Adhyaya 7

Verse 1

अगस्तिरुवाच । मथुरायां द्विजः कश्चिदभूद्भूदेवसत्तमः । तस्य पुत्रो महातेजाः शिवशर्मेति विश्रुतः

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನು ಭೂದೇವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಅವನ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರನು ‘ಶಿವಶರ್ಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 2

अधीत्यवेदान्विधिवदर्थं विज्ञाय तत्त्वतः । पठित्वा धर्मशास्त्राणि पुराणान्यधिगम्य च

ಅವನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು; ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅಧಿಗಮಿಸಿದನು.

Verse 3

अंगान्यभ्यस्य तर्कांश्च परिलोड्य समंततः । मीमांसाद्वयमालोक्य धनुर्वेदं विगाह्य च

ಅವನು ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಎರಡೂ ಮೀಮಾಂಸಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ, ಧನುರ್ವೇದದ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 4

आयुर्वेदं विचार्यापि नाट्यवेदे कृतश्रमः । अर्थशास्त्राण्यनेकानि प्राप्याश्वगजचेष्टितम्

ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ನಾಟ್ಯವೇದದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸಿದನು; ಅನೇಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಶ್ವ-ಗಜಗಳ ಚಲನೆ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಸಹ ತಿಳಿದನು।

Verse 5

कलासु च कृताभ्यासो मन्त्रशास्त्रविचक्षणः । भाषाश्च नाना देशानां लिपीर्ज्ञात्वा विदेशजाः

ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸವಂತನು, ಮಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನು; ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತು, ವಿದೇಶೀ ಲಿಪಿಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದನು।

Verse 6

अर्थानुपार्ज्य धर्मेण भुक्त्वा भोगान्यदृच्छया । उत्पाद्य पुत्रान्सुगुणांस्तेभ्यो ह्यर्थं विभज्य च

ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಧನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು; ಸದುಗುಣ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದಿಟ್ಟು, ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಪಾಲಾಗಿ ಧನವನ್ನು ಹಂಚಿದನು।

Verse 7

यौवनं गत्वरं ज्ञात्वा जरां दृष्ट्वाश्रितां श्रुतिम् । चिन्तामवाप महती शिवशर्मा द्विजोत्तमः

ಯೌವನ ಕ್ಷಣಭಂಗುರವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಶ್ರುತಿಬೋಧೆಯಂತೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಆವರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ಶಿವಶರ್ಮನು ಮಹಾ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು।

Verse 8

पठतो मे गतः कालस्तथोपार्जयतो धनम् । नाराधितो महेशानः कर्मनिर्मूलनक्षमः

‘ನನ್ನ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಧನಾರ್ಜನದಲ್ಲೂ ಕಳೆದಿತು; ಆದರೆ ಕರ್ಮಮೂಲವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ನಾನು ಆರಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ.’

Verse 9

न मया तोषितो विष्णुः सर्वपापहरो हरिः । सर्वकामप्रदो नृणां गणेशो नार्चितो मया

ನಾನು ಸರ್ವಪಾಪಹರನಾದ ಹರಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾನವರಿಗೆ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದನಾದ ಗಣೇಶನನ್ನೂ ನಾನು ಆರಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 10

तमस्तोमहरः सूर्यो नार्चि तो वै मया क्वचित् । महामाया जगद्धात्री न ध्याता भवबंधहृत्

ಕತ್ತಲೆಯ ಗುಂಪನ್ನು ಹರಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಆರಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ; ಜಗದ್ಧಾತ್ರಿ ಮಹಾಮಾಯೆಯನ್ನು, ಭವಬಂಧವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವವಳನ್ನು ಕೂಡ ನಾನು ಧ್ಯಾನಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 11

न प्रीणिता मया देवा यज्ञैः सर्वैः समृद्धिदाः । तुलसीवन शुश्रूषा न कृता पापशांतये

ಸಮೃದ್ಧಿ ನೀಡುವ ದೇವರನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ; ಪಾಪಶಾಂತಿಗಾಗಿ ತುಳಸೀವನದ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 12

न मया तर्पिता विप्रा मृष्टान्नैर्मधुरै रसैः । इहापि च परत्रापि विपदामनुतारकाः

ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ನ ಹಾಗೂ ಮಧುರ ರಸಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ—ಅಂತಹ ಕರ್ಮಗಳು ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಪತ್ತನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 13

बहुपुष्पफलोपेताः सुच्छायाः स्निग्धपल्लवाः । पथि नारोपिता वृक्षा इहामुत्रफलप्रदाः

ಬಹು ಹೂವು-ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸುಂದರ ನೆರಳು ನೀಡುವ, ಮೃದುವಾದ ಹೊಳಪಿನ ಪಲ್ಲವಗಳಿರುವ ಮರಗಳನ್ನು ನಾನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ನೆಟ್ಟಿಲ್ಲ—ಅವು ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಪ್ರದ.

Verse 14

दुकूलैः स्वानुकूलैश्च चोलैः प्रत्यंगभूषणैः । नालंकृताः सुवासिन्य इहामुत्रसुवासदाः

ನಾನು ಸದಾಚಾರಿಣಿಯಾದ ಸುವಾಸಿನಿಯರನ್ನು ಉತ್ತಮ ದುಕೂಲ, ಅನುಕೂಲ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಗಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಲ್ಲ—ಈ ದಾನಗಳು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖವಾಸವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ।

Verse 15

द्विजाय नोर्वरा दत्ता यमलोकनिवारिणी । सुवर्णं न सुवर्णाय दत्तं दुरितहृत्परम्

ನಾನು ದ್ವಿಜನಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ) ಯಮಲೋಕವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉರ್ವರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗ್ಯಪಾತ್ರನಿಗೆ ಸುವರ್ಣವನ್ನೂ ನೀಡಿಲ್ಲ—ಅದು ಪಾಪವನ್ನು ಪರಮವಾಗಿ ಹರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 16

नालंकृता सवत्सा गौः पात्राय प्रतिपादिता । इह पापापहंत्र्याशु सप्तजन्मसुखावहा

ನಾನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಕರುಸಹಿತ ಗೋವನ್ನು ಯೋಗ್ಯಪಾತ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿಲ್ಲ—ಆ ದಾನ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿ, ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 17

ऋणापनुत्तये मातुः कारितो न जलाशयः । नातिथिस्तोषितः क्वापि स्वर्गमार्गप्रदर्शकः

ತಾಯಿಯ ಋಣವನ್ನು ತೀರಿಸಲು ನಾನು ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿಲ್ಲ—ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 18

छत्रोपानत्कुंडिकाश्च नाध्वगाय समर्पिताः । यास्यतः संयमिन्यां हि स्वर्गमार्गसुखप्रदाः

ನಾನು ಪಥಿಕನಿಗೆ ಛತ್ರ, ಉಪಾನತ್ (ಪಾದರಕ್ಷೆ) ಮತ್ತು ಕುಂಡಿಕಾ (ಜಲಪಾತ್ರ)ಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಲ್ಲ—ಸಂಯಮಿನೀ (ಯಮಪುರಿ) ಕಡೆ ಹೋಗುವವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಖ ನೀಡುವ ದಾನಗಳು ಇವು।

Verse 19

न च कन्याविवाहार्थं वसु क्वापि मयार्पितम् । इह सौख्यसमृद्ध्यर्थं दिव्यकन्यार्पकं दिवि

ಕನ್ಯಾವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಧನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಹ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಕನ್ಯಾದಾನದ ಫಲ ನೀಡುವ ಆ ದಾನವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 20

न वाजपेयावभृथे स्नातो लोभवशादहम् । इह जन्मनि चान्यस्मिन्बहुमृष्टान्नपानदे

ಲೋಭವಶನಾಗಿ ನಾನು ವಾಜಪೇಯ ಯಾಗದ ಅವಭೃತಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಬೇರೆ ಜನ್ಮದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ನಪಾನಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡುವವನಾಗಿಯೂ ನಾನು ಆಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 21

न मया स्थापितं लिंगं कृत्वा देवालयं शुभम । यस्मिन्संस्थापिते लिंगो विश्वं संस्थापितं भवेत्

ಶುಭ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೂಡ ನಾನು ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 22

विष्णोरायतनं नैव कृतं सर्वसमृद्धिदम् । न च सूर्यगणेशानां प्रतिमाः कारिता मया

ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಿ ನೀಡುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಲಯವನ್ನು ನಾನು ನಿರ್ಮಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗಣೇಶರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಾನು ಮಾಡಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 23

न गौरी न महालक्ष्मीश्चित्रेपि परिलेखिते । प्रतिमाकरणे चैषां न कुरूपो न दुर्भगः

ಗೌರಿಯನ್ನೂ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾರೂ ಕುರುಪನಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 24

सुसूक्ष्माणि विचित्राणि नोज्ज्वलान्यंबराण्यपि । समर्पितानि विप्रेभ्यो दिव्यांबर समृद्धये

ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಲಿಲ್ಲ—ಅವು ದಿವ್ಯಾಂಬರ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವು.

Verse 25

न तिलाश्च घृतेनाक्ताः सुसमिद्धे हुताशने । हुता वै मन्त्रपूताश्च सर्वपापापनुत्तये

ನಾನು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಲೇಪಿತ ಎಳ್ಳನ್ನು ಸುವೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ, ಮಂತ್ರಪೂತವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಸರ್ವಪಾಪನಿವಾರಣಾರ್ಥ ಆಹುತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 26

श्रीसूक्तं पावमानी च ब्राह्मणो मंडलानि च । जप्तं पुरुषसूक्तं न पापारि शतरुद्रियम्

ನಾನು ಶ್ರೀಸೂಕ್ತ, ಪಾವಮಾನೀ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಂಡಲಗಳು ಹಾಗೂ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಜಪಿಸಲಿಲ್ಲ; ಪಾಪಹರ ಶತರುದ್ರೀಯವನ್ನೂ ಪಠಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 27

अश्वत्थ सेवा न कृता त्यक्त्वा चार्कं त्रयोदशीम् । सद्यः पापहरा सा हि न रात्रौ न भृगोर्दिने

ನಾನು ಅಶ್ವತ್ಥ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅರ್ಕ-ತ್ರಯೋದಶೀ ವ್ರತವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ. ಅದು ತಕ್ಷಣ ಪಾಪಹರವೆಂದರೂ, ನಾನು ರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ಅಲ್ಲ, ಭೃಗುವಾರ (ಶುಕ್ರವಾರ)ದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 28

शयनीयं न चोत्सृष्टं मृदुला च प्रतूलिका । दीपीदर्पणसंयु्क्तं सर्वभोगसमृद्धिदम्

ನಾನು ಶಯನದಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಮೃದು ತಲೆಯಾಸನವನ್ನೂ ಅಲ್ಲ—ದೀಪ ಮತ್ತು ದರ್ಪಣ ಸಹಿತ—ಅದು ಸರ್ವಭೋಗಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ದಾನ.

Verse 29

अजाश्वमहिषी मेषी दासी कृष्णाजिनं तिलाः । सकरंभास्तोयकुंभा नासनं मृदुपादुके

(ದಾನವಾಗಿ) ಆಡು, ಕುದುರೆ, ಎಮ್ಮೆ, ಕುರಿ, ದಾಸಿ, ಕೃಷ್ಣಮೃಗಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಕರಂಭ (ಮಸಾಲೆಯ ಅನ್ನ), ನೀರಿನ ಕುಂಭಗಳು, ಆಸನ ಮತ್ತು ಮೃದು ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 30

पादाभ्यंगं दीपदानं प्रपादानं विशेषतः । व्यजनं वस्त्रतांबूलं तथान्यन्मुखवासकृत

ಪಾದಾಭ್ಯಂಗ, ದೀಪದಾನ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಪಾ/ನೀರಿನ ತಾಣದ ದಾನ; ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಜನ (ವೀಸುವ ಪಂಖಾ), ವಸ್ತ್ರ, ತಾಂಬೂಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆರಾಮ-ಶೀತಲತೆ ನೀಡುವ ಇತರ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 31

नित्यश्राद्धं भूतबलिं तथाऽतिथि समर्चनम् । विशन्त्यन्यानि दत्त्वा च प्रशस्यानि यमालये

ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧ, ಭೂತಬಲಿ ಹಾಗೂ ಅತಿಥಿ ಸಮರ್ಚನೆ—ಇವು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಪುಣ್ಯವು ಯಮಾಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 32

न यमं यमदूतांश्च नयामीरपि यातनाः । पश्यन्ति ते पुणयभाजो नैतच्चापि कृतं मया

ಪುಣ್ಯಭಾಜಿಗಳಾದವರು ಯಮನನ್ನಾಗಲಿ, ಯಮದೂತರನ್ನಾಗಲಿ, ನರಕಮಾರ್ಗದ ಯಾತನೆಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಕಾಣರು; ಆದರೂ ಈ ಪುಣ್ಯವೂ ನನ್ನಿಂದ ಆಗಿಲ್ಲ।

Verse 33

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि तथा नक्तव्रतानि च । शरीरशुद्धिकारीणि न कृतानि क्वचिन्मया

ಕೃಚ್ಛ್ರ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣಾದಿ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಹಾಗೂ ನಕ್ತವ್ರತದಂತಹ ವ್ರತಗಳು—ದೇಹಶುದ್ಧಿಕಾರಕವಾದವು—ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಆಚರಿಸಿಲ್ಲ।

Verse 34

गवाह्निकं च नोदत्तं कोकंडूतिर्न वै कृता । नोद्धृता पंकमग्ना गौर्गोलोकसुखदायिनी

ನಾನು ಗೋವಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಅನ್ನ-ಜಲಾದಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ; ಗೋವಿನ ದುಃಖ ನಿವಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಆ ಗೋವನ್ನೂ ಎತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆದಲಿಲ್ಲ—ಅವಳು ಗೋಲೋಕಸুখಪ್ರದಾಯಿನಿ.

Verse 35

नार्थिनः प्रार्थितैरर्थैः कृतार्था हि मया कृताः । देहिदेहीति जल्पाको भविष्याम्यन्यजन्मनि

ಅರ್ಥಿಗಳು ಬೇಡಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ನಾನು ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ‘ಕೊಡಿ, ಕೊಡಿ’ ಎಂದು ಅಳಲಾಡುವ ಯಾಚಕನಾಗುವೆನು.

Verse 36

न वेदा न च शास्त्राणि नार्धो दारा न नो सुतः । न क्षेत्रं न च हर्म्यादि मायांतमनुयास्यति

ವೇದಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಅಲ್ಲ; ಧನವೂ ಅಲ್ಲ, ಪತ್ನಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಪುತ್ರನೂ ಅಲ್ಲ; ಹೊಲವೂ ಅಲ್ಲ, ಮನಮಾಳಿಗೆಯಾದಿಗಳೂ ಅಲ್ಲ—ಇವು ಯಾವುದೂ ಜೀವಾಂತವರೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 37

शिवशर्मेति संचिंत्य बुद्धिं संधाय सर्वतः । निश्चिकाय मनस्येवं भवेत्क्षेमतरं मम

‘ಶಿವಶರ್ಮ’ ಎಂದು ಶಿವನ ರಕ್ಷಣೆ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು-ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ, ಒಳಗೇ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದೆ—‘ಇದೇ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷೇಮಕರವೂ ಮಂಗಳಕರವೂ ಆಗುವುದು.’

Verse 38

यावत्स्वस्थोस्ति मे देहो यावन्नेंद्रियविक्लवः । तावत्स्वश्रेयसां हेतुं तीर्थयात्रां करोम्यहम्

ನನ್ನ ದೇಹ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುವವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗದಿರುವವರೆಗೆ, ನನ್ನ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಕಾರಣವಾಗಿ ನಾನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 39

दिनानि पंचपाण्येवमतिवाह्य गृहो द्विजः । शुभे तिथौ शुभे वारे शुभलग्नबले द्विजः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದ್ವಿಜನು, ಶುಭ ತಿಥಿ, ಶುಭ ವಾರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಶುಭ ಲಗ್ನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಮಂಗಳಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 40

उपोष्य रजनीमेकां प्रातः श्राद्धं विधाय च । गणेशान्ब्राह्मणान्नत्वा भुक्त्वा प्रस्थितवान्सुधीः

ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆ ಸುಧೀ ಗಣೇಶನಿಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ; ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 41

इति निश्चित्य निर्वाणपदनिःश्रेणिकां पराम् । सर्वेषामेव जंतूनां तत्र संस्थितिकारिणाम्

ಇಂತೆ ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣಪದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೋಪಾನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ—ಅಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾದುದನ್ನು—ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪರಮ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 42

अथ पंथानमाक्रम्य कियंतमपि स द्विजः । मुहूर्तं पथि विश्रम्याचिंतयत्प्राक्क्व याम्यहम्

ನಂತರ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆದ ಆ ದ್ವಿಜನು, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಮೊದಲು ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು?”

Verse 43

भुवि तीर्थान्यनेकानि लोलमायुश्चलं मनः । ततः सप्तपुरीर्यायां सर्वतीर्थानि तत्र यत्

“ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ಆಯುಷ್ಯ ಅಸ್ಥಿರ, ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸಪ್ತಪುರಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ.”

Verse 44

अयोध्यां च पुरीं गत्वा सरयूमवगाह्य च । तत्तत्तीर्थेषु संतर्प्य पितॄन्पिंडप्रदानतः

ಅವನು ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸರಯೂ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು.

Verse 45

पंचरात्रमुषित्वा तु ब्राह्मणान्परिभोज्य च । प्रयागमगमद्विप्रस्तीर्थराजं सुहृष्टवत्

ಐದು ರಾತ್ರಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ಆ ದ್ವಿಜನು ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತೀರ್ಥರಾಜ ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 46

सिताऽसिते सरिच्छ्रेष्ठे यत्रास्तां सुरदुर्लभे । यत्राप्लुतो नरः पापः परं ब्रह्माधिगच्छति

ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೀತಾ ಮತ್ತು ಅಸೀತಾ ನದಿಗಳು ಇರುವಲ್ಲಿ—ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಿ ಮನುಷ್ಯನೂ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 47

क्षेत्रं प्रजापतेः पुण्यं सर्वेषामेव दुर्लभम् । लभ्यते पुण्यसंभारैर्नान्यथार्थस्य राशिभिः

ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದುರ್ಲಭ. ಇದು ಪುಣ್ಯಸಂಚಯದಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯ; ಕೇವಲ ಧನರಾಶಿಗಳಿಂದಲ್ಲ.

Verse 48

दमयंतीं कलिं कालं कलिंदतनयां शुभाम् । आगत्य मिलिता यत्र पुण्या स्वर्गतरंगिणी

ಎಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಮಯ ‘ಸ್ವರ್ಗತರಂಗಿಣೀ’ ಬಂದು ದಮಯಂತೀ, ಕಲಿ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಲಿಂದತನಯಾ ಶುಭಾ (ಯಮುನಾ) ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮವಾಗುತ್ತದೋ—ಆ ಸ್ಥಳ ಪರಮ ಪಾವನ.

Verse 49

प्रकृष्टं सर्वयागेभ्यः प्रयागमिति गीयते । यज्वनां पुनरावृत्तिर्न प्रयागार्द्रवर्ष्मणाम्

ಪ್ರಯಾಗವು ಎಲ್ಲಾ ಯಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಗಸ್ನಾನದಿಂದ ದೇಹ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಸಿಕ್ತವಾದ ಯಜ್ವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 50

यत्र स्थितः स्वयं साक्षाच्छूलटंको महेश्वरः । तत्राप्लुतानां जंतूनां मोक्षवर्त्मोपदेशकः

ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸాక్షಾತ್ ಶೂಲಟಂಕರೂಪ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅವನು ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

तत्राऽक्षय्यवटोऽप्यस्ति सप्तपातालमूलवान् । प्रलयेपि यमारुह्य मृकंडतनयोऽवसत्

ಅಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯವಟವೂ ಇದೆ; ಅದರ ಬೇರುಗಳು ಏಳು ಪಾತಾಳಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನು ಏರಿ ಮೃಕಂಡುನ ಪುತ್ರ (ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ) ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 52

हिरण्यगर्भो विज्ञेयः स साक्षाद्वटरूपधृक् । तत्समीपे द्विजान्भक्त्या संभोज्याक्षय पुण्यभाक्

ಅಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು ಸాక్షಾತ್ ವಟವೃಕ್ಷರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅದರ ಸಮೀಪ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದವನು ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 53

यत्र लक्ष्मीपतिः साक्षाद्वैकुंठादेत्य मानवान् । श्रीमाधवस्वरूपेण नयेद्विष्णोः परं पदम्

ಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ಸాక్షಾತ್ ವೈಕುಂಠದಿಂದ ಬಂದು ಶ್ರೀಮಾಧವಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾನವರನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೋ.

Verse 54

श्रुतिभिः परिपठ्येते सिताऽसित सरिद्वरे । तत्राप्लुतां गाह्यमृतं भवंतीति विनिश्चितम्

ಶ್ರುತಿಗಳೇ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳನ್ನು ‘ಶ್ವೇತಾ’ ‘ಶ್ಯಾಮಾ’ ಎಂದು ಪಠಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರು ಅಮೃತಸಮಾನ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ.

Verse 56

शिवलोकाद्ब्रह्मलोकादुमालोकवरात्पुनः । कुमारलोकाद्वैकुंठात्सत्यलोकात्समंततः । तपोजनमहर्भ्यश्च सर्वे स्वर्लोकवासिनः । भुवोलोकाच्च भूर्लोकान्नागलोकात्तथाऽखिलात्

ಶಿವಲೋಕದಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ, ಮತ್ತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉಮಾಲೋಕದಿಂದ; ಕುಮಾರಲೋಕದಿಂದ, ವೈಕುಂಠದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸತ್ಯಲೋಕದಿಂದ; ತಪೋಲೋಕ, ಜನಲೋಕ, ಮಹರ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ನಿವಾಸಿಗಳು; ಭುವರ್ಲೋಕ, ಭೂಲೋಕ ಮತ್ತು ನಾಗಲೋಕದಿಂದಲೂ—ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ (ಅವರು) ಬರುತ್ತಾರೆ.

Verse 57

अचला हिमवन्मुख्याः कल्पवृक्षादयो नगाः । स्नातुं माघे समायांति प्रयागमरुणोदये

ಅಚಲರಾದ—ಹಿಮವಾನ್ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಾದಿಗಳೂ—ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅರುಣೋದಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

Verse 58

दिगंगनाः प्रार्थयंति यत्प्रयागानिलानपि । तेपि नः पावयिष्यंति किं कुर्मः पंगवो वयम्

ದಿಕ್ಕಿನ ಕನ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಯಾಗದ ಗಾಳಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ—‘ಅವುಗಳೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ನಾವು ಪಂಗುಗಳು, ಏನು ಮಾಡೋಣ?’ ಎಂದು ವಿಲಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 59

अश्वमेधादियागाश्च प्रयागस्य रजः पुनः । तुलितं ब्रह्मणा पूर्वं न ते तद्रजसा समाः

ಅಶ್ವಮೇಧಾದಿ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಯಾಗದ ಧೂಳಿನೊಂದಿಗೆ ತೂಗಿ ನೋಡಿದನು; ಅವು ಆ ಧೂಳಿಗೂ ಸಮವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 60

मज्जागतानि पापानि बहुजन्मार्जितान्यपि । प्रयागनामश्रवणात्क्षीयंतेऽतीव विह्वलम्

ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಮುಳುಗಿರುವ, ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಗಳೂ ಸಹ—‘ಪ್ರಯಾಗ’ ಎಂಬ ನಾಮಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 61

धर्मतीर्थमिदं सम्यगर्थतीर्थमिदं परम् । कामिकं तीर्थमेतच्च मोक्षतीर्थमिदं ध्रुवम्

ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧರ್ಮತೀರ್ಥ; ಇದು ಪರಮಾರ್ಥತೀರ್ಥ. ಇದೇ ಕಾಮ್ಯಫಲ ನೀಡುವ ತೀರ್ಥವೂ ಹೌದು—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇದು ಮೋಕ್ಷತೀರ್ಥ.

Verse 62

ब्रह्महत्यादि पापानि तावद्गर्जंति देहिषु । यावन्मज्जंति नो माघे प्रयागे पापहारिणि

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳು ದೇಹಿಗಳೊಳಗೆ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ; ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾಪಹಾರಿಣಿ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡದೆ ಇರುವವರೆಗೆ.

Verse 63

तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यंति सूरयः । एतद्यत्पठ्यते वेदे तत्प्रयागं पुनः पुनः

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೂರಯರು ಸದಾ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ವೇದದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ತತ್ತ್ವವೇ—ಮರುಮರು—ಇದೇ ಪ್ರಯಾಗ.

Verse 64

सरस्वती रजो रूपा तमोरूपा कलिंदजा । सत्त्वरूपा च गंगात्र नयंति ब्रह्मनिर्गुणम्

ಇಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ರಜೋರೂಪಿಣಿ, ಕಲಿಂದಜಾ (ಯಮುನಾ) ತಮೋರೂಪಿಣಿ, ಗಂಗಾ ಸತ್ತ್ವರೂಪಿಣಿ; ಈ ತ್ರಯವೂ ಸೇರಿ ನಿರ್ಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

Verse 65

इयं वेणीहि निःश्रेणी ब्रह्मणो वर्त्मयास्यतः । जंतोर्विशुद्धदेहस्य श्रद्धाऽश्रद्धाप्लुतस्य च

ಈ ‘ವೇಣಿ’ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಏಣಿ, ಯಾತ್ರಿಕನ ಮಾರ್ಗ. ಶುದ್ಧದೇಹಿಯಾದ ಜೀವಿಗೆ—ಶ್ರದ್ಧೆಯಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ—ಇದು ಸಮವಾಗಿ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 66

काशीति काचिदबला भुवनेषु रूढा लोलार्क केशवविलोलविलोचना । तद्दोर्युगं च वरणासिरियं तदीया वेणीति याऽत्र गदिताऽक्षयशर्मभूमिः

ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕಾಶೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಕನ್ಯೆ ಇದ್ದಾಳೆ; ಅವಳ ಚಂಚಲ ದೃಷ್ಟಿ ಲೋಲಾರ್ಕ ಮತ್ತು ಕೇಶವದಂತೆ. ಅವಳ ಎರಡು ಭುಜಗಳು ವರುಣಾ ಮತ್ತು ಅಸೀ; ಇಲ್ಲಿ ಅವಳ ‘ವೇಣಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು—ಇದು ಅಕ್ಷಯ ಶಾಂತಿ-ಕಲ್ಯಾಣದ ಭೂಮಿ.

Verse 67

अगस्तिरुवाच । सुधर्मिणि गुणांस्तस्य कोत्र वर्णयितुं क्षमः । तीर्थराजप्रयागस्य तीर्थैः संसेवितस्य च

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೇ! ಅವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲರು—ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳಿಂದಲೂ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ತೀರ್ಥರಾಜ ಪ್ರಯಾಗದ?

Verse 68

पापिनां यानि पापानि प्रसह्य क्षालितान्यहो । तच्छुद्ध्यै सेव्यते तीर्थैः प्रयागमधिकं ततः

ಅಹೋ! ಪಾಪಿಗಳ ಪಾಪಗಳು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೊಳೆದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳು ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಗವು ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.

Verse 69

प्रयागस्य गुणान्ज्ञात्वा शिवशर्मा द्विजः सुधीः । तत्र माघमुष्त्वाऽथ प्राप वाराणसीं पुरीम्

ಪ್ರಯಾಗದ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶಿವಶರ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಮಾಘಮಾಸವನ್ನು ವಾಸಿಸಿ; ನಂತರ ವಾರಾಣಸೀ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 70

प्रवेश एव संवीक्ष्य स देहलिविनायकम् । अन्वलिंपत्ततो भक्त्या साज्यसिंदूरकर्दमैः

ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲೇ ದೇಹಲೀ-ವಿನಾಯಕನನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪು ಸಿಂಧೂರದ ಲೇಪದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನಲೇಪನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 71

निवेद्यमोदकान्पंच वंचयंतं निजं जनम् । महोपसर्गवर्गेभ्यस्ततोंऽतः क्षेत्रमाविशत्

ಐದು ಮೋದಕಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ಮಹಾ ಉಪಸರ್ಗಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟು, ನಂತರ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ (ಕಾಶಿಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 72

आगत्य दृष्ट्वा मणिकर्णिकायामुदग्वहां स्वर्गतरंगिणीं सः । संक्षीणपुण्येतरपुण्यकर्मणां नृणां गणैः स्थाणुगणैरिवावृताम्

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವನು ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರವಹಿನಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವ, ಸ್ವರ್ಗತರಂಗಿಣೀ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪ ಎರಡೂ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ನರಗುಂಪುಗಳಿಂದ, ಸ್ಥಾಣು ಶಿವನ ಗಣಗಳಂತೆ ಅವಳು ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು।

Verse 73

सचैलमाप्लुत्य जलेऽमलेऽमलेऽविलंबमालंबित शुद्धबुद्धिः । संतर्प्य देर्वीषमनुष्यदिव्यपितॄन्पितॄन्स्वान्सहि कर्मकांडवित्

ಮಲಿನರಹಿತ ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಕರ್ಮಕಾಂಡವಿದನಾದ ಅವನು ತರ್ಪಣದಿಂದ ದೇವರು, ಋಷಿಗಳು, ಮಾನವರು, ದಿವ್ಯ ಪಿತೃಗಳು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು।

Verse 74

विधाय च द्राक्स हि पंचतीर्थिकां विश्वेशमाराध्य ततो यथास्वम् । पुनःपुनर्वीक्ष्यपुरीं पुरारेरिदं मयालोकिनवेति विस्मितः

ತಕ್ಷಣ ಪಂಚತೀರ್ಥ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಯಥಾವಿಧಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು; ನಂತರ ಪುರಾರಿ (ಶಿವ)ನ ನಗರಿಯನ್ನು ಮರುಮರು ನೋಡಿ, ‘ಇದನ್ನು ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಂಡೇನೇ?’ ಎಂದು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡನು।

Verse 75

न स्वः पुरी सा त्वनया पुरासमं समंजसापि प्रतिसाम्यमावहेत । प्रबंधभेदाद्व्यतिरिक्तपुस्तकप्रतिर्यथा सल्लिपिभेदभंगतः

ಸ್ವರ್ಗದ ಆ ನಗರಿಯೂ ಯುಕ್ತಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿದರೂ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಶಿಗೆ ಸಮವಾಗಲಾರದು. ಹೇಗೆ ಪ್ರಬಂಧಭೇದ ಹಾಗೂ ಲಿಪಿಭೇದದಿಂದ ಬೇರೆ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರತಿಯು ಮೂಲಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ.

Verse 76

पयोपि यत्रत्यमचिंत्यवैभवं दिविस्थिता साधुसुधाप्यतोमुधा । तथा प्रसूतेस्तु पयोधरे पयो न पीयते पीतमिदं यदि क्वचित्

ಇಲ್ಲಿನ ‘ಹಾಲು’ ಕೂಡ ಅಚಿಂತ್ಯ ವೈಭವದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತವೂ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಈ ರಸವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದ ಬಳಿಕ ತಾಯಿಯ ಸ್ತನದಲ್ಲಿನ ಹಾಲನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ—ಎಂದಾದರೂ ಕುಡಿದರೂ.

Verse 77

अनामयाश्चिंतनया न येशितुर्जनामनाग्यत्र विना पिनाकिना । न कर्मसत्कर्मकृतोपि कुर्वतेऽनुकुर्वते शर्वगणांश्च सर्वतः

ಅಲ್ಲಿ ಪಿನಾಕಧಾರಿ (ಶಿವ) ಇಲ್ಲದೆ ಜನರು ನಿರಾಮಯ, ಸ್ಥಿರ ಚಿಂತನೆಯಿಂದಲೂ ಅಧಿಪತ್ಯ ಪಡೆಯಲಾರರು. ಸತ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವರೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕರ್ತರು ಅಲ್ಲ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶರ್ವ (ಶಿವ) ಗಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 78

न वर्ण्यते कैः किल काशिकेयं जंतोः स्थितस्यात्र यतोंतकाले । पचेलिमैः प्राक्कृतपुण्यभारैरोंकारमोंकारयतींदुमौलिः

ಅಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜೀವಿಗೆ ಕಾಶಿಯ ಈ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಯಾರು ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲರು? ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯಭಾರದ ಪರಿಪಾಕದಿಂದ ಇಂದుమೌಳಿ ಶಿವನು ಅವನಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಓಂಕಾರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 79

संसारिचिंतामणिरत्र यस्मात्तं तारकं सज्जनकर्णिकायाम् । शिवोभिधत्ते सहसांऽतकाले तद्गीयतेसौ मणि कर्णिकेति

ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನ-ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಅಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಹಸಾ ‘ತಾರಕ’ವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸಂಸಾರಬಂಧಿತರಿಗಾಗಿ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಂತೆ—ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ‘ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 80

मुक्तिलक्ष्मी महापीठ मणिस्तच्चरणाब्जयोः । कर्णिकेयं ततः प्राहुर्यां जना मणिकर्णिकाम्

ಅವನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂಬ ಮಹಾಪೀಠ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮಣಿಯೂ ಇದೆ. ಆದಕಾರಣ ಜನರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ‘ಕರ್ಣಿಕಾ’ (ಕರ್ಣಾಭರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ‘ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 81

जरायुजांडजोद्भिज्जाः स्वेदजाह्यत्र वासिनः । न समा मोक्षभाजस्ते त्रिदशैर्मुक्तिदुर्दशैः

ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು—ಜರಾಯುಜ, ಅಂಡಜ, ಉದ್ಭಿಜ್ಜ, ಸ್ವೇದಜ—ಎಲ್ಲರೂ ಮೋಕ್ಷಭಾಗಿಗಳು. ಅವರು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಸಮಾನರಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮುಕ್ತಿ ಮಹಾಕಷ್ಟದಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 82

मम जन्म वृथाजातं दुर्वृत्तस्य जडात्मनः । नाद्ययावन्मयै क्षिष्ट काशिका मुक्तिकाशिका

ದುರ್ವೃತ್ತನಾದ, ಜಡಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ನನ್ನ ಜನ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ—ನಾನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾಶಿಕಾ (ಕಾಶೀ)ಗೆ ಹೋಗದಿರುವವರೆಗೆ।

Verse 83

पुनःपुनश्च तत्क्षेत्रमतिथीकृत्यनेत्रयोः । विचित्रं च पवित्रं च तृप्तिं नाधिजगाम ह

ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅತಿಥಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ (ಪುನಃಪುನಃ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ), ಅದು ವಿಚಿತ್ರವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 84

सप्तानां च पुरीणां हि धुरी णामवयाम्यहम् । वाराणसीं सुनिर्वाणविश्राणनविचक्षणाम्

ಏಳು ಪವಿತ್ರ ಪುರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣ (ಅಂತಿಮ ವಿಮೋಚನೆ) ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣವಾಗಿದೆ।

Verse 85

तथापि न चतस्रोन्या मया दृग्गोचरीकृताः । तासां प्रभावं विज्ञायाप्यागमिष्याम्य हं पुनः

ಆದರೂ ಆ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಪುಣ್ಯಪುರಿಗಳು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದರೂ ನಾನು ಮತ್ತೆ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು.

Verse 86

तीर्थयात्रां प्रतिदिनं कुर्वन्नूनं सवत्सरम् । न प्राप सर्वतीर्थानि तीर्थं काश्यां तिलेतिले

ಯಾರಾದರೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ವರ್ಷ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ತಲುಪಲಾರನು; ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ತಿಲತಿಲಕ್ಕೂ ತೀರ್ಥವಿದೆ.

Verse 87

अगस्तिरुवाच । जानन्न पि गुणान्देवि क्षेत्रस्यास्य परान्द्विजः । नाना प्रमाणैः प्रवणो निरगात्स तथाप्यहो

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವಿ, ಆ ದ್ವಿಜನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಂದ ಒಲಿದಿದ್ದರೂ, ಆದರೂ—ಅಹೋ—ಅವನು ಹೊರಟುಹೋದನು.

Verse 88

किं कुर्वंति हि शास्त्राणि सप्रमाणानि सुंदरि । महामायां भवित्री तां को निवारयितुं क्षमः

ಸುಂದರಿ, ಪ್ರಮಾಣಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೇನು ಮಾಡಬಲ್ಲವು? ಮಹಾಮಾಯೆ ಉದಯಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥ?

Verse 89

कः समुच्चलितं चेतस्तोयंवा संप्रतीपयेत् । प्रोच्चथानस्थितमपि स्वभावोयच्चलस्तयोः

ಏರಿಬಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯಾರು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬಲ್ಲರು, ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಯಾರು ನಿಲ್ಲಿಸಬಲ್ಲರು? ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಎರಡರ ಸ್ವಭಾವವೂ ಚಂಚಲವೇ.

Verse 90

शिवशर्मा व्रजन्सोथ देशाद्देशांतरं क्रमात् । महाकाल पुरीं प्राप कलिकालविवर्जिताम्

ಆಗ ಶಿವಶರ್ಮನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಾಂತರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾ, ಕಲಿಕಾಲದ ದೋಷವಿಲ್ಲದ ಪವಿತ್ರ ಮಹಾಕಾಲಪುರಿಯನ್ನು ಸೇರಿದನು.

Verse 91

कल्पेकल्पेखिलंविश्वं कालयेद्यः स्वलीलया । तं कालं कलयित्वा यो महाकालो भवत्किल

ಯಾವನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ಕಾಲವನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವನೋ—ಅವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ‘ಮಹಾಕಾಲ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 92

पापादवंती सा विश्वमवंतीति निगद्यते । युगेयुगेन्यनाम्नी सा कलावुज्जयिनीति च

ಪಾಪದಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಆಕೆ ‘ಅವಂತೀ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಾಮಗಳು; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ‘ಉಜ್ಜಯಿನೀ’ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು.

Verse 93

विपन्नो यत्र वै जंतुः प्राप्यापि शवतां स्फुटम् । न पूतिगंधमाप्नो ति समुच्छ्रयति न क्वचित्

ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜೀವಿ ಸತ್ತರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಶವವಾದರೂ ದುರ್ವಾಸನೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಳೆತು ಉಬ್ಬುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 94

यमदूता न यस्यां हि प्रविशंति कदाचन । परःकोटीनि लिंगानि तस्यां संति पदेपदे

ಆ ನಗರಿಯಲ್ಲಿ ಯಮದೂತರು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತ—ಕೋಟಿಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ—ಲಿಂಗಗಳು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 95

हाटकेशो महाकालस्तारके शस्तथैव च । एकलिंगं त्रिधा भूत्वा त्रिलोकीं व्याप्य संस्थितम्

ಹಾಟಕೇಶ, ಮಹಾಕಾಲ ಹಾಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ತಾರಕೇಶ—ಒಂದೇ ಲಿಂಗವು ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 96

ज्योतिः सिद्धवटे ज्योतिस्ते पश्यंतीह ये द्विजाः । अथवाश्रीमहाकालद्रष्टारः पुण्यराशयः

ಸಿದ್ಧವಟದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಜ್ಯೋತಿ ಇದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ದ್ವಿಜರು—ಅಥವಾ ಶ್ರೀಮಹಾಕಾಲದ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವವರು—ಪುಣ್ಯರಾಶಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 97

महाकालस्य तल्लिंगं यैर्दृष्टं कष्टिभिः क्वचित । न स्पृष्टास्ते महापापैर्न दृष्टास्ते यमोद्भटैः

ಯಾರು ಯಾವುದೋ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಷ್ಟದಿಂದ ಮಹಾಕಾಲನ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಮಹಾಪಾಪಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಯಮನ ಭೀಕರ ದೂತರೂ ಅವರನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 98

महाकालपताकाग्रैः स्पृष्टपृष्ठास्तुरंगमाः । अरुणस्य कशाघातं क्षणं विश्रमयंति खे

ಮಹಾಕಾಲನ ಧ್ವಜಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಬೆನ್ನಿನ ಕುದುರೆಗಳು, ಅರುಣನ ಚಾಟಿಯ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 99

महाकालमहाकालमहाकालेतिसंततम् । स्मरतःस्मरतो नित्यं स्मरकर्तृस्मरांतकौ

ಯಾರು ನಿರಂತರ “ಮಹಾಕಾಲ, ಮಹಾಕಾಲ, ಮಹಾಕಾಲ” ಎಂದು ಜಪಿಸಿ, ನಿತ್ಯವೂ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕಾಮನ ಕರ್ತನನ್ನೂ ಕಾಮನ ಅಂತಕನನ್ನೂ—ಎರಡನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 100

एवमाराध्य भूतेशं महाकालं ततो द्विजः । जगाम नगरीं कांतीं कांतां त्रिभुवनादपि

ಹೀಗೆ ಭೂತೇಶನಾದ ಮಹಾಕಾಲನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ತ್ರಿಭುವನದ ಶೋಭೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ಕಾಂತಿಮಯ, ಮನೋಹರ ನಗರಿಗೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 110

युगेयुगे द्वारवत्या रत्नानि परितो मुषन् । अब्धीरत्नाकरोद्यापि लोकेषु परिगीयते

ಯುಗಯುಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರವತಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ರತ್ನಗಳನ್ನು ದೋಚುತ್ತಾ, ಅವನು ಇಂದಿಗೂ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ‘ರತ್ನಾಕರ—ಸಮುದ್ರ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 120

चिंतार्णवे निमग्नोभूत्त्यक्ताशो जीविते धने । सांयात्रिक इवागाधे भिन्नपोतो महार्णवे

ಅವನು ಚಿಂತೆಯೆಂಬ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು; ಜೀವಿತವೂ ಧನವೂ ಕುರಿತು ಆಶೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು—ಅಗಾಧ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಒಡೆದ ವ್ಯಾಪಾರಿ-ಯಾತ್ರಿಕನಂತೆ।

Verse 130

एवं चिंतयतस्तस्य पीडासीदतिदारुणा । कोटि वृश्चिकदष्टस्य यावस्था तामवाप सः

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನನ್ನು ಅತಿದಾರುಣವಾದ ಪೀಡೆ ಆವರಿಸಿತು; ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಚೇಳುಗಳು ಕಚ್ಚಿದವನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವನು ಪಡೆದನು।

Verse 135

तद्विमानमथारुह्य पीतवासाश्चतुर्भुजः । अलंचक्रे नभोवर्त्म स द्विजो दिव्यभूषणः

ನಂತರ ಆ ದ್ವಿಜನು ಆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ; ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ, ಚತುರ್ಭುಜ, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾಗಿ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಟನು।