Adhyaya 11

Verse 1

कूर्म उवाच । शांडिल्य इति विख्यातः पुराहमभवं द्विजः । बालभावे मया भूप क्रीडमानेन निर्मितम्

ಕೂರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ‘ಶಾಂಡಿಲ್ಯ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ನನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದಲೇ ನಾನು ಏನೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 2

पुरा प्रावृषि पांशूत्थं शिवायतनमुच्छ्रितम् । जलार्द्रवालुकाप्रायं प्रांशुप्राकारशोभितम्

ಹಿಂದೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಣ್ಣು-ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ಎತ್ತಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಅದು ನೀರಿನಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ ಮರಳಿನಂತಿದ್ದು, ಎತ್ತರದ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 3

पंचायतनविन्यासमनोहरतरं नृप । विनायकशिवासूर्यमधुसूदनमूर्तिमत्

ಓ ನೃಪನೇ, ಅದು ಪಂಚಾಯತನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು—ವಿನಾಯಕ, ಶಿವ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು) ಇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ.

Verse 4

पीतमृत्स्वर्णकलशं ध्वजमालाविभूषितम् । काष्ठतोरणविन्यस्तं दोलकेन विभूषितम्

ಅದರಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ವರ್ಣಸಮಾನ ಕಲಶವಿತ್ತು; ಧ್ವಜ-ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅದು ವಿಭೂಷಿತವಾಗಿತ್ತು. ಮರದ ತೋರಣವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ತೂಗುತೊಟ್ಟಿಲಿನಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

Verse 5

दृढप्रांशुसमुद्भूतसोपानश्रेणिभासुरम् । सर्वाश्चर्यमयं दिव्यं वयस्यैः संवृतेन मे

ಅದು ದೃಢವಾಗಿಯೂ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಮೇಲೇಳುವ ಸೋಪಾನಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಭಾಸ್ವರವಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ನನಗೆ ಆ ದಿವ್ಯ ಸಣ್ಣ ಆಯತನವು ಸರ್ವಥಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಮಯವಾಗಿ ತೋಚಿತು.

Verse 6

तत्र जागेश्वरं लिंगं गृत्वाथ विनिवेशितम् । बाल्यादुपलरूपं तद्वर्षावारिविशुद्विमत्

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ‘ಜಾಗೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದೆನು. ಅದು ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲ್ಲುರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಳೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ದೊರಕಿದ ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 7

बकपुष्पैस्तथान्यैश्च केदारोत्थैः समाहृतैः । कोमलैरपरैः पुष्पैर्वृतिवल्लीसमुद्भवैः

ಬಕಾ ಹೂಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೊಲಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಇತರ ಪುಷ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ কোমಲ ಹೂಗಳಿಂದಲೂ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆನು.

Verse 8

कूष्मांडैश्चैव वर्णाद्यैरुन्मत्तकुसुमायुतैः । मंदारैर्बिल्वपत्रैश्च दूर्वाद्यैश्च नवांकुरैः

ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ಪುಷ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ವರ್ಣವರ್ಣದ ಹೂಗಳೊಂದಿಗೆ, ಉನ್ಮತ್ತಕ ಹೂಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳೊಂದಿಗೆ; ಮಂದಾರ ಹೂಗಳು, ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೂರ್ವಾ ಮೊದಲಾದ ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದಲೂ ನಾನು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆನು.

Verse 9

पूजा विरचिता रम्या शंभोरिति मया नृप । ततस्तांडवमारब्धमनपेक्षितसत्क्रियम्

ಓ ರಾಜನೇ! ನಾನು ಒಮ್ಮೆ ಶಂಭುವಿಗೆ ಮನೋಹರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದೆನು. ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ಸತ್ಕಾರಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸದೆ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆನು.

Verse 10

शिवस्य पुरतो बाल्याद्गीतं च स्वस्वर्जितम् । अकार्षं सकृदेवाहं बाल्ये शिशुगणावृतः

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನದೇ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದೆನು; ಬಾಲಕನಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಾಗ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಮಾಡಿದೆನು.

Verse 11

ततो मृतोऽहं जातश्च विप्रो जातिस्मरो नृप । वैदिशे नगरेऽकार्षं शिवपूजां विशेषतः

ನಂತರ ನಾನು ಮೃತನಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದು, ಓ ರಾಜನೇ, ಜಾತಿಸ್ಮರನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದೆ. ವಿದಿಶಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವಪೂಜೆ ಮಾಡಿದೆ.

Verse 12

शिवदीक्षामुपागम्यानुगृहीतः शिवागमैः । शिवप्रासाद आधाय लिंगं श्रद्धासमन्वितः

ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಶೈವ ಆಗಮಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಕೃಪಾಪಾತ್ರನಾಗಿ, ನಾನು ಶಿವಪ್ರಾಸಾದ (ದೇವಾಲಯ) ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದೆ.

Verse 13

कल्पकोटिं वसेत्स्वर्गेयः करोति शिवालयम् । यावंति परमाणूनि शिवस्यायतने नृप

ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವನು ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಓ ರಾಜನೇ, ಶಿವಾಯತನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪರಮಾಣುಗಳಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು.

Verse 14

भवंति तावद्वर्षाणि करकः शिवसद्मनि । इति पौराणवाक्यानि स्मरञ्छैलं शिवालयम्

ಅಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಆ ನಿರ್ಮಾತನು ಶಿವಸದನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನಾನು ಕಲ್ಲಿನ ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದೆ.

Verse 15

अकारिषमहं रम्यं विश्वकर्मविधानतः । मृन्मयं काष्ठनिष्पन्नं पाक्वेष्टं शैलमेव वा

ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ವಿಧಾನದಂತೆ ನಾನು ಒಂದು ರಮ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ—ಮಣ್ಣಿನಿಂದ, ಮರದಿಂದ, ಬೇಯಿಸಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ.

Verse 16

कृतमायतनं दद्यात्क्रमाद्दशगुणं फलम् । भस्मशायी त्रिषवणो भिक्षान्नकृतभोजनः

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಫಲವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ದಶಗುಣವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಿ, ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಾ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

जटाधरस्तपस्यंश्च शिवाराधनतत्परः । इत्थं मे कुर्वतो जातं पुनर्भूप प्रमापणम्

ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಶಿವಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ—ಈ ರೀತಿ ನಾನು ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹೇ ಭೂಪ, ನನಗೆ ಪುನಃ ಮರಣವು ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 18

जातो जाति स्मरस्तत्र कारिता तृतीयेहं भवांतरे । सार्वभौमो महीपालः प्रतिष्ठाने पुरोत्तमे

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದು, ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ. ಹೀಗೆ ಮೂರನೇ ಮುಂದಿನ ಭವದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರವಾದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜನಾದೆ.

Verse 19

जयदत्त इति ख्यातः सूर्यवंशसमुद्भवः । ततो मया बहुविधाः प्रासादाः कारिता नृप

ನಾನು ‘ಜಯದತ್ತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೆ. ನಂತರ, ಹೇ ನೃಪ, ನಾನು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಪ್ರಾಸಾದರೂಪ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದೆ.

Verse 20

तस्मिन्भवांतरे शंभोराराधनपरेण च । ततो निरूपिता जाता बकपुष्पपुरस्सराः

ಆ ಪೂರ್ವಭವದಲ್ಲಿ, ಶಂಭುವಿನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದ ನನ್ನಿಂದ, ಬಕಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಪೂಜೋಪಚಾರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 21

सौवर्णै राजतै रत्ननिर्मितैः कुसुमैर्नृप । तथाविधेऽन्नदानादि करोमि नृपसत्तम

ಹೇ ರಾಜನೇ, ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಸ್ವರ್ಣ, ರಜತ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ನಾನು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನಾದಿ ದಾನಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದೆ।

Verse 22

केवलं शिवलिंगानां पूजां पुष्पैः करोम्यहम् । ततो मे भगवाञ्छंभुः संतुष्टोऽथ वरं ददौ

ನಾನು ಕೇವಲ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ; ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು ನನಗೆ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು।

Verse 23

अजरामरतां राजंस्तेनैव वपुषावृतः । ततस्तथाविधं प्राप्यानन्यसाधारणं वरम्

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಅದೇ ದೇಹದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ನಾನು ಜರಾ-ಮರಣರಹಿತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದೆ; ನಂತರ ಅಂಥ ಅನನ್ಯ, ಅಸಮಾನ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು—

