Adhyaya 46

Verse 1

अगस्त्य उवाच । कृप्णद्वैपायनः स्कंद शंभुभक्तिपरो यदि । यदि क्षेत्ररहस्यज्ञः क्षेत्रसंन्यासकृद्यदि

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಉವಾಚ—ಹೇ ಸ್ಕಂದ! ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ) ಶಂಭುಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರನಾಗಿದ್ದರೆ, ಕ್ಷೇತ್ರರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಸಂಬಂಧಿ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನಾಗಿದ್ದರೆ—

Verse 2

तथा दृष्टप्रभावश्चेत्तथा चेज्ज्ञानिनां वरः । पुरीं वाराणसीं श्रेष्ठां कथं किल शपिष्यति

ಮತ್ತೂ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರೆ—ಅಂದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರಿಯಾದ ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಅವರು ಹೇಗೆ ಶಪಿಸಬಲ್ಲರು?

Verse 3

स्कंद उवाच । सत्यमेतत्त्वया पृच्छि कथयामि मुने शृणु । तस्य व्यासस्य चरितं भविष्यं त्वयि पृच्छति

ಸ್ಕಂದನು ಉವಾಚ—ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯವೂ ಯುಕ್ತವೂ ಆಗಿದೆ. ಹೇ ಮುನೇ, ಕೇಳು—ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾಸನ ಚರಿತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವೆನು।

Verse 4

यदारभ्य मुनेस्तस्य नंदी स्तंभितवान्भुजम् । तदारभ्य महेशानं संस्तौति परमादृतः

ನಂದಿಯು ಆ ಮುನಿಯ ಭುಜವನ್ನು ಸ್ಥಂಭಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ, ಅವನು ಪರಮಾದರದಿಂದ ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 5

काश्यां तीर्थान्यनेकानि काश्यां लिगान्यनेकशः । तथापि सेव्यो विश्वेशः स्नातव्या मणिकर्णिका

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಲಿಂಗಗಳೂ ಇವೆ; ಆದರೂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು, ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 6

लिंगेष्वेको हि विश्वेशस्तीर्थेषु मणिकर्णिका । इति संव्याहरन्व्यासस्तद्द्वयं बहु मन्यते

‘ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶನೇ ಏಕ, ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ’—ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ವ್ಯಾಸನು ಆ ಎರಡನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 7

त्यक्त्वा स बहु वाग्जालं प्रातः स्नात्वा दिनेदिने । निर्वाणमंडपे वक्ति महिमानं महेशितुः

ಅವನು ಅತಿಯಾದ ವಾದವಿವಾದದ ವಾಗ್ಜಾಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ; ನಿರ್ವಾಣಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾನೆ।

Verse 8

शिष्याणां पुरतो नित्यं क्षेत्रस्य महिमा महान् । व्याख्यायते मुदा तेन व्यासेन परमर्षिणा

ಶಿಷ್ಯರ ಮುಂದೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಪರಮರ್ಷಿ ವ್ಯಾಸನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾನ್ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 9

अत्र यत्क्रियते क्षेत्रे शुभं वाऽशुभमेव वा । संवर्तेपि न तस्यांतस्तस्माच्छ्रेयः समाचरेत्

ಈ ಕಾಶಿಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ—ಅದರ ಫಲ ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತ್ಯವಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದ ಧರ್ಮಕರ್ಮವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 10

क्षेत्रसिद्धिं समीहंते ये चात्र कृतिनो जनाः । यावज्जीवं न तैस्त्याज्या सुधीभिर्मणिकर्णिका

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಕೃತಾರ್ಥ ಜನರು, ಆ ಸುದೀಗಳು ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು.

Verse 11

चक्रपुष्करिणी तीर्थे स्नातव्यं प्रतिवासरम् । पुष्पैः पत्रैः फलैस्तोयैरर्च्यो विश्वेश्वरः सदा

ಚಕ್ರಪುಷ್ಕರಿಣೀ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಪುಷ್ಪ, ಪತ್ರ, ಫಲ ಮತ್ತು ಜಲದಿಂದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಸದಾ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 12

स्ववर्णाश्रमधर्मश्च त्यक्तव्यो न मनागपि । प्रत्यहं क्षेत्रमहिमा श्रोतव्यः श्रद्धया सकृत्

ಸ್ವವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮವನ್ನು ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು; ಪ್ರತಿದಿನ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ಒಮ್ಮೆ ಕ್ಷೇತ್ರಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 13

यथाशक्ति च देयानि दानान्यत्र सुगुप्तवत् । अन्नान्यपि च देयानि विघ्नान्परिजिहीर्षुणा

ಇಲ್ಲಿ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ದಾನಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ, ಪ್ರದರ್ಶನವಿಲ್ಲದೆ ನೀಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಬಯಸುವವನು ಅನ್ನದಾನವನ್ನೂ ಅವಶ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 14

परोपकरणं चात्र कर्तव्यं सुधिया सदा । पर्वस्वपि विशेषेण स्नानदानादिकाः क्रियाः

ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸುಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪರೋಪಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರ್ವದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮೊದಲಾದ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 15

सरस्वती सरिद्रूपा ह्यतः शास्त्रनिकेतनम् । आनंदकाननं सर्वं धर्मशास्त्रकृतालयम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ನಿಕೇತನ. ಸಮಸ್ತ ಆನಂದಕಾನನವು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಆಲಯವಾಗಿದೆ.

Verse 16

अत्र मर्म न वक्तव्यं सुधियां कस्यचित्क्वचित् । परदार परद्रव्य परापकरणं त्यजेत्

ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ಯಾರದಾದರೂ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಬಾರದು. ಪರಸ್ತ್ರೀ, ಪರಧನ ಮತ್ತು ಪರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 17

परापवादो नो वाच्यः परेर्ष्यां न च कारयेत् । असत्यं नैव वक्तव्यं प्राणैः कंठगतैरपि

ಇತರರ ಅಪವಾದವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು; ಇತರರ ಮೇಲೆ ಈರ್ಷೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು. ಪ್ರಾಣ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು.

Verse 18

अत्रत्य जंतुरक्षार्थमसत्यमपि भाषयेत् । येनकेनप्रकारेण शुभेनाप्यशुभेन वा

ಇಲ್ಲಿ ಜೀವ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅಸತ್ಯವನ್ನೂ ಹೇಳಬಹುದು—ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಸಿದ್ಧವಾದರೆ.

Verse 19

अत्रत्यः प्राणिमात्रोपि रक्षणीयः प्रयत्नतः । एकस्मिन्रक्षिते जंतावत्र काश्यां प्रयत्नतः । त्रैलोक्यरक्षणात्पुण्यं यत्स्यात्तत्स्यान्न संशयः

ಇಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಒಂದೇ ಜೀವಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದರೂ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು ತ್ರಿಲೋಕ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 20

ये वसंति सदा काश्यां क्षेत्रसंन्यासकारिणः । त एव रुद्रा मंतव्या जीवन्मुक्ता न संशयः

ಯಾರು ಸದಾ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರ-ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ರುದ್ರಸ್ವರೂಪರೆಂದೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅವರು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತರು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 21

ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्ते संतोष्याः प्रयत्नतः । तेषु वै परितुष्टेषु तुष्येद्विश्वेश्वरः स्वयम्

ಅವರು ಪೂಜ್ಯರು, ಅವರು ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹರು, ಅವರನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಪರಿತೃಪ್ತರಾದಾಗ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಸ್ವಯಂ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

काश्यां वसंति ये मर्त्या दूरस्थैरपि सन्नरैः । योगक्षेमो विधातव्यस्तेषां विश्वेशितुर्मुदे

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ಮನುಷ್ಯರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಜ್ಜನರೂ ಸಹ ಒದಗಿಸಬೇಕು, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಹರ್ಷಿಸುವಂತೆ।

Verse 23

प्रसरस्त्विंद्रियाणां च निवार्योत्र निवासिभिः । मनसोपि हि चांचल्यमिह वार्यं प्रयत्नतः

ಇಲ್ಲಿ (ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ) ವಾಸಿಸುವವರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಹೊರಮುಖ ಓಟವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು. ನಿಜಕ್ಕೂ, ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆಯನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು।

Verse 24

मरणं नाभिकांक्षेद्धि कांक्ष्यो मोक्षोऽपिनो पुनः । शरीरशोषणोपायः कर्तव्यः सुधिया नहि

ಮರಣವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಭದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಬಯಸಬಾರದು. ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಪೀಡಿಸುವ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 25

आत्मरक्षात्र कर्तव्या महाश्रेयोभिवृद्धये । अत्रात्म त्यजनोपायं मनसापि न चिंतयेत्

ಇಲ್ಲಿ (ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ) ಮಹಾಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ (ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ) ಉಪಾಯವನ್ನು ಮನಸಲ್ಲಿಯೂ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು।

Verse 26

गर्वः परोत्र विद्यानां धनगर्वोत्र वै महान् । मुक्तिगर्वेण नो भिक्षां प्रयच्छंत्यत्र वासिनः

ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಗರ್ವ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿ; ಇಲ್ಲಿ ಧನಗರ್ವವೂ ಮಹತ್ತರ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಮುಕ್ತಿ’ ಗರ್ವದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 27

एकस्मिन्नपि यच्चाह्नि काश्यां श्रेयोभिलभ्यते । न तु वर्षशतेनापि तदन्यत्राप्यते क्वचित्

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು, ಬೇರೆಡೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯದು।

Verse 28

अन्यत्र योगाभ्यसनाद्यावज्जन्म यदर्ज्यते । वाराणस्यां तदेकेन प्राणायामेन लभ्यते

ಬೇರೆಡೆ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಗಳಿಸುವ ಫಲ, ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಿಂದಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 29

सर्वतीर्थावगाहाच्च यावज्जन्म यदर्ज्यते । तदानंदवने प्राप्यं मणिकर्ण्येकमज्जनात्

ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನಪೂರ್ತಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು, ಅದೇ ಪುಣ್ಯವು ಆನಂದವನ (ಕಾಶಿ)ದಲ್ಲಿ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಮುಳುಗುವುದರಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 30

सर्वलिंगार्चनात्पुण्यं यावज्जन्म यदर्ज्यते । सकृद्विश्वेशमभ्यर्च्य श्रद्धया तदवाप्यते

ಎಲ್ಲ ಲಿಂಗಗಳ ಜೀವಮಾನಪೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 31

गृहिण्युवाच । भगवन्भिक्षुकास्तावदद्य दृष्टा न कुत्रचित् । असत्कृत्यातिथिं नाथो न मे भोक्ष्यति कर्हिचित्

ಗೃಹಿಣಿ ಹೇಳಿದರು— ಭಗವನ್, ಇಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಿಕ್ಷುಕರು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸದೆ ಹೋದರೆ ನನ್ನ ನಾಥನು ಎಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಅನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 32

