Adhyaya 36

Verse 1

नारद उवाच । अतः परं किमभवत्तन्मे कथय सुव्रत । पूर्वं च तदशेषेण शंस मे वदताम्बर

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಇದಾದ ನಂತರ ಏನಾಯಿತು? ನನಗೆ ಹೇಳು, ಓ ಸುವ್ರತ. ಹಾಗೆಯೇ ಮೊದಲು ನಡೆದದ್ದನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸು, ಓ ವಕ್ತೃಶ್ರೇಷ್ಠ.

Verse 2

स्थिरीभूतं च तत्स्थानं कियत्कालं वदस्व मे । केन वै रक्ष्यमाणं च कस्याज्ञा वर्तते प्रभो

ಆ ಸ್ಥಳವು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇತ್ತು? ನನಗೆ ಹೇಳು. ಅದು ಯಾರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಯಾರ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಓ ಪ್ರಭು?

Verse 3

ब्रह्मोवाच । त्रेतातो द्वापरांतं च यावत्कलिसमागमः । तावत्संरक्षणे चैको हनूमान्पवनात्मजः

ಬ್ರಹ್ಮನು ನುಡಿದನು— ತ್ರೇತಾಯುಗದಿಂದ ದ್ವಾಪರಾಂತದವರೆಗೆ, ಕಲಿಯ ಆಗಮನದವರೆಗೆ, ಆ ಸಮಸ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ರಕ್ಷಕನು ಪವನಾತ್ಮಜ ಹನುಮಂತನೇ ಆಗಿದ್ದನು।

Verse 4

समर्थो नान्यथा कोपि विना हनुमता सुत । लंका विध्वंसिता येन राक्षसाः प्रबला हताः

ಮಗನೇ! ಹನುಮಂತನಿಲ್ಲದೆ ಅಂಥ ಸಮರ್ಥನು ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನೇ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 5

स एव रक्षते तत्र रामादेशेन पुत्रक । द्विजस्याज्ञा प्रवर्तेत श्रीमातायास्तथैव च

ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ! ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವನೇ ಅಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರ ಆಜ್ಞೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀಮಾತೆಯ ಅಧಿಕಾರವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 6

दिनेदिने प्रहर्षोभूज्जनानां तत्र वासिनाः । पठंति स्म द्विजास्तत्र ऋग्युजुःसामलक्षणान्

ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಹರ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ಋಗ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮ ವೇದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 7

अथर्वणमपि तत्र पठंति स्म दिवानिशम् । वेदनिर्घोषजः शब्दस्त्रैलोक्ये सचराचरे

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಥರ್ವವೇದವನ್ನೂ ದಿನರಾತ್ರಿ ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವೇದನಿರ್ಘೋಷದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಧ್ವನಿ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲ—ಚರಾಚರ ಸಹಿತ—ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।

Verse 8

उत्सवास्तत्र जायंते ग्रामेग्रामे पुरेपुरे । नाना यज्ञाः प्रवर्तंते नानाधर्मसमाश्रिताः

ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೂ ನಗರನಗರದಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ಸವಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ನಾನಾವಿಧ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 9

युधिष्ठिर उवाच । कदापि तस्य स्थानस्य भंगो जातोथ वा न वा । दैत्यैर्जितं कदा स्थानमथवा दुष्टराक्षसैः

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು— ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನದ ಭಂಗವು ಎಂದಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದೇ, ಅಥವಾ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲವೇ? ದೈತ್ಯರಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದಲೋ ಆ ಸ್ಥಳವು ಎಂದಾದರೂ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೇ?

Verse 10

व्यास उवाच । साधु पृष्टं त्वया राजन्धर्मज्ञस्त्वं सदा शुचिः । आदौ कलियुगे प्राप्ते यद्दत्तं तच्छृणुष्व भोः

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು— ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಸದುತ್ತರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀ; ನೀನು ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಸದಾ ಶುದ್ಧನು. ಈಗ ಕೇಳು, ಓ ಭದ್ರನೇ, ಕಲಿಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು।

Verse 11

लोकानां च हितार्थाय कामाय च सुखाय च । यज्ञं च कथयिष्यामि तत्सर्वं शृणु भूपते

ಜನರ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕೂ, ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗೂ, ಸುಖಕ್ಕೂ, ಯಜ್ಞವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು; ಓ ಭೂಪತೇ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳು।

Verse 12

इदानीं च कलौ प्राप्त आमो नामा वभूव ह । कान्यकुब्जाधिपः श्रीमान्धर्मज्ञो नीतितत्परः

ಕಲಿಯುಗವು ಬಂದಾಗ ‘ಆಮೋ’ ಎಂಬ ರಾಜನು ಉದಯಿಸಿದನು— ಕಾಂಯಕುಬ್ಜದ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಧಿಪತಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನು।

Verse 13

शांतो दांतः सुशीलश्च सत्यधर्मपरायणः । द्वापरांते नृपश्रेष्ठ अनागमे कलौ युगे

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ದ್ವಾಪರಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕಲಿಯುಗದ ಆಗಮನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಅವನು ಶಾಂತ, ದಾಂತ, ಸುಶೀಲ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಧರ್ಮಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 14

भयात्कलिविशेषेण अधर्मस्य भयादिभिः । सर्वे देवाः क्षितिं त्यक्त्वा नैमिषारण्यमाश्रिताः

ಕಲಿಯ ವಿಶೇಷ ಭಯದಿಂದಲೂ ಅಧರ್ಮದ ಭೀತಿಯಿಂದಲೂ, ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು।

Verse 15

रामोपि सेतुबंधं हि ससहायो गतो नृप

ಹೇ ನೃಪ! ರಾಮನೂ ಸಹ ತನ್ನ ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸೇತುಬಂಧಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 16

युधिष्ठिर उवाच । कीदृशं हि कलौ प्राप्ते भयं लोके सुदुस्तरम् । यस्मिन्सुरैः परित्यक्ता रत्नगर्भा वसुन्धरा

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಕಲಿ ಬಂದಾಗ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದಾಟಲಾಗದಂತಹ ಯಾವ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ? ಅದರಿಂದ ರತ್ನಗರ್ಭೆಯಾದ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸಿದರು?

