Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

Devanagari script

अग्निप्रवेशं ये कुर्युर्दृढसत्त्वा जितेंद्रियाः । स्त्रियो वा सत्त्वसंपन्नास्ते सर्वे अग्नितेजसः

Transliteration

agnipraveśaṃ ye kuryurdṛḍhasattvā jiteṃdriyāḥ | striyo vā sattvasaṃpannāste sarve agnitejasaḥ

Translation

ದೃಢಸತ್ತ್ವರು, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಗಳು ಆಗಿ ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಧೈರ್ಯಸಂಪನ್ನ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ—ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಗ್ನಿತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Word by Word

• अग्निप्रवेशम्: entry into fire
• अग्निप्रवेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + प्रवेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अग्नेः प्रवेशः)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• कुर्युः: should do / would perform
• कुर्युः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• दृढसत्त्वाः: firm-minded, of strong resolve
• दृढसत्त्वाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (दृढं सत्त्वं येषाम्/दृढसत्त्वः)

• जितेन्द्रियाः: having conquered the senses
• जितेन्द्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जित (कृदन्त; √जि धातु, क्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जितानि इन्द्रियाणि येषाम्)

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle: 'or')

• सत्त्वसंपन्नाः: endowed with virtue/strength of character
• सत्त्वसंपन्नाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सत्त्व (प्रातिपदिक) + संपन्न (कृदन्त; √पद्/√पन्, क्त; 'सम्' उपसर्ग)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तृतीया/षष्ठी-भावार्थक-तत्पुरुषः (सत्त्वेन/सत्त्वस्य संपन्नाः)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अग्नितेजसः: possessing the radiance of fire
• अग्नितेजसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अग्नेः तेजः येषाम्)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Visual Art Cues

Scene: Austere men and women, calm-faced and self-controlled, stand before a blazing sacrificial fire; the flames rise like a golden pillar, and their bodies are haloed with Agni’s radiance rather than harmed.

Characters & Entities

• Agni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadfast self-mastery and fearlessness aligned with sacred intent are praised as leading to Agni-like spiritual radiance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, where Agni-related merit is celebrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Agni-praveśa (entering fire) is mentioned as an act associated with attaining Agni’s tejas (radiance).