Adhyaya 20

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च सगुणाः कीर्तितास्त्वया । लिंगरूपी तथैवेशो निर्गुणोऽसौ कथं वद

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರರನ್ನು ಸಗುಣರೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೆ ಅದೇ ಈಶ್ವರ ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನಿರ್ಗುಣನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಹೇಗೆ? ವಿವರಿಸಿ.

Verse 2

त्रिभिर्गुणैर्व्याप्तमिदं चराचरं जगन्महद्व्याप्यथ वाल्पकं वा । मायामयं सर्वमिदं विभाति लिंगं विना केन कुतोविभाति

ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು—ಮಹತ್ತಾಗಿರಲಿ ಅಲ್ಪವಾಗಿರಲಿ—ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಮಾಯಾಮಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಲಿಂಗವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಿಂದ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸಬಹುದು?

Verse 3

यद्दृश्यमानं महदल्पकं च तन्नश्वरं कृतकत्वाच्च सूत

ಹೇ ಸೂತ! ಕಾಣಿಸುವುದೆಲ್ಲ—ಮಹತ್ತಾಗಲಿ ಅಲ್ಪವಾಗಲಿ—ಕೃತಕವೂ ಸಂಸ್ಕೃತವೂ ಆದ ಕಾರಣ ನಶ್ವರವೇ.

Verse 4

तस्माद्विमृश्य भोः सूत संशयं छेत्तुमर्हसि । व्यासप्रसादात्सकलं जानासि त्वं न चापरः

ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಸೂತ! ಸಮ್ಯಕ್ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಛೇದಿಸಬೇಕು. ವ್ಯಾಸಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀನು ಸಕಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು; ನಿನಗಿಂತ ಬೇರೆ ಯೋಗ್ಯನಿಲ್ಲ.

Verse 5

सुत उवाच । व्यासेन कथितं सर्वमस्मिन्नर्थे शुकं प्रति । शुक उवाच । लिंगरूपी कथं शंभुर्निर्गुणः कथते त्वया । एतन्मे संशयं तात च्छेत्तुमर्हस्यशेषतः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸನು ಶುಕನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದನು. ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು—ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾದ ಶಂಭುವನ್ನು ನೀವು ನಿರ್ಗುಣನೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತೀರಿ? ತಾತ, ನನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಿರಿ.

Verse 6

व्यास उवाच । श्रुणु वत्स ब्रवीम्येतत्पुरा प्रोक्तं च नंदिना । अगस्त्यं पृच्छमानं च येन सर्वं श्रुतं शुक

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ವತ್ಸ, ಕೇಳು; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ನಂದಿಯು ಹೇಳಿದುದನ್ನೇ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಶುಕ, ಅದರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 7

निर्गुणं परमात्मानं विद्धि लिंगस्वरूपिणम् । परा शक्तिस्तथा ज्ञेया निर्गुणा शाश्वती सती

ಲಿಂಗಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ನಿರ್ಗುಣನೆಂದು ತಿಳಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಪರಾಶಕ್ತಿಯೂ ನಿರ್ಗುಣಾ, ಶಾಶ್ವತೀ, ಸತೀ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 8

यया कृतिमिदं सर्वं गुणत्रयविभावितम् । एतच्चराचरं विश्वं नश्वरं परमार्थतः

ಯಾವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಕಟ ಸೃಷ್ಟಿ ತ್ರಿಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಆ ಚರಾಚರ ವಿಶ್ವವು ಪರಮಾರ್ಥತಃ ನಶ್ವರವೇ.

Verse 9

एक एव परो ह्यात्मा लिंगरूपी निरंजनः । प्रकृत्या सह ते सर्वे त्रिगुणा विलयं गताः

ಪರಮ ಆತ್ಮ ಒಬ್ಬನೇ—ನಿರಂಜನ, ಲಿಂಗರೂಪ. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಆ ತ್ರಿಗುಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲೇ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 10

यस्मिन्नेव ततो लिंगं लयनात्कथितं पुरा । तस्माल्लिंगे लयं प्राप्ता परा शक्तिः कुतोऽपरे

ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಲಯವಾಗುವುದೋ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪರಾಶಕ್ತಿಯೇ ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಲಯವಾದರೆ, ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು?

Verse 11

लीना गुणाश्च रुद्रोक्त्या यैरिदं बद्धमेव च । चराचरं महाभाग तस्माल्लिंगं प्रपूजयेत्

ರುದ್ರನ ವಚನದಿಂದ, ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ಆ ಗುಣಗಳು ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಲಿಂಗವನ್ನು ಮಹಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 12

लिंगं च निर्गुणं साक्षाज्जानीध्वं भो द्रिजोतमाः । लयाल्लिंगस्य माहात्म्यं गुणानां परिकीर्त्यते

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಲಿಂಗವು ನಿರ್ಗುಣವೆಂದು ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ. ಲಯದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಲಿಂಗದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ಗುಣತತ್ತ್ವವೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 13

शंकरः सुखदाता हि उच्यमानो मनीषिभिः । सर्वो हि कथ्यते विप्राः सर्वेषामाश्रयो हि स

ಮುನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ‘ಶಂಕರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸುಖದಾತ. ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ‘ಸರ್ವ’ ಎಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 14

शंभुर्हि कथ्यते विप्रा यस्माच्च शुभसंभवः

ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಯಾರುಂದಿಂದ ಶುಭವು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ‘ಶಂಭು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

एवं सर्वाणि नामानि सार्थकानि महात्मनः । तेनावृतं जगत्सर्वं शंभुना परमेष्ठिना

ಹೀಗೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಮಗಳೂ ಸಾರ್ಥಕ. ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಶಂಭುವಿನಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 16

ऋषय ऊचुः । यदा दाक्षायणी चाग्नौ पतिता यज्ञकर्मणि । दक्षस्य च महाभागा तिरोधानगता सती

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪತಿತಳಾದಾಗ, ದಕ್ಷನ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಸತಿ ತಿರೋಧಾನಗೊಂಡಳು—

Verse 17

प्रादुर्भूता कदा सूत कथ्यतां तत्त्वयाऽधुना । परा शक्तिर्महेशस्य मिलिता च कथं पुनः

ಓ ಸೂತ, ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು? ಈಗ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಹೇಳು. ಮತ್ತು ಮಹೇಶನ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ (ಅವನೊಂದಿಗೆ) ಮಿಲಿತವಾಯಿತು?

Verse 18

एतत्सर्वं महाभाग पूर्ववृत्तं च तत्त्वतः । कथनीयं च अस्माकं नान्यो वक्तास्ति कश्चन

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಹಿಂದೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಸಾರವಾಗಿ ನಮಗೆ ಹೇಳು. ನಮಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಯೋಗ್ಯ ವಕ್ತಾರನಿಲ್ಲ.

Verse 19

सूत उवाच । जज्ञे दाक्षायणी ब्रह्मन्विदग्धावयवा यदा । विना शक्त्या महेशोऽपि तताप परमं तपः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ದಾಕ್ಷಾಯಣಿಯ ಅಂಗಗಳು ದಗ್ಧವಾಗಿ ಅವಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಶಕ್ತಿ-ವಿಯೋಗದಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನೂ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 20

लीलागृहीतवपुषा पर्वते हिमवद्गिरौ । भृंगिणा सह विश्वेन नंदिना च तथैव च

ದಿವ್ಯಲೀಲೆಯಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹಿಮವದ್ಗಿರಿಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೃಂಗಿ, ವಿಶ್ವ ಮತ್ತು ನಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು.

Verse 21

तथा चंडेन मुंडेन तथान्यैर्बहुभिर्वृतः । दशभिः कोटिगुणितैर्गणैश्च परिवारितः

ಅವರು ಚಂಡ, ಮುಂಡ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು; ದಶಕೋಟಿಗುಣಿತ ಗಣಸಮೂಹಗಳು ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದವು.

