Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 17
Devanagari script
अयि काशि मुदा कदा पुनस्तव लप्स्ये सुखमंगसंगजम् । अतिशीतलितानि येन मेऽद्भुतगात्राणि भवंति तत्क्षणात्
Transliteration
ayi kāśi mudā kadā punastava lapsye sukhamaṃgasaṃgajam | atiśītalitāni yena me'dbhutagātrāṇi bhavaṃti tatkṣaṇāt
Translation
ಓ ಕಾಶಿ! ನಿನ್ನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸುಖವನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪಡೆಯುವೆನು? ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹವು ತಕ್ಷಣವೇ ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ.
Word by Word
अयिO!
अयि:
Sambodhana (Address)
TypeIndeclinable
Rootअयि (अव्यय)
Formसम्बोधनार्थक-निपात (vocative particle)
काशिO Kāśī
काशि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भाववाचक (instrumental of manner)
कदाwhen?
कदा:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootकदा (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: ‘when’)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (again)
तवyour
तव:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
लप्स्येshall I obtain
लप्स्ये:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद
सुखम्happiness
सुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
अङ्ग-सङ्ग-जम्born of bodily contact
अङ्ग-सङ्ग-जम्:
Visheshana (Qualifier of सुखम्)
TypeAdjective
Rootअङ्ग + सङ्ग + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: तत्पुरुष (अङ्गस्य सङ्गः तस्मात् जातम्)
अति-शीतलितानिexcessively cooled
अति-शीतलितानि:
Visheshana (Qualifier of गात्राणि)
TypeAdjective
Rootअति + शीतलित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कृदन्त: क्त (PPP) ‘शीतलित’; अव्ययीभाव-पूर्वपद ‘अति-’
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; सम्बन्ध/हेतौ (by which)
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive) एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
अद्भुत-गात्राणिmy wondrous limbs
अद्भुत-गात्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअद्भुत + गात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः: कर्मधारय (अद्भुतानि गात्राणि)
भवन्तिbecome
भवन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तत्-क्षणात्instantly
तत्-क्षणात्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootतत् + क्षण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; पञ्चमी-अर्थे अव्ययवत् (immediately; lit. ‘from that moment’)
Speaker
Śiva
Characters & Entities
Ś
ŚivaK
KāśīFAQs
Contact with Kāśī—symbolizing divine proximity—cools the fires of suffering, portraying the kṣetra as a direct healer of existential heat (tāpa).
Kāśī (Vārāṇasī), implicitly as Avimukta, whose ‘touch’ signifies immediate spiritual relief.
No explicit rite is stated; the verse emphasizes the salvific power of reaching/attaining Kāśī (kṣetra-prāpti).