Adhyaya 104

Verse 1

ऋषय ऊचुः । राक्षसैस्तत्र लिंगानि यानि भक्त्या समन्वितैः । स्थापितानि च माहात्म्यं तेषां सूत प्रकीर्तय

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತನೇ! ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ರಾಕ್ಷಸರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಲಿಂಗಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸು।

Verse 2

सूत उवाच । तेषां पूजाकृते रौद्रा राक्षसा बलवत्तराः । लंकापुर्याः समायांति सदैव शतशः पुरा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವುಗಳ ಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಂಕಾಪುರಿಯಿಂದ ಕ್ರೂರರೂ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠರೂ ಆದ ರಾಕ್ಷಸರು ಸದಾ ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 3

आगच्छन्तो व्रजन्तस्ते मार्गे क्षेत्रे च तत्र च । भक्षयन्ति जनौघांश्च बालवृद्धाञ्जनानपि

ಅವರು ಬರುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾ, ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ, ಜನಸಮೂಹಗಳನ್ನು—ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರು ಸಹಿತ—ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 4

ततस्ते मानवाः सर्वे प्रद्रवंतः समंततः । इतश्चेतश्च धावन्ति प्राणरक्षणतत्पराः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿ ಹೋದರು; ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲೇ ತತ್ಪರರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸಿದರು.

Verse 5

तथान्ये बहवो गत्वा ह्ययोध्याख्यां महापुरीम् । रामपुत्रं नृपश्रेष्ठं कुशं प्रोचुः सुदुःखिताः

ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಅಯೋಧ್ಯಾ ಎಂಬ ಮಹಾಪುರಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅತಿದುಗುಡದಿಂದ ರಾಮಪುತ್ರನಾದ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಶನಿಗೆ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 6

तव पित्रा समं प्राप्ताः पूर्वं ये राक्षसा नृप । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे विभीषणपुरःसराः

ಓ ನೃಪಾ! ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರು, ವಿಭೀಷಣನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಜ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ.

Verse 7

संस्थापितानि लिंगानि चतुर्वक्त्राणि तत्र वै । राक्षसेंद्रैः स्वमन्त्रैस्तैस्तस्य क्षेत्रस्य पश्चिमे

ಅಲ್ಲಿ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಚತುರ್ಮುಖ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Verse 8

तेनैव चानुषंगेण समागच्छंति नित्यशः । तस्मिन्क्षेत्रे प्रकुर्वंति तथा लोकस्य भक्षणम्

ಅದೇ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಅವರು ನಿತ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

यदि वा तानि लिंगानि कश्चित्संपूजयेन्नरः । सद्यो विनाशमायाति सोऽप्यनर्थो महानभूत्

ಯಾರಾದರೂ ಆ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಇದೂ ಸಹ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅನರ್ಥವಾಗಿದೆ.

Verse 10

तस्माद्यदि न रक्षा नः करिष्यसि महीपते । तच्छनैर्यास्यते लोकः सर्वोऽयं संक्षयं ध्रुवम्

ಓ ರಾಜನೇ! ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಾಶಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

तच्च क्षेत्रं विशेषेण यत्रागच्छंति ते सदा । राक्षसाः क्रूरकर्माणो महामांसस्य लोलुपाः

ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಆಸೆಯುಳ್ಳ ರಾಕ್ಷಸರು ಯಾವಾಗಲೂ ಬರುತ್ತಾರೆ.

Verse 12

तच्छ्रुत्वा स नृपस्तूर्णं स्वामात्यानां न्यवेदयत् । राज्यभारं ततस्तत्र बलेन सहितो ययौ

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ರಾಜನು ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 13

अथ प्राप्तं कुशं दृष्ट्वा हतशेषा द्विजोत्तमाः । प्रोचुस्तं भर्त्सयित्वा तु वचनैः परुषाक्षरैः

ಅಂದು ಕುಶನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಂಹಾರದಿಂದ ಕೇವಲ ಉಳಿದಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಅವನನ್ನು ಕಠೋರ ವಚನಗಳಿಂದ ಗದರಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 14

किमेवं क्रियते राज्यं यथा त्वं क्षत्रियाधमः । करोषि यत्र विध्वंसं राक्षसै र्नीयते जनः

ಇದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ರಾಜ್ಯಪಾಲನೆ? ಓ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಧಮಾ, ನಿನ್ನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಿಧ್ವಂಸವಾಗುತ್ತಿದೆ; ರಾಕ್ಷಸರು ಜನರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ!

Verse 15

नूनं जातो न रामेण भवान्रावणसंभवः । येनोपेक्षसि सर्वान्नो राक्षसैः परिपीडितान्

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀ ರಾಮನಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು ಅಲ್ಲ; ನೀ ರಾವಣಸಂಭವ. ಏಕೆಂದರೆ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ನೀ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಿಸುತ್ತೀಯೆ.

Verse 16

सत्यमेतत्पुरा प्रोक्तं नीतिशास्त्रविचक्षणैः । यस्य वर्णस्य यो राजा स वर्णः सुखमेधते

ಇದು ಸತ್ಯ; ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದರು—ಯಾವ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಯಾವ ರಾಜನಿರುತ್ತಾನೋ, ಆ ವರ್ಣವೇ ಸುಖದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 17

तस्मात्त्वं राक्षसोद्भूतो राक्षसैर्द्विजसत्तमान् । उपेक्षसे ततः सर्वान्भक्ष्यमाणांस्तथापरान्

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀ ರಾಕ್ಷಸೋತ್ಪನ್ನನಾಗಿರಬೇಕು; ರಾಕ್ಷಸರು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಹಾಗೂ ಇತರ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೀ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಿಸುತ್ತೀಯೆ.