Verse 22

गणानां चैव कोट्या च तथा षष्टिसहस्रकैः । एवं तत्र गणैर्देव आवृतो वृषभध्वजः

ಒಂದು ಕೋಟಿ ಗಣಗಳಿಂದಲೂ, ಜೊತೆಗೆ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಗಣಗಳಿಂದಲೂ—ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವೃಷಭಧ್ವಜ ದೇವ (ಶಿವ) ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.

Verse 23

तपो जुषाणः सहसा महात्मा हिमालयस्याग्रगतस्तथैव । गणैर्वृतो वीरभद्रप्रधानैः स केवलो मूलविद्याविहीनः

ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುವ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಸಹಸಾ ಹಿಮಾಲಯದ ಅಗ್ರಭಾಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ವೀರಭದ್ರಪ್ರಧಾನ ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೂಲವಿದ್ಯೆ (ಶಕ್ತಿ) ಇಲ್ಲದವನಂತೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 24

एतस्मिन्नंतरे दैत्याः प्रादुर्भूता ह्यविद्यया । विष्णुना हि बलिर्बद्धस्तथा ते वै महाबलाः

ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವಿದ್ಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ದೈತ್ಯರು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರು. ವಿಷ್ಣುವು ಬಲಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ದೈತ್ಯರೂ ಮಹಾಬಲಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

Verse 25

जाता दैत्यास्ततो विप्रा इंद्रोपद्रवकारकाः । कालखंजा महारौद्राः कालकायास्तथापरे

ನಂತರ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಉಪದ್ರವ ಉಂಟುಮಾಡುವ ದೈತ್ಯರು ಜನಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ‘ಕಾಲಖಂಜಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅತಿರೌದ್ರರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ‘ಕಾಲಕಾಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 26

निवातकवचाः सर्वे रवरावकसंज्ञकाः । अन्ये च बहवो दैत्याः प्रजासंहारकारकाः

‘ನಿವಾತಕವಚ’ರೆಂಬ ಎಲ್ಲರೂ ‘ರವಾರಾವಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೈತ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿ, ಪ್ರಜಾಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದರು.

Verse 27

तारको नमुचेः पुत्रस्तपसा परमेण हि । ब्रह्माणं तोषयामास ब्रह्मा तस्य तुतोष वै

ನಮುಚಿಯ ಪುತ್ರ ತಾರಕನು ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು; ಬ್ರಹ್ಮನೂ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಅವನ ಮೇಲೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು.

Verse 28

वरान्ददौ यथेष्टांश्च तारकाय दुरात्मने । वरं वृणीष्व भद्रं ते सर्वान्कामान्ददामि ते

ಆಗ ಅವನು ದುರುಾತ್ಮ ತಾರಕನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಹೇಳಿದನು— “ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನೀನು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು.”

Verse 29

तच्छत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । वरयामास च तदा वरं लोकभयावहम्

ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಆಗ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ವರವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

Verse 30

यदि मे त्वं प्रसन्नऽसि अजरामरतां प्रभो । देहि मे यद्विजानासि अजेयत्वं तथैव च

“ಪ್ರಭೋ, ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಜರಾ–ಮರಣರಹಿತತ್ವವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ; ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದ ಅಜೇಯತ್ವವನ್ನೂ ನನಗೆ ಕೊಡಿ.”

Verse 31

एवमुक्तस्तदा तेन तारकेण दुरात्मना । उवाच प्रहसन्वाक्यममरत्वं कुतस्तव

ದುರುಾತ್ಮ ತಾರಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು— “ನಿನಗೆ ಅಮರತ್ವ ಎಲ್ಲಿಂದ?”

Verse 32

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युरेतज्जानीहि तत्त्वतः । प्रहस्य तारकः प्राह अजेयत्वं च देहि मे

“ಜನಿಸಿದವನಿಗೆ ಮರಣವು ನಿಶ್ಚಿತ— ಇದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ತಿಳಿ.” ನಂತರ ತಾರಕನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು— “ನನಗೆ ಅಜೇಯತ್ವವನ್ನೂ ಕೊಡಿ.”

Verse 33

ब्रह्मोवाच तदा दैत्यजेयत्वं तवानघ । विनार्भकेण दत्तं वै ह्यर्भकस्त्वां विजेष्यते

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಿರ್ದೋಷ ದೈತ್ಯಾ! ನಿನಗೆ ಅಜೇಯತ್ವ ವರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಒಂದು ಅಪವಾದದೊಂದಿಗೆ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಒಂದು ಬಾಲಕನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸುವನು।

Verse 34

तदा स तारकः प्राह ब्रह्माणं प्रणतः प्रभो । कृतार्थोऽहं हि देवेश प्रसादात्तव संप्रति

ಆಗ ತಾರಕನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪ್ರಭು, ಹೇ ದೇವೇಶ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಈಗ ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆನು।

Verse 35

एवं लब्धवरो भूत्वा तारको हि महाबलः । देवान्युद्धार्थमाहूय युयुधे तैः सहासुरः

ಹೀಗೆ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ತಾರಕನು ದೇವರನ್ನು ಯುದ್ಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಆ ಅಸುರನು ಅವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು।

Verse 36

मुचुकुन्दं समाश्रित्य देवास्ते जयिनोऽभवन् । पुनः पुनर्विकुर्वाणा देवास्ते तारकेण हि

ಮುಚುಕುನ್ದ ರಾಜನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಾಗ ಆ ದೇವರುಗಳು ಜಯಿಗಳಾದರು; ಆದರೆ ತಾರಕನ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಆ ದೇವರುಗಳು ಮರುಮರು ಅಶಾಂತಗೊಂಡರು।

Verse 37

मुचुकुन्दबलेनैव जयमापुःसुरास्तदा । किं कर्तव्यं हि चास्माकं युध्यमानैर्निरंतरम्

ಮುಚುಕುನ್ದನ ಬಲದಿಂದಲೇ ಆಗ ದೇವರುಗಳು ಜಯವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆದರೆ ನಾವು ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ ಈಗ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವೇನು?

Verse 38

भवितव्यमिति स्मृत्वा गतास्ते ब्रह्मणः पदम् । ब्रह्मणश्चाग्रतो भूत्वा ह्यब्रुवंस्ते सवासवाः

“ಭವಿತವ್ಯವೇ” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪದಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು.

Verse 39

देवा ऊचूः । बलिना सह पातालमास्तेऽसौ मधुसूदनः । विष्णुं विना हि ते सर्वे वृषाद्याः पतिताः परैः

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಮಧುಸೂದನ ವಿಷ್ಣು ಬಲಿಯೊಡನೆ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ವಿಷ್ಣುವಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ—ವೃಷದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ—ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.”

Verse 40

दैत्येंद्रैश्च महाभाग त्रातुमर्हसि नः प्रभो । तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य वै

“ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ ಪ್ರಭು! ದೈತ್ಯೇಂದ್ರರಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನೀವೇ ಯೋಗ್ಯರು.” ಆಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಒಂದು ವಾಣಿ ನಿಜವಾಗಿ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿ ಹೇಳಿತು.

Verse 41

हे देवाः क्रियतामाशु मम वाक्यं हि तत्त्वतः । शिवात्मजो यदा देवा भविष्यति महाबलः

“ಹೇ ದೇವರೇ! ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಶೀಘ್ರ ನೆರವೇರಿಸಿರಿ. ಹೇ ದೇವರೇ! ಶಿವನ ಪುತ್ರನು ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾಗುವನು.”

Verse 42

युद्धे पुनस्तारकं च वधिष्यति न संशयः । येनोपायेन भगवाञ्छंभुः सर्वगुहाशयः

“ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ತಾರಕನನ್ನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ವಧಿಸುವನು. ಸರ್ವ ಹೃದಯ-ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭುವನ್ನು (ಆರಾಧಿಸಿ/ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿ) ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ…”

Verse 43

दारापरिग्रही देवास्तथा नीतिर्विधीयताम् । क्रियतां च परो यत्नो भवद्भिर्नान्यथा वचः

ಓ ದೇವರೆ, ಶಿವನು ದಾರಾಪರಿಗ್ರಾಹಿ (ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು) ಆಗಲಿ—ಎಂದು ನೀತಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡಲಿ. ನೀವು ಪರಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿರಿ; ನನ್ನ ವಚನ ಬೇರೆಲ್ಲ.