Verse 17

व्यास उवाच । शृणुष्व कलिधर्मास्त्वं भविष्यंति यथा नृप । असत्यवादिनो लोकाः साधुनिन्दापरायणाः

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ನೃಪ! ಕೇಳು, ಕಲಿಯ ಧರ್ಮಗಳು ಹೇಗಿರಲಿವೆ. ಜನರು ಅಸತ್ಯವಾಡಿಗಳಾಗಿ, ಸಾಧುಗಳ ನಿಂದೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗುವರು।

Verse 18

दस्युकर्मरताः सर्वे पितृभक्तिविवर्जिताः । स्वगोत्रदाराभिरता लौल्यध्यानपरायणाः

ಎಲ್ಲರೂ ದಸ್ಯುಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗುವರು, ಪಿತೃಭಕ್ತಿವಿಹೀನರು; ಸ್ವಗೋತ್ರದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಚಂಚಲ ಲೋಭಚಿಂತನೆಗೆ ಪರಾಯಣರಾಗುವರು।

Verse 19

ब्रह्मविद्वेषिणः सर्वे परस्परविरोधिनः । शरणागतहंतारो भविष्यंति कलौ युगे

ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮ-ವೇದಧರ್ಮದ ದ್ವೇಷಿಗಳಾಗಿ, ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗುವರು; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗತರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುವರು।

Verse 20

वैश्याचाररता विप्रा वेदभ्रष्टाश्च मानिनः । भविष्यंति कलौ प्राप्ते संध्यालोपकरा द्विजाः

ಕಲಿ ಬಂದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೈಶ್ಯಾಚಾರದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವರು, ವೇದದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟರಾಗಿ ಅಹಂಕಾರಿಗಳಾಗುವರು; ದ್ವಿಜರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು।

Verse 21

शांतौ शूरा भये दीनाः श्राद्धतर्पणवर्जिताः । असुराचारनिरता विष्णुभक्तिविवर्जिताः

ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಶೂರರು, ಭಯದಲ್ಲಿ ದೀನರು; ಶ್ರಾದ್ಧ-ತರ್ಪಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು; ಅಸುರಾಚಾರದಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿವಿಹೀನರಾಗುವರು।

Verse 22

परवित्ताभिलाषाश्च उत्कोच ग्रहणे रताः । अस्नातभोजिनो विप्राः क्षत्रिया रणवर्जिताः

ಅವರು ಪರಧನವನ್ನು ಬಯಸಿ ಲಂಚ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ರತರಾಗುವರು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ರಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು।

Verse 23

भविष्यंति कलौ प्राप्ते मलिना दुष्टवृत्तयः । मद्यपानरताः सर्वेप्यया ज्यानां हि याजकाः

ಕಲಿಯುಗವು ಬಂದಾಗ ಜನರು ಮಲಿನರಾಗಿಯೂ ದುಷ್ಟವೃತ್ತಿಯವರಾಗಿಯೂ ಆಗುವರು. ಎಲ್ಲರೂ ಮದ್ಯಪಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗುವರು; ಯಜ್ಞಾರ್ಹರಲ್ಲದವರಿಗೂ ಯಾಜಕರಾಗಿ ನಡೆಯುವರು.

Verse 24

भर्तृद्वेषकरा रामाः पितृद्वेषकराः सुताः । भ्रातृद्वेषकराः क्षुद्रा भविष्यंति कलौ युगे

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಭರ್ತೃದ್ವೇಷಿಗಳಾಗುವರು, ಪುತ್ರರು ಪಿತೃದ್ವೇಷಿಗಳಾಗುವರು; ಕ್ಷುದ್ರಬುದ್ಧಿಯವರು ಸಹೋದರದ್ವೇಷಿಗಳಾಗುವರು.

Verse 25

गव्यविक्रयिणस्ते वै ब्राह्मणा वित्ततत्पराः । गावो दुग्धं न दुह्यंते संप्राप्ते हि कलौ युगे

ಕಲಿಯುಗ ಬಂದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಧನಾಸಕ್ತರಾಗಿ ಗೋವಿಕ್ರಯ ಮಾಡುವವರಾಗುವರು. ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಹಾಲು ಕೊಡವುದಿಲ್ಲ.

Verse 26

फलंते नैव वृक्षाश्च कदाचिदपि भारत । कन्याविक्रय कर्त्तारो गोजाविक्रयकारकाः

ಓ ಭಾರತ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರಗಳು ಫಲವನ್ನೇ ಕೊಡದು. ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ಯಾವಿಕ್ರಯ ಮಾಡುವವರೂ, ಗೋವುಗಳನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಮಾರುವವರೂ ಇರುವರು.

Verse 27

विषविक्रयकर्त्तारो रसविक्रयकारकाः । वेदविक्रयकर्त्तारो भविष्यंति कलौ युगे

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಷವನ್ನು ಮಾರುವವರು, ರಸ-ಭೋಗಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ವೇದವನ್ನೇ ಮಾರುವವರೂ ಇರುವರು.