Verse 18

आर्तानां यत्र लोकानां दोषैः पार्थिवसंभवैः । पतंत्यश्रूणि भूपृष्ठे तत्र राजा स दोषभाक्

ರಾಜನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ದೋಷಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಆರ್ತಜನರ ಕಣ್ಣೀರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನೇ ಆ ಪಾಪದ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

कुश उवाच । प्रसादः क्रियतां विप्रा न मया ज्ञातमीदृशम् । राक्षसेभ्यः समुत्पन्नो ब्राह्मणानां पराभवः

ಕುಶನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ; ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅಪಮಾನವು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ।

Verse 20

अद्यप्रभृति यः कश्चिद्विनाशं नीयते क्वचित् । ब्राह्मणो वाऽथवाऽन्योऽपि तद्भवेन्मम पातकम्

ಇಂದಿನಿಂದ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಯಾರಾದರೂ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇತರನಾಗಲಿ—ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ನಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಆ ಪಾಪವು ನನ್ನದೇ ಆಗಲಿ।

Verse 21

एवमुक्त्वा ततस्तूर्णं प्रेषयामास राघवः । विभीषणाय संक्रुद्धो दूतं भयविवर्जितम्

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ರಾಘವನು ಕೋಪದಿಂದ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ದೂತನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಭೀಷಣನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 22

गच्छ दूत द्रुतं गत्वा त्वया वाच्यो विभीषणः । रामोचितस्त्वया स्नेहो मया सह कृतो महान्

“ದೂತನೇ, ಹೋಗು—ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಹೇಳು: ‘ನನ್ನೊಡನೆ ನೀನು ರಾಮೋಚಿತವಾದ ಮಹಾನ್ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೀ.’”

Verse 23

यद्राक्षसगणैः सार्धं मम भूमिं समंततः । त्वं क्लेशयसि दुर्बुद्धे मां विश्वास्य सुभाषितैः

ಹೇ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ! ರಾಕ್ಷಸಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ನನ್ನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕ್ಲೇಶಪಡಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ನನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿರುವೆ।

Verse 24

मम पित्रा कृतेयं ते प्रतिष्ठा राक्षसाधम । तेन नो हन्मि ते भ्राता यथा तातेन शातितः

ಹೇ ರಾಕ್ಷಸಾಧಮ! ನಿನ್ನ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆ, ನನ್ನ ತಂದೆ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಶಾತಿಸಿದಂತೆ।

Verse 25

विषवृक्षोऽपि यो वृद्धिं स्वयमेव प्रणीयते । कथं संछिद्यते सोऽत्र स्वयमेव मनीषिभिः

ತಾನೇ ತಾನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ವಿಷವೃಕ್ಷವು ಸ್ವಯಂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಡಿದುಹಾಕಬಲ್ಲರು?

Verse 26

तस्मादद्य दिनादूर्ध्वं यदि कश्चिन्निशाचरः । समुद्रस्योत्तरं पारं कथंचिदागमिष्यति

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನ ದಿನದಿಂದ ಮುಂದೆ, ಯಾವನಾದರೂ ನಿಶಾಚರನು ಹೇಗಾದರೂ ಸಮುದ್ರದ ಆಚೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ…

Verse 27

तदहं सत्वरं प्राप्य लंकां तव पुरीमिमाम् । ससैन्यो ध्वंसयिष्यामि तथा सर्वान्निशाचरान्

ಆಗ ನಾನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಲಂಕಾ—ನಿನ್ನ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ—ಬಂದು, ನನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ನಿಶಾಚರರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವೆ।

Verse 28

त्वां च बद्ध्वा दृढैः पाशैर्निगडैश्च सुसंयतम् । कारासंस्थं करिष्यामि सद्य एव न संशयः

ನಿನ್ನನ್ನೂ ಬಲವಾದ ಪಾಶಗಳೂ ಬೇಡಿಗಳೂಗಳಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿ, ಇಂದೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಹಾಕುವೆನು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 29

एवमुक्तस्ततो दूतो गत्वा सेतुं द्रुतं ततः । दृष्ट्वा रामेश्वरं देवं यावदग्रे व्यव स्थितः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದೂತನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸೇತುವಿಗೆ ಹೋಗಿ, ದೇವ ರಾಮೇಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು।

Verse 30

तावत्पृष्टो जनैः कैश्चित्कस्त्वं वत्स इहागतः । केन कार्येण नो ब्रूहि नात्र गच्छंति मानवाः

ಆಗ ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದರು—“ವತ್ಸ, ನೀನು ಯಾರು? ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಬಂದೆ? ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದೆಂದು ಹೇಳು; ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಮಾನವರು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ।”

Verse 31

दूत उवाच । अहं कुशेन भूपेन विभीषणगृहं प्रति । प्रेषितः कार्यमुद्दिश्य तत्र यास्याम्यहं कथम्

ದೂತನು ಹೇಳಿದನು—“ರಾಜ ಕುಶನು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ವಿಭೀಷಣನ ಗೃಹದ ಕಡೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೋಗಲಿ?”

Verse 32

जना ऊचुः । नातः परं नरः कश्चिद्गन्तुं शक्तः कथंचन । भग्नः सेतुर्यतो मध्ये रामेणाक्लिष्टकर्मणा

ಜನರು ಹೇಳಿದರು—“ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಯಾವ ನರನೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಹೋಗಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೇತುವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುರಿದಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 33

तस्मादत्रैव ते कार्यं सिद्धिं दूत प्रयास्यति । विभीषणकृतं सर्वं दर्शनात्तस्य रक्षसः

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲೈ ದೂತನೇ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದು. ಆ ರಾಕ್ಷಸನ (ವಿಭೀಷಣನ) ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ವಿಭೀಷಣನು ಮಾಡಿದುದೆಲ್ಲವೂ ನೆರವೇರುವುದು.

