Adhyaya 10

Verse 2

सूत उवाच । आनर्त्ताधिपतिर्भूपश्चमत्कार इति स्मृतः । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तस्तत्र हंतुं वने मृगान् । स ददर्श मृगीं दूरान्निश्चलांगीं तरोरधः । स्तनं सुताय यच्छंतीं विश्वस्तामकुतोभयाम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು: ಆನರ್ತದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನು ‘ಚಮತ್ಕಾರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು. ದೂರದಿಂದ ಅವನು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಅಂಗಗಳು ನಿಶ್ಚಲ, ತನ್ನ ಮರಿಗಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತ, ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಭಯರಹಿತವಾಗಿ।

Verse 3

अथ तां पार्थिवस्तूर्णं शरेणानतपर्वणा । जघानाकर्णकृष्टेन मर्मस्थाने प्रहर्षितः

ನಂತರ ರಾಜನು ಹರ್ಷಾವೇಶದಿಂದ, ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದ, ಸಂಧಿಗಳು ವಂಗದ ಬಾಣದಿಂದ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅವಳ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದನು।

Verse 4

सहसा सा हता तेन गार्द्ध्रपत्रेण पत्रिणा । दिशो विलोकयामास समंताद्व्यथयार्दिता

ಸಹಸಾ ಅವನು ಗಿಧ್ರಪಕ್ಷಸಮಾನ ಪಿಚ್ಛೆಯುಳ್ಳ ಬಾಣದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ವಿದ್ಧನು; ವ್ಯಥೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಅವಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದಳು।

Verse 5

अथ दृष्ट्वा महीपालं नातिदूरे धनुर्धरम् । प्रोवाचाश्रुपरिक्लिन्नवदना सुतवत्सला

ನಂತರ ಅತಿದೂರವಲ್ಲದೆ ಧನುರ್ಧರನಾದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ಮರಿಗೆ ಮಮತೆಯುಳ್ಳ ಆ ಮೃಗಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು।

Verse 6

मृग्युवाच । अयुक्तं पृथिवीपाल यत्त्वयैतदनुष्ठितम् । हताऽहं बालवत्साऽद्य शरेणानतपर्वणा

ಮೃಗಿಯು ಹೇಳಿದಳು— ಓ ಪೃಥ್ವೀಪಾಲ! ನೀನು ಮಾಡಿದುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಇಂದು ನಾನು, ಮರಿಗೆ ತಾಯಿಯಾದವಳು, ನಿನ್ನ ಅನತಪರ್ವ ಬಾಣದಿಂದ ಹತನಾದೆ।

Verse 7

नाऽहं शोचामि भूपाल मरणं स्वशरीरगम् । यथेमं वालकं दीनं क्षीरास्वादनलंपटम्

ಓ ಭೂಪಾಲ! ನನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮರಣವನ್ನು ನಾನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಈ ದೀನ ಮರಿ—ಅಸಹಾಯ, ಹಾಲಿನ ರುಚಿಗೆ ಆಸಕ್ತ—ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 8

यस्मात्त्वयेदृशं कर्म निर्दयं समनुष्ठितम् । कुष्ठव्याधिसमायुक्तस्तस्मात्सद्यो भविष्यसि

ನೀ ಇಂತಹ ನಿರ್ದಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ನೀ ತಕ್ಷಣವೇ ಕುಷ್ಠವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗುವೆ।

Verse 9

राजोवाच । स्वधर्म एष भूपानां कुर्वंति मृगसंक्षयम् । तस्मात्स्वधर्मसंयुक्तं न मां त्वं शप्तुमर्हसि

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ರಾಜರ ಸ್ವಧರ್ಮವೇ ಅರಣ್ಯದ ಮೃಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸ್ವಧರ್ಮಸಹಿತವಾಗಿ ನಡೆದೆನು; ನೀನು ನನಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ.

Verse 10

मृग्युवाच । सत्यमेतन्महीपाल यत्त्वया परिकीर्तितम् । क्षत्त्रियाणां वधार्थाय मृगाः सृष्टाः स्वयंभुवा

ಮೃಗಿಯು ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ಮಹೀಪಾಲ, ನೀನು ಹೇಳಿದುದು ಸತ್ಯ. ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವೇಟೆ/ವಧಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 11

परं तेन विधिस्तेषांकृतो यस्तं महीपते । शृणुष्वाऽवहितो भूत्वा वदंत्या मम सांप्रतम्

ಆದರೆ ಹೇ ಮಹೀಪತೇ, ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ಅವನು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈಗ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಕೇಳು; ನಾನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸು.

Verse 12

सुप्तं मैथुनसंयुक्तं स्तनपानक्रियोद्यतम् । हत्वा मृगं जलासक्तं नरः पापेन लिप्यते

ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಸಂಭೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಹಾಲು ಕುಡಿಸಲು ಉದ್ಯತ, ಅಥವಾ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತ ಮೃಗವನ್ನು ಕೊಂದರೆ, ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

एतस्मात्कारणाच्छापस्तव दत्तो मया नृप । न कामतो न मृत्योर्वा सत्येनात्मानमालभे

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಹೇ ನೃಪ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ—ಕಾಮನೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಮರಣಭಯದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಧಾರಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಾನು ಈ ದೃಢ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 14

एवमुक्त्वा मृगी प्राणान्सा मुमोच व्यथान्विता । कुष्ठव्याधिसमायुक्तः सोऽपि राजा बभूव ह

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವೇದನೆಯಿಂದ ಕಲುಷಿತಳಾದ ಆ ಮೃಗಿಯು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದಳು; ಆ ರಾಜನೂ ನಿಜವಾಗಿ ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದನು।

Verse 15

स दृष्ट्वा कुष्ठसंयुक्तं पार्थिवः स्वं कलेवरम् । ततः स्वान्सेवकानाह समाहूय सुदुःखितः

ತನ್ನ ದೇಹವು ಕುಷ್ಠದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ಸೇವಕರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 16

अहं तपश्चरिष्यामि पूजयिष्यामि शंकरम् । तावद्यावत्प्रणाशो मे कुष्ठव्याधेर्भविष्यति

ನಾನು ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವೆನು; ನನ್ನ ಕುಷ್ಠರೋಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವವರೆಗೆ।

Verse 17

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु प्रार्थयंति नराः सुखम् । तत्सर्वं तपसा साध्यं तस्मात्कार्यं मया तपः

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಬೇಡುವ ಯಾವ ಸುಖವೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲೇಬೇಕು।

Verse 20

समः शत्रुषु मित्रेषु समलोष्टाश्मकांचनः । भूत्वा कालं नयिष्यामि यावत्कालस्य संस्थितिः

ಶತ್ರು-ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಭಾವದಿಂದಿದ್ದು, ಮಣ್ಣುಗಡ್ಡೆ, ಕಲ್ಲು, ಬಂಗಾರವನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಕಾಲ ಇರುವವರೆಗೆ ಈ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆಯುವೆನು।

Verse 21

एवं तान्सेवकान्भूपः सोऽभिधाय विसृज्य च । तीर्थयात्रा परो भूत्वा बभ्राम वसुधातले

ಹೀಗೆ ಆ ಸೇವಕರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ರಾಜನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಪರಮಪರಾಯಣನಾಗಿ ಭೂಮಿತಳದ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 22

ततः कालेन महता प्राप्य विप्रसमुद्भवम् । उपदेशं नृपः प्राप्तः शंखतीर्थं महोदयम्

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ರಾಜನು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಮಹಾಮಂಗಳಕರವಾದ ಶಂಖತೀರ್ಥದ ಕುರಿತು ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 23

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वव्याधिविनाशकम् । विख्यातं त्रिषु लोकेषु पूरितं स्वच्छवारिणा

ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅದು ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಚ್ಛ ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ।

Verse 24

तत्राऽसौ स्नानमात्रेण तत्क्षणात्पार्थिवोतमः । कुष्ठव्याधिवि निर्मुक्तः संजातः सुमहाद्युतिः

ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।