Verse 24

विचरामि महीमेतां मदांध इव वारणः । शिवभक्तिं विहायाथ नृपोऽहं मदनातुरः

ನಾನು ಮದದಿಂದ ಅಂಧನಾದ ಆನೆಯಂತೆ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದೆ; ಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ರಾಜನಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದೆ।

Verse 25

प्रधर्षयितुमारब्धः स्त्रियः परपरिग्रहाः । आयुषस्तपसः कीर्तेस्तेजसो यशसः श्रियः

ನಾನು ಪರರ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಆಯುಷ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ, ತೇಜಸ್ಸು, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ—ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ಷೀಣಿಸತೊಡಗಿದವು।

Verse 26

विनाशकारणं मुख्यं परदारप्रधर्षणम् । सकर्णः श्रुतिहीनोऽसौ पश्यन्नंधो वदञ्जडः

ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣ ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ/ಅತಿಕ್ರಮಣವೇ. ಅವನು ಕಿವಿಗಳಿದ್ದರೂ ಕೇಳದವನಂತೆ, ನೋಡಿದರೂ ಅಂಧನಂತೆ, ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಜಡಮೂರ್ಖನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

अचेतनश्चेतनावान्मूर्खो विद्वानपि स्फुटम् । तदा भवति भूपाल पुरुषः क्षणमात्रतः

ಓ ಭೂಪಾಲ! ಆಗ ಮನುಷ್ಯನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ—ಚೇತನನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಚೇತನನಂತೆ, ವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂರ್ಖನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

यदैव हरिणाक्षीणां गोचरं याति चक्षुषाम् । मृतस्य निरये वासो जीवतश्चेश्वराद्भयम्

ಅವನು ಹರಿಣಾಕ್ಷಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ—ಮೃತನಿಗೆ ನರಕವಾಸ, ಜೀವಂತನಿಗೆ ಈಶ್ವರಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 29

एवं लोकद्वयं हंत्री परदारप्रधर्षणा । जरामरणहीनोहमिति निश्चयमास्थितः

ಹೀಗೆ ಪರಸ್ತ್ರೀ-ಅತಿಕ್ರಮಣದಿಂದ ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳ ಹಂತಕನಾಗಿ, ‘ನಾನು ಜರಾ-ಮರಣರಹಿತನು’ ಎಂಬ ಮೋಹದಲ್ಲಿ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದನು.

Verse 30

ऐहिकामुष्मिकभयं विहायांह ततः परम् । प्रधर्षयितुमारब्धस्तदा भूप परस्त्रियः

ಇಹಲೋಕ-ಪರಲೋಕದ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಆಗಿನಿಂದ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ/ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 31

अथ मां संपरिज्ञाय मर्यादारहितं यमः । वरप्रदानादीशस्य तदंतिकसुपाययौ । व्यजिज्ञपन्मदीयं च शंभोर्धर्मव्यतिक्रमम्

ಆಗ ಯಮನು ನನ್ನನ್ನು ಮર્યಾದೆ ಮೀರಿ ನಡೆದವನಾಗಿ ತಿಳಿದು, ವರಪ್ರದಾತನಾದ ಈಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಶಂಭುವಿನ ಮುಂದೆ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಧರ್ಮಲಂಘನವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 32

यम उवाच । नाहं तवानुभावेन गुप्तस्यास्य विनिग्रहम्

ಯಮನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಭು! ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ಈತನನ್ನು ನಾನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲೂ ದಂಡಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 33

शक्रोमि पापिनो देव मन्नियोगेऽन्यमादिश । जगदाधारूपा हि त्वयेशोक्ताः पतिव्रताः

ದೇವಾ! ಈ ಪಾಪಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾರೆ; ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು. ಏಕೆಂದರೆ, ಪ್ರಭು, ನೀನು ಘೋಷಿಸಿದ ಪತಿವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರ.

Verse 34

गावो विप्राः सनिगमा अलुब्धा दानशीलिनः । सत्यनिष्ठा इति स्वामिंस्तेषां मुख्यतमा सती

ಹಸುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ನಿಗಮಗಳೊಡನೆ ವೇದಗಳು, ಲೋಭರಹಿತರು, ದಾನಶೀಲರು, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರು—ಸ್ವಾಮಿ! ಇವರಲ್ಲಿ ಪತಿವ್ರತಾ ಸತಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮಳು.