Verse 34

सर्वदा राक्षसेन्द्रोऽसौ शुभं रामेश्वरत्रयम् । त्रिकालं पूजयत्येव नियमं समुपाश्रितः

ಆ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ಯಾವಾಗಲೂ ಶುಭಕರವಾದ ರಾಮೇಶ್ವರ ತ್ರಯರನ್ನು ನಿಯಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ತ್ರಿಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

लंकाद्वारे स्थितो यो वै सेतुखण्डे महेश्वरः । प्रभाते कुरुते तस्य स्वयं पूजां विभीषणः

ಲಂಕೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸೇತುಖಂಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ, ವಿಭೀಷಣನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಭಾತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

जलमध्यगतं यच्च सेतुखंडं द्वितीयकम् । तत्र रामेश्वरो यश्च मध्याह्ने तं प्रपूजयेत्

ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಸೇತುಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮೇಶ್ವರನನ್ನು, ಅವನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

एनं देव निशीथे च सर्वदागत्य भक्तितः । संपूजयेन्न सन्देहः सत्यमेतत्प्रकीर्तितम्

ಮತ್ತು ನಡುರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಬಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 38

तस्मात्तिष्ठ त्वमव्यग्रः स्थानेऽत्रैव समाहितः । यावदागमनं तस्य राक्षसस्य महात्मनः

ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ಅವ್ಯಗ್ರನಾಗಿ, ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರು; ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಕ್ಷಸನ ಆಗಮನವಾಗುವವರೆಗೆ।

Verse 39

तेनैव सहितः पश्चात्स्वेच्छया तस्य मन्दिरम् । प्रयास्यसि गृहं वापि स्वकीयं तद्विसर्जितः

ನಂತರ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅವನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆ; ಅಥವಾ ಅವನು ಬಿಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೂ ಹೋಗುವೆ।

Verse 40

अथ तेषां तदाकर्ण्य स दूतो हर्षसंयुतः । बाढमित्येव चोक्त्वाथ तत्र चैव व्यवस्थितः

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದೂತನು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ‘ಬಾಢಮ್’—‘ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತನು।

Verse 41

अथ प्राप्ते निशार्धे स राक्षसैः परिवारितः । विभीषणः समायातस्तस्मिन्नायतने शुभे

ನಂತರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಪರಿವಾರಿತನಾದ ವಿಭೀಷಣನು ಆ ಶುಭ ಆಯತನಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 42

विमानवरमारूढः स्तूयमानः समन्ततः । राक्षसैर्बंदिरूपैस्तैर्गीयमानस्तथा परैः

ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಭಟ್ಟರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದಲೂ ಇತರರಿಂದಲೂ ಅವನ ಕೀರ್ತಿಗಾನ ನಡೆಯಿತು।

Verse 43

उत्तीर्य च विमानाग्र्यात्कृत्वाऽथ त्रिः प्रदक्षिणाम् । रामेश्वरं प्रणम्योच्चैः स्तोत्रमेतच्चकार सः

ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನಾಗ್ರದಿಂದ ಇಳಿದು ಅವನು ನಂತರ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದನು. ರಾಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಿದನು.

Verse 44

नमस्ते देवदेवेश भक्तानामभयप्रद । सर्वतः पाणिपादं ते सर्वतोक्षिशिरोमुखम्

ದೇವದೇವೇಶ್ವರನೇ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವವನು ನೀನು. ನಿನ್ನ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇವೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮುಖಗಳಿವೆ.

Verse 45

त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वं चंद्रस्त्वं प्रभाकरः । त्वं विष्णुस्त्वं चतुर्वक्त्रः शक्रस्त्वं परमेश्वरः

ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ವಷಟ್ಕಾರ; ನೀನೇ ಚಂದ್ರ, ನೀನೇ ಪ್ರಭಾಕರ (ಸೂರ್ಯ). ನೀನೇ ವಿಷ್ಣು, ನೀನೇ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮ; ನೀನೇ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)—ನೀನೇ ಪರಮೇಶ್ವರ.

Verse 47

यथा काष्ठगतो वह्निः संस्थितोऽपि न लक्ष्यते । मूढैः सर्वत्रसंस्थोपि तथा त्वं नैव लक्ष्यसे

ಮರದೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಅಗ್ನಿ ಇದ್ದರೂ ಕಾಣದಂತೆ, ನೀನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರೂ ಮೂಢರಿಗೆ ನೀನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 48

यथा दधिगतं सर्पिर्निगूढत्वेन संस्थितम् । चराचरेषु भूतेषु तथा त्वं देव संस्थितः

ಮೊಸರಿನೊಳಗೆ ತುಪ್ಪ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ, ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನು ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ನಿಹಿತನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 49

यथा जलं धरापृष्ठात्खनन्नाप्नोति मानवः । तथा त्वां पूजयन्नित्यं मोक्षमाप्नोत्यसंशयम्

ಮಾನವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೋಡಿ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ, ನಿತ್ಯ ನಿನ್ನ ಪೂಜಿಸುವವನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 50

तावच्च दुर्लभः स्वर्गस्तावच्छूराश्च शत्रवः । यावदेव न सन्तोषं त्वं करोषि शरीरिणाम्

ನೀನು ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡದಿರುವವರೆಗೆ ಸ್ವರ್ಗವು ದುರ್ಲಭ; ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಧೀರ ಶತ್ರುಗಳೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 51

तावल्लक्ष्मीश्चला नॄणां तावद्रोगाः पृथग्विधाः । न यावद्देवदेव त्वं सन्तोषं संप्रयास्यसि

ಹೇ ದೇವದೇವ! ನೀನು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುವವರೆಗೆ ಮನುಷ್ಯರ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂಚಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ನಾನಾವಿಧ ರೋಗಗಳೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.

