Adhyaya 1

Verse 1

अथ श्रीकाशीखंडोत्तरार्धं प्रारभ्यते । श्रीगणेशाय नमः । अगस्तिरुवाच । पार्वती हृदयानंद सर्वज्ञांगभव प्रभो । किंचित्प्रष्टुमनाः स्वामिंस्तद्भवान्वक्तुमर्हति

ಇದೀಗ ಶ್ರೀಕಾಶೀಖಂಡದ ಉತ್ತರಾರ್ಧವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ. ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಪಾರ್ವತಿಯ ಹೃದಯಾನಂದ, ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞ, ಹೇ ಅಂಗಭವ (ಸ್ಕಂದ)! ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನೀವು ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಿರಿ।

Verse 2

दक्ष प्रजापतेः पुत्री कश्यपस्य परिग्रहः । गरुत्मतः प्रसूः साध्वी कुतो दास्यमवाप सा

ಅವಳು ದಕ್ಷಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರಿ, ಕಶ್ಯಪನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ, ಗರುಡನ ಸಾಧ್ವೀ ಜನನಿ—ಹಾಗಿರಲು ಅವಳು ದಾಸ್ಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದಳು?

Verse 3

स्कंद उवाच । हंजिकात्वं यथा प्राप्ता विनता सा तपस्विनी । तदप्यहं समाख्यामि निशामय महामते

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ತಪಸ್ವಿನಿ ವಿನತೆಯು ಹಂಜಿಕಾ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದಳೋ, ಅದನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಓ ಮಹಾಮತೇ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 4

कद्रूरजीजनत्पुत्राञ्शतं कश्यपतः पुरा । उलूकमरुणं तार्क्ष्यमसूत विनता त्रयम्

ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕದ್ರೂ ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ನೂರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ವಿನತೆಯು ಮೂರು—ಉಲೂಕ, ಅರುಣ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ)ರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

Verse 5

कौशिको राज्यमाप्यापि श्रेष्ठत्वात्पक्षिणां मुने । निर्गुणत्वाच्च तैः सर्वैः स राज्यादवरोपितः

ಓ ಮುನೇ, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಕೌಶಿಕನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಗುಣಹೀನತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅವನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದರು.

Verse 6

क्रूराक्षोयं दिवांधोयं सदा वक्रनखस्त्वसौ । अतीवोद्वेगजनकं सर्वेषामस्य भाषणम्

ಇವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕ್ರೂರ; ಇವನು ಹಗಲು ಅಂಧ; ಇವನ ನಖಗಳು ಸದಾ ವಕ್ರ; ಇವನ ಮಾತು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಅತಿಯಾದ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 7

इत्थं तस्य गुणग्रामान्विकथ्य बहुशः खगाः । नाद्यापि वृण्वते राज्ये कमपि स्वैरचारिणः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಸಮೂಹವನ್ನು ಮರುಮರು ಕೀರ್ತಿಸಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದಿಗೂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಯಾರನ್ನೂ ರಾಜನಾಗಿ ನಾವು ಆರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 8

कौशिकेथ तथावृत्ते पुत्रवीक्षणलालसा । अंडं प्रस्फोटयामास मध्यमं विनता तदा

ಓ ಕೌಶಿಕಾ! ಹೀಗೆ ನಡೆದಾಗ ಪುತ್ರನ ದರ್ಶನದ ಆಸೆಯಿಂದ ವಿನತಾ ಆಗ ಮಧ್ಯದ ಅಂಡವನ್ನು ಒಡೆದಳು।

Verse 9

पूर्णे वर्षसहस्रे तु प्रस्फोट्य घटसंभव । तदभेदितयौत्सुक्यादंडमष्टमके शते

ಓ ಘಟಸಂಭವನೇ! ಪೂರ್ಣ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ‘ಇನ್ನೂ ಒಡೆಯಲಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಆತುರದಿಂದ ಅವಳು ಎಂಟನೇ ಶತದಲ್ಲಿ (ಎಂಟುನೂರರಲ್ಲಿ) ಅಂಡವನ್ನು ಒಡೆದಳು।

Verse 10

तावत्सर्वाणि गात्राणि तस्यातिमहसः शिशोः । ऊर्वोरुपरिसिद्धानि दंडांतर्निवासिनः

ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಆ ಅತಿತೇಜಸ್ವಿ ಶಿಶುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳು ತೊಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ರೂಪಗೊಂಡಿದ್ದವು—ದಂಡದೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುವವನಂತೆ।

Verse 11

अंडान्निर्गतमात्रेण क्रोधारुणमुखश्रिया । अर्धनिष्पन्नदेहेन शिशुना शापिता प्रसूः

ಅಂಡದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕ್ಷಣವೇ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಮುಖಕಾಂತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅರ್ಧರೂಪಿತ ದೇಹವಿದ್ದ ಆ ಶಿಶು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತನು।

Verse 12

जनयित्रि त्वया दृष्ट्वा काद्रवेयान्स्वलीलया । खेलतो मातुरुत्संगे यदंडं व्याधित द्विधा

ಹೇ ಜನಯಿತ್ರಿ! ಕದ್ರುವಿನ ಪುತ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ ಕೇವಲ ಲೀಲೆಯಿಂದ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನೀನು ನನ್ನ ಅಂಡವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ಒಡೆದೆಯೆ।

Verse 13

तदनिष्पन्न सर्वांगः शपामि त्वा विहंगमे । तेषामेवैधि दासी त्वं सपत्न्यंग भुवामिह

ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ; ಹೇ ಪಕ್ಷಿಣೀ-ಮಾತೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೇ ದಾಸಿಯಾಗಿರು, ಹೇ ಸಪತ್ನ್ಯಾಂಗವೇ!

Verse 14

वेपमानाथ तच्छापादिदं प्रोवाच पक्षिणी । अनूरो ब्रूहि मे शापावसानं मातुरंगज

ಆ ಶಾಪದಿಂದ ನಡುಗಿದ ಪಕ್ಷಿಣೀ ಹೀಗೆಂದಳು—ಹೇ ಅನೂರು, ನನ್ನದೇ ದೇಹಜನಿತ ಪುತ್ರ, ನನ್ನ ಶಾಪದ ಅಂತ್ಯ ಯಾವಾಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 15

अनूरुरुवाच । अंडं तृतीयं मा भिंधि ह्यनिष्पन्नं ममेव हि । अस्मिन्नंडे भविष्यो यः स ते दास्यं हरिष्यति

ಅನೂರು ಹೇಳಿದರು—ಮೂರನೆಯ ಅಂಡವನ್ನು ಒಡೆಯಬೇಡ; ಅದು ನನ್ನದೇ, ಇನ್ನೂ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವವನು ನಿನ್ನ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವನು।

Verse 16

इत्युक्त्वा सोरुणोगच्छदुड्डीयानंदकाननम् । यत्र विश्वेश्वरो दद्यादपि पंगोः शुभां गतिम्

ಇಂತೆಂದು ಅರుణನು ಹಾರಿಹೋಗಿ ಉಡ್ಡೀಯಾನದ ಆನಂದಕಾನನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಕುಂಟನಿಗೂ ಶುಭಗತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವನು।

Verse 17

एतत्ते पृच्छतः ख्यातं विनता दास्यकारणम् । मुने प्रसंगतो वच्मि अरुणादित्यसंभवम्

ಓ ಮುನಿಯೇ! ನೀನು ಕೇಳಿದ ಕಾರಣ ವಿನತೆಯ ದಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಈಗ ಪ್ರಸಂಗಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರುಣನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ಅರುಣಾದಿತ್ಯನ ಪ್ರಾಕಟ್ಯವನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 18

अनूरुत्वादनूरुर्योरुणः क्रोधारुणो यतः । वाराणस्यां तपस्तप्त्वा तेनाराधि दिवाकरः

ತೊಡೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ (ಅನೂರుత్వ) ಅವನು ‘ಅನೂರು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು; ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅರುಣವರ್ಣನಾಗಿ ‘ಅರುಣ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ದಿವಾಕರನಾದ ಸೂರ್ಯದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 19

सोपि प्रसन्नो दत्त्वाथ वरांस्तस्मा अनूरवे । आदित्यस्तस्य नाम्नाभूदरुणादित्य इत्यपि

ಆಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಸೂರ್ಯನು ಆ ಅನೂರುವಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಆದಿತ್ಯನು ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ‘ಅರುಣಾದಿತ್ಯ’ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 20

अर्क उवाच । तिष्ठानूरो मम रथे सदैव विनतात्मज । जगतां च हितार्थाय ध्वांतं विध्वंसयन्पुरः

ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ)ನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿನತಾಪುತ್ರ ಅರುಣಾ! ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಲೋಕಗಳ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಮುಂದಿರುವ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿರು.

Verse 21

अत्र त्वत्स्थापितां मूर्तिं ये भजिष्यंति मानवाः । वाराणस्यां महादेवोत्तरे तेषां कुतो भयम्

ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಭಜಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಭಯ ಎಲ್ಲಿಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ?

Verse 22

येर्चयिष्यंति सततमरुणादित्यसंज्ञकम् । मामत्र तेषां नो दुःखं न दारिद्र्यं न पातकम्

ಇಲ್ಲಿ ‘ಅರುಣಾದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಅರ್ಚಿಸುವವರಿಗೆ ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ, ದಾರಿದ್ರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಪಾತಕವೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 23

व्याधिभिर्नाभिभूयंते नो पसर्गैश्च कैश्चन । शोकाग्निना न दह्यंते ह्यरुणादित्यसेवनात्

ಅರುಣಾದಿತ್ಯಸೇವೆಯಿಂದ ಅವರು ರೋಗಗಳಿಂದ ಮಣಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಉಪಸರ್ಗಗಳಿಂದಲೂ ಪೀಡಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಶೋಕಾಗ್ನಿಯೂ ಅವರನ್ನು ದಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 24

अथ स्यंदनमारोप्य नीतवानरुणं रविः । अद्यापि स रथे सौरे प्रातरेव समुद्यति

ಆಮೇಲೆ ರವಿ ಅರುಣನನ್ನು ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದನು; ಇಂದಿಗೂ ಅವನು ಸೌರರಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲೇ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

यः कुर्यात्प्रातरुत्थाय नमस्कारं दिनेदिने । अरुणाय ससूर्याय तस्य दुःखभयं कुतः

ಯಾರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು ದಿನೇದಿನೇ ಅರುಣನೊಡನೆ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ದುಃಖಭಯ ಎಲ್ಲಿಂದ?

Verse 26

अरुणादित्यमाहात्म्यं यः श्रोष्यति नरोत्तमः । न तस्य दुष्कृतं किंचिद्भविष्यति कदाचन

ಅರುಣಾದಿತ್ಯನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುವ ಶ್ರೇಷ್ಠನರಿಗೆ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಯಾವುದೇ ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 27

स्कंद उवाच । वृद्धादित्यस्य माहात्म्यं शृणु ते कथयाम्यहम् । यस्य श्रवणमात्रेण नरो नो दुष्कृतं भजेत्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ವೃದ್ಧಾದಿತ್ಯನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ನಾನು ನಿನಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದರ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 28

पुरात्र वृद्धहारीतो वाराणस्यां महातपाः । महातपः समृद्ध्यर्थं समाराधितवान्रविम्

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಹಾರೀತನೆಂಬ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರವಿ (ಸೂರ್ಯ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 29

मूर्तिं संस्थाप्य शुभदां भास्वतः शुभलक्षणाम् । दक्षिणेन विशालाक्ष्या दृढभक्तिसमन्वितः

ಭಾಸ್ವತ್ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸೂರ್ಯ)ನ ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ, ವರಪ್ರದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವನು ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದೃಢಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತನು.

Verse 30

तुष्टस्तस्मै वरं प्रादाद्ब्रध्नो वृद्धतपस्विने । अलं विलंब्य याचस्व कस्ते देयो वरो मया

ತೃಪ್ತನಾದ ಬ್ರಧ್ನ (ಸೂರ್ಯ) ಆ ವೃದ್ಧ ತಪಸ್ವಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು—“ಇನ್ನು ವಿಳಂಬ ಬೇಡ; ಕೇಳು! ನಾನು ನಿನಗೆ ಯಾವ ವರವನ್ನು ಕೊಡಲಿ?”

Verse 31

सोथ प्रसन्नाद्द्युमणेरवृणीत वरं मुनिः । यदि प्रसन्नो भगवान्युवत्वं देहि मे पुनः

ನಂತರ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ದ್ಯುಮಣಿ (ಸೂರ್ಯ)ಯಿಂದ ಮುನಿಯು ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು—“ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ, ನನಗೆ ಮತ್ತೆ ಯೌವನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.”

Verse 32

तपःकरण सामर्थ्यं स्थविरस्य न मे यतः । पुनस्तारुण्यमाप्तोहं चरिष्याम्युत्तमं तपः

ವೃದ್ಧಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನನಗಿಲ್ಲ. ಪುನಃ ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು.

Verse 33

तप एव परो धर्मस्तप एव परं वसु । तप एव परः कामो निर्वाणं तप एव हि

ತಪಸ್ಸೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ತಪಸ್ಸೇ ಪರಮ ಸಂಪತ್ತು. ತಪಸ್ಸೇ ಪರಮ ಕಾಮನೆ; ನಿಜವಾಗಿ ನಿರ್ವಾಣವೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 34

ऋतेन तपसः क्वापि लभ्या ऐश्वर्यसंपदः । पदं ध्रुवादिभिः प्रापि केवलं तपसो बलात्

ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಐಶ್ವರ್ಯಸಂಪತ್ತು ದೊರೆಯದು. ಧ್ರುವಾದಿಗಳು ಪಡೆದ ಪರಮಪದವೂ ಕೇವಲ ತಪೋಬಲದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 36

धिग्जरांप्राणिनामत्र यया सर्वो विरज्यति । जरातुरेंद्रियग्रामे स्त्रियोपि नयतः स्वसात्

ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಜರೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ವಿರಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜರೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಗುಂಪು ಪೀಡಿತವಾದಾಗ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಸ್ವಭಾವಬಲದಿಂದ ವಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 37

वरं मरणमेवास्तु मा जरास्त्वतिशोच्यकृत् । क्षणं दुःखं च मरणं जरा दुःखं क्षणेक्षणे

ಮರಣವೇ ವರವಾಗಲಿ; ಜರೆಯು ಅತಿಶಯ ಶೋಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು. ಮರಣದ ದುಃಖ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ; ಜರೆಯ ದುಃಖ ಕ್ಷಣಕ್ಷಣವೂ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 38

कांक्षंति दीर्घतपसे चिरमायुर्जितेंद्रियाः । धनं दानाय पुत्राय कलत्रं मुक्तये धियम्

ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸನ್ನೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ದಾನಾರ್ಥ ಧನ, ವಂಶವೃದ್ಧಿಗೆ ಪುತ್ರ, ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥ ವಿವೇಕಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾರೆ।

Verse 39

वृद्धस्यवार्धकं ब्रध्नस्तत्क्षणादपहृत्य वै । ददौ च चारुता हेतुं तारुण्यं पुण्यसाधनम्

ಬ್ರಧ್ನನು ಆ ವೃದ್ಧನ ವಾರ್ಧಕ್ಯಜನ್ಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಪಹರಿಸಿ, ಪುಣ್ಯಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಯೌವನವನ್ನೂ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಿದನು।

Verse 40

एवं स वृद्धहारीतो वाराणस्यां महामुनिः । संप्राप्य यौवनं ब्रध्नात्तप उग्रं चचार ह

ಹೀಗೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಭಾರದಿಂದಿದ್ದ ಮಹಾಮುನಿ ಹಾರೀತನು ಬ್ರಧ್ನನಿಂದ ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದು ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 41

वृद्धेनाराधितो यस्माद्धारीतेन तपस्विना । आदित्यो वार्धकहरो वृद्धादित्यस्ततः स्मृतः

ವೃದ್ಧಾವಸ್ಥೆಯ ತಪಸ್ವಿ ಹಾರೀತನು ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಜರೆಯನ್ನು ಹರಿಸುವ ಆ ಆದಿತ್ಯನು ‘ವೃದ್ಧಾದಿತ್ಯ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 42

वृद्धादित्यं समाराध्य वाराणस्यां घटोद्भव । जरा दुर्गति रोगघ्नं बहवः सिद्धिमागताः

ಹೇ ಘಟೋದ್ಭವ! ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾದಿತ್ಯನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ—ಜರಾ, ದುರ್ಗತಿ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ—ಅನೇಕರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸಿದೆ।

Verse 43

वृद्धादित्यं नमस्कृत्य वाराणस्या रवौ नरः । लभेदभीप्सितां सिद्धिं न क्वचिद्दुर्गतिं लभेत्

ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನ ಸೂರ್ಯಸ್ವರೂಪ ವೃದ್ಧಾದಿತ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲಿಯೂ ದುರ್ಗತಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 44

स्कंद उवाच । अतः परं शृणु मुने केशवादित्यमुत्तमम् । यथा तु केशवं प्राप्य सविता ज्ञानमाप्तवान्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೇ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪರಮ ಕೇಶವಾದಿತ್ಯನ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಕೇಶವನನ್ನು ಸೇರಿ ಸವಿತಾ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು ಎಂಬುದು.

Verse 45

व्योम्नि संचरमाणेन सप्ताश्वेनादिकेशवः । एकदा दर्शिभावेन पूजयंल्लिंगमैश्वरम्

ಸಪ್ತಾಶ್ವಯುಕ್ತನಾಗಿ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸವಿತನ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಆರೂಢನಾದ ಆದಿಕೇಶವನು ಒಮ್ಮೆ ದರ್ಶನಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ಈಶ್ವರನ ಐಶ್ವರ್ಯಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 46

कौतुकादिव उत्तीर्य हरे रविरुपाविशत् । निःशब्दो निश्चलः स्वस्थो महाश्चर्यसमन्वितः

ಕೌತುಕದಿಂದ ಇಳಿದಂತೆಯೇ ರವಿ ಹರಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕುಳಿತನು—ನಿಶ್ಶಬ್ದ, ನಿಶ್ಚಲ, ಸ್ವಸ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದವನು.

Verse 47

प्रतीक्षमाणोवसरं किंचित्प्रष्टुमना हरिम् । हरिं विसर्जितार्चं च प्रणनाम कृतांजलिः

ಯೋಗ್ಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ, ಏನೋ ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಅವನು ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪ್ರಣಾಮಿಸಿದನು.

Verse 48

स्वागतं ते हरिः प्राह बहुमानपुरःसरम् । स्वाभ्याशं आसयामास भास्वंतं नतकंधरम्

ಹರಿಯು ಬಹುಮಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ “ಸ್ವಾಗತ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನತಕಂಠನಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕರೆದು ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿಸಿದನು।

Verse 49

अथावसरमालोक्य लोकचक्षुरधोक्षजम् । नत्वा विज्ञापयामास कृतानुज्ञोऽसुरारिणा

ನಂತರ ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಲೋಕಚಕ್ಷುವಾದ ಸೂರ್ಯನು ಅಧೋಕ್ಷಜನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಸುರಾರಿಯಿಂದ ಅನುಜ್ಞೆ ಪಡೆದವನಾಗಿ ತನ್ನ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದನು।

Verse 50

रविरुवाच । अंतरात्मासि जगतां विश्वंभर जगत्पते । तवापि पूज्यः कोप्यस्ति जगत्पूज्यात्र माधव

ರವಿ (ಸೂರ್ಯ) ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಶ್ವಂಭರ, ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ! ನೀನು ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮ. ಆದರೂ, ಹೇ ಮಾಧವ, ಜಗತ್ತು ಪೂಜಿಸುವ ನಿನ್ನಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಯಾರಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆಯೇ?

Verse 51

त्वत्तश्चाविर्भवेदेतत्त्वयि सर्वं प्रलीयते । त्वमेव पाता सर्वस्य जगतो जगतांनिधे

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಅವಿರ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಲಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೇ ಜಗತಾಂನಿಧೇ, ನೀನೇ ಸರ್ವ ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ರಕ್ಷಕನು।

Verse 52

इत्याश्चर्यं समालोक्य प्राप्तोस्म्यत्र तवांतिकम् । किमिदं पूज्यते नाथ भवता भवतापहृत्

ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ನಾಥ, ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವನೇ! ನೀನು ಯಾರನ್ನು/ಏನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರುವೆ?

Verse 53

इति श्रुत्वा हृषीकेशः सहस्रांशोरुदीरितम् । उच्चैर्माशंस सप्ताश्वं वारयन्करसंज्ञया

ಸಹಸ್ರಕಿರಣ ಸೂರ್ಯನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹೃಷೀಕೇಶ (ವಿಷ್ಣು)ನು ಅವನನ್ನು ಉಚ್ಚಸ್ವರದಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಕೈಯ ಸಂಕೇತದಿಂದ ಸಪ್ತಾಶ್ವನನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ತಡೆದನು।

Verse 54

श्रीविष्णुरुवाच । देवदेवो महादेवो नीलकंठ उमापतिः । एक एव हि पूज्योत्र सर्वकारणकारणम्

ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ, ನೀಲಕಂಠ, ಉಮಾಪತಿ; ಅವನೇ ಇಲ್ಲಿ ಏಕಮಾತ್ರ ಪೂಜ್ಯನು, ಸರ್ವಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಕಾರಣನು।

Verse 55

अत्र त्रिलोचनादन्यं समर्चयतियोल्पधीः । सलोचनोपि विज्ञेयो लोचनाभ्यां विवर्जितः

ಇಲ್ಲಿ ತ್ರಿಲೋಚನನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಪೂಜಿಸುವ ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವನು, ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದರೂ ನಿಜದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಂಚಿತನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 56

एको मृत्युंजयः पूज्यो जन्ममृत्युजराहरः । मृत्युंजयं किलाभ्यर्च्य श्वेतो मृत्युंजयोभवत्

ಮೃತ್ಯುಂಜಯನೇ ಏಕಮಾತ್ರ ಪೂಜ್ಯನು—ಅವನು ಜನ್ಮ, ಮರಣ ಮತ್ತು ಜರೆಯನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವವನು. ನಿಜವಾಗಿ, ಮೃತ್ಯುಂಜಯನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ ಶ್ವೇತನು ಮೃತ್ಯುಜಯನಾದನು।

Verse 57

कालकालं समाराध्य भृंगी कालं जिगायवै । शैलादिमपि तत्याज मृत्युर्मृत्युंजयार्चकम्

ಕಾಲಕಾಲನನ್ನು ಸಮಾರಾಧಿಸಿ ಭೃಂಗೀ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾಲವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೃತ್ಯುಂಜಯನ ಅರ್ಚಕನಾದ ಶೈಲಾದಿಯನ್ನು ಮರಣವೂ ತ್ಯಜಿಸಿತು।

Verse 58

विजिग्ये त्रिपुरं यस्तु हेलयैकेषु मोक्षणात् । तं समभ्यर्च्य भूतेशं को न पूज्यतमो भवेत्

ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಭೂತೇಶ ಶಿವನು, ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಲಕ್ಷ್ಯಕೃತ್ಯದಿಂದಲೂ ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವವನು—ಅವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಚಿಸಿ ಯಾರು ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯಭಕ್ತನಾಗದೆ ಇರಬಲ್ಲನು?

Verse 59

त्रिजगज्जयिनो हेतोस्त्र्यक्षस्याराधनं परम् । को नाराधयति ब्रध्नसारस्य स्मरविद्विषः

ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕೆ ತ್ರ್ಯಕ್ಷನಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ಆರಾಧನೆಯೇ ಪರಮ. ಕಾಮವೈರಿ, ದೀಪ್ತಸಾರಸ್ವರೂಪ ಶಿವನನ್ನು ಯಾರು ಆರಾಧಿಸದೆ ಇರಬಲ್ಲರು?

Verse 60

यस्याक्षिपक्ष्मसंकोचाज्जगत्संकोचमेत्यदः । विकस्वरं विकासाच्च कस्य पूज्यतमो न सः

ಯಾರ ಕಣ್ಮೆಚ್ಚು ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಸಂಕುಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ತೆರೆದರೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅರಳುತ್ತದೆ—ಅವನು ಯಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯನಲ್ಲ?

Verse 61

शंभोर्लिंगं समभ्यर्च्य पुरुषार्थचतुष्टयम् । प्राप्नोत्यत्र पुमान्सद्यो नात्र कार्या विचारणा

ಇಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ತಕ್ಷಣವೇ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಬೇಡ.

Verse 62

समर्च्य शांभवं लिंगमपिजन्मशतार्जितम् । पापपुंजं जहात्येव पुमानत्र क्षणाद्ध्रुवम्

ಇಲ್ಲಿ ಶಾಂಭವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದವನು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಪుంజವನ್ನೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 63

किंकिं न संभवेदत्र शिवलिंगसमर्चनात् । पुत्राः कलत्र क्षेत्राणि स्वर्गो मोक्षोप्यसंशयम्

ಇಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ ಯಾವುದು ಅಸಂಭವ? ಪುತ್ರರು, ಪತ್ನಿ, ಭೂಮಿಗಳು, ಸ್ವರ್ಗ—ಮತ್ತು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವೂ।

Verse 64

त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तिर्मया प्राप्ता सहस्रगो । शिवलिंगार्चनादेकात्सत्यंसत्यं पुनःपुनः

ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಅರ್ಚಿಸಿದುದರಿಂದ ನಾನು ತ್ರಿಲೋಕದ ಐಶ್ವರ್ಯ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಹಸ್ರಗుణವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ—ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 65

अयमेव परोयोगस्त्विदमेव परं तपः । इदमेव परं ज्ञानं स्थाणुलिंगं यदर्च्यते

ಇದೇ ಪರಮ ಯೋಗ, ಇದೇ ಪರಮ ತಪ, ಇದೇ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ—ಅಂದರೆ ಸ್ಥಾಣು (ಶಿವ) ಲಿಂಗದ ಅರ್ಚನೆ।

Verse 66

यैर्लिंगं सकृदप्यत्र पूजितं पार्वतीपतेः । कुतो दुःखभयं तेषां संसारे दुःखभाजने

ಇಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತೀಪತಿಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಪೂಜಿಸಿದವರಿಗೇ, ದುಃಖಭಾಜನವಾದ ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ದುಃಖಭಯ ಎಲ್ಲಿ?

Verse 67

सर्वं परित्यज्य रवे यो लिंगं शरणं गतः । न तं पापानि बाधंते महांत्यपि दिवाकर

ಹೇ ದಿವಾಕರ! ಯಾರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಲಿಂಗದ ಶರಣಾಗತಿಯಾದರೋ, ಅವರನ್ನು ಮಹಾಪಾಪಗಳೂ ಸಹ ಬಾಧಿಸಲಾರವು।

Verse 68

लिंगार्चने भवेद्वृद्धिस्तेषामेवात्र भास्कर । येषां पुनर्भवच्छेदं चिकीर्षति महेश्वरः

ಹೇ ಭಾಸ್ಕರಾ! ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯಿಂದ ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮಿಕ ವೃದ್ಧಿ, ಮಹೇಶ್ವರನು ಯಾರ ಪುನರ್ಜನ್ಮಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಲು ಇಚ್ಛಿಸುವನೋ ಅವರಿಗೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 69

न लिंगाराधनात्पुण्यं त्रिषुलोकेषु चापरम् । सर्वतीर्थाभिषेकः स्याल्लिंगस्नानांबु सेवनात्

ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾರಾಧನೆಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲ; ಲಿಂಗಸ್ನಾನದ ಜಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಸರ್ವತೀರ್ಥಾಭಿಷೇಕದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 70

तस्माल्लिंगं त्वमप्यर्क समर्चय महेशितुः । संप्राप्तं परमां लक्ष्मीं महातेजोभि जृंभणीम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಅರ್ಕಾ! ನೀವೂ ಮಹೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸು; ಅದರಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪರಮ ಲಕ್ಷ್ಮೀರೂಪ ದಿವ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 71

इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं तदारभ्य सहस्रगुः । विधाय स्फाटिकं लिंगं मुनेद्यापि समर्चयेत्

ಹರಿಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಹಸ್ರಗು (ಸೂರ್ಯ) ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಇಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 72

गुरुत्वेन तदाकल्य विवस्वानादिकेशवम् । तत्रोपतिष्ठतेद्यापि उत्तरेणादिकेशवात्

ಆದಿಕೇಶವನನ್ನು ಗುರುವೆಂದು ಅರಿತು ವಿವಸ್ವಾನ್ (ಸೂರ್ಯ) ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ—ಆದಿಕೇಶವನ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ।

Verse 73

अतः स केशवादित्यः काश्यां भक्ततमोनुदः । समर्चितः सदा देयान्मनसो वांछितं फलम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ತಮಸ್ಸನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಕೇಶವಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 74

केशवादित्यमाराध्य वाराणस्यां नरोत्तमः । परमं ज्ञानमाप्नोति येन निर्वाणभाग्भवेत्

ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಶವಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ ನರೋತ್ತಮನು ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅವನು ನಿರ್ವಾಣಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 75

तत्र पादोदके तीर्थेकृतसर्वोदकक्रियः । विलोक्य केशवादित्यं मुच्यते जन्मपातकैः

ಅಲ್ಲಿ ಪಾದೋದಕ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಜಲಕ್ರೀಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಕೇಶವಾದಿತ್ಯನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 76

अगस्ते रथसप्तम्यां रविवारो यदाप्यते । तदा पादोदके तीर्थे आदिकेशव सन्निधौ

ಅಗಸ್ತ (ಭಾದ್ರಪದ) ಮಾಸದಲ್ಲಿ ರಥಸಪ್ತಮಿ ರವಿವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಆದಿಕೇಶವನ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಪಾದೋದಕ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಕಾಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 77

स्नात्वोषसि नरो मौनी केशवादित्यपूजनात् । सप्तजन्मार्जितात्पापान्मुक्तो भवति तत्क्षणात्

ಉಷಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮೌನ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಕೇಶವಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 78

यद्यज्जन्मकृतं पापं मया सप्तसु जन्मसु । तन्मे रोगं च शोकं च माकरी हंतु सप्तमी

ನನ್ನ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಯಾವ ಪಾಪವಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನೂ ನನ್ನ ರೋಗ ಹಾಗೂ ಶೋಕವನ್ನೂ ಸಹ ಮಾಕರೀ ಸಪ್ತಮಿ ನಾಶಮಾಡಲಿ।

Verse 79

एतज्जन्मकृतं पापं यच्च जन्मांतरार्जितम् । मनोवाक्कायजं यच्च ज्ञाताज्ञाते च ये पुनः

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೂ, ಇತರ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪವೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ, ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದದ್ದೆಲ್ಲ—ತಿಳಿದು ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆ—ಮಾಡಿದದ್ದೂ।

Verse 80

इति सप्तविधं पापं स्नानान्मे सप्तसप्तिके । सप्तव्याधिसमायुक्तं हर माकरि सप्तमि

ಹೀಗೆ ಏಳು ವಿಧದ ಪಾಪವನ್ನು—ನನ್ನ ‘ಸಪ್ತ-ಸಪ್ತಿಕ’ ಸ್ನಾನದಿಂದ—ಓ ಮಾಕರೀ ಸಪ್ತಮಿ, ಹರಿಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಏಳು ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನೂ ದೂರಮಾಡು।

Verse 81

एतन्मंत्रत्रयं जप्त्वा स्नात्वा पादोदके नरः । केशवादित्यमालोक्य क्षणान्निष्कलुषो भवेत्

ಈ ಮೂರು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಪಾದೋದಕದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಕೇಶವಾಧಿತ್ಯನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲನು ಆಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 82

केशवादित्यमाहात्म्यं शृण्वञ्श्रद्धासमन्वितः । नरो न लिप्यते पापैः शिवभक्तिं च विंदति

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಶವಾಧಿತ್ಯನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 83

स्कंद उवाच । अतः परं शृणु मुने विमलादित्यमुत्तमम् । हरिकेशवने रम्ये वाराणस्यां व्यवस्थितम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನೇ! ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇಳು; ವಾರಾಣಸಿಯ ರಮ್ಯ ಹರಿಕೇಶವ ವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದ ಉತ್ತಮ ವಿಮಲಾದಿತ್ಯನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು।

Verse 84

उच्चदेशेभवत्पूर्वं विमलो नाम बाहुजः । स प्राक्तनात्कर्मयोगाद्विमले पथ्यपि स्थितः

ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಉನ್ನತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಹುಜ ವಂಶದ ‘ವಿಮಲ’ ಎಂಬ ಪುರುಷನಿದ್ದನು. ಪೂರ್ವಕರ್ಮಯೋಗದ ಬಲದಿಂದ ‘ವಿಮಲ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದರೂ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।

Verse 85

कुष्ठरोगमवाप्योच्चैस्त्यक्त्वा दारान्गृहं वसु । वाराणसीं समासाद्य ब्रध्नमाराधयत्सुधीः

ತೀವ್ರ ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ಅವನು ಪತ್ನಿ, ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಬಂದು ಆ ಸುಧೀ ಬ್ರಧ್ನ (ಸೂರ್ಯದೇವ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 86

करवीरैर्जपाभिश्च गंधकैः किंशुकैः शुभैः । रक्तोत्पलैरशोकैश्च स समानर्च भास्करम्

ಕರವೀರ, ಜಪಾ, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಶುಭ ಕಿಂಶುಕ, ರಕ್ತೋತ್ಪಲ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಭಾಸ್ಕರ (ಸೂರ್ಯದೇವ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 87

विचित्ररचनैर्माल्यैः पाटलाचंपकोद्भवैः । कुंकुमागुरुकर्पूरमिश्रितैः शोणचंदनैः

ಪಾಟಲಾ ಮತ್ತು ಚಂಪಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂಕುಮ, ಅಗುರು, ಕರ್ಪೂರ ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪು ಚಂದನದಿಂದ—

Verse 88

देवमोहनधूपैश्च बह्वामोदततांबरैः । कर्पूरवर्तिदीपैश्च नैवेद्यैर्घृतपायसैः

ಅವನು ದೇವಮೋಹಕ ಧೂಪಗಳಿಂದ, ಬಹುಸುಗಂಧಿತ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ, ಕರ್ಪೂರವತ್ತಿಯ ದೀಪಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಪಾಯಸದ ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ (ಸೂರ್ಯನನ್ನು) ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 89

अर्घदानैश्च विधिवत्सौरेः स्तोत्रजपैरपि । एवं समाराधयतस्तस्यार्को वरदोभवत्

ಮತ್ತೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸೌರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಜಪದಿಂದಲೂ ಅವನು ಹೀಗೆ ಸಮಾರಾಧಿಸಿದನು; ಆಗ ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ) ಅವನಿಗೆ ವರದಾತನಾದನು।

Verse 90

उवाच च वरं ब्रूहि विमलामलचेष्टित । कुष्ठश्च ते प्रयात्वेष प्रार्थयान्यं वरं पुनः

ಆಗ (ಸೂರ್ಯ) ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ವಿಮಲ, ನಿರ್ಮಲ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಚರಿತ್ರವಂತನೇ! ನಿನ್ನ ವರವನ್ನು ಹೇಳು. ನಿನ್ನ ಈ ಕುಷ್ಠವು ಈಗಲೇ ದೂರವಾಗುವುದು; ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡು।”

Verse 91

आकर्ण्य विमलश्चेत्थमालापं रश्मिमालिनः । प्रणतो दंडवद्भूमौ संप्रहष्टतनूरुहः

ರಶ್ಮಿಮಾಲಿನನಾದ (ಸೂರ್ಯನ) ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಮಲನು ದಂಡವತ್ತಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು; ಆನಂದದಿಂದ ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 92

शनैर्विज्ञापयांचक्र एकचक्ररथं रविम् । जगच्चक्षुरमेयात्मन्महाध्वांतविधूनन

ನಂತರ ಅವನು ವಿನಯದಿಂದ ಏಕಚಕ್ರರಥನಾದ ರವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಿಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—“ಹೇ ಜಗಚ್ಚಕ್ಷು, ಹೇ ಅಮೇಯಾತ್ಮನ್, ಹೇ ಮಹಾಧ್ವಾಂತವಿಧೂನನ!”

Verse 93

यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरो मम । तदा त्वद्भक्तिनिष्ठा ये कुष्ठं मास्तु तदन्वये

ಹೇ ಭಗವನ್, ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದು ನನಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾದವರಿಗೆ ಕುಷ್ಠವು ಬಾರದಿರಲಿ; ಅವರ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಉದ್ಭವಿಸದಿರಲಿ।

Verse 94

अन्येपि रोगा मा संतु मास्तु तेषां दरिद्रता । मास्तु कश्चन संतापस्त्वद्भक्तानां सहस्रगो

ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ರೋಗಗಳೂ ಇರದಿರಲಿ; ಅವರಿಗೆ ದಾರಿದ್ರ್ಯವೂ ಬಾರದಿರಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಾವಿರ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಕಟವೂ ಎಂದಿಗೂ ಬಾರದಿರಲಿ।

Verse 95

।श्रीसूर्य उवाच । तथास्त्विति महाप्राज्ञ शृण्वन्यं वरमुत्तमम् । त्वयेयं पूजिता मूर्तिरेवं काश्यां महामते

ಶ್ರೀಸೂರ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ತಥಾಸ್ತು, ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ! ಇನ್ನೊಂದು ಉತ್ತಮ ವರವನ್ನು ಕೇಳು. ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೀನು ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದೀ।

Verse 96

अस्याः सान्निध्यमत्राहं न त्यक्ष्यामि कदाचन । प्रथिता तव नाम्ना च प्रतिमैषा भविष्यति

ಈ (ಪ್ರತಿಮೆ) ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರತಿಮೆ ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು।

Verse 97

विमलादित्य इत्याख्या भक्तानां वरदा सदा । सर्वव्याधि निहंत्री च सर्वपापक्षयंकरी

ಇದು ‘ವಿಮಲಾದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು; ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸದಾ ವರಪ್ರದಾಯಿನಿ—ಸರ್ವ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುವುದು।

Verse 98

इति दत्त्वा वरान्सूर्यस्तत्रैवांतरधीयत । विमलो निर्मलतनुः सोपि स्वभवनं ययौ

ಇಂತೆ ವರಗಳನ್ನು ದತ್ತನಾಗಿ ಸೂರ್ಯನು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ವಿಮಲೆಯೂ ನಿರ್ಮಲದೇಹಳಾಗಿ ಕಲ್ಮಷರಹಿತಳಾಗಿ ತನ್ನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 99

इत्थं स विमलादित्यो वाराणस्यां शुभप्रदः । तस्य दर्शनमात्रेण कुष्ठरोगः प्रणश्यति

ಇಂತೆ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಲಾದಿತ್ಯನು ಶುಭಪ್ರದನು; ಅವನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಕುಷ್ಠರೋಗವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 100

यश्चैतां विमलादित्यकथां वै शृणुयान्नरः । प्राप्नोति निर्मलां शुद्धिं त्यज्यते च मनोमलैः

ಯಾವ ನರನು ಈ ವಿಮಲಾದಿತ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮನೋಮಲಗಳು ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 110

यमेशं च यमादित्यं यमेन स्थापितं नमन् । यमतीर्थे कृतस्नानो यमलोकं न पश्यति

ಯಮನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಯಮೇಶನಿಗೂ ಯಮಾದಿತ್ಯನಿಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಯಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಯಮಲೋಕವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 118

श्रुत्वाध्यायानिमान्पुण्यान्द्वादशादित्यसूचकान् । श्रावयित्वापि नो मर्त्यो दुर्गतिं याति कुत्रचित्

ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಈ ಪುಣ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಇತರರಿಗೂ ಕೇಳಿಸಿದರೂ, ಯಾವ ಮর্ত್ಯನೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ದುರ್ಗತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 383

ततस्तपश्चरिष्यामि लोकद्वयमहत्त्वदम् । प्राप्य त्वद्वरदानेन यौवनं सर्वसंमतम्

ಅನಂತರ ನಾನು ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು; ನೀನು ನೀಡಿದ ವರದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುವ ಯೌವನವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.