गवां कोटि प्रदानेन सम्यग्दत्तेन यत्फलम । तत्फलं सम्यगाप्येत विश्वेश्वर विलोकनात्

ಒಂದು ಕೋಟಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವು ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಫಲವು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 33

यत्षोडशमहादानैः पुण्यं प्रोक्तं महर्षिभिः । तत्पुण्यं जायते पुंसां विश्वेशे पुष्पदानतः

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಷೋಡಶ ಮಹಾದಾನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿದುದೇ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪುಷ್ಪದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಜನರಿಗೆ ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 34

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैर्यत्फलं प्राप्यतेखिलैः । पंचामृतानां स्नपनाद्विश्वेशे तदवाप्यते

ಅಶ್ವಮೇಧಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವು, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪಂಚಾಮೃತಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಅದೇ ಫಲವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 35

विशेषपूजा कर्तव्या सुमहोत्सवपूर्वकम । कार्यास्तथाधिका यात्राः समर्च्याः क्षेत्रदेवताः

ಮಹೋತ್ಸವದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಕ್ಷೇತ್ರದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 36

मन्ये धर्ममयी मूर्तिः कापि त्वं शुचिमानसा । त्वद्दर्शनात्परां प्रीतिं संप्राप्तानींद्रियाणि मे

ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನ ನೀನು ಧರ್ಮಮಯವಾದ ಯಾವುದೋ ಮೂರ್ತಿಯೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ।

Verse 37

महापूजोपकरणं योर्पयेद्विश्वभर्तरि । न तं संपत्तिसंभारा विमुंचंतीह कुत्रचित्

ವಿಶ್ವವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಮಹಾಪೂಜೆಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನನ್ನು, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಮೃದ್ಧಿ ತೊರೆಯದು।

Verse 38

सर्वर्तुकुसुमाढ्यां च यः कुर्यात्पुष्पवाटिकाम् । तदंगणे कल्पवृक्षाश्छायां कुर्वंति शीतलाम्

ಯಾರು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಪುಷ್ಪವಾಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಅಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳು ಶೀತಲ ನೆರಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ।

Verse 39

यः क्षीरस्नपनार्थं वै विश्वेशे धेनुमर्पयेत् । क्षीरार्णवतटे तस्य निवसेयुः पितामहाः

ಯಾರು ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಧೇನುವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 40

विश्वेशराजसदने यः सुधां चित्रमेव वा । कारयेत्तस्य भवनं कैलासचित्रितं भवेत्

ಯಾರು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ರಾಜಸದನದಲ್ಲಿ (ಮಂದಿರ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ) ಸುಧಾಲೇಪನ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಮನೆ ಕೈಲಾಸದಂತೆ ಅಲಂಕರಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 41

ब्राह्मणान्यतिनो वापि तथैव शिवयोगिनः । भोजयेद्योत्र वै काश्यामेकैक गणना क्रमात्

ಯಾರು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಯತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿವಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಂತೆ ಎಣಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 42

कोटिभोज्यफलं तस्य श्रद्धया नात्र संशयः । तपस्त्वत्र प्रकर्तव्यं दानमत्र प्रदापयेत्

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅವನು ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು, ಇಲ್ಲಿಯೇ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 43

विश्वेशस्तोषणीयोत्र स्नानहोमजपादिभिः । अन्यत्र कोटिजप्येन यत्फलं प्राप्यते नरैः । अष्टोत्तरशतं जप्त्वा तदत्र समवाप्यते

ಇಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಹೋಮ, ಜಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಬೇರೆಡೆ ಕೋಟಿ ಜಪದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವು ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಷ್ಟೋತ್ತರಶತ (108) ಜಪದಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 44

कोटिहोमेन यत्प्रोक्तं फलमन्यत्र सूरिभिः । अष्टोत्तराहुतिशतात्तदत्रानंदकानने

ಇತರತ್ರ ಸೂರಿಗಳು ಕೋಟಿ ಹೋಮದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳುವುದೇ, ಇಲ್ಲಿ ಆನಂದಕಾನನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನೂರ ಎಂಟು ಆಹುತಿಗಳಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 45

यो जपेद्रुद्रसूक्तानि काश्यां विश्वेशसन्निधौ । पारायणेन वेदानां सर्वेषां फलमाप्यते

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರಾಯಣಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 46

तस्य पुण्यं न जानामि चिंतिते चाक्षरे परे । काश्यां नित्यं प्रवस्तव्यं सेव्योत्तरवहा सदा

ಪರಮ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವವನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಅಳೆಯಲಾರೆ. ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಸದಾ ಉತ್ತರवाहಿನಿ (ಗಂಗೆ)ಯನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು।

Verse 47

आपद्यपि हि घोरायां काशी त्याज्या न कुत्रचित् । यतः सर्वापदांहर्ता त्राता विश्वपतिः प्रभुः

ಭೀಕರ ಆಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ವಿಶ್ವಪತಿ ಪ್ರಭು ಎಲ್ಲ ಆಪತ್ತುಗಳ ಹರಣಕರ್ತನೂ ನಿಜ ರಕ್ಷകനೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 48

अवंध्यं दिवसं कुर्यात्स्नानदानजपादिभिः । यतः काश्यां कृतं कर्म महत्त्वाय प्रकल्पते

ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ದಿನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಮಹತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 49

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि कर्तव्यानि प्रयत्नतः । तथेंद्रियविकाराश्च न बाधंतेत्र कर्हिचित्

ಕೃಚ್ಛ್ರ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣಾದಿ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಇಂದ್ರಿಯವಿಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಚಂಚಲತೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 50

यदींद्रियाणि कुर्वंति विक्रियामिह देहिनाम् । तदात्रवाससं सिद्धिर्विघ्नेभ्यो नैव लभ्यते

ಇಲ್ಲಿ ದೇಹಿಗಳ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿಕಾರವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರೆ, ಅಭಿಪ್ರೇತ ಸಾಧನೆಯ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯದು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 51

अगस्त्य उवाच । कृच्छ्र चांद्रायणादीनि व्यासो वक्ष्यति यानि वै । तेषां स्वरूपमाख्याहि स्कंदेंद्रिय विशुद्धये

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಕೃಚ್ಛ್ರ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣಾದಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಸನೂ ವಿವರಿಸುವನು; ಓ ಸ್ಕಂದಾ! ಇಂದ್ರಿಯಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 52

स्कंद उवाच । कथयामि महाबुद्धे कृच्छ्रादीनि तवाग्रतः । यानि कृत्वात्र मनुजो देहशुद्धिं लभेत्पराम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ! ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಕೃಚ್ಛ್ರಾದಿ ವ್ರತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ಪರಮ ದೇಹಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 53

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेन चैकेन पादकृच्छ्रः प्रकीर्तितः

ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಭೋಜನ, ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ, ಬೇಡದೆ ದೊರಕಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಜೀವನ, ಹಾಗೂ ಒಂದು ದಿನ ಉಪವಾಸ—ಇದನ್ನೇ ‘ಪಾದ-ಕೃಚ್ಛ್ರ’ ವ್ರತವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 54

वटोदुंबरराजीव बिल्वपत्रकुशोदकम् । प्रत्येकं प्रत्यहं पीतं पर्णकृच्छ्रः प्रकीर्तितः

ವಟ, ಉದುಂಬರ, ಪದ್ಮ, ಬಿಲ್ವಪತ್ರ ಹಾಗೂ ಕುಶದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ಜಲವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕುಡಿಯುವುದು—ಇದೇ ‘ಪರ್ಣಕೃಚ್ಛ್ರ’ ವ್ರತವೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 55

पिण्याकघृततक्रांबु सक्तूनां प्रतिवासरम् । एकैकमुपवासश्च कृच्छ्रः सौम्यः प्रकीर्तितः

ಪ್ರತಿದಿನ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಿಣ್ಯಾಕ, ತುಪ್ಪ, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ನೀರು ಮತ್ತು ಸತ್ತು (ಭಜಿಸಿದ ಯವಪಿಟ್ಟು)—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಉಪವಾಸವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸುವುದು ‘ಸೌಮ್ಯ ಕೃಚ್ಛ್ರ’ವೆಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 56

हविषा प्रातरश्नीत हविषा सायमेव च । हविषा याचितं त्रींस्तु सोपवासस्त्रयहं वसेत्

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಲಿ, ಸಂಜೆಗೂ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನವನ್ನೇ; ಮೂರು ದಿನ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನ ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಉಪವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ದಿನ ವಾಸಿಸಲಿ.

Verse 57

एकैकग्रासमश्नीयादहानि त्रीणि पूर्ववत् । त्र्यहं चोपवसेदंत्यमतिकृच्छ्रं चरन्द्विजः

ಹಿಂದಿನ ನಿಯಮದಂತೆ ಮೂರು ದಿನ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೊಂದೇ ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಭುಂಜಿಸಲಿ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನ ಉಪವಾಸವಿರಲಿ—ಇದೇ ದ್ವಿಜನ ‘ಅತಿಕೃಚ್ಛ್ರ’ ಆಚರಣೆ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 58

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं पयसा दिवसानेकविंशतिः । द्वादशाहोपवासेन पराकः परिकीर्तितः

‘ಕೃಚ್ಛ್ರಾತಿಕೃಚ್ಛ್ರ’ವನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ದಿನ ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸದಿಂದ ‘ಪರಾಕ’ವೆಂದು ಪರಿಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 59

त्र्यहं प्रातस्त्रयहं सायं त्र्यहमद्यादयाचितम् । त्र्यहं चोपवसेदंत्यं प्राजापत्यं चरन्द्विजः

ದ್ವಿಜನು ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ಹೀಗೆ ಆಚರಿಸಲಿ—ಮೂರು ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ, ಮೂರು ದಿನ ಸಂಜೆ ಮಾತ್ರ; ಮೂರು ದಿನ ಬೇಡದೆ ದೊರಕಿದುದನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ; ಅಂತಿಮ ಮೂರು ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಲಿ।

Verse 60

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधिसर्पिः कुशोदकम् । एकरात्रोपवासश्च कृच्छ्रः सांतपनः स्मृतः

ಗೋಮೂತ್ರ, ಗೋಮಯ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಕುಶೋದಕ—ಇವುಗಳ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಉಪವಾಸ—ಈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ‘ಸಾಂತಪನ ಕೃಚ್ಛ್ರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 61

पृथक्सांतपनद्रव्यैः षडहः सोपवासकः । सप्ताहेन तु कृच्छ्रोयं महासांतपनः स्मृतः

ಸಾಂತಪನದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆರು ದಿನ ಉಪವಾಸಸಹಿತ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಈ ಕೃಚ್ಛ್ರವನ್ನು ‘ಮಹಾಸಾಂತಪನ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 62

