Adhyaya 32

Verse 1

पार्वत्युवाच । वीरेशस्य महेशान श्रूयते महिमा महान् । परां सिद्धिं परोपतुस्तत्र सिद्धाः परः शताः

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹೇಶಾನ! ವೀರೇಶನ ಮಹಿಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾನ್ ಎಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನೂರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಿದ್ಧರು ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

Verse 2

कथमाविर्भवस्तस्य काश्यां लिंगवरस्य तु । आशुसिद्धिप्रदस्येह तन्मे ब्रूहि जगत्पते

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲಿಂಗವು ಹೇಗೆ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿತು—ಇಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುವದು ಅದು. ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 3

महेश्वर उवाच । निशामय महादेवि वीरेशाविर्भवं परम् । यं श्रुत्वापि नरः पुण्यं प्राप्नोति विपुलं शिवे

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ವೀರೇಶನ ಪರಮ ಅವಿರ್ಭಾವದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಹೇ ಶಿವೇ, ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯನು ಅಪಾರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

आसीदमित्रजिन्नाम राजा परपुरंजयः । धार्मिकः सत्त्वसंपन्नः प्रजारंजनतत्परः

ಅಮಿತ್ರಜಿತ ಎಂಬ ರಾಜನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು; ಶತ್ರುಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನು. ಅವನು ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸತ್ವಸಂಪನ್ನ, ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 5

यशोधनो वदान्यश्च सुधीर्ब्राह्मणदैवतः । सदैवावभृथस्नानपरिक्लिन्न शिरोरुहः

ಅವನು ಯಶೋಧನ, ದಾನಶೀಲ, ಸುಧೀ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ದೇವತೆಯಂತೆ ಭಾವಿಸುವವನು. ಅವಭೃತಸ್ನಾನದಂತೆ ಅವನ ಕೂದಲು ಸದಾ ತೇವವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 6

विनीतो नीतिसंपन्नः कुशलः सर्वकर्मसु । विद्याब्धिपारदृश्वा च गुणवान्गुणिवत्सलः

ಅವನು ವಿನೀತನು, ನೀತಿಸಂಪನ್ನನು, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕುಶಲನಾಗಿದ್ದನು. ವಿದ್ಯಾಸಾಗರದ ಪಾರವನ್ನು ಕಂಡವನು; ಗುಣವಂತನಾಗಿ ಗುಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಿಟ್ಟನು.

Verse 7

कृतज्ञो मधुरालापः पापकर्मपराङ्मुखः । सत्यवाक्छौचनिलयः स्वल्पवाग्विजितेंद्रियः

ಅವನು ಕೃತಜ್ಞನು, ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು, ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಂದ ವಿಮುಖನಾಗಿದ್ದನು. ಸತ್ಯವಾಕ್ಯನು, ಶೌಚದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನು, ಅಲ್ಪಭಾಷಿ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿ.

Verse 8

रणांगणे कृतांताभः संख्यावांश्च सदोजिरे । कामिनीकामकेलिज्ञो युवापि स्थविरप्रियः

ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೃತಾಂತದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದ್ದನು; ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲೂ ಸಲಹೆಯಲ್ಲೂ ದೃಢನಾಗಿದ್ದನು. ಕಾಮಕೇಳಿಯ ಕಲೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ನಡತೆಯಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 9

धर्मार्थैधितकोशश्च समृद्धबलवाहनः । सुभगश्च सुरूपश्च सुमेधाः सुप्रजाश्रयः

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಅವನ ಕೋಶ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು; ಬಲವೂ ವಾಹನಸಂಪತ್ತೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತ, ಸುರೂಪ, ಸುಮೇಧಾವಿ, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 10

स्थैर्य धैर्य समापन्नो देशकालविचक्षणः । मन्यमानप्रदो नित्यं सर्वदूषणवर्जितः

ಅವನು ಸ್ಥೈರ್ಯಧೈರ್ಯಸಂಪನ್ನನು, ದೇಶಕಾಲವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಚತುರನು. ಸದಾ ಯಥೋಚಿತ ಗೌರವ ನೀಡುವವನು, ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಂದಲೂ ವರ್ಜಿತನು.

Verse 11

वासुदेवांघ्रियुगले चेतोवृत्तिं निधाय सः । चकार राज्यं निर्द्वंद्वं विष्वगीति विवर्जितम्

ವಾಸುದೇವನ ಪಾದಯುಗಲದಲ್ಲಿ ಮನೋವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವನು ದ್ವಂದ್ವ-ಕಲಹರಹಿತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶತ್ರುನಾದವಿಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು।

Verse 12

अलंघ्यशासनः श्रीमान्विष्णुभक्तिपरायणः । अभुनक्प्रचुरान्भोगान्समंताद्विष्णुसात्कृतान्

ಅವನ ಆಜ್ಞೆ ಅಲಂಘ್ಯವಾಗಿತ್ತು; ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನು. ವಿಷ್ಣುಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಲಭಿಸಿದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪವಿತ್ರೀಕೃತವಾದ, ಅಪಾರ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು।

Verse 13

हरेरायतनान्युच्चैः प्रतिसौधं पदेपदे । तस्य राज्ये समभवन्महाभाग्यनिधेः शिवे

ಹೇ ಶಿವೇ! ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯನಿಧಿಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಉನ್ನತ ಆಲಯಗಳು ಪ್ರತಿಸೌಧದಲ್ಲೂ, ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 14

गोविंदगोपगोपाल गोपीजनमनोहर । गदापाणे गुणातीत गुणाढ्य गरुडध्वज

ಹೇ ಗೋವಿಂದ! ಗೋಪರ ರಕ್ಷಕ, ಹೇ ಗೋಪಾಲ! ಗೋಪೀಜನಮನೋಹರ! ಹೇ ಗದಾಪಾಣಿ! ಗುಣಾತೀತನಾಗಿಯೂ ಗುಣಸಂಪನ್ನ, ಹೇ ಗರುಡಧ್ವಜ!