Verse 44

यूयं देवा विजानीध्वमित्युवाचाशरीरवाक् । परं विस्मयमापन्ना ऊचुर्देवाः परस्परम्

“ಓ ದೇವರೆ, ನೀವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ (ಅನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆಯಿರಿ),” ಎಂದು ಅಶರೀರವಾಣಿ ಹೇಳಿತು. ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡ ದೇವರುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 45

श्रुत्वा नभोगतां वाणीमाजग्मुस्ते हिमालयम् । बृहस्पतिं पुरस्कृत्य सर्वे देवा वचोऽब्रुवन्

ಆಕಾಶಗತ ದಿವ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 46

हिमालयं महाभागाः सर्वे कार्यार्थगौरवात् । हिमालय महाभाग श्रूयतां नोऽधुना वचः

ಕಾರ್ಯದ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮಹಾಭಾಗರು ಹಿಮಾಲಯದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಮಹಾಭಾಗ ಹಿಮಾಲಯ, ಈಗ ನಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.”

Verse 47

तारकस्त्रासयत्यस्मान्साहाय्यं तद्वधे कुरु । त्वं शरण्यो भवास्माकं सर्वेषां च तपस्विनाम् । तस्मात्सर्वे वयं याता महेंद्रसहिता विभो

ತಾರಕನು ನಮ್ಮನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ವಧೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡು. ನಮ್ಮಿಗೂ ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೂ ನೀನೇ ಶರಣ್ಯನಾಗು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಸಹಿತವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ, ಓ ವಿಭೋ.

Verse 48

लोमश उवाच । एवमभ्यर्थितो देवैर्हिमवान्गिरिसत्तमः । उवाच देवान्प्रहसन्वाक्यं वाक्यविदां वरः

ಲೋಮಶನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವತೆಗಳ ವಿನಂತಿಯಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿತನಾದ ಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿಮವಾನ್, ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಾಕ್ಯವನ್ನಾಡಿದನು; ವಾಕ್ಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ವರನು.

Verse 49

महेन्द्र मुद्दिश्य तदा ह्युपहाससमन्वितः । अक्षमाश्च वयं सर्वे महेन्द्रेण कृताः सुराः

ಆಗ ಮಹೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿ ಸೌಮ್ಯ ಉಪಹಾಸಸಹಿತವಾಗಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾವು ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಅಶಕ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಮಹೇಂದ್ರನೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು.”

Verse 50

किं कुर्मः सुरकार्यं च तारकस्य वधं प्रति । पक्षयुक्ता वयं सर्वे यदि स्याम सुरोत्तमाः

“ದೇವಕಾರ್ಯ—ಅಂದರೆ ತಾರಕವಧ—ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆವು? ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ದೇವೋತ್ತಮರೆಂದರೂ ಪಕ್ಷಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ ಹೇಗೆ?”

Verse 51

तदा वयं घातयामस्तारकं सह बांधवैः । अचलोहं विपक्षश्च किं कार्यं करवाणि व

“ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪಕ್ಷಬಲ ಇದ್ದರೆ ತಾರಕನನ್ನು ಅವನ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ನಾನು ಅಚಲ ಪರ್ವತ; (ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ವಿರುದ್ಧಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವೆನು—ನಾನು ಏನು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲಿ?”

Verse 52

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे देवास्तमब्रुवन् । सर्वे यूयं वयं चैव असमर्था वधं प्रति । तारकस्य महाभाग एतत्कार्यं विचंत्यताम्

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಮಹಾಭಾಗ! ತಾರಕವಧದಲ್ಲಿ ನೀವೂ ನಾವೂ ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯದ ಉಪಾಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು.”

Verse 53

येन साध्यो भवेच्छत्रुस्तारको हि महाबलः । तदोवाच महातेजा हिमवान्स सुरान्प्रति

“ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶತ್ರು ತಾರಕನನ್ನು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಬಹುದು?” ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಹಿಮವಾನ್ ದೇವತೆಗಳತ್ತ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 54

केनोपायेन भो देवास्तारकं हंतुमिच्छथ । कथयंतुत्वरेणैव कार्यं वेत्तुं ममैव हि

“ಓ ದೇವತೆಗಳೇ, ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ನೀವು ತಾರಕನನ್ನು ವಧಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ? ಬೇಗನೆ ಹೇಳಿರಿ; ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು.”

Verse 55

तदा सुरैः कथितं सर्वमेतद्वाण्या चोक्तं यत्पुरा कार्यहेतोः । श्रुतं तदा गिरिणा वाक्यमेत हिमवान्पर्वतो हि

ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದರು; ಕಾರ್ಯಹೇತುವಾಗಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಣಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಾನ್ ಕೇಳಿದನು।

Verse 56

शिवस्य पुत्रेण च धीमता यदा वध्यो दैत्यस्तारको वै महात्मा । तदा सर्वं सुरगकार्यं शुभंस्याद्वाण्या चोक्तं सत्यमेतद्भवेच्च

ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಶಿವಪುತ್ರನು ಮಹಾತ್ಮ ದೈತ್ಯ ತಾರಕನನ್ನು ವಧಿಸಿದಾಗ, ದೇವತೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಶುಭವಾಗುವವು. ವಾಣಿ ಹೇಳಿದುದು ಸತ್ಯ—ಅದೇ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 57

तस्मात्तदेनत्क्रियतां भवद्भिर्यथा महेशः कुरुते परिग्रहम् । कन्या यथा तस्य शिवस्य योग्या निरीक्ष्यतामाशु सुरैरिदानीम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ—ಮಹೇಶನು ವಿವಾಹಪರಿಗ್ರಹ ಮಾಡುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿರಿ. ದೇವತೆಗಳು ಈಗಲೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲಿ।

Verse 58

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्योचुः सुरास्तदा । जनितव्या त्वया कन्या शिवार्थं कार्यसिद्धये

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವರುಗಳು ಆಗ ನಗೆಮಾಡಿ ಹೇಳಿದರು—“ಶಿವಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಬೇಕು.”

Verse 59

सुराणां च गिरे वाक्यं कुरु शीघ्रं महामते । आधारस्त्वं तु देवानां भविष्यसि न संशयः

ಓ ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಪರ್ವತರಾಜನೇ! ದೇವರ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ನೆರವೇರಿಸು. ನೀನು ದೇವರಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗುವೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 60

इत्युक्तो गिरिराजोऽथ देवैः स्वगृहमामाविशत् । पत्नीं मेनां च पप्रच्छ सुकार्यं समागतम्

ದೇವರುಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ ಪರ್ವತರಾಜನು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಪತ್ನಿ ಮೇನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಈ ಶುಭಕಾರ್ಯ ಹೇಗೆ ಸಮಾಗಮವಾಯಿತು?”

Verse 61

जनितव्या सुकन्यैका सुरकार्यार्थसिद्धये । देवानां च ऋषीणां च तथैव च तपस्विनाम्

ಸುರಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸುಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಬೇಕು; ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೂ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ.

Verse 62

प्रियं न भवति स्त्रीणां कन्याजननसेव च । तथापि जनितव्या च कन्यैका च वरानने

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ಯಾಜನನ ಮತ್ತು ಪಾಲನೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೂ, ಓ ವರಾನನೇ, ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ಖಂಡಿತ ಜನಿಸಬೇಕು.

Verse 63

प्रहस्य मेना प्रोवाच स्वपतिं च हिमालयम् । यदुक्तं भवता वाक्यं श्रूयतां मे त्वयाऽधुना

ನಗುತ್ತಾ ಮೇನಾ ತನ್ನ ಪತಿ ಹಿಮಾಲಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ನೀವು ಹೇಳಿದ ವಾಕ್ಯದ ಕುರಿತು ಈಗ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।”

Verse 64

कन्या सदा दुःखकरी नृणां पते स्त्रीणां तथा शोककरी महामते । तस्माद्विमृश्य सुचिरं स्वयमेव बुद्ध्या यथा हितं शैलपते तदुच्यताम्