Verse 35

तास्तेन धर्षिता लुप्तं मदीयं धर्मशासनम् । वरदानप्रमत्तेन तवैव परिभूय माम्

ಅವನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಧರ್ಷಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸಿದನು; ನನ್ನ ಧರ್ಮಶಾಸನವು ಲೋಪಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನ ವರದಾನದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಅವನು ನನ್ನನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 36

जयदत्तेन देवेश प्रतिष्ठानाधिवासिना । इमां धर्मस्य भगवान्गिरमाकर्ण्य कोपितः । शशाप मां समानीय वेपमानं कृतांजलिम्

ಹೇ ದೇವೇಶ! ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ನಿವಾಸಿ ಜಯದತ್ತನಿಂದ ಧರ್ಮವಚನವನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಕೇಳಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾದನು; ನಡುಗುತ್ತಾ ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಶಪಿಸಿದನು।

Verse 37

ईश्वर उवाच । यस्माद्दुष्टसमाचार धर्षितास्ते पतिव्रताः

ಈಶ್ವರನು ನುಡಿದನು—“ದುಷ್ಟಾಚಾರಿಯೇ! ನೀನು ಆ ಪತಿವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಧರ್ಷಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸಿದ ಕಾರಣ—”

Verse 38

कामार्तेन मया शप्तस्तस्मात्कूर्मः क्षणाद्भव । ततः प्रणम्य विज्ञप्तः शापतापहरो मया

“ಕಾಮಾರ್ತನಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕೂರ்மನಾಗು.” ನಂತರ ಅವನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಶಾಪದ ತಾಪವನ್ನು ಹರಿಸುವವನು ನಾನು ಆದೆನು।

Verse 39

प्राह षष्टितमे कल्पे विशापो भविता गणः । मदीय इति संप्रोच्य जगामादर्शनं शिवः

ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು—“ಅರವತ್ತನೆಯ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಈ ಗಣನು ಶಾಪಮುಕ್ತನಾಗುವನು.” “ಇವನು ನನ್ನವನು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶಿವನು ಅಂತರಧಾನನಾದನು।

Verse 40

अहं कूर्मस्तदा जातो दशयोजनविस्तृतः । समुद्रसलिले नीतस्त्वयाहं यज्ञसाधने

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೂರ್ಮನಾಗಿ ಜನಿಸಿದೆ, ದಶಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿದ್ದೆ; ಯಜ್ಞಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಸಮುದ್ರಜಲಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದೆ।

Verse 41

पुरस्ताद्यायजूकेन स्मरंस्तच्च बिभेमि ते । दग्धस्त्वयाहं पृष्ठेत्र व्रणान्येतानि पश्य मे

ನೀನು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ ನಾನು ಇನ್ನೂ ಭಯಪಡುವೆನು. ನೀನು ನನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ದಹನ ಮಾಡಿದೆ—ಈ ಗಾಯಗಳನ್ನು ನೋಡು.

Verse 42

चयनानि बहून्यत्र कल्पसूत्रविधानतः । पृष्ठोपरि कृतान्यासन्निंद्रद्युम्न तदा त्वया

ಇಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರವಿಧಾನದಂತೆ ಅನೇಕ ಚಯನಗಳು (ವೇದಿ-ರಚನೆಗಳು) ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು; ಓ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಆಗ ಅವನ್ನು ನೀನೇ ನನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 43

भूयः संतापिता यज्ञैः पृथिवी पृथिवीपते । सुस्राव सर्वतीर्थानां सारं साऽभून्महीनदी

ಓ ಪೃಥ್ವೀಪತೇ, ಯಜ್ಞಗಳ ತಾಪದಿಂದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತೆ ಸಂತಪ್ತವಾಯಿತು. ಆಗ ಅವಳು ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಹರಿಸಿ ‘ಮಹೀನದಿ’ ಎಂಬ ನದಿಯಾಗಿ ಆಯಿತು.

