Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 38
Devanagari script
ततो नारी पृथग्जाता पुरुषश्च तथा पृथक् । तस्याश्चैवांशजाः सर्वाः स्त्रियस्त्रिभुवने स्मृताः
Transliteration
tato nārī pṛthagjātā puruṣaśca tathā pṛthak | tasyāścaivāṃśajāḥ sarvāḥ striyastribhuvane smṛtāḥ
Translation
ನಂತರ ನಾರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಪುರುಷನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು. ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅವಳ ಅಂಶದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದರೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Kāla/Anantarya (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, काल/क्रमवाचक (then/thereafter)
नारीa woman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पृथक्separately
पृथक्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (separately)
जाताwas born/appeared
जाता:
Kriyā (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘born/produced’
पुरुषःa man
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (likewise/so)
पृथक्separately
पृथक्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (separately)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (indeed/just)
अंशजाःborn from (her) portion; offspring
अंशजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअंश-ज (प्रातिपदिक; अंश + ज)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (अंशात् जायन्ते)
सर्वाःall
सर्वाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying अंशजाः/स्त्रियः)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्रिभुवनेin the three worlds
त्रिभुवने:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि-भुवन (प्रातिपदिक; त्रि + भुवन)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि)
स्मृताःare remembered/considered
स्मृताः:
Kriyā (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘are remembered/are known as’
Speaker
Brahmā (deduced continuation)
Visual Art Cues
Scene: From the unified Ardhanārīśvara form, the feminine and masculine principles appear separately; the feminine radiates as the archetype from which all women in the three worlds are envisioned.
Characters & Entities
Ś
Śakti (implied)P
Puruṣa (implied)T
Tribhuvana (three worlds)FAQs
The feminine power (Śakti) is foundational and pervasive; all embodied life reflects portions of the one divine reality.
None mentioned.
None.