Verse 15

केशिहृत्कैटभाराते कंसारे कमलापते । कृष्णकेशव कंजाक्ष कीनाश भयनाशन

ಹೇ ಕೇಶಿಹಂತಾ, ಕೈಟಭಶತ್ರು, ಕಂಸಸಂಹಾರಕ, ಕಮಲಾಪತೇ! ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಹೇ ಕೇಶವ, ಹೇ ಕಂಜಾಕ್ಷ! ಹೇ ಮೃತ್ಯುಭಯನಾಶಕ!

Verse 16

पुरुषोत्तम पापारे पुंडरीकविलोचन । पीतकौशेयवसन पद्मनाभ परात्पर

ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಪಾಪವೈರಿ, ಪುಂಡರೀಕವಿಲೋಚನ; ಪೀತಕೌಶೇಯವಸನಧರ; ಹೇ ಪದ್ಮನಾಭ, ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮೇಶ್ವರ!

Verse 17

जनार्दन जगन्नाथ जाह्नवीजलजन्मभूः । जन्मिनां जन्महरण जंजपूकाघनाशन

ಹೇ ಜನಾರ್ದನ, ಜಗನ್ನಾಥ; ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗಾ) ಜಲಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವಂತ; ಜನ್ಮಿಗಳ ಜನ್ಮಹರಣಕರ್ತ; ಘನ ಮಲರಾಶಿ ನಾಶಕ!

Verse 18

श्रीवत्सवक्षः श्रीकांत श्रीकर श्रेयसां निधे । श्रीरंगशार्ङ्गकोदंड शौरे शीतांशुलोचन

ಶ್ರೀವತ್ಸಾಂಕಿತ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವಂತ, ಶ್ರೀಕಾಂತ, ಮಂಗಳಪ್ರದ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ನಿಧಿ; ಶ್ರೀರಂಗನಾಥ, ಶಾರ್ಙ್ಗ ಕೋದಂಡಧರ; ಹೇ ಶೌರೇ, ಚಂದ್ರಲೋಚನ!

Verse 19

दैत्यारे दानवाराते दामोदर दुरंतक । देवकीहृदयानंद दंदशूकेश्वरेशय

ಹೇ ದೈತ್ಯಾರೇ, ದಾನವಾರಾತೇ; ಹೇ ದಾಮೋದರ, ದುರ್ಜೇಯ ಸಂಹಾರಕ; ದೇವಕೀ ಹೃದಯಾನಂದ; ನಾಗರಾಜರಿಗೂ ಅಧೀಶ್ವರನಾದ ಈಶ್ವರೇಶ್ವರ!

Verse 20

विष्णो वैकुंठनिलय बाणारे विष्टरश्रवः । विष्वक्सेन विराधारे वनमालिन्वनप्रिय

ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ವೈಕುಂಠನಿಲಯ; ಬಾಣಾಸುರವೈರಿ; ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಹೇ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನ; ವಿರಾಧ ಸಂಹಾರಕ; ವನಮಾಲಾಧರ, ವನಪ್ರಿಯ!

Verse 21

त्रिविक्रमत्रिलोकीश चक्रपाणे चतुर्भुज । इत्यादीनि पवित्राणि नामानि प्रतिमंदिरम्

‘ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ’, ‘ತ್ರಿಲೋಕೀಶ’, ‘ಚಕ್ರಪಾಣಿ’, ‘ಚತುರ್ಭುಜ’—ಇತ್ಯಾದಿ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಂದಿರದಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 22

स्त्रीवृद्धबालगोपाल वदनोदीरितानि तु । श्रूयते यत्रकुत्रापि रम्याणि मधुविद्विषः

ಸ್ತ್ರೀಯರು, ವೃದ್ಧರು, ಮಕ್ಕಳು, ಗೋಪಾಲರ ಬಾಯಿಂದ—ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಎಲ್ಲಾಗಲೀ—ಮಧುವಿದ್ವೇಷಿ (ವಿಷ್ಣು) ಯ ಮನೋಹರ ನಾಮಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ।

Verse 23

सुरसाकाननान्येव विलोक्यंते गृहेगृहे । चरित्राणि विचित्राणि पवित्राण्यब्धिजापतेः

ಮನೆಮನೆಗೂ ದೇವೋದ್ಯಾನಗಳಂತೆ ರಮ್ಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಅಬ್ಧಿಜಾಪತಿ (ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ವಿಷ್ಣು) ಯ ವಿಚಿತ್ರ, ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 24

सौधभित्तिषु दृश्यंते चित्रकृन्निर्मितानि तु । ऋते हरिकथायास्तु नान्या वार्ता निशम्यते

ಮಹಲಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಕಾರರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಹರಿಕಥೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಮಾತು ಕೇಳಿಬರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 25