Verse 28

नारी गर्भं समाधत्ते हायनैकादशेन हि । एकादश्युपवासस्य विरताः सर्वतो जनाः

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಹನ್ನೊಂದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮಾಡುವಳು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜನರು ಏಕಾದಶೀ ಉಪವಾಸವ್ರತದಿಂದ ದೂರಾಗುವರು।

Verse 29

न तीर्थसेवनरता भविष्यंति च वाडवाः । बह्वाहारा भविष्यंति बहुनिद्रासमाकुलाः

ಸ್ತ್ರೀಯರು ತೀರ್ಥಸೇವೆ ಹಾಗೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರತೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಅತಿಭೋಜನಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದು ಅತಿನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಆವರಿತರಾಗುವರು।

Verse 30

जिह्मवृत्तिपराः सर्वे वेदनिंदापरायणाः । यतिनिंदापराश्चैव च्छद्मकाराः परस्परम्

ಎಲ್ಲರೂ ವಕ್ರಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ವೇದನಿಂದೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗುವರು; ಯತಿಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ ಪರಸ್ಪರ ಕಪಟವೇಷದಿಂದ ಮೋಸಮಾಡುವರು।

Verse 31

स्पर्शदोषभयं नैव भविष्यति कलौ युगे । क्षत्रिया राज्यहीनाश्च म्लेच्छो राजा भविष्यति

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧಸ್ಪರ್ಶದ ದೋಷಭಯವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ರಾಜ್ಯವಿಹೀನರಾಗುವರು, ಮ್ಲೇಚ್ಛನು ರಾಜನಾಗುವನು।

Verse 32

विश्वासघातिनः सर्वे गुरुद्रोहरतास्तथा । मित्रद्रोहरता राजञ्छिश्नोदरपरायणाः

ಎಲ್ಲರೂ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕರಾಗಿ ಗುರುದ್ರೋಹದಲ್ಲಿ ರತರಾಗುವರು; ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಮಿತ್ರದ್ರೋಹದಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿ ಕೇವಲ ಕಾಮಭೋಗ ಮತ್ತು ಉದರಪೂರ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣರಾಗುವರು।

Verse 33

एकवर्णा भविष्यंति वर्णाश्चत्वार एव च । कलौ प्राप्ते महाराज नान्यथा वचनं मम

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಕಲಿಯುಗ ಬಂದಾಗ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ (ಮಿಶ್ರಿತ) ವರ್ಣದಂತೆ ಆಗುವರು; ನನ್ನ ವಚನ ಬೇರೆ ಆಗದು।

Verse 34

एतच्छ्रुत्वा गुरोरेव कान्यकुब्जाधिपो बली । राज्यं प्रकुरुते तत्र आमो नाम्ना हि भूतले

ತನ್ನ ಗುರುವಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜದ ಬಲಿಷ್ಠ ಅಧಿಪತಿ ‘ಆಮ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 35

सार्वभौमत्वमापन्नः प्रजापालनतत्परः । प्रजानां कलिना तत्र पापे बुद्धिरजायत

ಅವನು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಬುದ್ಧಿ ಪಾಪದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿತು।

Verse 36

वैष्णवं धर्ममुत्सज्य वौद्धधर्ममुपागताः । प्रजास्तमनुवर्तिन्यः क्षपणैः प्रतिबोधिताः

ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವರು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು; ಕ್ಷಪಣರ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು।

Verse 37

तस्य राज्ञो महादेवी मामानाम्न्यतिविश्रुता । गर्भं दधार सा राज्ञो सर्वलक्षणसंयुता

ಆ ರಾಜನ ಮಹಾದೇವಿ ‘ಮಾಮಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು; ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತಳಾಗಿ ಅವಳು ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 38

संपूर्णे दशमे मासि जाता तस्याः सुरूपिणी । दुहिता समये राज्ञ्याः पूर्णचन्द्रनिभानना

ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ರಾಣಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಸುಂದರಿಯಾದ ಪುತ್ರಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು; ಅವಳ ಮುಖ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಇತ್ತು।

Verse 39

रत्नगंगेति नाम्ना सा मणिमाणिक्यभूषिता । एकदा दैवयोगेन देशांतरादुपागतः

ಅವಳಿಗೆ ‘ರತ್ನಗಂಗಾ’ ಎಂಬ ನಾಮವಾಯಿತು; ಅವಳು ಮಣಿ-ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿದ್ದಳು। ಒಮ್ಮೆ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಬೇರೆ ದೇಶದಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಬಂದನು।

Verse 40

नाम्ना चैवेंद्रसूरिर्वै देशेस्मिन्कान्यकुब्जके । षोडशाब्दा च सा कन्या नोपनीता नृपात्मजा

ಈ ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜ ದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಇಂದ್ರಸೂರಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬನು ಇದ್ದನು। ರಾಜಕುಮಾರಿ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದವಳಾದರೂ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ।

Verse 41

दास्यांतरेण मिलिता इन्द्रसूरिश्च जीविकः । शाबरीं मंत्रविद्यां च कथयामास भारत

ಹೇ ಭಾರತ! ದಾಸಿಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಳು. ಇಂದ್ರಸೂರಿ ತನ್ನ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಾಬರೀ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 42

एकचित्ताभवत्सा तु शूलिकर्मविमोहिता । ततः सा मोहमापन्ना तत्तद्वाक्यपरायणा

ಆ ಆಚರಣೆಯ ಮೋಹದಿಂದ ಅವಳು ಏಕಚಿತ್ತಳಾದಳು; ನಂತರ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅವನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತಿಗೂ ಪರಾಯಣಳಾದಳು।

Verse 43

क्षपणैर्बोधिता वत्स जैनधर्मपरायणा । ब्रह्मावर्ताधिपतये कुंभीपालाय धीमते

ಓ ವತ್ಸಾ! ಕ್ಷಪಣರ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ಅವಳು ಜೈನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾದಳು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ತದ ಅಧಿಪತಿ, ಧೀಮಂತ ಕುಂಭೀಪಾಲನಿಗೆ (ವಿವಾಹಾರ್ಥ) ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.

Verse 44

रत्नगंगां महादेवीं ददौ तामिति विक्रमी । मोहेरेकं ददौ तस्मै विवाहे दैवमोहितः

ಹೀಗೆ ವಿಕ್ರಮಶಾಲಿ ರಾಜನು ಆ ಮಹಾದೇವಿ ರತ್ನಗಂಗೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ (ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ) ನೀಡಿದನು. ದೈವಮೋಹದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ, ಆ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಏಕೈಕ ರತ್ನಧನವನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 45

धर्मारण्यं समागत्य राजधानी कृता तदा । देवांश्च स्थापयामास जैनधर्मप्रणीतकान्

ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಆಗ ಅದನ್ನೇ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಜೈನಧರ್ಮವಿಧಿಯಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾದ ದೇವಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 46

सर्वे वर्णास्तथाभूता जैन धर्मसमाश्रिताः । ब्राह्मणा नैव पूज्यंते न च शांतिकपौष्टिकम्

ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳೂ ಜೈನಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ; ಶಾಂತಿಕರ್ಮಗಳೂ ಪೌಷ್ಟಿಕ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಕರ್ಮಗಳೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 47

न ददाति कदा दानमेवं कालः प्रवर्तते । लब्धशासनका विप्रा लुप्तस्वाम्या अहर्निशम्

ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ದಾನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ; ಹೀಗೆ ಕಾಲವು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಶಾಸನಶಿಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ವಿಪ್ರರೂ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಆಶ್ರಯದಾತರಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದರು.

Verse 48

समाकुलितचित्तास्ते नृपमामं समाययुः । कान्यकुब्जस्थितं शूरं पाखण्डैः परिवेष्टितम्

ಚಿತ್ತವು ಅತೀವ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡು ಅವರು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು. ರಾಜನು ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಶೂರನಾಗಿದ್ದರೂ ಪಾಖಂಡ ಮತಸ್ಥರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.

Verse 49

कान्यकुब्जपुरं प्राप्य कतिभिर्वासरैर्नृप । गंगोपकण्ठे न्यवसञ्छ्रांतास्ते मोढवाडवाः

ಓ ರಾಜನೇ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ದಣಿದ ಆ ಮೋಢವಾಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿಟ್ಟರು.

Verse 50

चारैश्च कथितास्ते च नृपस्याग्रे समागताः । प्रातराकारिता विप्रा आगता नृपसंसदि

ರಾಜನ ಗುಪ್ತಚಾರರು ತಿಳಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವರು ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟರು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜಸಭೆಗೆ ಬಂದರು.

Verse 51

प्रत्युत्थानाभिवादादीन्न चक्रे सादरं नृपः । तिष्ठतो ब्राह्मणान्सर्वान्पर्यपृच्छदसौ ततः

ರಾಜನು ಗೌರವದಿಂದ ಎದ್ದು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು, ನಮಸ್ಕಾರ ಮೊದಲಾದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ನಿಂತಿರುವಾಗಲೇ ನಂತರ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 52

किमर्थमागता विप्राः किंस्वित्कार्यं ब्रुवंतु तत्

“ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ನೀವು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಯಾವ ಕಾರ್ಯವೋ—ಅದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.”

Verse 53

विप्रा ऊचुः । धर्मारण्यादिहायातास्त्वत्समीपं नराधिप । राजंस्तव सुतायास्तु भर्ता कुमारपालकः

ವಿಪ್ರರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನರಾಧಿಪಾ! ನಾವು ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಿಂದ ಬಂದು ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ರಾಜನೇ, ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯ ಪತಿ ಕುಮಾರಪಾಲಕನು.

Verse 54

तेन प्रलुप्तं विप्राणां शासनं महदद्भुतम् । वर्तता जैनधर्मेण प्रेरितेनेंद्रसूरिणा

ಅವನಿಂದ ವಿಪ್ರರ ಚಿರಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮಹತ್ತಾದ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಾಸನವು ಭಂಗಗೊಂಡಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಸೂರಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವನು ಜೈನಧರ್ಮದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 55

राजोवाच । केन वै स्थापिता यूयमस्मिन्मोहेरके पुरे । एतद्धि वाडवाः सर्वं ब्रूत वृत्तं यथातथम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಈ ಮೋಹೇರಕ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತರಾದಿರಿ? ಹೇ ವಾಡವರೇ, ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾತಥವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 56

विप्रा ऊचुः । काजेशैः स्थापिताः पूर्वं धर्मराजेन धीमता । कृता चात्र शुभे स्थाने रामेण च ततः पुरी

ವಿಪ್ರರು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಂದೆ ಧೀಮಂತನಾದ ಧರ್ಮರಾಜ ಕಾಜೇಶನು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಈ ಶುಭಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಇಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 57

शासनं रामचंद्रस्य दृष्ट्वाऽन्यैश्चैव राजभिः । पालितं धर्मतो ह्यत्र शासनं नृपसत्तम

ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ! ರಾಮಚಂದ್ರನ ಶಾಸನವನ್ನು ನೋಡಿ ಇತರ ರಾಜರೂ ಇಲ್ಲಿ ಆ ಶಾಸನವನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದರು.

Verse 58

इदानीं तव जामाता विप्रान्पालयते न हि । तच्छ्रुत्वा विप्रवाक्यं तु राजा विप्रानथाब्रवीत्

“ಈಗ ನಿನ್ನ ಅಳಿಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ.” ಎಂಬ ವಿಪ್ರವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 59

यांतु शीघ्रं हि भो विप्राः कथयंतु ममाज्ञया । राज्ञे कुमारपालाय देहि त्वं ब्राह्मणालयम्

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ರಾಜ ಕುಮಾರಪಾಲನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿರಿ— “ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಲಯವನ್ನು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಿವಾಸವನ್ನು) ದಯಪಾಲಿಸಿ ಕೊಡಿ.”

Verse 60

श्रुत्वा वाक्यं ततो विप्राः परं हर्षमुपागताः । जग्मुस्ततोऽतिमुदिता वाक्यं तत्र निवेदितम्

ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಪ್ರರು ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 61

श्वशुरस्य वचः श्रुत्वा राजा वचनमब्रवीत् । कुमारपाल उवाच । रामस्य शासनं विप्राः पालयिष्याम्यहं नहि

ಮಾವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಕುಮಾರಪಾಲನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ರಾಮನ ಶಾಸನವನ್ನು ನಾನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 62

त्यजामि ब्राह्मणान्यज्ञे पशुहिंसापरायणान् । तस्माद्धि हिंसकानां तु न मे भक्तिर्भवेद्द्विजाः

ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಶುಹಿಂಸೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಾನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಹಿಂಸಕರ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಭಕ್ತಿ/ಗೌರವ ಇರದು.

Verse 63

ब्राह्मणा ऊचुः । कथं पाखंडधर्मेण लुप्तशासनको भवान् । पालयस्व नृपश्रेष्ठ मा स्म पापे मनः कृथाः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—ಪಾಖಂಡಧರ್ಮದಿಂದ ನೀವು ಹೇಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರಾದಿರಿ? ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಧರ್ಮಶಾಸನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿರಿ; ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಡಬೇಡಿರಿ।

Verse 64

राजोवाच । अहिंसा परमो धर्मो अहिंसा च परं तपः । अहिंसा परमं ज्ञानमहिंसा परमं फलम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು. ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಫಲ.

Verse 65

तृणेषु चैव वृक्षेषु पतंगेषु नरेषु च । कीटेषु मत्कुणाद्येषु अजाश्वेषु गजेषु च

ಹುಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮರಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಕೀಟಪತಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ; ಹುಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಮಟ್ಕುಣಾದಿ ಜೀವಗಳಲ್ಲಿ, ಆಡು-ಕುದುರೆ ಹಾಗೂ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ।

Verse 66

लूतासु चैव सर्पेषु महिष्यादिषु वै तथा । जंतवः सदृशा विप्राः सूक्ष्मेषु च महत्सु च

ಜೇಡಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಮ್ಮೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಸಣ್ಣದಾಗಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಸಮಾನವೇ।

Verse 67

कथं यूयं प्रवर्तध्वे विप्रा हिंसापरायणाः । तच्छ्रुत्वा वज्रतुल्यं हि वचनं च द्विजोत्तमाः

ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿ ನೀವು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುತ್ತೀರಿ? ಆ ವಜ್ರಸಮಾನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು—

Verse 68

प्रत्यूचुर्वाडवाः सर्वे क्रोधरक्तेक्षणा दृशा

ಆಗ ಆ ವಾಡವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ಹೇಳಿದರು; ಕೋಪದಿಂದ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ರಕ್ತಿಮವಾಗಿ, ರೌದ್ರನೋಟದಿಂದ ಅವರು ನುಡಿದರು।

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । अहिंसा परमो धर्मः सत्यमेतत्त्वयोदितम् । परं तथापि धर्मोऽस्ति शृणुष्वैकाग्रमानसः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—“ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ನೀನು ಹೇಳಿದುದು ಸತ್ಯ. ಆದರೂ ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮವೂ ಇದೆ; ಏಕಾಗ್ರಮನದಿಂದ ಕೇಳು.”

Verse 70

या वेदविहिता हिंसा सा न हिंसेति निर्णयः । शस्त्रेणाहन्यते यच्च पीडा जंतुषु जायते

“ವೇದವಿಹಿತವಾದ ಹಿಂಸೆ, ನಿರ್ಣಯಾನುಸಾರ ‘ಹಿಂಸೆ’ ಎಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೀಡೆ ಉಂಟಾದರೆ—”

Verse 71

स एवाधर्म एवास्ति लोके धर्मविदां वर । वेदमंत्रैविहन्यंते विना शस्त्रेण जंतवः

“ಅದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮ, ಹೇ ಧರ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ: ಶಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳು ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಡುವುದು.”

Verse 72

जंतुपीडाकरा नैव सा हिंसा सुखदायिनी । परोपकारः पुण्याय पापाय परपीडनम्

“ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪೀಡೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕರ್ಮ, ಅದು ಸುಖದಾಯಕ ‘ಹಿಂಸೆ’ ಅಲ್ಲ. ಪರೋಪಕಾರದಿಂದ ಪುಣ್ಯ; ಪರಪೀಡನೆಯಿಂದ ಪಾಪ.”

Verse 73

वेदोदितां विधायापि हिंसां पापैर्न लिप्यते । विप्राणां वचनं श्रुत्वा पुनर्वचनमब्रवीत्

ವೇದೋಕ್ತ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದ್ವಿಜರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 74

राजोवाच । ब्रह्मादीनां परं क्षेत्रं धर्मारण्यमनुत्तमम् । ब्रह्मविष्णु महेशाद्या नेदानीमत्र संति ते

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಧರ್ಮಾರಣ್ಯವು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಪರಮ, ಅನುತ್ತಮ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಆದರೂ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶಾದಿಗಳು ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 75

न धर्मो विद्यते वात्र उक्तो रामः स मानुषः । क्व वापि लंबपुछोऽसौ यो मुक्तो रक्षणाय वः

ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ‘ರಾಮ’ನು ಕೇವಲ ಮಾನವನು. ಹಾಗಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದೀರ್ಘಪುಚ್ಛವಂತನು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?

Verse 76

शासनं चेन्न दृष्टं वो नैव तत्पालयाम्यहम् । द्विजाः कोपसमाविष्टा ददुः प्रत्युत्तरं तदा

ನೀವು ಆ ಶಾಸನವನ್ನು (ಅಧಿಕಾರವನ್ನು) ನೋಡದೇ ಇದ್ದರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪಾವಿಷ್ಟರಾದ ದ್ವಿಜರು ಆಗ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರು.

Verse 77

द्विजा ऊचुः । रे मूढ त्वं कथं वेत्थ भाषसे मदलोलुपः । स दैत्यानां विनाशाय धर्मसंरक्षणाय च

ದ್ವಿಜರು ಹೇಳಿದರು—ಏ ಮೂಢನೇ! ಅಹಂಕಾರಲೋಭದಿಂದ ಮದಗೊಂಡು ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಗೆ ತಿಳಿದು ಮಾತನಾಡುತ್ತೀ? ಅವನು ದೈತ್ಯರ ವಿನಾಶಕ್ಕೂ ಧರ್ಮಸಂರಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 78

रामश्चतुर्भुजः साक्षान्मानुषत्वं गतो भुवि । अगतीनां च गतिदः स वै धर्मपरायणः । दयालुश्च कृपालुश्च जंतूनां परिपालकः

ರಾಮನು ಸాక్షಾತ್ ಚತುರ್ಭುಜನಾದ ಪ್ರಭುವೇ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ, ಧರ್ಮಪರಾಯಣ; ದಯಾಳು, ಕೃಪಾಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಪಾಲಕನು.

Verse 79

राजोवाच । कुतोऽद्य वर्त्तते रामः कुतो वै वायुनंदनः । भ्रष्टाभ्रमिव ते सर्वे क्व रामो हनुमानिति

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂದು ರಾಮನು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ? ವಾಯುನಂದನನು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ? ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಮೋಡದಿಂದ ಬಿದ್ದವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀರಿ; ಹಾಗಾದರೆ ರಾಮ ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ?

Verse 80

परंतु रामो हनुमान्यदि वर्त्तेत सर्वतः । इदानीं विप्रसाहाय्य आगमिष्यति मे मतिः

ಆದರೆ ರಾಮನು ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನು ನಿಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರೆ, ಈಗ ನನ್ನ ನಿರ್ಧಾರ ಇದು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಾನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುವೆನು.

Verse 81

दर्शयध्वं हनूमंतं रामं वा लक्ष्मणं तथा । यद्यस्ति प्रत्ययः कश्चित्स नो विप्राः प्रदर्श्यताम्

ಹನುಮಂತನನ್ನು ತೋರಿಸಿರಿ—ಅಥವಾ ರಾಮನನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನೂ. ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರಮಾಣವಿದ್ದರೆ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ತೋರಿಸಿರಿ.

Verse 82

ते च जातास्त्रिधा तात गोभूजाडालजा स्तथा । मांडलीयास्तथा चैते त्रिविधाश्च मनोरमाः

ಮತ್ತೆ ಅವರು, ಪ್ರಿಯನೇ, ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು—ಗೋಭೂಜ, ಆಡಾಲಜ ಹಾಗೂ ಮಾಂಡಲೀಯ; ಈ ಮನೋಹರರು ಹೀಗೆ ತ್ರಿವಿಧರಾದರು.

Verse 83

पुनरागत्य स्थानेऽस्मिन्दत्ता ग्रामास्त्रयोदश । काश्यप्यां चैव गंगायां महादानानि षोडश

ಮತ್ತೆ ಇದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹದಿಮೂರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು; ಕಾಶ್ಯಪಿಯಲ್ಲೂ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲೂ ಹದಿನಾರು ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 84

दत्तानि विप्रमुख्येभ्यो दत्ता ग्रामाः सुशोभनाः । पुनः संकल्पिता वीर षट्पंचाशकसंख्यया

ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು; ಸುಂದರ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ, ಓ ವೀರ, ಐವತ್ತಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದಾನಗಳ ಸಂಕಲ್ಪವಾಯಿತು।

Verse 85

षट्त्रिंशच्च सहस्राणि गोभुजा जज्ञिरे वराः । सपादलक्षा वणिजो दत्ता मांडलिकाभिधाः

ಮೂವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೋಭೂಜರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಹಾಗೂ ಸವ್ವಾ ಲಕ್ಷ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ‘ಮಾಂಡಲಿಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಧೀನರಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು।

Verse 86

तेनोक्तं वाडवाः सर्वे दर्शयध्वं हि मारुतिम् । यस्याभिज्ञानमात्रेण स्थितिं पूर्वां ददाम्यहम्

ಆಗ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು—ಓ ವಾಡವರೇ, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾರುತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿರಿ; ಅವನನ್ನು ಕೇವಲ ಗುರುತಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡುವೆನು।

Verse 87

विप्रवाक्यं करिष्यामि प्रत्ययो दर्श्यते यदि । ततः सर्वे भविष्यंति वेदधर्मपरायणाः

ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು; ಆಗ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ವೇದಧರ್ಮಪರಾಯಣರಾಗುವರು।

Verse 88

अन्यथा जैनधर्मेण वर्त्तयध्वं हि सर्वशः । नृपवाक्यं तु ते श्रुत्वा स्वेस्वे स्थाने समागताः

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಜೈನಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ರಾಜವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು.

Verse 89

वाडवः खिन्नमनसः क्रोधेनांधीकृता भुवि । निश्वासान्मुंचमानास्ते हाहेति प्रवदंति च

ಆ ವಾಡವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನರಾಗಿದ್ದು, ಕೋಪದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಧರಾದಂತೆ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ದೀರ್ಘ ನಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ‘ಹಾಯ್! ಹಾಯ್!’ ಎಂದು ಅಳಲಿದರು.

Verse 90

दंतान्प्राघर्षयन्सर्वान्न्यपीडंश्च करैः करान् । परस्परं भाषमाणाः कथं कुर्मो वयं त्वितः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಟಕಟಿಸಿ, ಕೈಯಿಂದ ಕೈಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಒತ್ತುತ್ತಾ, ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು—‘ಈಗ ಇಲ್ಲಿಂದ ನಾವು ಏನು ಮಾಡೋಣ?’

Verse 91

मिलित्वा वाडवाः सर्वे चक्रुस्ते मंत्रमुत्तमम् । रामवाक्यं हृदि ध्यात्वा ध्यात्वा चैवांजनीसुतम्

ಎಲ್ಲ ವಾಡವರು ಸೇರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ರಾಮನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅಂಜನೀಸುತ ಹನುಮಂತನನ್ನೂ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು.

Verse 92

द्विजमेलापकं चक्रुर्बाला वृद्धतमा अपि । तेषां वृद्धतमो विप्रो वाक्यमूचे शुभं तदा

ಅವರು ದ್ವಿಜರ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು—ಬಾಲರೂ ಅತಿವೃದ್ಧರೂ ಸಹ. ಆಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಅತಿವೃದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶುಭವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 93

चतुःषष्टिश्च गोत्राणामस्माकं ये द्विसप्ततिः । स्वस्वगोत्रस्यावटंका एकग्रामाभिभाषिणः

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಗೋತ್ರಗಳೂ, ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವರ್ಗಗಳೂ ಇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನ ತನ್ನ ಗೋತ್ರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಂಶಚಿಹ್ನ; ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಗ್ರಾಮಸಮುದಾಯದಂತೆ ಒಂದೇ ಮಾತಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 94

प्रयातु स्वस्ववर्गस्य एको ह्येको द्विजः सुधीः । रामेश्वरं सेतु बंधं हनूमांस्तत्र विद्यते

ಪ್ರತಿ ವರ್ಗದಿಂದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ವಿವೇಕಿ ದ್ವಿಜನು ಹೊರಡಲಿ. ರಾಮೇಶ್ವರಕ್ಕೂ ಸೇತುಬಂಧಕ್ಕೂ ಹೋಗಲಿ; ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ.

Verse 95

सर्वे प्रयांतु तत्रैव रामपार्श्वे निरामयाः । निराहारा जितक्रोधा मायया वर्जिताः पुनः

ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಲಿ—ರಾಮನ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ—ರೋಗವ್ಯಥೆಯಿಲ್ಲದೆ. ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮಾಯೆ/ಕಪಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ.

Verse 96

एकाग्रमानसाः सर्वे स्तुत्वा ध्यात्वा जपंतु तम् । ततो दाशरथी रामो दयां कृत्वा द्विजन्मसु

ಎಲ್ಲರೂ ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಾಮಜಪ ಮಾಡಲಿ. ಆಗ ದಾಶರಥಿ ರಾಮನು ದ್ವಿಜರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ಮಾಡಿ…

Verse 97

शासनं च प्रदास्यति अचलं च युगेयुगे । महता तपसा तुष्टः प्रदास्यति समीहितम्

…ಅವನು ಯುಗಯುಗಾಂತರಕ್ಕೂ ಅಚಲವಾದ ಶಾಸನ/ವರವನ್ನು ನೀಡುವನು. ಮಹಾ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಬಯಸಿದುದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವನು.

Verse 98

यस्य वर्गस्य यो विप्रो न प्रयास्यति तत्र वै । स च वर्गात्परित्याज्यः स्थानधर्मान्न संशयः

ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ (ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ) ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನನ್ನು ಆ ವರ್ಗದಿಂದ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು; ಇದೇ ಸ್ಥಾನಧರ್ಮವಾಗಿದೆ.

Verse 99

वणिग्वृत्ते न संबंधे न विवाहे कदाचन । ग्रामवृत्ते न संबंधः सर्वस्थाने बहिष्कृताः

ಅವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವಿವಾಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿರಬಾರದು. ಗ್ರಾಮದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಬಂಧವಿರಬಾರದು; ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 100

सभावाक्यं च तच्छ्रुत्वा तन्मध्ये वाडवः शुचिः । वाग्मी दक्षः सुशब्दश्च त्रिरवैः श्रावयन्द्विजान्

ಸಭೆಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರ ನಡುವೆ ಪವಿತ್ರನೂ, ವಾಗ್ಮಿಯೂ, ದಕ್ಷನೂ ಮತ್ತು ಸುಸ್ವರವುಳ್ಳವನೂ ಆದ ಒಬ್ಬ ವಾಡವನು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು) ಮೂರು ಬಾರಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಕೇಳುವಂತೆ ಘೋಷಿಸಿದನು.

Verse 110

व्यास उवाच । न जैनधर्मे ये लिप्ता गोभुजा वणिगुत्तमाः । वृत्तिभंगभयात्तत्र मौनमेव समाचरन्

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು: ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಲ್ಲದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ತಕರು (ಗೋಭುಜರು), ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮೌನವನ್ನೇ ಆಚರಿಸಿದರು.

Verse 120

शासनं भवतामस्तु रामदत्तं न संशयः । त्रयीविद्यास्तु विख्याताः सर्वे वाडवपुंगवाः

ರಾಮದತ್ತನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಸನವು (ಅಧಿಕಾರವು) ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಿಮ್ಮದೇ ಆಗಿರಲಿ. ಆ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾಡವರು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು) ಮೂರು ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 130

विप्रसंघविनाशाय दक्षिणद्वारसंस्थितः । सिंदूरपुष्पमालाभिः पूजितो गणनायकः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಘದ ವಿನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಗಣನಾಯಕನು ಸಿಂಧೂರ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 140

त्यक्तस्वकीयवचना वृत्तिहीना भविष्यथ । ततस्तन्मध्यतः कश्चिच्चातुर्विद्य उवाच ह

‘ನಿಮ್ಮದೇ ವಚನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ನೀವು ಜೀವನೋಪಾಯವಿಲ್ಲದವರಾಗುವಿರಿ.’ ಆಗ ಅವರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಚಾತುರ್ವಿದ್ಯ (ನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತ)ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 150

देशाद्देशांतरं गत्वा वनाच्चैव वनांतरम् । तीर्थेतीर्थे कृतश्राद्धाः सुसंत सत्यव्रतपरायणाः । ते गता दूरमध्वानं हनुमद्दर्शनार्थिनः

ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಾಂತರಕ್ಕೆ, ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತೀರ್ಥದಲ್ಲೂ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಶಾಂತರೂ ಸತ್ಯವ್ರತಪರಾಯಣರೂ ಆದ ಅವರು ಹನುಮಂತನ ದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೋದರು।

Verse 160

येन वै दुःखिता विप्रास्तेनाहं दुःखितः कपे

ಹೇ ಕಪೇ! ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದುಃಖಿತರಾದರೋ, ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನೂ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 170

अथवा गम्यतां विप्राश्चिरं जीव सुखी भव । वृद्धस्य वाक्यं तच्छ्रुत्वा वाडवाश्चैकमानसाः

‘ಅಥವಾ, ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರಿ; ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಂತರಾಗಿ ಸುಖವಾಗಿರಿ.’ ವೃದ್ಧನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾಡವರೂ ಏಕಮನಸ್ಕರಾದರು।

Verse 180

चतुश्चत्वारिंशदधिकचतुःशतमितात्मनाम् । ग्रामास्त्रयोदशार्चार्थं सीतापुरसमन्विताः

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕುನೂರು ನಲವತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ ಭಕ್ತರು ಇದ್ದರು; ಸೀತಾಪುರসহ ಹದಿಮೂರು ಗ್ರಾಮಗಳು ಪೂಜಾರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಾರ್ಪಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 190

आंजनेयो यदास्माकं न दास्यति समीहितम् । अनाहारव्रतेनैव प्राणांस्त्यक्ष्यामहे वयम्

ಆಂಜನೇಯ (ಹನುಮಾನ್) ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಅನಾಹಾರ ವ್ರತದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ।

Verse 200

तर्जन्यग्रे द्विजश्रेष्ठा अगम्या मां विना परैः । सा सुवर्णमयी भाति यस्यां राज्ये विभीषणः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ನನ್ನ ತರ್ಜನಿಯ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಆ (ಲಂಕಾ) ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಇತರರಿಗೆ ಅಗಮ್ಯ; ಅದು ಸುವರ್ಣಮಯಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನು ಆಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 201

स्थापितो रामदेवेन सेयं लंका महापुरी । नियमस्थैः साधुवृंदैस्तीर्थयात्राप्रसंगतः

ಈ ಮಹಾಪುರಿ ಲಂಕೆಯನ್ನು ರಾಮದೇವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮನಿಷ್ಠ ಸಾಧುವೃಂದಗಳು ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 202

आनीय गंगासलिलं रामेशमभिषिच्य च । क्षिप्ता एते महाभारा दृश्यंते सागरांतरे

ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ತಂದು ರಾಮೇಶನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಈ ಮಹಾಭಾರವಾದ ಭಾರಗಳನ್ನು ಎಸೆದುಬಿಟ್ಟರು; ಅವು ಸಾಗರಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 203

निष्पापास्तेन संजाताः साधवस्ते दृढव्रताः । नूनं पुण्योदये वृद्धिः पापे हानिश्च जायते

ಆ ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮದಿಂದ ಆ ದೃಢವ್ರತ ಸಾಧುಗಳು ಪಾಪರಹಿತರಾದರು. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪುಣ್ಯೋದಯವಾದಾಗ ಪುಣ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಪಾಪ ಕ್ಷಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 204

स्थानभ्रष्टाः कृताः पूर्वं चातुर्विद्या द्विजातयः । जीर्णोद्धारेण रामेण स्थापिताः पुनरेव हि । पूर्वजन्मनि भो विप्रा हरिपूजा कृता मया

ಹಿಂದೆ ಚತುರ್ವೇದಪಾರಂಗತ ದ್ವಿಜರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕನಾದ ರಾಮನು ಅವರನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹರಿಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ.

Verse 205

सांप्रतं निश्चला भक्तिर्भवत्सेवा हि दृश्यते । तेन पुण्यप्रभावेण तुष्टो दास्यामि वो वरम्

ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಸೇವಾಭಾವವೂ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಆ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡುವೆನು.

Verse 206

धन्योहं कृतकृत्योहं सुभाग्योहं धरातले । अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्

ನಾನು ಧನ್ಯನು, ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನು, ಈ ಧರಾತಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತನು. ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು; ನನ್ನ ಜೀವನವೂ ನಿಜವಾಗಿ ಸುಜೀವಿತವಾಯಿತು.

Verse 207

यदहं ब्राह्मणानां च प्राप्तवांश्चरणांतिकम्

ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 208

व्यास उवाच । दृष्ट्वैव हनुमन्तं ते पुलकांकितविग्रहाः । सगद्गदं यथोचुस्ते वाक्यं वाक्यविशारदाः

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹನುಮಂತನನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವರ ದೇಹ ರೋಮಾಂಚಿತವಾಯಿತು. ಭಾವಾವೇಶದಿಂದ ಕಂಠ ಗದ್ಗದವಾದರೂ, ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವಂತರಾದವರು ಯಥೋಚಿತ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 18000

वृत्त्यर्थं तेन दत्ता वै ह्यनर्घ्या रत्नकोटयः । तदा ते मोढ १८००० गोभूजा

ಜೀವಿಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು. ನಂತರ (ಪಾಠಭ್ರಂಶದಿಂದ) ‘ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ’ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಗೋদান ಮತ್ತು ಭೂಮಿದಾನವೂ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ.