Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

Devanagari script

नंदभद्र उवाच । अहो बाल न बालस्त्वं मतो मे त्वां नमाम्यहम् । त्वद्वाक्यैरतितृप्तोऽहं त्वां तु प्रक्ष्यामि किंचन

Transliteration

naṃdabhadra uvāca | aho bāla na bālastvaṃ mato me tvāṃ namāmyaham | tvadvākyairatitṛpto'haṃ tvāṃ tu prakṣyāmi kiṃcana

Translation

ನಂದಭದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಅಹೋ ಬಾಲಾ! ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಬಾಲನಲ್ಲ; ನಾನು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ವಚನಗಳಿಂದ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

Word by Word

• नन्दभद्रः: Nandabhadra
• नन्दभद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (नन्दः चासौ भद्रः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• अहो: oh!
• अहो: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: उद्गार/विस्मयार्थक-अव्यय (interjection)

• बाल: O boy
• बाल: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation particle)

• बालः: a boy
• बालः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मतः: considered (by me)
• मतः: Pradhana-visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मन् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—‘मतः/सम्मतः’ (considered/approved)

• मे: of me / by me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• नमामि: I bow to
• नमामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• त्वत्-वाक्यैः: by your words
• त्वत्-वाक्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (त्वत्-सम्बन्धि वाक्यानि)

• अतितृप्तः: fully satisfied
• अतितृप्तः: Pradhana-visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तृप् (धातु) + त (कृत्) + अति- (उपसर्ग)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अति’ उपसर्गयुक्त

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तु: but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक (but/indeed)

• प्रक्ष्यामि: I will ask
• प्रक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• किञ्चन: something
• किञ्चन: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चन (निपात)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite pronoun)

Speaker

Nandabhadra

Visual Art Cues

Scene: A venerable devotee (Nandabhadra) folds hands and bows before a radiant youthful speaker, acknowledging hidden greatness; a quiet hermitage or temple-courtyard setting with attentive listeners.

Characters & Entities

• Nandabhadra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True authority is wisdom, not age; humility and reverence toward insight are marks of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is described in this line; it frames a dialogue within the chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it expresses respectful inquiry (praśna) as a path to understanding.