“ಹೇ ನರಪತೇ, ಕನ್ಯೆ ಸದಾ ದುಃಖಕಾರಿಣಿ; ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೂ ಅವಳು ಶೋಕಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಶೈಲಪತೇ, ಸ್ವಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಯಥಾಹಿತವೋ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳಿರಿ।”

Verse 65

हिमवांस्तदुपश्रुत्या प्रियाया वचनं तदा । उवाच वाक्यं मेधावी परोपकरणान्वितम्

ಪ್ರಿಯೆಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹಿಮವಾನ್ ಆಗ ಮೆಧಾವಿಯಾಗಿ, ಪರೋಪಕಾರಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 66

येनयेन प्रकारेण परेषामुपजीवनम् । भविष्यति च तत्कार्यं धीमता पुरुषेण हि

ಯಾವ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದ ಇತರರ ಜೀವನಾಧಾರವು ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದೋ, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನೇ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಪುರುಷನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 67

स्त्रियापि चैव तत्कार्यं परोपकरणान्वितम् । एवं प्रवर्तिता तेन गिरिणा महिषी तदा । दधार जठरे कन्यां मेना भाग्यवती तदा

ಪರೋಪಕಾರಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಗಿರಿರಾಜ (ಹಿಮವಾನ್) ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಮಹಿಷಿ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಮೇನಾ ಆಗ ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 68

महाविद्या महामाया महामेधास्वरूपिणी । रुद्रकाली च अंबा च सती दाक्षायणी परा

ಅವಳು ಮಹಾವಿದ್ಯೆ, ಮಹಾಮಾಯೆ, ಪರಮ ಮೇಧೆಯ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ; ಅವಳೇ ರುದ್ರಕಾಳಿ, ಅವಳೇ ಅಂಬಾ—ಪರಾ ಸತಿ ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ.

Verse 69

तां विभूतिं विशालाक्षी जठरे परमां सती । बभार सा महाभागा मेना चारुविलोचना

ಆ ಪರಮ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು—ಪರಮ ಸತಿಯನ್ನು—ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಚಾರುನೇತ್ರಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಮೇನಾ ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದಳು.

Verse 70

स्तुतिं चक्रुस्तदा देवा ऋषयो यक्षकिन्नराः । मेनाया भूरिभाग्यायास्तथा हिमवतो गिरेः

ಆಗ ದೇವರುಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಯಕ್ಷ-ಕಿನ್ನರರು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದರು—ಮೇನಾಳ ಅಪಾರ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕೂ, ಹಿಮವಾನ್ ಗಿರಿರಾಜನಿಗೂ.

Verse 71

एतस्मिन्नंतरे जाता गिरिजा नाम नामतः । प्रादुर्भूता यदा देवी सर्वेषां च सुखप्रदा

ಈ ನಡುವೆ ದೇವಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು; ನಾಮತಃ ಅವಳು ‘ಗಿರಿಜಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು. ದೇವಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಅವಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಖಪ್ರದಾಯಿನಿಯಾದಳು.

Verse 72

देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः । जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ದೇವದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದವು. ಗಂಧರ್ವನಾಯಕರು ಹಾಡಿದರು, ಮತ್ತೆ ಅಪ್ಸರೆಯರು ನೃತ್ಯಿಸಿದರು.

Verse 73

पुष्पवर्षेण महता ववृषुर्विबुधास्तथा । तदा प्रसन्नमभवत्सर्वं त्रैलोक्यमेव च

ದೇವತೆಗಳು ಮಹಾ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು. ಆಗ ಸಮಸ್ತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿ ಆನಂದಮಯವಾಯಿತು.

Verse 74

यदावतीर्णा गिरिजा महासती तदैव दैत्या भयमाविशंस्ते । प्राप्ता मुदं देवगणा महर्षयः सचारणाः सिद्धगणास्तथैव

ಮಹಾಸತಿ ಗಿರಿಜಾ ಅವತಾರಗೊಂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೈತ್ಯರು ಭಯದಿಂದ ಆವರಿತರಾದರು; ದೇವಗಣಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಚಾರಣರು ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಗಣಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.