तप्तकृच्छ्रं चरन्विप्रो जलक्षीरघृतानिलान् । एतांस्त्र्यहं पिबेदुष्णान्सकृत्स्नायी समाहितः

ತಪ್ತ-ಕೃಚ್ಛ್ರವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೂರು ಮೂರು ದಿನ ಬಿಸಿ ನೀರು, ಬಿಸಿ ಹಾಲು, ಬಿಸಿ ತುಪ್ಪ ಕುಡಿಯಲಿ; ನಂತರ ಮೂರು ದಿನ ವಾಯುಭಕ್ಷಕನಾಗಿ ಇರಲಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿರಲಿ।

Verse 63

त्र्यहमुष्णाः पिबेदापस्त्र्यहमुष्णं पयः पिबेत् । त्र्यहमुष्णघृतं प्राश्य वायुभक्षो दिनत्रयम्

ಮೂರು ದಿನ ಬಿಸಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಲಿ, ಮೂರು ದಿನ ಬಿಸಿ ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲಿ; ಮೂರು ದಿನ ಬಿಸಿ ತುಪ್ಪ ಸೇವಿಸಿ, ಮೂರು ದಿನ ಕೇವಲ ವಾಯುಭಕ್ಷಕನಾಗಿ ಇರಲಿ।

Verse 64

पलमेकं पयः पीत्वा सर्पिषश्च पलद्वयम् । पलमेकं तु तोयस्य तप्तकृच्छ्र उदाहृतः

ಒಂದು ಪಲ ಹಾಲು ಕುಡಿದು, ಎರಡು ಪಲ ತುಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಪಲ ನೀರು ಸೇವಿಸುವುದು—ಇದೇ ‘ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರ’ವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 65

गोमूत्रेण समायुक्तं यावकं यः प्रयोजयेत् । कृच्छ्रमेकाह्न्किं प्रोक्तं शरीरस्य विशोधनम्

ಗೋಮೂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಯಾವಕ (ಜೋಳದ ಗಂಜಿ) ಯಾರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅದು ಏಕದಿನ ಕೃಚ್ಛ್ರವೆಂದು, ದೇಹಶುದ್ಧಿಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 66

हस्तावुत्तानतः कृत्वा दिवसं मारुताशनः । रात्रौ जले स्थितो व्युष्टः प्राजापत्येन तत्समम्

ಕೈಗಳನ್ನು ಚಾಚಿಕೊಂಡು, ದಿನವಿಡೀ ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪ್ರಭಾತದವರೆಗೆ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವದು—ಇದು ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 67

एकैकं ह्रासयेद्ग्रासं कृष्णे शुक्ले च वर्धयेत् । उपस्पृशं स्त्रिषवणमेतच्चांद्रायणं स्मृतम्

ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೊಂದು ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೊಂದು ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು; ಮೂರು ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು—ಇದೇ ‘ಚಾಂದ್ರಾಯಣ’ ವ್ರತವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 68

एकैकं वर्धयेद्ग्रासं शुक्ले कृष्णे च ह्रासयेत् । भुंजीत दर्शे नो किंचिदेष चांद्रायणो विधिः

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೊಂದು ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೊಂದು ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಏನೂ ಭುಂಜಿಸಬಾರದು—ಇದೇ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವಿಧಿ.

Verse 69

चतुरः प्रातरश्नीयात्पिंडान्विप्रः समाहितः । चतुरोस्तमिते सूर्ये शिशुचांद्रायणं स्मृतम्

ಸಮಾಹಿತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗ್ರಾಸಗಳನ್ನು, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಲ್ಕು ಗ್ರಾಸಗಳನ್ನು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ‘ಶಿಶು-ಚಾಂದ್ರಾಯಣ’ವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 70

अष्टावष्टौ समश्नीयात्पिंडान्मध्यंदिने स्थिते । नियतात्मा हविष्यस्य यतिचांद्रायणं स्मृतम्

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಾತ್ಮನು ಹವಿಷ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಎಂಟು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಗ್ರಾಸಗಳಾಗಿ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ‘ಯತಿ-ಚಾಂದ್ರಾಯಣ’ವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 71

यथाकथंचित्पिंडानां तिस्रोशीतीः समाहितः । मासेनाश्नन्हविष्यस्य चंद्रस्यैति सलोकताम्

ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಿಂದ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ ತ್ರ್ಯಶೀತಿ (ಎಂಭತ್ತ್ಮೂರು) ಗ್ರಾಸಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಹವಿಷ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಚಂದ್ರಲೋಕವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 72

अद्भिर्गात्राणि शुध्यंति मनः सत्येन शुद्ध्यति । विद्या तपोभ्यां भूतात्मा बुद्धिर्ज्ञानेन शुद्ध्यति

ನೀರಿನಿಂದ ದೇಹ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜೀವಾತ್ಮ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 73

तच्च ज्ञानं भवेत्पुंसां सम्यक्काशीनिषेवणात् । काशीनिषेवणेन स्याद्विश्वेशकरुणोदयः

ಆ ಸತ್ಯಜ್ಞಾನವು ಪುರುಷರಿಗೆ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ—ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶೀಸೇವೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಕರುಣೋದಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 74

ततो महोदयावाप्तिः कर्मनिर्मूलनक्षमा । अतः काश्यां प्रयत्नेन स्नान दान तपो जपः

ಅದರಿಂದ ಮಹತ್ತಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಕರ್ಮಮೂಲವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ತಪ, ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 75

व्रतं पुराणश्रवणं स्मृत्युक्ताध्व निषेवणम् । प्रतिक्षणे प्रतिदिनं विश्वेश पदचिंतनम्

ವ್ರತಾಚರಣೆ, ಪುರಾಣಶ್ರವಣ, ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮಾರ್ಗಾನುಸರಣ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ—ಪ್ರತಿದಿನ—ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಪಾದಚಿಂತನೆ; ಇದೇ (ಕಾಶಿಯ) ಜೀವನಮಾರ್ಗ.