Verse 52

तावत्पुत्रोद्भवं दुःखं तथा प्रियसमु द्भवम् । यावत्त्वं देव नायासि सन्तोषं देहिनामिह

ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವವರೆಗೆ, ಪುತ್ರರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖವೂ ಪ್ರಿಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖವೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 53

एवं स्तुत्वा ततो लिंगं स्नापयित्वा यथाविधि । गन्धानुलेपनैदिव्यैर्मर्दयामास वै ततः

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳೂ ಲೇಪನಗಳೂ ಬಳಸಿ ಅದನ್ನು ಮರ್ಧನ-ಅನುಲೇಪನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 54

पारिजातकपुष्पैश्च तथा सन्तानसम्भवैः । कल्पपादपसंभूतैस्तथा मन्दारजैरपि

ಅವನು ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ, ಸಂತಾನ ವೃಕ್ಷಸಂಭವ ಕुसುಮಗಳಿಂದಲೂ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷೋದ್ಭವ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಂದಾರ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ (ದೇವರನ್ನು) ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 55

पूजां चक्रे सुविस्तीर्णा श्रद्धया परया युतः । दिव्यैराभरणैर्भूष्य दिव्यवस्त्रैस्ततः परम्

ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಹಾಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; (ದೇವರನ್ನು) ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿಸಿ, ನಂತರ ದಿವ್ಯವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು।

Verse 56

स च गीतं स्वयं चक्रे तालमादाय पाणिना । मूर्छातालकृतं रम्यं सप्तस्वरविराजितम्

ಅವನು ಸ್ವತಃ ಗೀತವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಹಾಡಿದನು, ಕೈಯಿಂದ ತಾಳ ಹಿಡಿದು; ಅದು ಮೂರ್ಚಾ-ತಾಳಗಳಿಂದ ರಮ್ಯವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿ, ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳ ವೈಭವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 57

तानयुक्त्या समोपेतं ग्रामै रागैः स्वलंकृतम् । एवं कृत्वा स शुश्रूषा तस्य देवस्य भक्तितः

ಆ ಗೀತವು ಯೋಗ್ಯ ತಾನಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಗಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಹೀಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಅವನು ಆ ದೇವರಿಗೆ ಶುಶ್ರೂಷಾ-ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 58

यावत्संप्रस्थितो भूयो लंकां प्रति विभीषणः । तावद्दूतोऽग्रतः स्थित्वा कुशवाक्यमुवाच ह

ವಿಭೀಷಣನು ಮತ್ತೆ ಲಂಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಾಗ, ಒಂದು ದೂತನು ಅವನ ಮುಂದೇ ನಿಂತು ಕುಶನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 59

विशेषतस्तु तेनोक्तं यत्तस्य पुरतः पुरा । अतिकोपाभिभूतेन प्ररक्तनयनेन च

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವನು, ಹಿಂದೆ ಅವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾತನ್ನೇ ತಿಳಿಸಿದನು—ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದವನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು।

Verse 60

तच्छ्रुत्वाथ प्रणम्योच्चैर्दूतं प्राह विभीषणः । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಭೀಷಣನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದೂತನಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು; ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು ನಿಂತನು।

Verse 61

यद्येवं विहितं राज्ये रामपुत्रस्य राक्षसैः । तन्नूनं तन्मया सर्वं विहितं दूतसत्तम

ರಾಮಪುತ್ರನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನಿಂದಲೇ ನಡೆದದ್ದು, ಓ ದೂತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ।

Verse 62

तस्मान्महाप्रसादो मे कृतस्तेन महात्मना । कुशेन प्रेषितो यस्त्वं मम मूर्खस्य संनिधौ

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಕುಶನು ನನಗೆ ಮಹಾಪ್ರಸಾದ ಮಾಡಿದನು—ಅವನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೀನು, ಈ ಮೂರ್ಖನಾದ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿರುವೆ।

Verse 63

एवमुक्त्वा स तान्सर्वाञ्छोधयामास राक्षसान् । ये गत्वा भूतले मर्त्यान्ध्वंसयंति सदैव हि

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭೂತಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸದಾ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುವ ಆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಅವನು ತಿದ್ದಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 64

ततस्तत्रैव चानीय तस्य दूतस्य संनिधौ । प्रत्येकं तानुवाचेदं कोपादश्रूणि चोत्सृजन्

ಆಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆ ದೂತನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆತಂದು, ಕೋಪದಿಂದ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 65

यैः कृतो जनविध्वंसो राक्षसैः सुदुरात्मभिः । राज्ये कुशस्य संप्राप्तैः प्रभोर्मम महात्मनः

“ಕುಶನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದ ಆ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರು ನನ್ನ ಮಹಾತ್ಮ ಪ್ರಭುವಿನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನವಿನಾಶವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರು.”

Verse 66

ते सर्वे व्यंतरा रौद्राः प्रभवंतु सुदुःखिताः । लंकाद्वारगता नित्यं क्षुत्पिपासानिपीडिताः

“ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರೂರ ವ್ಯಂತರರಾಗಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತರಾಗಲಿ; ಲಂಕೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ನಿಂತು, ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಸದಾ ಪೀಡಿತರಾಗಿರಲಿ.”

Verse 67

सर्वभोगपरित्यक्ताः शीतातपसहि ष्णवः । श्लेष्ममूत्रकृताहारा निन्द्याः सर्वजनस्य च

“ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರಾಗಿ, ಚಳಿ-ಬಿಸಿಲನ್ನು ಸಹಿಸುವವರಾಗಿ, ಕಫ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರವನ್ನೇ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವವರಾಗಿ—ಎಲ್ಲ ಜನರಿಂದಲೂ ನಿಂದಿತರಾಗಲಿ.”

