Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11
Devanagari script
किंचिद्विश्वस्य धैर्याच्च सखे किं न श्रुतं त्वया । यथा यथा विवर्णांगो जायते तीर्थयात्रया
Transliteration
kiṃcidviśvasya dhairyācca sakhe kiṃ na śrutaṃ tvayā | yathā yathā vivarṇāṃgo jāyate tīrthayātrayā
Translation
ಸಖೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದ ವಿಷಯವನ್ನು ನೀನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕೇಳಿಲ್ಲವೇ? ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ದೇಹವು ಮರುಮರು ವರ್ಣಹೀನವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ।
Word by Word
किंचित्something, a little
किंचित्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययवत् प्रयोगः—“something/a little”
विश्वस्यof the world / of Viśva (name)
विश्वस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
धैर्यात्from/owing to courage
धैर्यात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootधैर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु/अपादान), एकवचन; “because of courage”
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
सखेO friend
सखे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
किम्what
किम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
नnot
न:
Pratishedha (Negation/प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग—“has been heard”
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया-विभक्ति (कर्ता/करण), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृ-निर्देशः—“by you”
यथाas, in whatever way
यथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (correlative adverb)
यथाso, likewise
यथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (repetition for emphasis/correlation)
विवर्णाङ्गःone whose body becomes discolored/pale
विवर्णाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविवर्ण + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहुव्रीहि (विवर्णम् अङ्गं यस्य)
जायतेbecomes, is born
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तीर्थयात्रयाby pilgrimage to sacred places
तीर्थयात्रया:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थ + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (तीर्थस्य यात्रा)
Speaker
Prāleya (addressing Ūrjayanta)
Characters & Entities
P
PrāleyaŪ
ŪrjayantaT
tīrtha-yātrāFAQs
Pilgrimage is a form of tapas: bodily discomfort is expected, and steadfastness is part of dharma.
Tīrtha-yātrā in general is praised here, within the narrative moving toward Prabhāsa.
No specific ritual; the verse teaches the mindset of endurance required for tīrtha-yātrā.