Verse 76

लिंगार्चनं त्रिकालं च लिंगस्यापि प्रतिष्ठितिः । साधुभिः सह संलापो जल्पः शिवशिवेति च

ತ್ರಿಕಾಲ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ, ಲಿಂಗಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯೂ, ಸಾಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಸಂವಾದ, ಮತ್ತು ಮರುಮರು ‘ಶಿವ, ಶಿವ’ ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಣೆ—(ಇವು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ) ಪ್ರಶಂಸಿತ ಆಚರಣೆಗಳು.

Verse 77

अतिथेश्चापि सत्कारो मैत्रीतीर्थनिवासिभिः । आस्तिक्यबुद्धिर्विनयो मानामान समानधीः

ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ, ತೀರ್ಥನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ, ಆಸ್ತಿಕ ಬುದ್ಧಿ, ವಿನಯ, ಮತ್ತು ಮಾನ-ಅಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮದೃಷ್ಟಿ—(ಇವು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ) ಪ್ರಶಂಸಿತ ಗುಣಗಳು.

Verse 78

अकामिता त्वनौद्धत्यमरागित्वमहिंसनम् । अप्रतिग्रहवृत्तिश्च मतिश्चानुग्रहात्मिका

ನಿಷ್ಕಾಮತೆ, ಅನೌದ್ಧತ್ಯ (ಅಹಂಕಾರರಹಿತತೆ), ವೈರಾಗ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಅನుచಿತ ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದ ಜೀವನವೃತ್ತಿ, ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹಭಾವದ ಕರುಣಾಮಯ ಮತಿ—(ಇವು ಕಾಶೀಸೇವಕನ) ಪ್ರಶಂಸಿತ ಗುಣಗಳು.

Verse 79

अदंभितात्वमात्सर्यमप्रार्थितधनागमः । अलोभित्वमनालस्यमपारुष्यमदीनता

ದಂಭರಹಿತತೆ, ಅಸೂಯೆಯ ಅಭಾವ, ಬೇಡದೆ ಧನಾಗಮನ, ಅಲೋಭ, ಅನಾಲಸ್ಯ, ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಅಖಂಡ ಆತ್ಮಗೌರವ—ಇವು ಕಾಶಿಕ್ಷೇತ್ರವಾಸಿಯು ಬೆಳೆಸಬೇಕಾದ ಗುಣಗಳು।

Verse 80

इत्यादि सत्प्रवृत्तिश्च कर्तव्या क्षेत्रवासिना । प्रत्यहं चेति शिष्येभ्यः सधर्ममुपदेक्ष्यति

ಇಂತಹ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಸಿಯು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಆ ಧರ್ಮಮಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು।

Verse 81

नित्यं त्रिषवणस्नायी नित्यं भिक्षाकृताशनः । लिंगपूजार्चको नित्यमित्थं व्यासो वसेत्पुरा

ನಿತ್ಯ ಮೂರು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಸೇವಿಸಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನಾಗಿ—ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಸರು ಕಾಶೀಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು।

Verse 82

एकदा तस्य जिज्ञासां कर्तुं देवीं हरोवदत् । अद्य भिक्षाटनं प्राप्ते व्यासे परमधार्मिके

ಒಮ್ಮೆ ಅವನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಹರು ದೇವಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಇಂದು ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ವ್ಯಾಸನು ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಬಂದಾಗ…।”

Verse 83

अपि सर्वगते क्वापि भिक्षां मा यच्छ सुंदरि । तथेत्युक्ता भवानी सा भवं भवनिवारणम्

“ಸುಂದರಿ! ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋದರೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಬೇಡ.” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಭವನಿವಾರಿಣಿ ಭವಾನಿ “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿದರು।

Verse 84

नमस्कृत्य प्रतिगृहं तस्य भिक्षां न्यषेधयत् । स मुनिः सहितः शिष्यैर्भिक्षामप्राप्य दूनवत्

ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಪಡೆದರೂ ಅವನ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಇದ್ದ ಆ ಮುನಿ ಅನ್ನವಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖಿತನಾದನು.

Verse 85

वेलातिक्रममालोक्य पुनर्बभ्राम तां पुरीम् । गृहेगृहे परिप्राप्ता भिक्षान्यैः सर्वभिक्षुकैः

ಸಮಯ ಮೀರಿದುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಮತ್ತೆ ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಲೆದನು. ಆದರೆ ಮನೆಮನೆಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೇ ದೊರಕಿತು.

Verse 86

तदह्निनालभद्भिक्षां सशिष्यः स मुनिः क्वचित् । अथ सायंतनं कर्म कृत्वा छात्रैः समन्वितः

ಆ ದಿನ ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಇದ್ದ ಆ ಮುನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಿಕ್ಷೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ನಿತ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 87

उपोषणपरो भूत्वा तथैवासीदहर्निशम् । अथान्येद्युर्मुनिर्व्यासः कृत्वा माध्याह्निकं विधिम्

ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಅವನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದನು. ನಂತರ ಮುಂದಿನ ದಿನ ಮುನಿ ವ್ಯಾಸನು ಮಾಧ್ಯಾಹ್ನಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 88

ययौ भिक्षाटनं कर्तुं सशिष्यः परितः पुरीम् । सर्वत्र स परिभ्रांतः प्रतिसौधं मुहुर्मुहुः

ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಆ ಮುನಿ ನಗರದ ಸುತ್ತ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮಾಡಲು ಹೊರಟನು. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ—ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ—ಪ್ರತಿ ಸೌಧಕ್ಕೂ ಮನೆಯಿಗೂ ಹೋದನು.

Verse 89

न क्वापि लब्धवान्भिक्षां भाग्यहीनो धनं यथा । अथ चिंतितवान्व्यासः परिश्रांतः परिभ्रमन्

ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ ದಣಿದ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಿಕ್ಷೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ; ಭಾಗ್ಯಹೀನನಿಗೆ ಧನ ಸಿಗದಂತೆ. ಆಗ ವ್ಯಾಸರು ಚಿಂತನೆಗೆ ತೊಡಗಿದರು.

Verse 90

को हेतुर्यन्न लभ्येत भिक्षा यत्नेन रक्षिता । अंतेवासिन आहूय व्यासः पप्रच्छ चाखिलान्

“ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇಡಿದರೂ ಭಿಕ್ಷೆ ಏಕೆ ದೊರಕುತ್ತಿಲ್ಲ?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ ವ್ಯಾಸರು ಆಶ್ರಮವಾಸಿ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

Verse 91

भवद्भिरपि नो भिक्षा परिप्राप्तेति गम्यते । किमत्र पुरि संवृत्तं द्वित्रा यात ममाज्ञया

“ನಿಮಗೂ ಭಿಕ್ಷೆ ದೊರಕಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ? ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು-ಮೂರು ಮಂದಿ ಹೋಗಿ ತಿಳಿದು ಬನ್ನಿ.”

Verse 92

द्वितीयेह्न्यपि यद्भिक्षा न लभ्येतातियत्नतः । अनिष्टं किंचिदत्रासीन्महागुरुनिपातजम्

“ಎರಡನೇ ದಿನವೂ ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಭಿಕ್ಷೆ ದೊರಕದಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಅನಿಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದೆ—ಮಹಾಗುರುವಿನ ಪತನದಿಂದ ಉಂಟಾದಂತೆಯೇ.”

Verse 93

अन्नक्षयो वा सर्वस्यां नगर्यामभवत्क्षणात् । राजदंडोथ युगपज्जातः सर्वपुरौकसाम्

“ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನ್ನಕ್ಷಯ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು; ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಎಲ್ಲ ನಗರವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಜದಂಡ ಬಿದ್ದಿರಬಹುದು.”

Verse 94

अथवा वारिता भिक्षा केनाप्यस्मासु चेर्ष्यया । पुरौकसोभवन्दुस्थास्तूपसर्गेण केनचित्

ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಈರ್ಷೆಯಿಂದ ಯಾರೋ ಭಿಕ್ಷಾದಾನವನ್ನು ತಡೆದಿರಬಹುದು; ಇಲ್ಲವೆ ಯಾವುದೋ ಉಪಸರ್ಗದಿಂದ ಪಟ್ಟಣವಾಸಿಗಳು ದುಃಖಿತರಾಗಿರಬಹುದು।

Verse 95

किमेतदखिलमज्ञात्वा समागच्छत सत्वरम् । द्वित्राः पवित्रचरणात्प्राप्यानुज्ञां गुरोरथ । समाचख्युः समागम्य दृष्ट्वर्द्धि तत्पुरौकसाम्

ಇದೆಲ್ಲ ಏನು ಎಂದು ತಿಳಿಯದೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬನ್ನಿರಿ. ಆಗ ಇಬ್ಬರು-ಮೂರು ಶಿಷ್ಯರು ಪವಿತ್ರಪಾದ ಗುರುವರ್ಯರ ಅನುಜ್ಞೆ ಪಡೆದು ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಬಂದು, ಪಟ್ಟಣವಾಸಿಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕಂಡದ್ದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು।

Verse 96

शिष्या ऊचुः । शृण्वंत्वाराध्यचरणा नोपसर्गोत्र कश्चन । नान्नक्षयो वा सर्वस्यां नगर्यामिह कुत्रचित्

ಶಿಷ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ಆರಾಧ್ಯಪಾದರೇ, ಕೇಳಿರಿ; ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಉಪಸರ್ಗವಿಲ್ಲ, ಈ ಸಮಸ್ತ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ನಕ್ಷಯವಿಲ್ಲ।

Verse 97

यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्राऽमरधुनी स्वयम् । त्वादृशा यत्र मुनयः क्व भीस्तत्रोपसर्गजा

ಯಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿದ್ದಾನೆ, ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಅಮರಧುನಿ (ಗಂಗೆ) ಇದ್ದಾಳೆ, ಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಂತಹ ಮುನಿಗಳು ವಾಸಿಸುವರು—ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸರ್ಗಜನ್ಯ ಭಯ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು?

Verse 98

समृद्धिर्या गृहस्थानामिह विश्वेशितुः पुरि । न सर्द्धिरस्ति वैकुंठे स्वल्पास्ता अलकादयः

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಈ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಸಮೃದ್ಧಿ ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಅದರ ಮುಂದೆ ಅಲಕಾ ಮೊದಲಾದ ಲೋಕಗಳು ಅಲ್ಪವೇ.