हरिणा नैव विध्यंते हरिनामांशधारिणः । तस्य राज्ञो भयाद्व्याधैररण्यसुखचारिणः

ಹರಿನಾಮದ ಅಂಶವನ್ನಾದರೂ ಧರಿಸಿದವರನ್ನು ಹರಿಣಗಳು (ಜಿಂಕೆಗಳು) ಹಾನಿಗೊಳಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ರಾಜ (ಹರಿ) ಯ ಭಯದಿಂದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವ್ಯಾಧರು (ಬೇಟೆಗಾರರು) ಕೂಡ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 26

न मत्स्या नैव कमठा न वराहाश्च केनचित् । हन्यंते क्वापि तद्भीत्या मत्स्यमांसाशिनापि वै

ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಶಾಸನಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರೂ ಮೀನು, ಆಮೆ ಅಥವಾ ವರಾಹಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ; ಮೀನು‑ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳೂ ಸಹ ಭಯದಿಂದ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 27

अप्युत्तानशयास्तस्य राष्ट्रे मित्रजितः क्वचित् । स्तनपानं न कुर्वंति संप्राप्य हरिवासरम्

ಮಿತ್ರಜಿತ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಶಿಶುಗಳೂ ಹರಿ ಪವಿತ್ರ ದಿನ ಬಂದಾಗ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 28

पशवोपि तृणाहारं परित्यज्य हरेर्दिने । उपोषणपरा जाता अन्येषां का कथा नृणाम्

ಹರಿಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪಶುಗಳೂ ಹುಲ್ಲಿನ ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಉಪವಾಸನಿಷ್ಠರಾದರು; ಹಾಗಾದರೆ ಇತರ ಜೀವಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರು—ಏನು ಹೇಳಬೇಕು!

Verse 29

महामहोत्सवः सर्वैः पुरौकोभिर्वितन्यते । तस्मिन्प्रशासति भुवं संप्राप्ते हरिवासरे

ಆ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹರಿ ಪವಿತ್ರ ದಿನ ಬಂದರೆ ಪಟ್ಟಣವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಮಹಾಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 30

स एव दंड्योऽभूत्तस्य राज्ञो मित्रजितः क्षितौ । यो विष्णुभक्तिरहितः प्राणैरपि धनैरपि

ಮಿತ್ರಜಿತ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನೇ ದಂಡನೀಯನಾಗುತ್ತಿದ್ದ—ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಾಗಲಿ ಧನದಲ್ಲಾಗಲಿ।

Verse 31

अंत्यजा अपि तद्राष्ट्रे शंखचक्रांकधारिणः । संप्राप्य वैष्णवीं दीक्षां दीक्षिता इव संबभुः

ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಜರೂ ಸಹ ಶಂಖ-ಚಕ್ರಾಂಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ವೈಷ್ಣವೀ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ವಿಧಿವತ್ ದೀಕ್ಷಿತರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು.

Verse 32

शुभानि यानि कर्माणि क्रियंतेऽनुदिनं जनैः । वासुदेवे समर्प्यंते तानि तैरफलेप्सुभिः

ಜನರು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾಡುವ ಶುಭಕರ್ಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಅವರು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 33

विना मुकुंदं गोविदं परमानंदमच्युतम् । नान्यो जप्येतमन्येत न भज्येत जनैः क्वचित्

ಮುಕುಂದ—ಗೋವಿಂದ, ಪರಮಾನಂದ, ಅಚ್ಯುತ—ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜನರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಜಪಿಸಲಿಲ್ಲ; ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 34

कृष्ण एव परो देव कृष्णएव परागतिः । कृष्ण एव परो बंधुस्तस्यासीदवनीपतेः

ಆ ಅವನೀಪತಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನೇ ಪರಮ ದೇವ; ಕೃಷ್ಣನೇ ಪರಮ ಗತಿ; ಕೃಷ್ಣನೇ ಪರಮ ಬಂಧು ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 35

एवं तस्मिन्महीपाले राज्यं सम्यक्प्रशासति । एकदा नारदः श्रीमांस्तं दिदृक्षुः समाययौ

ಹೀಗೆ ಆ ಮಹೀಪಾಲನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಂದು ದಿನ ಶ್ರೀಮಾನ್ ನಾರದನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 36

राज्ञा समर्चितः सोथ मधुपर्क विधानतः । नारदो वर्णयामास तममित्रजितं नृपम्

ರಾಜನು ಮಧುಪರ್ಕವಿಧಾನದಂತೆ ಅವರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು; ಅನಂತರ ನಾರದನು ಶತ್ರುಜಿತನಾದ ಆ ನೃಪನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ವರ್ಣಿಸಿದನು।

Verse 37

नारद उवाच । धन्योसि कृतकृत्योसि मान्योप्यसि दिवौकसाम् । सर्वभूतेषु गोविंदं परिपश्यन्विशांपते

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಧನ್ಯನು, ಕೃತಕೃತ್ಯನು; ದಿವೌಕಸರಲ್ಲಿ ಸಹ ಮಾನ್ಯನು. ಹೇ ವಿಶಾಂಪತೇ, ನೀನು ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ।

Verse 38

यो वेद पुरुषो विष्णुर्यो यज्ञपुरुषो हरिः । योंतरात्मास्य जगतः कर्ता हर्ताविता विभुः

ಯಾರು ವೇದಪುರುಷನಾದ ವಿಷ್ಣು, ಯಾರು ಯಜ್ಞಪುರುಷನಾದ ಹರಿ; ಯಾರು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಅಂತರಾತ್ಮ—ಅವನೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು, ಕರ್ತಾ, ಹರ್ತಾ, ಅವಿತಾ।

Verse 39

तन्मयं पश्यतो विश्वं तव भूपालसत्तम । दर्शनं प्राप्य शुभदं शुचित्वमगमं परम्

ಹೇ ಭೂಪಾಲಸತ್ತಮ, ನೀನು ವಿಶ್ವವನ್ನು ಅವನಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಶುಭದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವೆ; ಆ ದರ್ಶನದಿಂದ ಪರಮ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿರುವೆ।

Verse 40

एक एव हि सारोत्र संसारे क्षणभंगुरे । कमलाकांत पादाब्ज भक्तिभावोऽखिलप्रदः

ಕ್ಷಣಭಂಗುರವಾದ ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸಾರ ಒಂದೇ—ಕಮಲಾಕಾಂತನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಭಾವ; ಅದೇ ಅಖಿಲಫಲಪ್ರದ।

Verse 41

परित्यज्य हि यः सर्वं विप्णुमेकं सदा भजेत् । सुमेधसं भजंते तं पदार्थाः सर्व एव हि

ಯಾರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸದಾ ಏಕಮಾತ್ರ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಸುಮೇಧಾವಿ ಭಕ್ತನ ಸೇವೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳೂ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಿಗಳೂ ತಾವೇ ಬರುತ್ತವೆ.

Verse 42

हृषीकेशे हृषीकाणि यस्य स्थैर्यं गतान्यहो । स एव स्थैर्यमाप्नोति ब्रह्मांडेऽतीव चंचले

ಅಹೋ! ಯಾರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕೇವಲ ಹೃಷೀಕೇಶನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತವೋ, ಅವನೇ ಅತ್ಯಂತ ಚಂಚಲವಾದ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 43

यौवनं धनमायुष्यं पद्मिनीजलबिंदुवत् । अतीव चपलं ज्ञात्वाऽच्युतमेकं समाश्रयेत्

ಯೌವನ, ಧನ, ಆಯುಷ್ಯವು ಕಮಲದ ಎಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಜಲಬಿಂದುವಿನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಚಪಲವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಮನುಷ್ಯನು ಏಕಮಾತ್ರ ಅಚ್ಯುತನ ಶರಣಾಗಬೇಕು.

Verse 44

वाचि चेतसि सर्वत्र यस्य देवो जनार्दनः । स एव सर्वदा वंद्यो नररूपी जनार्दनः

ಯಾರ ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದೇವ ಜನಾರ್ದನನೇ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿರುವನೋ, ಅವನೇ ಸದಾ ವಂದನೀಯನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ನರರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಜನಾರ್ದನನೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

निर्व्याज प्रणिधानेन शीलयित्वा श्रियःपतिम् । पुरुषोत्तमतां को न प्राप्तवानिह भूतले

ನಿರ್ವ್ಯಾಜವಾದ ನಿಷ್ಕಪಟ ಸಮರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಶ್ರೀಯಃಪತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಭಜಿಸಿದರೆ, ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪುರುಷೋತ್ತಮತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಇರುವರು?

Verse 46

अनया विष्णुभक्त्या ते संतुष्टेंद्रियमानसः । उपकर्तुमना ब्रूयां तन्निशामय भूपते

ನಿನ್ನ ಈ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಮನಸ್ಸೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿ ಶಾಂತಗೊಂಡಿವೆ. ನಿನಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ಭೂಪತೇ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 47

बाला विद्याधरसुता नाम्ना मलयगंधिनी । क्रीडंती पितुराक्रोडे हृता कंकालकेतुना

ವಿದ್ಯಾಧರನ ಪುತ್ರಿ, ಮಲಯಗಂಧಿನೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಾಲೆ, ತಂದೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ—ಕಂಕಾಲಕೇತು ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು.

Verse 48

कपालकेतुपुत्रेण दानवेन बलीयसा । आगामिन्यां तृतीयायां तस्याः पाणिग्रहृं किल

ಕಪಾಲಕೇತುಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ದಾನವನಿಂದ, ಬರುವ ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ (ವಿವಾಹ) ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 49

पाताले चंपकावत्यां नगर्यां सास्ति सांप्रतम् । हाटकेशात्समागच्छंस्तया हंसाश्रुनेत्रया

ಅವಳು ಈಗ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಚಂಪಕಾವತೀ ಎಂಬ ನಗರಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಳೆ. ಹಾಟಕೇಶದಿಂದ ಬರುತ್ತಾ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡೆ—ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಶ್ರುಧಾರೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು.

Verse 50

दृष्टः प्रणम्य विज्ञप्तो यथा तच्च निथामय । ब्रह्मचारिन्मुनिश्रेष्ठ गंधमादनशैलतः

ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿಷಯವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ—ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿರಿ. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನ್, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 51

बालक्रीडनकासक्तां मोहयित्वा निनाय सः । कंकालकेतुर्दुर्वृत्तो दुर्जयोन्यास्त्रघाततः

ಬಾಲಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಳಾದ ಅವಳನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ ಅವನು ಕರೆದೊಯ್ದನು. ದುರ್ವೃತ್ತನಾದ ಕಂಕಾಲಕೇತು ಇತರ ಅಸ್ತ್ರಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದಲೂ ದುರ್ಜೇಯನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 52