Verse 68

एवं दत्त्वाथ तेषां स शापं राक्षससत्तमः । ततः प्राह च तं दूतं पुनरेव कृतां जलिः

“ಈ ರೀತಿ ಅವರಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ, ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಆ ದೂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.”

Verse 69

अद्यप्रभृति नो कश्चिद्राक्षसः संप्रयास्यति । तस्माद्वाच्यो रघुश्रेष्ठो मद्वाक्यात्स कुशस्त्वया । क्षम्यतामपराधो मे यदज्ञाना दयंकृतः

ಇಂದಿನಿಂದ ಮುಂದೆ ಯಾವ ರಾಕ್ಷಸನೂ ಮತ್ತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಶನಿಗೆ ನೀನು ಹೇಳು— ‘ನನ್ನ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು; ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾನು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದೆ।’

Verse 70

राक्षसैर्दुष्टजातीयैर्महामांसस्यलोलुपैः । कृतश्च निग्रहस्तेषां प्रत्यक्षं तव दूत यः

ದುಷ್ಟಸ್ವಭಾವದ, ಅಪಾರ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಲೋಲರಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹೇ ದೂತ, ಆ ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿನಗೆ ಪ್ರತ്യക്ഷವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 71

यदन्यदपि कृत्यं स्याद्दैवं वा मानुषं च वा । मम भृत्यस्य तत्सर्वं कथनीयमशंकितम्

ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಕಾರ್ಯವಿದ್ದರೆ—ದೈವವಾಗಲಿ ಮಾನವವಾಗಲಿ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನ್ನ ಸೇವಕನಿಗೆ ನೀನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ತಿಳಿಸು।

Verse 72

दूत उवाच । यानि तत्र च लिंगानि राक्षसैर्निर्मितानि च । तानि गत्वा स्वयं शीघ्रं त्वमुत्पाटय राक्षस

ದೂತನು ಹೇಳಿದನು— ‘ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಲಿಂಗಗಳು ಯಾವುವೋ, ನೀನೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕು, ಹೇ ರಾಕ್ಷಸ।’

Verse 73

एतदेव परं कृत्यं सर्वलोकसुखावहम् । स्थापितानि च यान्येव मंत्रै राक्षससंभवैः

ಇದೇ ಪರಮ ಕರ್ತವ್ಯ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ತರುವದು—ರಾಕ್ಷಸಸಂಭವ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆ ಲಿಂಗಗಳ (ನಿವಾರಣೆ).

Verse 74

संपूजितानि रक्षोभिश्चतुर्वक्त्राणि राक्षस । अजानन्मानवः कश्चिद्यदि पूजां समाचरेत्

ಹೇ ರಾಕ್ಷಸಾ, ಆ ಚತುರ್ಮುಖ (ಲಿಂಗರೂಪಗಳು) ರಾಕ್ಷಸಗಣದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಯಾರಾದರೂ ಮಾನವನು ಅರಿಯದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ…

Verse 75

तत्क्षणान्नाशमायाति एतद्दृष्टं मया स्वयम् । एतस्मात्कारणाद्वच्मि त्वामहं राक्षसाधिप । तैः स्थितैर्भूतले लिंगैः स्थिताः सर्वे निशाचराः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಇದನ್ನು ನಾನು ಸ್ವತಃ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪ, ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆ ಲಿಂಗಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲ ನಿಶಾಚರರೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 76

विभीषण उवाच । मया पूर्वं प्रतिज्ञातं रामस्य पुरतः किल । रामेश्वरमतिक्रम्य न गतव्यं धरातले

ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಹಿಂದೆ ರಾಮನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ: ‘ರಾಮೇಶ್ವರವನ್ನು ಮೀರಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬಾರದು’ ಎಂದು।

Verse 77

अन्यच्च कारणं दूत प्रोक्तमत्र मनीषिभिः । दुःस्थितं सुस्थितं वापि शिवलिंगं न चालयेत्

ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣ, ಹೇ ದೂತ, ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ—ಶಿವಲಿಂಗವು ದುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿ, ಅದನ್ನು ಚಲಿಸಬಾರದು।

Verse 78

तत्कथं तत्र गत्वाऽथ लिंगभेदं करोम्यहम् । स्वयं माहेश्वरो भूत्वा प्रतिज्ञाय च वै स्वयम्

ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಲಿಂಗಭೇದವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ? ನಾನು ಸ್ವತಃ ಮಾಹೇಶ್ವರಭಕ್ತನಾಗಿ, ಸ್ವತಃ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ।

Verse 79

तस्मात्प्रसादनीयस्ते मद्वाक्यात्स नराधिपः । यद्युक्तं मया प्रोक्तं तत्त्वं कुरु विनिग्रहम्

ಆದುದರಿಂದ ನನ್ನ ವಚನಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆ ನರಾಧಿಪನನ್ನು ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸು. ನಾನು ಹೇಳಿದುದು ಯುಕ್ತವಾದ ಸತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅದರ ತತ್ತ್ವಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆದು ಸಂಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು.

Verse 80

एवमुक्त्वाथ तं दूतं रत्नैः सागरसंभवैः । प्रभूतैर्भूषयित्वाऽथ विससर्ज नृपं प्रति

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಸಮುದ್ರಸಂಭವವಾದ ಅಪಾರ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಆ ದೂತನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನನ್ನು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 81

अथ ते राक्षसास्तेन शप्ताः प्रोचुः सुदुःखिताः । कुरु शापस्य मोक्षं नः सर्वेषां राक्षसेश्वर

ಆಮೇಲೆ ಅವನಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಕ್ಷಸರು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತರಾಗಿ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಾ! ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಶಾಪದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡು.”

Verse 82

विभीषण उवाच । नाहं करोमि भूयोऽपि युष्माकं राक्षसाधमाः अनुग्रहं प्रशप्तानां वंचकानां विशेषतः

ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ರಾಕ್ಷಸಾಧಮರೇ! ನಾನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರ ಮೇಲೆ, ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಂಚಕರ ಮೇಲೆ.”

Verse 83

तस्मात्सोऽपि रघुश्रेष्ठः प्रसादं वः करिष्यति । मम वाक्याद संदिग्धं कालः कश्चित्प्रतीक्ष्यताम्

ಆದುದರಿಂದ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನೂ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಮಾಡುವನು. ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ಇದು ಸಂದೇಹರಹಿತ—ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಾಯಿರಿ.

Verse 84

एवमुक्त्वाऽथ रक्षेन्द्रः प्रेषयामास सत्वरम् । दूतं कुशमहीपस्य मानुषं देवपूजकम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಅಧಿಪತಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಜ ಕುಶನ ಬಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು—ಅವನು ಮಾನವನು, ದೇವಪೂಜಕನು.

Verse 85

गत्वा ब्रूहि कुशं भूपं सत्वरं वचनान्मम । एतेषां मत्प्रशप्तानां राक्षसानां दुरात्मनाम् । अनुग्रहं कुरु विभो दीनानां भोजनाय वै

“ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ ರಾಜ ಕುಶನಿಗೆ ಹೇಳು. ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಈ ದುರುಾತ್ಮ ರಾಕ್ಷಸರು ದೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಹೇ ವಿಭೋ, ಆಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಬೇಡುವ ಇವರ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡು.”

Verse 86

एवमुक्तस्ततस्तेन इतो दूतेन संयुतः । कुशस्तेन विनिर्यातः सत्वरं द्विजसत्तमाः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ, ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ, ರಾಜ ಕುಶನು ಆ ದೂತನೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಟನು.

Verse 87

ततो गत्वा द्रुतं दूतः कुशं प्रोवाच सादरम् । प्रणिपत्य यथा न्यायं विनयावनतः स्थितः

ನಂತರ ದೂತನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಕುಶನಿಗೆ ಆದರದಿಂದ ಹೇಳಿದನು; ಯಥಾವಿಧಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು ನಿಂತನು.

Verse 88

विभीषणो मया दृष्टो देवे रामेश्वरे विभो । पूजार्थं तत्र चायातो राक्षसैर्बहुभिर्वृतः

“ಹೇ ವಿಭೋ, ದೇವಸ್ವರೂಪ ರಾಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಕಂಡೆ. ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದು, ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.”

Verse 89

प्रोक्तो मया भवद्वाक्यमशेषं रघुनन्दन । श्रुतं तेनापि तत्सर्वं विनयावनतेन च

ಓ ರಘುವಂಶ-ನಂದನ! ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆನು; ಅವನೂ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿದನು.

Verse 90

अजानतः प्रभो तस्य राक्षसैः सुदुरात्मभिः । प्रजैवं पीडिता भूमौ महामांसस्य लोलुपैः

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದೆ, ಮಹಾಮಾಂಸಲೋಭಿಗಳಾದ ಅತಿದುರಾತ್ಮ ರಾಕ್ಷಸರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದರು.

Verse 91

तच्छ्रुत्वा मन्मुखात्तेन सर्वेषां निग्रहः कृतः । यैः कृतं कदनं भूमौ तव पार्थिव सत्तम । कृतास्ते व्यन्तरा सर्वे पापाहारविहारिणः

ನನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಪಾಹಾರವಿಹಾರಿಗಳಾದ ವ್ಯಂತರರಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 92

भविष्यथ तथा यूयं क्षुत्पिपासानिपीडिताः । तैः सर्वैः प्रार्थितः सोऽपि भूयोभूयः प्रणम्य तम्

‘ನೀವು ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವಿರಿ—ಹಸಿವು ದಾಹಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುವಿರಿ.’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು; ಅವನೂ ಅವನಿಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

Verse 93

शप्ताः सर्वे वयं तावत्प्रसादं कुरु तद्विभो । ते तेनाथ ततः प्रोक्ता नाहं वो राक्षसाधमाः

‘ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ವಿಭೋ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಕೃಪೆ ಮಾಡು.’ ಆಗ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—‘ಓ ಅಧಮ ರಾಕ್ಷಸರೇ! ಈ ಕೃಪೆಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ನೀಡುವವನು ನಾನು ಅಲ್ಲ.’

Verse 94

अनुग्रहं करिष्यामि न दास्यामि च भोजनम् । कुशादेशान्मया सर्वे यूयं पापसमन्विताः

ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜ ಕುಶನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಪಸಮನ್ವಿತರಾಗಿ (ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ) ಇದ್ದೀರಿ.

Verse 95

निगृहीताः स युष्माकं प्रसादं प्रकरिष्यति । तदर्थं प्रेषितो दूतस्त्वत्सकाशं महीपते

ನಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದ (ಕೃಪೆ) ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುವನು. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಓ ಮಹೀಪತೇ, ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 96

रक्षसा तेन यद्युक्तमखिलं तत्त्वमाचर । किं वा ते बहुनोक्तेन नास्ति भक्तस्तथा विधः । भक्तिशक्तिसमोपेतो यथा ते स विभीषणः

ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಹೇಳಿದ್ದು ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಭಕ್ತಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾದ ನಿನ್ನ ವಿಭೀಷಣನಂತ ಭಕ್ತ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ.

Verse 97

अद्यप्रभृति नो भूमौ विचरिष्यंति राक्षसाः । तस्य वाक्यादसंदेहं त्वं राजन्सुख भाग्भव

ಇಂದಿನಿಂದ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಸಂಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ನೀನು ಸುಖಭಾಗಿಯಾಗು.

Verse 98

लिंगानां च कृते राजन्विज्ञप्तं तेन रक्षसा । न मया चात्र राजेंद्र आगन्तव्यं कथंचन । रामदेवस्य वाक्येन जंबुद्वीपे न मे गतिः

ಲಿಂಗಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ವಿನಂತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬರಬಾರದು; ರಾಮದೇವನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 99

अत्र स्थितस्य यत्कृत्यं दैवं वा मानुषं च वा । तवादेशं करिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्

ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯ ದೈವಿಕವಾಗಿರಲಿ ಮಾನವಿಕವಾಗಿರಲಿ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು।

Verse 100

तस्मात्तेन महाराज रामेश्वरप्रपूजकः । मनुष्यः प्रेषितो दूतो यस्तं पश्य महीपते

ಆದುದರಿಂದ, ಮಹಾರಾಜ, ಅವನಿಂದ ರಾಮೇಶ್ವರನ ಪರಮ ಪೂಜಕನಾದ ಒಬ್ಬ ಮಾನವ ದೂತನು ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಹೇ ಭೂಪತೇ, ಅವನನ್ನು ನೋಡು।

Verse 101

अथ तस्य समादेशाड्ढौकनीयैः पृथग्विधैः । सहितः स समायातो दूतो रक्षेंद्रनोदितः

ನಂತರ ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಣಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನಿಂದ ನಿಯೋಜಿತನಾದ ಆ ದೂತನು ಬಂದನು।

Verse 102

धात्रीफलप्रमाणानां तेन प्रस्थास्त्रयोदश । मौक्तिकानां समानीताः कृते तस्य महीपतेः

ಆ ರಾಜನಿಗಾಗಿ, ಧಾತ್ರಿಫಲದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಮುತ್ತುಗಳ ಹದಿಮೂರು ಪ್ರಸ್ಥಗಳನ್ನು ಅವನು ತಂದುಕೊಟ್ಟನು।

Verse 103

वैडूर्याणां मरकतानां मणीनां च द्विजोत्तमाः । जात्यानां षोडश द्रोणाः समानीताः सुनिर्मलाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ವೈಡೂರ್ಯ, ಮರಕತ ಮೊದಲಾದ ನಿಜವಾದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲ ಮಣಿಗಳ ಹದಿನಾರು ದ್ರೋಣಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲಾಯಿತು।

Verse 104

अग्निशौचानि वस्त्राणि तथा देवमयानि च । असंख्यातानि वै हेम जात्यं संख्याविवर्जितम्

ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ, ದೇವಮಯ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟವು; ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ಮಲ ಸ್ವರ್ಣವು ಅಪಾರವಾಗಿ—ಎಣಿಕೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ—ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 105

तत्सर्वं दर्शयित्वाथ कुशाय सुमहात्मने । कृत्वा प्रदक्षिणं पश्चात्प्रणाममकरोद्द्विजाः

ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಹಾತ್ಮ ಕುಶನಿಗೆ ತೋರಿಸಿ, ದ್ವಿಜನು ಮೊದಲು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 106

एष पार्थिवशार्दूल राक्षसेन्द्रो विभीषणः । प्रणामं कुरुते भक्त्या मन्मुखेनेदमब्रवीत्

“ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವಶಾರ್ದೂಲ! ಇವನು ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ವಿಭೀಷಣನು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.” ಎಂದು ನನ್ನ ಮುಖದ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿಸಿ, ಅವನು ಮುಂದಾಗಿ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 107

प्रसादात्ते पितुः क्षेमं मम राज्ये मही पते । एष तिष्ठाम्यहं नित्यं पूजयंस्ते पितुर्हरम्

“ಹೇ ಮಹೀಪತೇ! ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮವಿದೆ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವಿದ್ದು, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ನಿರಂತರ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 108

मम राजन्नविज्ञातैर्यदि तैः सुदुरात्मभिः । महीतले कृतं किंचिद्विरुद्धं क्षम्यतां मम

“ಹೇ ರಾಜನೇ! ನನ್ನ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಆ ದುರುಳರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಏನಾದರೂ ಅಸಂಗತವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ.”

Verse 109

एते ये राक्षसाः शप्तास्तवार्थाय मया प्रभो । एतेषां प्रेतरूपाणां त्वमाहारं प्रकीर्तय

ಹೇ ಪ್ರಭು! ನಿನ್ನ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಈ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಶಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇವರು ಈಗ ಪ್ರೇತಸಮಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಇವರಿಗೆ ಆಹಾರ (ಪಿಂಡಾದಿ ಅರ್ಪಣೆ) ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಪ್ರಕಟಿಸು.

Verse 110

कुश उवाच । ममादेशात्समागत्य तेऽत्र लिंगानि कृत्स्नशः । पूरयंतु प्रयत्नेन पांसुभिः सर्वतोदिशम्

ಕುಶನು ಹೇಳಿದನು—ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಅವರು ಇಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ತಂದ ಮರಳಿನಿಂದ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಲಿ.

Verse 111

ततस्तु भोजनं तेषां यद्भविष्यति भूतले । तद्वक्ष्यामि स्थिरो भूत्वा शृणु देवप्रपूजक

ನಂತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಆಹಾರ ದೊರೆಯುವುದೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ದೇವಪ್ರಪೂಜಕ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 112

तुलागते सदादित्ये तैरागत्य धरातले । विहर्तव्यं प्रयत्नेन यावद्वृश्चिकदर्शनम्

ಸೂರ್ಯನು ತುಲಾ ರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು, ವೃಶ್ಚಿಕದರ್ಶನವಾಗುವವರೆಗೆ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಸಂಚರಿಸಲಿ.

Verse 113

तत्र यैर्न कृतं श्राद्धं प्रेतपक्षे नराधमैः । कन्यास्थे वा रवौ यावन्न तुलांतगतिर्भवेत्

ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡದ ನರಾಧಮರು—ಸೂರ್ಯನು ಕನ್ಯಾ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೂ—ಸೂರ್ಯನು ತುಲಾಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 114

ज्वररूपैस्तदंगस्थैर्भक्ष्यमन्नं पृथग्विधम् । ममादेशादसंदिग्धं मासमेकं निशाचरैः

ಅವರ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಕೊಂಡು ಜ್ವರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಿಶಾಚರರು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಒಂದು ಮಾಸದವರೆಗೆ ನಾನಾವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ನವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವರು।

Verse 115

विधिहीनं च यैर्दत्तं भुक्तं च विधिवर्जितम् । श्राद्धं वा मानुषैः सेव्या ज्वररूपैश्च ते सदा

ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ದಾನ ಮಾಡುವವರು, ನಿಯಮವಿಲ್ಲದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವರು, ಅಥವಾ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನೂ ಅವಿಧಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸುವವರು—ಅಂಥ ಮಾನವರನ್ನು ಜ್ವರರೂಪದ ಕ್ಲೇಶಗಳು ಸದಾ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 116

एवं वाच्यास्त्वया सर्वे प्रेतास्ते मद्वचोऽखिलम् । तस्मादागत्य कुर्वंतु कार्तिके मासि मद्वचः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೀನು ಆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೇತರಿಗೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಚನವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಬಂದು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ।

Verse 117

तथा दूत त्वया वाच्यो मम वाक्याद्विभीषणः । प्रमादाद्यन्मया प्रोक्तं परुषं वचनं तव

ಹಾಗೆಯೇ ಓ ದೂತನೇ, ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ವಿಭೀಷಣನಿಗೂ ಹೇಳು—ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಕಠೋರ ವಚನವನ್ನು।

Verse 118

जानाम्यहं महाभाग न तेऽस्ति विकृतिः क्वचित् । परिक्लिष्टं जनं दृष्ट्वा मयैतद्व्याहृतं वचः

ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ದೋಷವಿಲ್ಲವೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಕಷ್ಟಪಡುವ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದೆ।

Verse 119

राक्षसेन्द्रे स्थिते भूमौ त्वयि जानाम्यहं सदा । तिष्ठते जनको मह्यं रामः शस्त्रभृतां वरः

ಹೇ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ! ನೀ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ನನಗೆ ತಂದೆಯಂತೆ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ಇರುವನೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿರುವೆನು।

Verse 120

एवमुक्त्वा ततो दूतं पूजया मास राघवः । वस्त्रैर्बहुविधै रत्नैर्नद्युत्थैश्च पृथग्विधैः

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ರಾಘವನು ಆ ದೂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ನದಿಗಳಿಂದ ದೊರಕಿದ ವಿಭಿನ್ನ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದನು।

Verse 121

विभीषणकृते पश्चात्प्रेषयामास राघवः । ढौकनीयान्यनेकानि यानि संति च तत्र वै

ನಂತರ ವಿಭೀಷಣನಿಗಾಗಿ ರಾಘವನು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದರಲ್ಲಿ ಏನೇನಿದ್ದವೋ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 122

सूत उवाच । एवं स सुखसंयुक्तान्कृत्वा सर्वान्द्विजोत्तमान् । एतत्सर्वं ददौ पश्चात्तेभ्यो मुक्तादिकं नृपः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ರಾಜನು ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಮುತ್ತು ಮೊದಲಾದ ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 123

ढौकनीयं तथाऽयातं तल्लंकायाः पृथग्विधम् । शासनानि तथान्यानि गजाश्वसहितानि च

ಲಂಕೆಯಿಂದಲೂ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧದ ಕಾಣಿಕೆಗಳು ಬಂದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ದಾನಪತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಅನುಗ್ರಹ ಆದೇಶಗಳೂ ಬಂದವು, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು।

Verse 124

पत्तनानि विचित्राणि ग्रामाणि नगराणि च । यच्चान्यद्वांछितं येन तद्दत्तं तेन तस्य वै

ಅವನು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು. ಯಾರಿಗೆ ಏನು ವಾಂಛಿತವಿತ್ತೋ, ಅದನ್ನೇ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನಿಗೇ ನೀಡಿದನು.

Verse 125

ततः कुशेश्वरं देवं विधाय च लवेश्वरम् । स्वां तनुं च महाभागौ भ्रातरौ तौ रघूत्तमौ

ನಂತರ ರಘುವಂಶದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ ಸಹೋದರರು—ರಘೂತ್ತಮರು—ಕುಶೇಶ್ವರ ದೇವನನ್ನೂ ಲವೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ದೇಹರೂಪ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು.

Verse 126

निवेद्य ब्राह्मणेन्द्राणां कृत्वा वृत्तिं यथोचिताम् । अयोध्यां नगरीं तूर्णं कृतकृत्यौ विनिर्गतौ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಂದ್ರರಿಗೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನಿವೇದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಜೀವನವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕೃತಕೃತ್ಯರಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

Verse 495

यथा तिलगतं तैलं गूढं तिष्ठति सर्वदा । तथा त्वं सर्व लोकेषु गूढस्तिष्ठसि शंकर

ಎಳ್ಳಿನೊಳಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ಸದಾ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ, ಹೇ ಶಂಕರಾ, ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗುಪ್ತನಾಗಿ ಇದ್ದರೂ ಸರ್ವತ್ರ ನೆಲೆಸಿರುವೆ.