Verse 44

तस्यां च स्नानमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते । ततो नैमित्तिके कस्मिन्नपि प्रलय आगतः

ಅವಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಳಯ ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 45

प्लवमानमिदं राजन्मानसं शतयोजनम् । षट्पंचाशत्प्रमाणेन कल्पा मम पुरा नृप

ಓ ರಾಜನ್, ಈ ಮಾನಸ (ಸರೋವರ/ಪ್ರದೇಶ) ನೂರು ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣದಾಗಿ ತೇಲುತ್ತಾ ಅಲೆಯುತ್ತದೆ. ಓ ನೃಪ, ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಕಲ್ಪಗಳು ಐವತ್ತಾರು ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 46

व्यतीता इह चत्वारः शेषे मोक्षस्ततः परम् । एवमायुरिदं दीर्घमेवं शापाच्च कूर्मता

ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಗಳು ಕಳೆದಿವೆ; ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ನಂತರ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಆಯುಷ್ಯ ದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ—ಶಾಪದಿಂದಲೇ ಈ ಕೂರ್ಮಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ.

Verse 47

ममाभूदीश्वरस्यैव सतीधर्मद्रुहो नृप । ब्रूहि किं क्रियतां शत्रोरपि ते गृहगामिनः

ಓ ನೃಪ, ನಾನು ಈಶ್ವರನಿಗೇ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದರೂ ಸತ್ಪುರುಷರ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ದ್ರೋಹಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟೆ. ಹೇಳಿರಿ—ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲೂ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

Verse 48

मम पृष्ठिश्चिरं भूप त्वया दग्धाग्निनाऽपुरा । अहं ज्वलंतीमिव तां पश्याम्यद्यापि सत्रिणा

ಓ ಭೂಪ, ಹಿಂದೆ ನೀನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ದಹಿಸಿದ್ದೆ. ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದರೂ ಇಂದು ಸಹ ಅದನ್ನು ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.

Verse 49

इदं विमानमायातं त्वया कस्मान्निराकृतम् । देवदूतसमायुक्तं भुंक्ष्व भोगान्निजार्जितान्

ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಈ ವಿಮಾನವನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ? ದೇವದೂತರೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.

Verse 50

इंद्रद्युम्न उवाच । चतुर्मुखेन तेनाहं स्वर्गान्निर्वासितः स्वयम् । विलक्ष्योन प्रयास्यामि पाताधिक्यादिदूषिते

ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಚತುರ್ಮುಖ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನೇ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದನು. ಅವಮಾನಿತನಾಗಿ, ಪತನಪ್ರಾಧಾನ್ಯಾದಿ ದೋಷಗಳಿಂದ ದೂಷಿತವಾದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 51

तस्माद्विवेकवैराग्यमविद्यापापनाशनम् । आलिंग्याहं यतिष्यामि प्राप्य बोधं विमुक्तये

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ವಿವೇಕ ಹಾಗೂ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಬೋಧವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾನು ಯತ್ನಿಸುವೆನು.

Verse 52

तन्मे गृहगतस्याद्य यथातिथ्यकरो भवान् । तदादिश यथाऽपारपारदः कोपि मे गुरुः

ಇಂದು ನೀವು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ, ಅಪಾರ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಗುರು ನನಗೆ ದೊರಕುವಂತೆ.

Verse 53

कूर्म उवाच । लोमशोनाम दीर्घायुर्मत्तोऽप्यस्ति महामुनिः । मया कलापग्रामे स पूर्वं दृष्टः क्वचिन्नृप

ಕೂರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—‘ಲೋಮಶನೆಂಬ ಮಹಾಮುನಿಯೊಬ್ಬನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ದೀರ್ಘಾಯು—ನನ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಹಿಂದೆ ಒಮ್ಮೆ ಕಲಾಪ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೆ.’

Verse 54

इंद्रद्युम्न उवाच । तस्मादागच्छ गच्छामस्तमेव सहितावयम् । प्राहुः पूततमां तीर्थादपि सत्संगतिं बुधाः

ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—‘ಹಾಗಾದರೆ ಬಾ, ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ. ಪಂಡಿತರು ಸತ್ಸಂಗವು ತೀರ್ಥಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.’

Verse 55

इत्थं निशम्य नृपतेर्वचनं तदानीं सर्वेऽपि ते षडथ तं मुनिमुख्यमाशु । चित्ते विधाय मुदिताः प्रययुर्द्विजेंद्रं जिज्ञासवः सुचिरजीवितहेतुमस्य

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಆರು ಜನರೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನ ಬಳಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹರ್ಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಜೀವನದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.