Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 146

Devanagari script

जानामि त्वामहं विष्णो महाबुद्धिपराक्रमम् । भूतभव्यविष्यांश्च दैत्यान्हंस्यपि हूंकृतैः

Transliteration

jānāmi tvāmahaṃ viṣṇo mahābuddhiparākramam | bhūtabhavyaviṣyāṃśca daityānhaṃsyapi hūṃkṛtaiḥ

Translation

ಹೇ ವಿಷ್ಣು! ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ—ನೀನು ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ. ಭೂತ-ಭವ್ಯ-ಭವಿಷ್ಯಕಾಲದ ದೈತ್ಯರನ್ನೂ ನೀನು ಕೇವಲ ಹೂಂಕಾರದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲೆ।

Word by Word

• जानामि: I know
• जानामि: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया विभक्ति, एकवचन (you)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• विष्णो: O Vishnu
• विष्णो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

• महाबुद्धिपराक्रमम्: of great intellect and valor
• महाबुद्धिपराक्रमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महā+बुद्धि+पराक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (महती बुद्धिः यस्य/महाबुद्धिः; महाबुद्धेः पराक्रमः/महाबुद्धिपराक्रमः); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणं (त्वाम्)

• भूतभव्यविष्यान्: past, future, and what is to come
• भूतभव्यविष्यान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूत+भव्य+विष्य (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (भूतं च भव्यं च विष्यं च); पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (and)

• दैत्यान्: demons (Daityas)
• दैत्यान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन

• हंसि: you slay
• हंसि: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अवधारण/सम्भावना-अव्यय (even/also)

• हूं-कृतैः: by (mere) roars/cries of 'hūṃ'
• हूं-कृतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हूं (ध्वन्यात्मक-अव्यय) + कृ (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; 'हूं' इति ध्वनिः + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) → 'हूं-कृत' (roars/cries); करणभावे

Speaker

Skanda

Skanda Dialogue

Listener: Vāsudeva/Viṣṇu (addressed as Viṣṇu)

Visual Art Cues

Scene: Skanda addresses Viṣṇu with confident reverence, proclaiming his vast intellect and valor; the air feels charged as if a mere roar could scatter demons across time.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Preserver’s power is timeless; divine protection of dharma is not limited by era or circumstance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned; the verse is a stuti (praise) of Viṣṇu’s cosmic prowess.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the emphasis is theological praise.