स्वस्य त्रिशूलघातेन म्रियते नान्यथा रणे । जगत्पर्याकुलीकृत्य निद्रात्यत्रविनिर्भयः

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನದೇ ತ್ರಿಶೂಲದ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಯುವನು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಂದಲ್ಲ. ಜಗತ್ತನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 53

यदि कोपि कृतज्ञो मां हत्वेमं दुष्टदानवम् । मद्दत्तेन त्रिशूलेन नयेद्भद्रं भवेन्नरः

ಯಾವನಾದರೂ ಕೃತಜ್ಞನು ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಈ ದುಷ್ಟ ದಾನವನನ್ನು ನಾನು ನೀಡಿದ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದರೆ, ಆ ನರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶುಭ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 54

यदत्रोपचिकीर्षुस्त्वं रक्ष मां दुष्टदानवात् । ममापि हि वरो दत्तो भगवत्या महामुने

ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ಈ ದುಷ್ಟ ದಾನವನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನನಗೂ ಭಗವತಿಯಿಂದ ವರ ದೊರೆತಿದೆ.

Verse 55

विष्णुभक्तो युवा धीमान्पुत्रि त्वां परिणेष्यति । आ तृतीया तिथि यथा तद्वाक्यं तथ्यतां व्रजेत्

ಮಗಳೇ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಾದ ಯುವ ಧೀಮಂತನು ನಿನ್ನನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವನು; ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿವರೆಗೆ ಆ ವಾಕ್ಯವು ಸತ್ಯವಾಗಲಿ.

Verse 56

तथा निमित्तमात्रं त्वं भव यत्नं समाचर । इति तद्वचनाद्राजन्विष्णुभक्तिपरायणम् । युवानं चापि धीमंतं त्वामनु प्राप्तवानहम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಕೇವಲ ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರನಾಗಿ, ಆದರೂ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸು. ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ವಚನಾನುಸಾರ ನಾನು ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ—ಯುವಕ, ಧೀಮಂತ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣ.

Verse 57

तद्गच्छ कार्यसिद्ध्यै त्वं हत्वा तं दुष्टदानवम् । आनयाशु महाबाहो शुभां मलयगंधिनीम्

ಆಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀನು ಹೋಗು; ಆ ದುಷ್ಟ ದಾನವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು. ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಮಲಯಗಂಧದಂತೆ ಸುಗಂಧಿಸುವ ಆ ಶುಭ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರೆತರು.

Verse 58

सा तु विद्याधरी जीवेद्विलोक्य त्वां नरेश्वर । पार्वतीवचनाद्दुष्टं घातयिष्यत्ययत्नतः

ಓ ನರೇಶ್ವರನೇ, ಆ ವಿದ್ಯಾಧರಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಜೀವಿಸಿಬಿಡುವಳು; ಪಾರ್ವತಿಯ ವಚನಬಲದಿಂದ ಆ ದುಷ್ಟನನ್ನು ಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಹರಿಸಿಸುವಳು.

Verse 59

इति नारदवाक्यं स निशम्यामित्रजिन्नृपः । अनल्पोत्कलिको जातो विद्याधरसुतां प्रति

ನಾರದನ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುಜಯಿಯಾದ ಆ ರಾಜನು ವಿದ್ಯಾಧರನ ಪುತ್ರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅಪಾರ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

Verse 60

उपायं चापि पप्रच्छ गंतुं तां चंपकावतीम् । नारदेन पुनः प्रोक्तः स राजा गिरिराजजे

ಅವನು ಚಂಪಕಾವತಿಗೆ ಹೋಗುವ ಉಪಾಯವನ್ನೂ ಕೇಳಿದನು. ಆಗ, ಓ ಗಿರಿರಾಜಕನ್ಯೆ, ನಾರದನು ಮತ್ತೆ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 61

तूर्णमर्णवमासाद्य पूर्णिमादिवसे नृप । भवान्द्रक्ष्यति पोतस्थः कल्पवृंदारथस्थितम्

ಹೇ ನೃಪಾ! ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ. ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳ ತೋಟಮಧ್ಯೆ ರಥಸ್ಥಿತಳಾದ ಅವಳನ್ನು ನೀನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವೆ.

Verse 62

तत्र दिव्यांगना काचिद्दिव्यपर्यंक संस्थिता । वीणामादाय गायंती गाथां गास्यति सुस्वरम्

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿವ್ಯಾಂಗನೆ ದಿವ್ಯ ಪರ್ಯಂಕದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾಗಿರುವಳು. ಅವಳು ವೀಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಧುರ, ಮಂಗಳಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾಥೆಯನ್ನು ಹಾಡುವಳು.

Verse 63

यत्कर्मविहितं येन शुभं वाथ शुभेतरम् । स एव भुंक्ते तत्तथ्यं विधिसूत्रनियंत्रितः

ಯಾರು ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ—ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅವನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಿಧಿಯ ಸೂತ್ರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 64

गाथामिमां सा संगीय सरथा स महीरुहा । सपर्यंका क्षणादेव मध्ये सिंधुं प्रवेक्ष्यति

ಈ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವಳು—ರಥದೊಡನೆ, ಆ ಮಹಾವೃಕ್ಷದೊಡನೆ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಂಕದೊಡನೆ—ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಸಮುದ್ರಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಳು.

Verse 65

भवानप्यविशंकं च ततः पोतान्महार्णवे । तामनु व्रजतु क्षिप्रं यज्ञवाराहमास्तुवन्

ನೀನು ಕೂಡ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ನಂತರ ದೋಣಿಯಿಂದ ಮಹಾಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸು; ಯಜ್ಞ-ವರಾಹನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತ ಸಾಗು.

Verse 66

ततो द्रक्ष्यसि पाताले नगरीं चंपकावतीम् । महामनोहरा राजन्सहितां बालयानया

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಚಂಪಕಾವತೀ ಎಂಬ ಮಹಾಮನೋಹರ ನಗರಿಯನ್ನು ಕಾಣುವಿ; ಈ ಕನ್ಯೆಯೂ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಳು।

Verse 67

इत्युक्त्वांतर्हितो देवि स चतुर्मुखनंदनः । राजाप्यर्णवमासाद्य यथोक्तं परिलक्ष्य च

ಹೇ ದೇವಿ, ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಚತುರ್ಮುಖ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ನಂದನನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ರಾಜನೂ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಹೇಳಿದಂತೆ ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು।

Verse 68

विवेशांतःसमुद्रं च नगरीमाससाद ताम् । साथ विद्याधरी बाला नेत्रप्राघुणकी कृता

ಅವನು ಸಮುದ್ರದ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆ ನಗರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ವಿದ್ಯಾಧರಿ ಕನ್ಯೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ವಿಂದಿನಂತೆ, ನೇತ್ರೋತ್ಸವದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದಳು।

Verse 69

तेन राज्ञा त्रिजगती सौंदर्यश्रीरिवैकिका । पातालदेवतेयं वा ममनेत्रोत्सवाय किम्

ಆ ರಾಜನಿಗೆ ತ್ರಿಜಗತ್ತಿನ ಸೌಂದರ್ಯಶ್ರೀ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರವಾದಂತೆ ತೋಚಿತು. ಅಥವಾ ಇದು ಪಾತಾಳದ ದೇವತೆಯೇ—ನನ್ನ ನೇತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದಳೇನು?

Verse 70

निरणायि मधुद्वेष्ट्रा स्रष्टुः सृष्टिविलक्षणा । कुहूराहुभयादेषा कांतिश्चांद्रमसी किमु

ಇದು ಮಧುದ್ವೇಷ್ಠ (ವಿಷ್ಣು)ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಸ್ರಷ್ಟನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾದ ಅಪೂರ್ವ ರಚನೆಯೇ? ಅಥವಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ರಾಹುವಿನ ಭಯದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಚಂದ್ರಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯೇ?

Verse 71

योषिद्रूपं समाश्रित्य तिष्ठतेऽत्राकुतोऽभया । इत्थं क्षणं तां निर्वर्ण्य स राजागात्तदंतिकम्

ಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು—ಭಯ ಎಲ್ಲಿ? ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ಅವಳ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 72

सा विलोक्याथ तं बाला नितरां मधुराकृतिम् । विशालोरस्थलतलं प्रलंबतुलसीस्रजम्

ಆಮೇಲೆ ಆ ಬಾಲೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದಳು—ಅತಿಮಧುರಾಕೃತಿಯವನು, ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನು, ದೀರ್ಘ ತುಳಸೀಮಾಲೆ ತೂಗುತ್ತಿದ್ದವನು।

Verse 73

शंखचक्रांकसुभग भुजद्वयविराजितम् । हरिनामाक्षरसुधा सुधौत रदनावलिम्

ಅವನ ಎರಡು ಭುಜಗಳು ಶಂಖ-ಚಕ್ರದ ಶುಭ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವನ ದಂತಪಂಕ್ತಿ ಹರಿನಾಮದ ಅಕ್ಷರಾಮೃತದಿಂದ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತಿತ್ತು।

Verse 74

भवानीभक्तिबीजोत्थं भूरुहं पुरुषाकृतिम् । मनोरथफलैः पूर्णमासीद्धृष्टतनूरुहा

ಅವನು ಭವಾನೀಭಕ್ತಿಯ ಬೀಜದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ಪುರುಷಾಕೃತಿ ಧರಿಸಿದ ವೃಕ್ಷದಂತೆ—ಮನೋರಥಫಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದನು; ಅವಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 75

दोलापर्यंकमुत्सृज्य ह्रीभरा नम्रकंधरा । वेपथुं च परिष्टभ्य बाला प्रोवाच भूपतिम्

ಊಯಲೆಯ ಮಂಚವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಲಜ್ಜಾಭಾರದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ, ನಡುಕವನ್ನು ತಡೆದು ಆ ಬಾಲೆ ಭೂಪತಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 76

कस्त्वमत्र कृतांतस्य भवनं मधुराकृते । प्राप्तो मे मंदभाग्यायाश्चेतोवृत्तिं निरुंधयन्

ಹೇ ಮಧುರಾಕೃತಿಯೇ! ಕೃತಾಂತನ (ಮರಣದೇವನ) ಭವನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾರು? ನೀನು ಬಂದು, ದುರ್ದೈವಿಯಾದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವೆ।

Verse 77

यावन्नायाति सुभग स कठोरतराकृतिः । अतिपर्याकुलीकृत्य त्रिलोकीं दानवो मुहुः

ಹೇ ಸుభಗನೇ! ಅತ್ಯಂತ ಕಠೋರರೂಪದ ಆ ದಾನವನು ಬರುವ ಮೊದಲು—ಅವನು ಮರುಮರು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ—(ನೀನು) ಈಗಲೇ (ತಕ್ಕ) ಕಾರ್ಯ ಮಾಡು।

Verse 78

कंकालकेतुर्दुर्वृत्तस्त्ववध्यः परहेतिभिः । तावद्गुप्तं समातिष्ठ शस्त्रागारेति गह्वरे

ಕಂಕಾಲಕೇತು ದುರ್ವೃತ್ತನು; ಪರರ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅವನು ಅವಧ್ಯನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಗಹ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರು।

Verse 79

न मे कन्याव्रतं भंक्तुं स समर्थ उमा वरात् । आगामिन्यां तृतीयायां परश्वः पाणिपीडनम्

ಉಮೆಯ ವರದಿಂದ ಅವನು ನನ್ನ ಕನ್ಯಾವ್ರತವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ. ಬರುವ ತೃತೀಯದಿನ—ನಾಡಿದ್ದು—ಪಾಣಿಪೀಡನ (ವಿವಾಹವಿಧಿ) ನಡೆಯಲಿದೆ।

Verse 80

संचिकीर्षति दुष्टात्मा गतायुर्मम शापतः । मा तद्भीतिं कुरु युवंस्तत्कार्यं भविताचिरम्

ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಏನೋ ಅನರ್ಥ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನ ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಯಪಡಬೇಡ; ಅವನ ಅಂತ್ಯ ಶೀಘ್ರವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 81

विद्याधर्येति चोक्तः स शस्त्रागारे निगूढवत् । स्थितो वीरो महाबाहुर्दानवागमने क्षणः

ವಿದ್ಯಾಧರಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆ ಮಹಾಬಾಹು ವೀರನು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ದಾನವನ ಬರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತನು.

Verse 82

अथ सायं समायातो दानवो भीषणाकृतिः । त्रिशूलं कलयन्पाणौ मृत्योरपि भयावहम्

ಅನಂತರ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೃತ್ಯುವಿಗೂ ಭಯಂಕರವಾದ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಆ ಭಯಂಕರ ಆಕಾರದ ದಾನವನು ಬಂದನು.

Verse 83

आगत्य दानवो रौद्रः प्रलयांबुदनिस्वनः । विद्याधरीं जगादेति मदाघूर्णितलोचनः

ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ ಆ ರೌದ್ರ ದಾನವನು ಬಂದು, ಮದದಿಂದ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾಧರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 84

गृहाणेमानि रत्नानि दिव्यानि वरवर्णिनि । कन्यात्वं च परश्वस्ते पाणिग्राहादपैष्यति

ಎಲೈ ಸುಂದರಿಯೇ, ಈ ದಿವ್ಯ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನಾಡಿದ್ದು ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಾಗ ನಿನ್ನ ಕನ್ಯತ್ವವು ಹೋಗುವುದು.

Verse 85

दासीनामयुतं प्रातर्दास्यामि तव सुंदरि । आसुरीणां सुरीणां च दानवीनां मनोहरम्

ಎಲೈ ಸುಂದರಿಯೇ, ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಸುರ, ದೇವ ಮತ್ತು ದಾನವ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಮನೋಹರ ದಾಸಿಯರನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು.

Verse 86

गंधर्वीणां नरीणां च किन्नरीणां शतंशतम् । विद्याधरीणां नागीनां यक्षिणीनां शतानि षट्

ಗಂಧರ್ವೀ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಮಾನವ ಕನ್ಯೆಯರೂ ಶತಶತವಾಗಿ ಇರುವರು; ಕಿನ್ನರೀ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಶತಶತವಾಗಿ ಇರುವರು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯಾಧರೀ, ನಾಗಿನೀ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಿಣೀಗಳು ಆರು ನೂರು (ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ) ಇರುವರು।

Verse 87

राक्षसीनां शतान्यष्टौ शतमप्सरसां वरम् । एतास्ते परिचारिण्यो भविष्यंत्यमलाशये

ರಾಕ್ಷಸೀ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಎಂಟು ನೂರು ಇರುವರು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರಸರು ನೂರು ಇರುವರು. ಓ ನಿರ್ಮಲಾಶಯೇ! ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಪರಿಚಾರಿಕೆಯರಾಗಿ ಆಗುವರು।

Verse 88

यावत्संपत्तिसंभारो दिक्पालानां गृहेषु वै । मत्परिग्रहतां प्राप्य तावतस्त्वमिहेश्वरी

ದಿಕ್ಪಾಲರ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ವೈಭವವು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುವುದೋ, ಅಷ್ಟು ಕಾಲ—ನನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು—ನೀ ಇಲ್ಲಿ ಅಧೀಶ್ವರಿಯಾಗಿ ಇರುವೆ।

Verse 89

दिव्यान्भोगान्मया सार्धं भोक्ष्यसे मत्परिग्रहात् । कदा परश्वो भविता यस्मिन्वैवाहिको विधिः

ನನ್ನ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ. ವೈವಾಹಿಕ ವಿಧಿ ನಡೆಯುವ ಆ ನಾಳೆಯ ಮರುದಿನ (ಪರಶ್ವ) ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ?

