Adhyaya 102

Verse 1

सूत उवाच । संप्रस्थितस्य रामस्य स्वकीयं सदनं प्रति । यदाश्चर्यमभून्मार्गे श्रूयतां द्विजसत्तमाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ತನ್ನ ಸ್ವಗೃಹಧಾಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟ ಶ್ರೀರಾಮನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ।

Verse 2

नभोमार्गेण गच्छत्तद्विमानं पुष्पकं द्विजाः । अकस्मादेव सञ्जातं निश्चलं चित्रकृन्नृणाम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಯಿತು; ಅದು ಜನರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು।

Verse 3

अथ तन्निश्चलं दृष्ट्वा पुष्पकं गगनांगणे । रामो वायुसुतस्येदं वचनं प्राह विस्मयात्

ಆಮೇಲೆ ಗಗನಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲವಾದ ಪುಷ್ಪಕವನ್ನು ನೋಡಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ವಾಯುಸುತನಾದ (ಹನುಮಂತನಿಗೆ) ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 4

त्वं गत्वा मारुते शीघ्रं भूमिं जानीहि कारणम् । किमेतत्पुष्पकं व्योम्नि निश्चलत्वमुपागतम्

ಹೇ ಮಾರುತೀ, ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದು ಬಾ—ಈ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿದೆ?

Verse 5

कदाचिद्धार्यते नास्य गतिः कुत्रापि केनचित् । ब्रह्मदृष्टिप्रसूतस्य पुष्पकस्य महात्मनः

ಬ್ರಹ್ಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಪುಷ್ಪಕದ ಗತಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾರೂ ತಡೆಯಲಾರರು।

Verse 6

बाढमित्येव स प्रोच्य हनूमान्धरणीतलम् । गत्वा शीघ्रं पुनः प्राह प्रणिपत्य रघूत्तमम्

“ಬಾಢಮ್” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹನುಮಾನ್ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಧರಣೀತಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮತ್ತೆ ಬಂದು ರಘೂತ್ತಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪುನಃ ಹೇಳಿದರು।

Verse 7

अत्रास्याधः शुभं क्षेत्रं हाटकेश्वर संज्ञितम् । यत्र साक्षाज्जगत्कर्ता स्वयं ब्रह्मा व्यवस्थितः

ಇದರ ಕೆಳಗೆ ‘ಹಾಟಕೇಶ್ವರ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶುಭ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜಗತ್ಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವಯಂ ಸాక్షಾತ್ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 8

आदित्या वसवो रुद्रा देववैद्यौ तथाश्विनौ । तत्र तिष्ठन्ति ते सर्वे तथान्ये सिद्धकिन्नराः

ಅಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವವೈದ್ಯರಾದ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು—ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿದ್ಧ-ಕಿನ್ನರರೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 9

एतस्मात्कारणान्नैतदतिक्रामति पुष्पकम् । तत्क्षेत्रं निश्चलीभूतं सत्यमेतन्मयोदितम्

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಪುಷ್ಪಕವು ಇದನ್ನು ಮೀರದು; ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅದು ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ—ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯ।

Verse 11

सर्वैस्तैर्वानरैः सार्धं राक्षसैश्च पृथग्विधैः । अवतीर्य ततो हृष्टस्तस्मिन्क्षेत्रे समन्ततः

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಆ ಎಲ್ಲ ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದು, ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು।

Verse 12

तीर्थमालोकयामास पुण्यान्यायतनानि च । ततो विलोकयामास पितामहविनिर्मिताम् । चामुण्डां तत्र च स्नात्वा कुण्डे कामप्रदायिनि

ಅವನು ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿನ ಪುಣ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೂ ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು। ನಂತರ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ನಿರ್ಮಿತವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಚಾಮುಂಡೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾಮಪ್ರದಾಯಿನಿ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ತೀರ್ಥಶುದ್ಧಿಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 13

ततो विलोकयामास पित्रा तस्य विनिर्मितम् । रामः स्वमिव देवेशं दृष्ट्वा देवं चतुर्भुजम्

ನಂತರ ರಾಮನು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಚತುರ್ಭುಜ ದೇವೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು। ಆ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದೇವನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 14

राजवाप्यां शुचिर्भूत्वा स्नात्वा तर्प्य निजान्पितॄन् । ततश्च चिन्तयामास क्षेत्रे त्र बहुपुण्यदे

ರಾಜವಾಪಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು। ನಂತರ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 15

लिंगं संस्थापयाम्येव यद्वत्तातेन केशवः । तथा मे दयितो भ्राता लक्ष्मणो दिवमाश्रितः

“ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಒಂದು ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವೆನು; ನನ್ನ ತಂದೆ ಕೇಶವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಂತೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಈಗ ದಿವ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 16

यस्तस्य नामनिर्दिष्टं लिंगं संस्थापयाम्यहम् । तं चापि मूर्तिमंतं च सीतया सहितं शुभम् । क्षेत्रे मेध्यतमे चात्र तथात्मानं दृषन्मयम्

ಅವನ ನಾಮದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಾನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಪಾವನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೀತಾಸಹಿತ ಶುಭ ಸಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೂ, ನನ್ನ ಶಿಲಾಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 17

एवं स निश्चयं कृत्वा प्रासादानां च पंचकम् । स्थापयामास सद्भक्त्या रामः शस्त्रभृतां वरः

ಹೀಗೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಸದ್ದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಐದು ಪ್ರಾಸಾದಗಳನ್ನು (ಮಂದಿರಗಳನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 18

ततस्ते वानराः सर्वे राक्षसाश्च विशेषतः । लिंगानि स्थापयामासुः स्वानिस्वानि पृथक्पृथक्

ನಂತರ ಆ ವಾನರರೆಲ್ಲರೂ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸರು—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Verse 19

तत्रैव सुचिरं कालं स्थितास्ते श्रद्धयाऽन्विताः । ततो जग्मुरयोध्यायां विमानवरमाश्रिताः

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು; ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋದರು.

Verse 20

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा रामेश्वरो महान् । लक्ष्मणेश्वरसंयुक्तस्तस्मिंस्तीर्थे सुशोभने

ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು—ಆ ಸುಶೋಭಿತ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾದ ಮಹಾನ್ ರಾಮೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೋ ಎಂಬುದು.

Verse 21

यस्तौ प्रातः समुत्थाय सदा पश्यति मानवः । स कृत्स्नं फलमाप्नोति श्रुते रामायणेऽत्र यत्

ಯಾವ ಮಾನವನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿತ್ಯವೂ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

अथाष्टम्यां चतुर्दश्यां यो रामचरितं पठेत् । तदग्रे वाजिमेधस्य स कृत्स्नं लभते फलम्

ಅಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶಿ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಚರಿತವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 102

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कौतूहलसमवितः । पुष्पकं प्रेरयामास तत्क्षेत्रं प्रति राघवः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೌತುಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಘವನು ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಡೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಚಲಿಸಲಿಟ್ಟನು.