Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22
Devanagari script
परस्त्रीं च परान्नं च गच्छन्संदंशमेति च । दिवास्वप्नपरा ये व्रतलोपपराश्च ये
Transliteration
parastrīṃ ca parānnaṃ ca gacchansaṃdaṃśameti ca | divāsvapnaparā ye vratalopaparāśca ye
Translation
ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ಪರರ ಅನ್ನವನ್ನೂ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವವನು ಸಂದಂಶ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹಗಲು ನಿದ್ರೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾದವರು ಮತ್ತು ವ್ರತಭಂಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರೂ ಅಂಥದೇ ಪತನವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
Word by Word
परस्त्रीम्another’s wife
परस्त्रीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरा + स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (परा स्त्री)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
परान्नम्another’s food
परान्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (परम् अन्नम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
गच्छन्going/approaching
गच्छन्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गच्छत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (converbial: ‘going/approaching’)
संदंशम्Saṃdaṃśa (a hell/torment)
संदंशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंदंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
एतिgoes/attains
एति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
दिवास्वप्नपराःdevoted to sleeping by day
दिवास्वप्नपराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिवा + स्वप्न + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (दिवास्वप्ने पराः = दिवा स्वप्ने आसक्ताः)
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधक
व्रतलोपपराःintent on breaking vows
व्रतलोपपराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्रत + लोप + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (व्रतलोपे पराः = व्रतानां लोपे आसक्ताः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधक
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention)
Characters & Entities
S
SaṃdaṃśaFAQs
Self-control—sexual restraint, non-appropriation of others’ goods, and steadfastness in vows—is central to dharma.
No tīrtha is mentioned; the verse is a moral warning framed through naraka doctrine.
The verse implicitly upholds vrata-observance (not violating vows), but gives no specific ritual procedure.