Verse 90

त्वदंगसंगसंस्पर्श सुखसंदोह मेदुरः । परां निर्वृतिमाप्स्यामि परश्वो निकटं यदि

ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳ ಸನ್ನಿಹಿತ ಸಂಗ-ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸುಖಸಮೂಹದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ನಾನು ಪರಮ ನಿರ್ವೃತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ—ಪರಶ್ವವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಮೀಪವಾಗಿದ್ದರೆ।

Verse 91

मनोरथाश्चिरं यावद्यं मे हृदि समेधिताः । तान्कृतार्थी करिष्यामि परश्वस्तव संगमात्

ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಬೆಳೆದಿರುವ ಮನೋರಥಗಳನ್ನು, ನಾಳೆಯ ಮರುದಿನ ನಿನ್ನ ಸಂಗಮದಿಂದ ನಾನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸುವೆನು.

Verse 92

जित्वा देवान्रणे सर्वानिंद्रादीन्मृगलोचने । त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तेस्त्वां करिष्यामि चेश्वरीम्

ಇಂದ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿ, ಓ ಮೃಗಲೋಚನೆ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಐಶ್ವರ್ಯಸಂಪತ್ತಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಧೀಶ್ವರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವೆನು.

Verse 93

आधायांके त्रिशूलं स्वे सुष्वापेति प्रलप्य सः । नरमांसवसास्वाद प्रमत्तो वीतसाध्वसः

ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವನು ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿ ನಿದ್ರಿಸಿದನು—ನರಮಾಂಸ-ವಸೆಯ ರುಚಿಯಿಂದ ಮತ್ತನಾಗಿ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯನಾಗಿ।

Verse 94

वरं स्मरंती सा गौर्या विद्याधरकुमारिका । विज्ञाय तं प्रमत्तं च सुसुप्तं चातिनिर्भयम्

ಗೌರಿವರ್ಣದ ಆ ವಿದ್ಯಾಧರಕುಮಾರಿಕೆ ತನ್ನ ವರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಗಾಢನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಳು।

Verse 95

आहूय तं नरवरं वरं सर्वांगसुंदरम् । विष्णुभक्तिकृतत्राणं प्राणनाथेति जल्प्य च

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರನಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನರವರನನ್ನು ಕರೆದು ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಪ್ರಾಣನಾಥಾ!”

Verse 96

शूलं तदंकादादाय गृहाणेमं जहि द्रुतम् । इति त्रिशूलं बालातो बालार्कसदृशद्युति

“ಅವನ ಅಂಕದಿಂದ ಶೂಲವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಇದನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಕ್ಷಣ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು!” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಬಾಲಾರ್ಕಸಮಾನ ದ್ಯುತಿಯ ತ್ರಿಶೂಲವು ಕನ್ಯೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 97

समादाय महाबाहुः स तदा मित्रजिन्नृपः । जहर्ष च जगादोच्चैर्बालायाश्चाभयं दिशन्

ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಮಿತ್ರಜಿತ್ ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು; ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಕನ್ಯೆಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾ, ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 98

वामपादप्रहारेण तमाताड्य स निर्भयः । संस्मरंश्चक्रिणं चित्ते जगद्रक्षामणिं हरिम्

ಎಡಪಾದದ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಅವನು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ನಿಂತನು—ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಧಾರಿ, ಜಗದ್ರಕ್ಷಾಮಣಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ।

Verse 99

जर्गाद तिष्ठ रे दुष्ट कन्याधर्षणलालस । युध्यस्वात्र मया सार्धं न सुप्तं हन्म्यहं रिपुम्

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿಲ್ಲು ರೇ ದುಷ್ಟಾ, ಕನ್ಯಾಧರ್ಷಣಕ್ಕೆ ಲಾಲಸೆಯವನೇ! ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು; ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಶತ್ರುವನ್ನು ನಾನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ।”

Verse 100

इति संश्रुत्य संभ्रांत उत्थाय स दनोः सुतः । त्रिशूलं देहि मे कांते प्रोवाचेति मुहुर्मुहुः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ದನುವಿನ ಪುತ್ರನು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಎದ್ದು, ಮರುಮರು—“ಕಾಂತೆ, ನನಗೆ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಕೊಡು!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 110

त्वया कपटरूपेण बलिनः कैटभादयः । न बलेन हताः संख्ये हता एवच्छलेन हि

ನೀನು ಕಪಟರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕೈಟಭಾದಿ ಬಲಿಷ್ಠರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ; ಅವರು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬಲದಿಂದಲ್ಲ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯುಕ್ತಿ-ಛಲದಿಂದಲೇ ಹತರಾದರು.

Verse 120

निजघान महाबाहुः स च प्राणाञ्जहौ क्षणात् । इत्थं कंकालकेतुं स निहत्य सुरकंपनम्

ಮಹಾಬಾಹುವು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಹರಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು; ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ದೇವರನ್ನೂ ಕಂಪಿಸುವ ಕಂಕಾಲಕೇತುವನ್ನು ಅವನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 130

अपि स्मृत्वा पुरीं यां वै काशीं त्रैलोक्यकांक्षिताम् । न नरो लिप्यते पापैस्तां विवेश स भूपतिः

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಕಾಂಕ್ಷಿತವಾದ ಕಾಶೀಪುರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಕಾಶಿಗೆ ಆ ಭೂಪತಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 140

इति राज्ञोदिता राज्ञी प्रवक्तुमुपचक्रमे । इति कर्तव्यतां तस्य व्रतस्य सरहस्यकाम्

ರಾಜನಿಂದ ಹೀಗೆ ಪ್ರೇರಿತಳಾದ ರಾಣಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು—ಆ ವ್ರತದ ಕರ್ತವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಅದರ ಅಂತರಂಗ ರಹಸ್ಯದೊಡನೆ ಹೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ.