ಕಳ್ಳತನದಿಂದಾಗಲಿ, ಕೃಷಿಯಿಂದಾಗಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದಾಗಲಿ—ನೀನು ನನಗೆ ಆಹಾರ ತರುತ್ತೀಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಚಿಂತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 49

तस्मान्नैतद्धृदि स्थाप्यं कर्मनिंद्यं करिष्यसि । यत्तस्यांशं प्रभोक्ता त्वं वयं सर्वे प्रभुंजकाः

ಆದುದರಿಂದ ಈ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ; ನಿಂದನೀಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ—‘ಅದರ ಅಂಶವನ್ನು ನೀನು ಭೋಗಿಸುವೆ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಭೋಗಿಸುವೆವು’ ಎಂದುಕೊಂಡು.

Verse 50

सूत उवाच । स एतद्वचनं श्रुत्वा व्याकुलेनान्त्तरात्मना । पप्रच्छ मातरं गत्वा तमेवार्थं प्रयत्नतः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನ ಅಂತರಾತ್ಮ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು. ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 51

ततस्तयापि तच्चोक्तं यत्पित्रा तस्य जल्पितम् । असामान्यं शुभे पापे कृत्ये तस्य द्विजोत्तमाः

ನಂತರ ಅವಳೂ ಅವನ ತಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ತಿಳಿಸಿದಳು—“ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಅವನ ಕೃತ್ಯ ಪುಣ್ಯವಾಗಲಿ ಪಾಪವಾಗಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ.”

Verse 52

ततः पप्रच्छ तां भार्यां गत्वा दुःखसमन्वितः । साऽप्युवाच ततस्तादृक्पापं गुरुजनोद्भवम्

ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಅವನು ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೇಳಿದನು. ಅವಳೂ ಹೇಳಿದಳು—“ಇಂತಹ ಪಾಪವು ಗುರುಜನರ प्रति ಮಾಡಿದ ಅಪಚಾರದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.”

Verse 53

ततः स शोकसंतप्तः पश्चात्तापेन संयुतः । गर्हयन्नेव चात्मानं ययौ ते यत्र तापसाः

ನಂತರ ಶೋಕದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನನ್ನೇ ಗರ್ಹಿಸುತ್ತಾ, ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 54

ततः प्रणम्य तान्सर्वान्कृतांजलिपुटः स्थितः । गम्यतां गम्यतां विप्राः क्षम्यतां क्षम्यतां मम

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು ಹೇಳಿದನು— “ಹೋಗಿರಿ, ಹೋಗಿರಿ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ; ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ, ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ.”

Verse 55

यन्मया मौर्ख्यमास्थाय युष्मन्निर्भर्त्सना कृता । सुपाप्मना विमूढेन तस्मात्कार्या क्षमाद्य मे

“ನಾನು ಮೂರ್ಖತೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ—ಭ್ರಮಿತ ಮಹಾಪಾಪಿ ನಾನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ.”

Verse 56

युष्मदीयं वचः कृत्स्नं मद्गुरुभ्यां प्रजल्पितम् । भार्यया च द्विजश्रेष्ठास्तेन मे दुःखमागतम्

“ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಚನವನ್ನು ನನ್ನ ಗುರುಜನರೂ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯೂ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು; ಅದರಿಂದ ನನಗೆ ದುಃಖವಾಯಿತು.”

Verse 57

तस्मात्कुर्वंतु मे सर्वे प्रसादं मुनिसत्तमाः । उपदेशप्रदानेन येन पापं क्षपाम्यहम्

“ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮುನಿಸತ್ತಮರೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ಪ್ರಸಾದ ತೋರಿರಿ—ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿ—ಅದರ ಮೂಲಕ ನಾನು ನನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಲಿ.”

Verse 58

मया कर्म कृतं निंद्यं सदैव द्विजसत्तमाः । स्त्रियोऽपि च द्विजेंद्राश्च तापसाश्च विशेषतः

“ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ, ನಾನು ನಿಂದನೀಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ—ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲೂ, ದ್ವಿಜೇಂದ್ರರ ಮೇಲೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಾಪಸರ ಮೇಲೂ.”

Verse 59

ये ये दीनतरा लोका न समर्थाः प्रयोधितुम् । ते मया मुषिताः सर्वे न समर्थाः कदाचन

ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಲೂ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಲೂ ಅಸಮರ್ಥರಾದ ಅತಿದೀನ ಜನರೆಲ್ಲರನ್ನು ನಾನು ದೋಚಿದೆನು; ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ನನ್ನನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾರಿದರು।

Verse 60

कुटुम्बार्थं विमूढेन साधुसंगविवर्जिना । यथैव पठता शास्त्रं तन्मेऽद्य पतितं हृदि

ಕುಟುಂಬಾರ್ಥವೆಂದು ಮೋಹಗೊಂಡು, ಸಾಧುಸಂಗವಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಬದುಕನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದೆನು; ಆದರೆ ಇಂದು ಶಾಸ್ತ್ರ ಓದುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅದರ ಸತ್ಯ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದೆ।

Verse 61

यदि न स्याद्भवद्भिर्मे दर्शनं चाद्य सत्तमाः । तदन्यान्यपि पापानि कर्ताहं स्यां न संशयः

ಹೇ ಸತ್ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ದರ್ಶನ ನನಗೆ ದೊರಕದೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ, ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಾನು ಇನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೋ।

Verse 62

तेषां मध्यगतश्चासीत्पुलहो नाम सन्मुनिः । हास्यशीलः स तं प्राह विप्लवार्थं द्विजोत्तमम्

ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಲಹನೆಂಬ ಸನ್ಮುನಿ ಇದ್ದನು. ಹಾಸ್ಯಶೀಲನಾದ ಅವನು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ತಿರುವು ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 63

अहं ते कीर्तयिष्यामि मन्त्रमेकं सुशोभनम् । यं ध्यायञ्जप्यमानस्त्वं सिद्धिं यास्यसि शाश्वतीम्

ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಶೋಭನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಅದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಜಪಿಸುತ್ತಿರುವ ನೀನು ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಅಚ್ಯುತ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 64

जाटघोटेतिमन्त्रोऽयं सर्वसिद्धिप्रदायकः तमेनं जप विप्र त्वं दिवारात्रमतंद्रितः

‘ಜಾಟಘೋಟೇ’ ಎಂಬ ಈ ಮಂತ್ರವು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಇದನ್ನು ಜಪಿಸು.

Verse 65

ततो यास्यसि संसिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

ಆಮೇಲೆ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ—ಅದು ತ್ರಿದಶ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ.

Verse 66

एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तीर्थयात्रां ततो ययुः । सोऽपि तत्रैव चौरस्तु स्थितो जपपरायणः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ವಿಪ್ರರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟರು. ಆದರೆ ಆ ಕಳ್ಳನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು ಜಪದಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣನಾದನು.

Verse 67

अनन्यमनसा तेन प्रारब्धः स तदा जपः । यथाऽभवत्समाधिस्थो येनावस्थां परां गतः

ಅವನು ಅನನ್ಯಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಗ ಜಪವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾಗಿ, ಅದರಿಂದಲೇ ಪರಮಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 68

तस्यैवं स्मरमाणस्य तं मन्त्रं ब्राह्मणस्य च । निश्चलत्वं गतः कायः कार्ये च निश्चलः स्थितः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ದೇಹ ನಿಶ್ಚಲವಾಯಿತು; ಸಾಧನದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಅಚಲನಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 69

ततः कालेन महता वल्मीकेन समावृतः । समंताद्ब्राह्मणश्रेष्ठा ध्यानस्थस्य महात्मनः

ನಂತರ ಮಹಾಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ—ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಾಲ್ಮೀಕ (ಎರಳಿನ ಗುಡ್ಡ)ದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತನಾದನು।

Verse 70

तौ मातापितरौ तस्य सा च भार्या मनस्विनी । याता मृत्युवशं सर्वे तमन्वेष्य प्रयत्नतः

ಅವನ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರೂ, ಮನಸ್ವಿನಿಯಾದ ಅವನ ಪತ್ನಿಯೂ—ಅವನನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ—ಎಲ್ಲರೂ ಮೃತ್ಯುವಶರಾದರು।

Verse 71

न विज्ञातश्च तत्रस्थः संन्यस्तः स महाव्रतः । संसारभावनिर्मुक्तस्तस्मान्मुनिसमागमात्

ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಯಾರಿಗೂ ಗುರುತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆ ಮಹಾವ್ರತನು ಮುನಿಸಮಾಗಮದಿಂದ ಸಂಸಾರಭಾವಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದನು।

Verse 72

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण ते पुनः । तीर्थयात्राप्रसंगेन मुनयः समुपस्थिताः

ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಆ ಮುನಿಗಳು ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಸೇರಿದರು।

Verse 73

प्रोचुश्चैतद्द्विजाः स्थानं यत्र चौरेण संगमः । आसीद्वस्तेन रौद्रेण ब्राह्मणच्छद्मधारिणा

ಆ ದ್ವಿಜ ಮುನಿಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವೇಷಧಾರಿಯಾದ ಉಗ್ರ ಕ್ರೂರ ಚೋರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮ ನಡೆದಿದ್ದ ಅದೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು।

Verse 74

ततो वल्मीकमध्यस्थं शुश्रुवुर्निस्वनं च ते । जाटघोटेतिमंत्रस्य तस्यैव च महात्मनः

ಅನಂತರ ಅವರು ವಲ್ಮೀಕದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿದರು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ‘ಜಾಟ-ಘೋಟ’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 75

अथ भूम्यां प्रहारास्ते सस्वनुः सर्वतोदिशम् । ते वल्मीकं ततो दृष्ट्वा तं चौरं तस्य मध्यगम्

ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಹೊಡೆತಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದವು. ಆಮೇಲೆ ವಲ್ಮೀಕವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಕಳ್ಳನನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು।

Verse 76

जपमानं तु तं मन्त्रं पुलहेन निवेदितः । हास्यरूपेण यस्तस्य सिद्धिं च द्विजसत्तमाः

ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಪುಲಹನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ—ಹಾಸ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ—ಅದೇ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅವನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಆದರೂ ಅವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರಕಿತು।

Verse 77

यद्वा सत्यमिदं प्रोक्तमाचार्यैः शास्त्रदृष्टिभिः । स्तोकं सिद्धिकृते तस्य यस्मात्सिद्धिरुपस्थिता

ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಆಚಾರ್ಯರು ಹೇಳಿದುದು ನಿಜವೇ: ಅವನ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸಾಕಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಸಿದ್ಧಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ದೊರಕಿತು।

Verse 78

मन्त्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भावना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी

ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜನಲ್ಲಿ, ದೇವನಲ್ಲಿ, ದೈವಜ್ಞನಲ್ಲಿ, ಔಷಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುನಲ್ಲಿ—ಯಾರ ಭಾವನೆ ಹೇಗಿದೆಯೋ, ಸಿದ್ಧಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 79

अथ तं वीक्ष्य संसिद्धं कुमन्त्रेणापि तस्करम् । ते विप्रा विस्मयाविष्टाः कृपाविष्टा विशेषतः

ನಂತರ ಆ ಕಳ್ಳನು—ದೋಷಯುಕ್ತ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೂ—ಪೂರ್ಣಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕದಲಿದರು।

Verse 80

समाध्यर्हैस्ततो द्रव्यैस्तैलैस्तद्भेषजैरपि

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಸಮಾಧಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ—ಎಣ್ಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ—ಅವನಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 81

ममर्दुस्तस्य तद्गात्रं समाधिस्थं चिरं द्विजाः । ततः स चेतनां लब्धा आलोक्य च मुहुर्मुहुः । प्रोवाच विस्मयाविष्टस्तान्मुनीन्प्रकृतानिति

ದ್ವಿಜರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಮರ್ಧನ ಮಾಡಿದರು। ನಂತರ ಅವನು ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮರುಮರು ನೋಡುತ್ತ, ಆಶ್ಚರ್ಯಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ, ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಂಡ ಆ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 82

लोहजंघ उवाच । किमर्थं न गता यूयं मया मुक्ता द्विजोत्तमाः । नाहं किंचिद्ग्रहीष्यामि युष्मदीयं कथंचन । कुटुंबार्थं यतस्तस्माद्व्रजध्वं स्वेच्छयाऽधुना

ಲೋಹಜಂಘನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನನ್ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರೂ ನೀವು ಏಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ? ನಿಮ್ಮದಾದ ಯಾವುದನ್ನೂ ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಾರ್ಥವೇ ಆದ್ದರಿಂದ, ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹೋಗಿರಿ।

Verse 83

मुनय ऊचुः । चिरकालाद्वयं प्राप्ताः पुनर्भ्रांत्वाऽत्र कानने । समाधिस्थेन न ज्ञातः कालोऽतीतस्त्वया बहु

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಬಹಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಈ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಅಲೆದು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ನೀನು ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆದಿದೆ—ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 84

तौ मातापितरौ वृद्धौ त्वया मुक्तौ क्षयं गतौ । त्वं च संसिद्धिमापन्नः परामस्मत्प्रसादतः

ಆ ಇಬ್ಬರು—ನಿನ್ನ ವೃದ್ಧ ಮಾತಾಪಿತರು—ನಿನ್ನಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಂತ್ಯಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನೀನು ನಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

Verse 85

वल्मीकांतः स्थितो यस्मात्संसिद्धिं परमां गतः । वल्मीकिर्नाम विख्यातस्तस्माल्लोके भविष्यसि

ನೀನು ವಲ್ಮೀಕದ (ಚಿಟ್ಟೆಗುಡ್ಡೆಯ) ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದದ್ದರಿಂದ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವೆ.

Verse 86

अत्रस्थेन यतो मुष्टास्त्वया लोकाः पुरा द्विज । मुखाराख्यं ततस्तीर्थमेतत्ख्यातिं गमिष्यति

ಓ ದ್ವಿಜಾ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಹಿಂದೆ ಜನರನ್ನು ದೋಚಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ತೀರ್ಥವು ‘ಮುಖಾರಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು.

Verse 87

येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रावण्यां श्रद्धया द्विजाः । क्षालयिष्यंति ते पापं चौर्य कर्मसमुद्भवम्

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜರು, ಕಳ್ಳತನಕರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುವರು.

Verse 88

सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तमामंत्र्य मुनिं ततः । प्रणतास्तेन संजग्मुर्वांछिताशां ततः परम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜರು ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ವಿದಾಯ ಕೇಳಿ, ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು; ಅವರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ನೆರವೇರಿದವು.

Verse 89

तपःस्थः सोऽपि तत्रैव वाल्मीकिरिति यः स्मृतः

ಅವನು ಸಹ ಅಲ್ಲೀಯೇ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಉಳಿದನು—‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವವನು.

Verse 90

मुनीनां प्रवरः श्रेष्ठः संजातश्च ततः परम् । अद्यापि तिष्ठते मूर्तः स तत्रस्थो मुनीश्वरः

ಅನಂತರ ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾದ ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಇಂದಿಗೂ ಆ ಮುನೀಶ್ವರನು ಮೂರ್ತಿಮಂತನಾಗಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 91

यस्तं प्रपूजयेद्भक्त्या स कविर्जायते भुवम् । अष्टम्यां च विशेषेण सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು, ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರೆ ಫಲ ನಿಶ್ಚಿತ.

Verse 124

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मुखारतीर्थोत्पत्तिवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿನ ‘ಮುಖಾರತೀರ್ಥೋತ್ಪತ್ತಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 124ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.