Verse 99

रत्नाकरेषु रत्नानि न तावंति महामुने । यावंति संति विश्वेशनिर्माल्योपभुजां गृहे

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ರತ್ನಾಕರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ರತ್ನಗಳು ಅಷ್ಟಿಲ್ಲ; ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯ-ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿಧಿ-ವೈಭವ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ।

Verse 100

गृहेगृहेत्र धान्यानां राशयो यादृशः पुनः । न तादृशः कल्पवृक्षदत्ता ऐंद्रे पुरे क्वचित्

ಇಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಧಾನ್ಯರಾಶಿಗಳಂತವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ—ಇಂದ್ರಪುರದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ದಾನವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 110

श्रीकंठाः सर्व एवात्र सर्वे मृत्युंजया ध्रुवम् । मोक्षश्री श्रितवर्ष्माणस्त्वर्धनारीश्वरायतः

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀಕಂಠರು; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮೃತ್ಯುಂಜಯರು. ಅವರ ದೇಹಗಳು ಮೋಕ್ಷಶ್ರೀಯ ಕాంతಿಯಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವರು ತದಾಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 120

सर्वे सुरनिकायाश्च सर्व एव महर्षयः । योगिनः सर्व एवात्र काशीनाथमुपासते

ಇಲ್ಲಿ ದೇವಗಣಗಳೆಲ್ಲ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೆಲ್ಲ, ಯೋಗಿಗಳೆಲ್ಲ—ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಶೀನಾಥನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 130

अथ गच्छन्महादेव्या गृहद्वारि निषण्णया । प्राकृतस्त्रीस्वरूपिण्या भिक्षायै प्रार्थितोतिथिः

ನಂತರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು, ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮಹಾದೇವಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬೇಡಿದಳು।

Verse 140

किंवा नु करुणामूर्तिरिह काशिनिवासिनाम् । सर्वदुःखौघहरिणी परानंदप्रदायिनी

ಅವಳು ಕಾಶೀನಿವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕರುಣಾಮೂರ್ತಿಯೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಅವಳು ಎಲ್ಲ ದುಃಖಪ್ರವಾಹವನ್ನೂ ಹರಿಸಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುವಳು.

Verse 150

अत्रत्यस्यैव हि मुने गृहिणी गृहमेधिनः । नित्यं वीक्षे चरंतं त्वां भिक्षां शिष्यगणैर्वृतम्

ಓ ಮುನೇ, ನಾನು ಈ ಸ್ಥಳದ ಒಬ್ಬ ಗೃಹಸ್ಥನ ಗೃಹಿಣಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಶಿಷ್ಯಗಣದಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ನೀವು ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 160

यावतार्थिजनस्तृप्तिमेति सर्वोपि सर्वशः । वयं न तादृङ्महिला भर्तृसंदेहकारिकाः

ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಗತ್ಯಾರ್ಥಿ ತೃಪ್ತನಾಗುವವರೆಗೆ (ನಾವು ಸೇವಿಸುತ್ತೇವೆ). ಗಂಡನ ಮನದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಹ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಾವು ಅಲ್ಲ.

Verse 170

अतितृप्तिं समापन्नास्ते तदन्ननिषेवणात् । आचांताश्चंदनैः स्रग्भिरंबरैः परिभूषिताः

ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದುದರಿಂದ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತರಾದರು; ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಚಂದನ, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 180

विचार्य कारिता नित्यं स्वधिष्ण्योदय चिंतनम् । गृहस्थ उवाच । एषु धर्मेषु भो विद्वंस्त्वयि कोस्तीह तद्वद

ವಿಚಾರಿಸಿ ಅವನು ನಿತ್ಯ ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮ-ಧಿಷ್ಣ್ಯದ ಉದಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಗೃಹಸ್ಥನು ಹೇಳಿದನು—‘ಓ ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಈ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಏನು ಇದೆ? ಅದನ್ನು ಹೇಳು.’

Verse 190

अद्य प्रभृति न क्षेत्रे मदीये शापवर्जिते । आवस क्रोधन मुने न वासे योग्यतात्र ते

ಇಂದಿನಿಂದ, ಹೇ ಕ್ರೋಧಮುನಿಯೇ, ಶಾಪವರ್ಜಿತವಾದ ನನ್ನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀನು ವಾಸಿಸಬಾರದು; ಈ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ।

Verse 200

अहोरात्रं स पश्यन्वै क्षेत्रं दृष्टेरदूरगम् । प्राप्याष्टमीं च भूतां च मध्ये क्षेत्रं सदा विशेत्

ಒಂದು ಅಹೋರಾತ್ರ ದೃಷ್ಠಿಗೆ ಅತಿದೂರವಲ್ಲದ ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಲಿ; ಅಷ್ಟಮಿ ಬಂದಾಗ ಸದಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಧ್ಯವಾದ ಹೃದಯಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ವಾಸಿಸಲಿ।

Verse 204

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं व्यासशाप विमोक्षणम् । महादुर्गोपसर्गेभ्यो भयं तस्य न कुत्रचित्

ವ್ಯಾಸಶಾಪ ವಿಮೋಚನವನ್ನು ನೀಡುವ ಈ ಪುಣ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಮಹಾ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಘೋರ ಉಪಸರ್ಗಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 285

शरीरसौष्ठवं कांक्ष्यं व्रतस्नानादिसिद्धये । आयुर्बह्वत्र वै चिंत्यं महाफलसमृद्धये

ವ್ರತ, ಸ್ನಾನಾದಿಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ದೇಹಸೌಷ್ಠವವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು; ಮಹಾಫಲಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।