Adhyaya 33

Verse 1

राम उवाच । जीर्णोद्धारं करिष्यामि श्रीमातुर्वचनादहम् । आज्ञा प्रदीयतां मह्यं यथादानं ददामि वः

ರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ಪೂಜ್ಯ ಮಾತೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡುವೆನು. ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಆಗ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಯಥೋಚಿತ ದಾನವನ್ನು ನೀಡುವೆನು।

Verse 2

पात्रे दानं प्रदातव्यं कृत्वा यज्ञवरं द्विजाः । नापात्रे दीयते किंचिद्दत्तं न तु सुखावहम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಪಾತ್ರನಿಗೇ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು. ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದು; ಅಂಥ ದಾನ ಸುಖಫಲವನ್ನು ನೀಡದು।

Verse 3

सुपात्रं नौरिव सदा तारयेदुभयोरपि । लोहपिंडोपमं ज्ञेयं कुपात्रं भञ्जनात्मकम्

ಸುಪಾತ್ರನು ಸದಾ ದೋಣಿಯಂತೆ ದಾತಾ-ಗ್ರಾಹಕ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ದಾಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕುಪಾತ್ರನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದು ನಾಶಕಾರಕ।

Verse 4

जातिमात्रेण विप्रत्वं जायते न हि भो द्विजाः । क्रिया बलवती लोके क्रियाहीने कुतः फलम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಕೇವಲ ಜನ್ಮದಿಂದ ವಿಪ್ರತ್ವ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆ-ಆಚರಣವೇ ಬಲವಂತ; ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಫಲ ಎಲ್ಲಿ?

Verse 5

पूज्यास्तस्मात्पूज्यतमा ब्राह्मणाः सत्यवादिनः । यज्ञकार्ये समुत्पन्ने कृपां कुर्वंतु सर्वदा

ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯವಾಡಿಗಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪೂಜ್ಯರು—ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯರು. ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಸದಾ ಕೃಪೆ ತೋರಿಸಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿ।

Verse 6

ब्रह्मोवाच । ततस्तु मिलिताः सर्वे विमृश्य च परस्परम् । केचिदूचुस्तदा रामं वयं शिलोंछजीविकाः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿಚಾರಿಸಿದರು. ಆಗ ಕೆಲವರು ರಾಮನಿಗೆ—ನಾವು ಶಿಲೋಞ್ಚವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತೇವೆ; ಅತಿ ಅಲ್ಪ ಸಾಧನಗಳಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತೇವೆ—ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 7

संतोषं परमास्थाय स्थिता धर्मपरायणाः । प्रतिग्रहप्रयोगेण न चास्माकं प्रयोजनम्

ನಾವು ಪರಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಧರ್ಮಪರಾಯಣರಾಗಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 8

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजः । दशध्वजसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

ಚಕ್ರಧಾರಿ ಹತ್ತು ಸೂನಾ (ವಧಗೃಹ) ಸಮಾನ; ಧ್ವಜಧಾರಿ ಹತ್ತು ಚಕ್ರಧಾರಿಗಳ ಸಮಾನ; ವೇಶ್ಯೆ ಹತ್ತು ಧ್ವಜಧಾರಿಗಳ ಸಮಾನ; ಮತ್ತು ನೃಪ ಹತ್ತು ವೇಶ್ಯೆಗಳ ಸಮಾನ (ಪಾಪದಲ್ಲಿ).

Verse 9

राजप्रतिग्रहो घोरो राम सत्यं न संशयः । तस्माद्वयं न चेच्छामः प्रतिग्रहं भया वहम्

ಓ ರಾಮಾ! ರಾಜನಿಂದ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಘೋರ—ಇದು ಸತ್ಯ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಯ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ತರುವ ಆ ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಾವು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 10

एकाहिका द्विजाः केचित्केचित्स्वामृतवृत्तयः । कुम्भीधान्या द्विजाः केचित्केचित्षट्कर्मतत्पराः

ಕೆಲವು ದ್ವಿಜರು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಸ್ವಯಂ ಲಭಿಸುವ ಅನ್ನದಿಂದ (ಸ್ವಾಮೃತವೃತ್ತಿಯಿಂದ) ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

त्रिमूर्तिस्थापिताः सर्वे पृथग्भावाः पृथग्गुणाः । केचिदेवं वदंति स्म त्रिमूर्त्याज्ञां विना वयम्

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ—ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ವಭಾವ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಣಗಳು. ಕೆಲವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ‘ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಏನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.’

Verse 12

प्रतिग्रहस्य स्वीकारं कथं कुर्याम ह द्विजाः । न तांबूलं स्त्रीकृतं नो ह्यद्मो दानेन भषितम्

ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ನಾವು ಪ್ರತಿಗ್ರಹ (ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರ)ವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡೋಣ? ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ತಾಂಬೂಲವನ್ನೂ ನಾವು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ದಾನದಿಂದ ದೂಷಿತವಾದುದನ್ನೂ ಭುಂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 13

रामेण ते यथान्यायं पूजिताः परया मुदा

ರಾಮನು ಅವರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ, ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 14

विमृश्य स तदा रामो वसिष्ठेन महात्मना । ब्रह्मविष्णुशिवादीनां सस्मार गुरुणा सह । स्मृतमात्रास्ततो देवास्तं देशं समुपागमन् । सूर्यकोटिप्रतीकाशीवमानावलिसंवृताः

ಆಗ ರಾಮನು ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠನೊಂದಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ, ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ ಮೊದಲಾದ ದೇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು. ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಆ ದೇವರುಗಳು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು; ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಪರಿವಾರಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ.

Verse 15

निवेदितं तु तत्सर्वं रामेणातिसुबुद्धिना

ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅತಿಸುಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ರಾಮನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದನು (ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು)।

Verse 16

अधिदेव्या वचनतो जीर्णोद्धारं करोम्यहम् । धर्मारण्ये हरिक्षेत्रे धर्मकूपसमीपतः

ಅಧಿದೇವಿಯ ವಚನಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಾನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡುವೆನು—ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಹರಿಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮಕೂಪವೆಂಬ ಪವಿತ್ರ ಕೂಪದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ।

Verse 17

ततस्ते वाडवाः सर्वे त्रिमूर्त्तीः प्रणिपत्य च । महता हर्षवृंदेन पूर्णाः प्राप्तमनोरथाः

ಆಮೇಲೆ ಆ ವಾಡವರೆಲ್ಲರು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಮಹಾ ಹರ್ಷವೃಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು—ತಮ್ಮ ಮನೋರಥ ಸಿದ್ಧಿಯಾದ್ದರಿಂದ।

Verse 18

अर्घ्यपाद्यादिविधिना श्रद्धया तानपूजयन् । क्षणं विश्रम्य ते देवा ब्रह्मविष्णुशिवादयः

ಅವರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯಾದಿ ವಿಧಿಗಳಂತೆ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದರು.

Verse 19

ऊचू रामं महाशक्तिं विनयात्कृतसंपुटम्

ವಿನಯದಿಂದ ಕರಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತ ಮಹಾಶಕ್ತಿಮಂತನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

Verse 20

देवा ऊचुः । देवद्रुहस्त्वया राम ये हता रावणादयः । तेन तुष्टा वयं सर्वे भानुवंशविभूषण

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ರಾಮ! ನೀನು ದೇವದ್ರೋಹಿಗಳಾದ ರಾವಣಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ಹೇ ಭಾನುವಂಶವಿಭೂಷಣ।

Verse 21

उद्धरस्व महास्थानं महतीं कीर्तिमाप्नुहि

ಈ ಮಹಾಪವಿತ್ರ ಮಹಾಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪುನರುದ್ಧರಿಸು; ಆಗ ನೀನು ಮಹತ್ತಾದ, ಚಿರಸ್ಥಾಯಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 22

लब्ध्वा स तेषामाज्ञां तु प्रीतो दशरथात्मजः । जीर्णोद्धारेऽनंतगुणं फलमिच्छन्निलापतिः

ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ದಶರಥಪುತ್ರನು ಹರ್ಷಿತನಾದನು; ಭೂಪತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಅನಂತಗುಣ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದನು।

Verse 23

देवानां संनिधौ तेषां कार्यारंभमथाकरोत् । स्थंडिलं पूर्वतः कृत्वा महागिरि समं शुभम्

ಆ ದೇವತೆಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದನು; ಮೊದಲು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಾಗಿರಿಯಂತೆ ಶುಭವಾದ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಂಡಿಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 24

तस्योपरि बहिःशाला गृहशाला ह्यनेकशः । ब्रह्मशालाश्च बहुशो निर्ममे शोभनाकृतीः

ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವನು ಅನೇಕ ಬಹಿಃಶಾಲೆಗಳನ್ನೂ, ಅನೇಕ ಗೃಹಶಾಲೆಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಂದರಾಕೃತಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಶಾಲೆಗಳನ್ನೂ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 25

निधानैश्च समायुक्ता गृहोपकरणै र्वृताः । सुवर्णकोटिसंपूर्णा रसवस्त्रादिपूरिताः

ಅವು ನಿಧಿಗಳಿಂದ ಸಮಾಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಗೃಹೋಪಕರಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಸ್ವರ್ಣಕೋಟಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ರಸಪದಾರ್ಥಗಳು, ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 26

धनधान्यसमृद्धाश्च सर्वधातुयुतास्तथा । एतत्सर्वं कारयित्वा ब्राह्मणेभ्यस्तदा ददौ

ಧನಧಾನ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ಸರ್ವಧಾತುಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿ, ಅವನು ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 27

एकैकशो दशदश ददौ धेनूः पयस्विनीः । चत्वारिंशच्छतं प्रादाद्ग्रामाणां चतुराधिकम्

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಹಾಲುಕೊಡುವ ಧೇನುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನೂ ನಾಲ್ಕುನೂರು ನಾಲ್ಕು ದಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 28

त्रैविद्यद्विजविप्रेभ्यो रामो दशरथात्मजः । काजेशेन त्रयेणैव स्थापिता द्विजसत्तमाः

ದಶರಥಾತ್ಮಜ ರಾಮನು ತ್ರೈವಿದ್ಯ ವೇದಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮೂರು ವಿಧದ ದಾನ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿದನು।

Verse 29

तस्मात्त्रयीविद्य इति ख्यातिर्लोके बभूव ह । एवंविधं द्विजेभ्यः स दत्त्वा दानं महाद्भुतम्

ಆದ್ದರಿಂದ ‘ತ್ರಯೀವಿದ್ಯ’ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅತಿಶಯ ದಾನ ನೀಡಿ ಅವನು ಮಹಾದಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 30

आत्मानं चापि मेने स कृतकृत्यं नरेश्वरः । ब्रह्मणा स्थापिताः पूर्वं विष्णुना शंकरेण ये

ನರೇಶ್ವರನು ತನ್ನನ್ನು ಕೃತಕೃತ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಂಕರರು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಧರ್ಮಾಧಾರಗಳನ್ನು ಅವನು ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು।

Verse 31

ते पूजिता राघवेण जीर्णोद्धारे कृते सति । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि गोभुजा ये वणिग्वराः

ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯವು ನೆರವೇರಿದ ಬಳಿಕ ರಾಘವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಣಿಕರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ಗೋಸಂಪತ್ತಿನ ಭೋಗಿಗಳಾದ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮுப்பತ್ತಾರು ಸಾವಿರ.

Verse 32

शुश्रूषार्थं प्रदत्ता वै देवैर्हरिहरादिभिः । संतुष्टेन तु शर्वेण तेभ्यो दत्तं तु चेत नम्

ಶುಶ್ರೂಷಾ-ಸೇವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿ-ಹರ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಈ ಗೌರವಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಶರ್ವ (ಶಿವ) ಸಂತುಷ್ಟನಾದಾಗ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಅನುಮೋದಿತ ದಾನವಾಗಿ ದೊರೆಯಿತು.

Verse 33

श्वेताश्वचामरौ दत्तौ खङ्गं दत्तं सुनिर्मलम् । तदा प्रबोधितास्ते च द्विजशुश्रूषणाय वै

ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಶ್ವೇತ ಅಶ್ವ, ಚಾಮರಗಳ ಜೋಡಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವಾದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ದ್ವಿಜರ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ) ಶುಶ್ರೂಷಾ-ಸೇವೆಗೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 34

विवाहादौ सदा भाव्यं चामरै मंगलं वरम् । खङ्गं शुभं तदा धार्य्यं मम चिह्नं करे स्थितम्

ವಿವಾಹಾದಿ ಶುಭಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂಗಳವನ್ನು ಸದಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಶುಭವಾದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು—ಅದು ನನ್ನ ಚಿಹ್ನೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ.

Verse 35

गुरुपूजा सदा कार्या कुलदेव्याः पुनःपुनः । वृद्ध्यागमेषु प्राप्तेषु वृद्धि दायकदक्षिणा

ಗುರುಪೂಜೆಯನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕು; ಕುಲದೇವಿಯನ್ನೂ ಪುನಃಪುನಃ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ವೃದ್ಧಿ-ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಬಂದಾಗ ವೃದ್ಧಿದಾಯಕ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 36

एकादश्यां शनेर्वारे दानं देयं द्विजन्मने । प्रदेयं बालवृद्धेभ्यो मम रामस्य शासनात्

ಏಕಾದಶಿ ಶನಿವಾರವಾದರೆ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು; ನನ್ನ ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬಾಲಕರಿಗೂ ವೃದ್ಧರಿಗೂ ಸಹ ದಾನ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 37

मंडलेषु च ये शुद्धा वणिग्वृत्तिरताः पराः । सपादलक्षास्ते दत्ता रामशासनपालकाः

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದು ವಾಣಿಜ್ಯವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು—ಸಪಾದಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು—ರಾಮಶಾಸನ ಪಾಲಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 38

मांडलीकास्तु ते ज्ञेया राजानो मंडलेश्वराः । द्विज शुश्रूषणे दत्ता रामेण वणिजां वराः

ಅವರು ‘ಮಾಂಡಲೀಕರು’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ರಾಜರು, ಮಂಡಲೇಶ್ವರರು. ದ್ವಿಜರ ಶುಶ್ರೂಷೆಗೆ ರಾಮನು ವಾಣಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.

Verse 39

चामरद्वितयं रामो दत्तवान्खड्गमेव च । कुलस्य स्वामिनं सूर्यं प्रतिष्ठाविधिपूर्वकम्

ರಾಮನು ಎರಡು ಚಾಮರಗಳು ಹಾಗೂ ಖಡ್ಗವನ್ನು ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ಕುಲಸ್ವಾಮಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 40

ब्रह्माणं स्थापयामास चतुर्वेदसमन्वितम् । श्रीमातरं महाशक्तिं शून्यस्वामिहरिं तथा

ಅವನು ಚತುರ್ವೇದಸಮನ್ವಿತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀಮಾತೃ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯಸ್ವಾಮಿ-ಹರಿಯನ್ನೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.

Verse 41

विघ्नापध्वंसनार्थाय दक्षिणद्वारसंस्थितम् । गणं संस्थापयामास तथान्याश्चैव देवताः

ವಿಘ್ನನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ಗಣದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 42

कारितास्तेन वीरेण प्रासादाः सप्तभूमिकाः । यत्किं चित्कुरुते कार्यं शुभं मांगल्यरूपकम्

ಆ ವೀರನು ಏಳು ಮಹಡಿಗಳ ಪ್ರಾಸಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವದೇ ಶುಭ, ಮಂಗಳರೂಪ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ—

Verse 43

पुत्रे जाते जातके वान्नाशने मुंडनेऽपि वा । लक्षहोमे कोटिहोमे तथा यज्ञक्रियासु च

ಪುತ್ರ ಜನನದಲ್ಲಿ, ಜಾತಕರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಅನ್ನಪ್ರಾಶನದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂಡನದಲ್ಲಿಯೂ; ಲಕ್ಷಹೋಮ, ಕೋಟಿಹೋಮ ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ—

Verse 44

वास्तुपूजाग्रहशांत्योः प्राप्ते चैव महोत्सवे । यत्किंचित्कुरुते दानं द्रव्यं वा धान्यमुत्तमम्

ವಾಸ್ತುಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಶಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹೋತ್ಸವ ಬಂದಾಗ—ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡುವ ಯಾವ ದಾನವಾದರೂ, ದ್ರವ್ಯವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಧಾನ್ಯವಾಗಲಿ—

Verse 45

वस्त्रं वा धेनवो नाथ हेम रूप्यं तथैव च । विप्राणामथ शूद्राणां दीनानाथांधकेषु च

ಹೇ ನಾಥಾ! ವಸ್ತ್ರವಾಗಲಿ ಧೇನುಗಳಾಗಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಮ-ರೂಪ್ಯವೂ—ವಿಪ್ರರಿಗೆ, ಶೂದ್ರರಿಗೆ, ಮತ್ತು ದೀನ, ಅನಾಥ, ಅಂಧರಿಗೆ ಸಹ (ದಾನವಾಗಿ)।

Verse 46

प्रथमं बकुलार्कस्य श्रीमातुश्चैव मानवः । भागं दद्याच्च निर्विघ्नकार्यसिद्ध्यै निरन्तरम्

ಮೊದಲು ಮನುಷ್ಯನು ಬಕುಲಾರ್ಕನಿಗೂ ಶ್ರೀಮಾತೃದೇವಿಗೂ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಅವನ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ, ವಿಘ್ನರಹಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 47

वचनं मे समुल्लंघ्य कुरुते योऽन्यथा नरः । तस्य तत्कर्मणो विघ्नं भविष्यति न संशयः

ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಮೀರಿ ಯಾರು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವನೋ, ಅವನ ಅದೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನ ಉಂಟಾಗುವುದು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 48

एवमुक्त्वा ततो रामः प्रहृष्टेनांतरात्मना । देवानामथ वापीश्च प्राकारांस्तु सुशोभनान्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ರಾಮನು ದೇವತೆಗಳ (ಆಲಯಗಳು) ಹಾಗೂ ವಾಪಿಗಳು/ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಪ್ರಾಕಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 49

दुर्गोपकरणैर्युक्तान्प्रतोलीश्च सुविस्तृताः । निर्ममे चैव कुंडानि सरांसि सरसीस्तथा

ಕೋಟೆ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರತೋಳಿಗಳು (ದ್ವಾರಗಳು) ಅವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂಡಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 50

धर्मवापीश्च कूपांश्च तथान्यान्देवनिर्मितान् । एतत्सर्वं च विस्तार्य धर्मारण्ये मनोरमे

ಮನೋಹರ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಧರ್ಮವಾಪಿಗಳು, ಬಾವಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವನಿರ್ಮಿತವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 51

ददौ त्रैविद्यमुख्येभ्यः श्रद्धया परया पुनः । ताम्रपट्टस्थितं रामशासनं लोपयेत्तु यः

ಅವನು ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪುನಃ ತ್ರಿವೇದಜ್ಞ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ತಾಮ್ರಪಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತವಾದ ರಾಮಶಾಸನವನ್ನು ಯಾರು ಅಳಿಸಿಬಿಡುವರೋ, ಅವರು ಮಹಾಪಾಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರು.

Verse 52

पूर्वजास्तस्य नरके पतंत्यग्रे न संततिः । वायुपुत्रं समाहूय ततो रामोऽब्रवीद्वचः

ಅವನ ಪೂರ್ವಜರು ಮೊದಲು ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನಿಗೆ ಸಂತಾನವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ರಾಮನು ವಾಯುಪುತ್ರನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 53

वायुपुत्र महावीर तव पूजा भविष्यति । अस्य क्षेत्रस्य रक्षायै त्वमत्र स्थितिमाचर

ಹೇ ವಾಯುಪುತ್ರ ಮಹಾವೀರಾ! ನಿನ್ನ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುವುದು. ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ನೀನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸಿ, ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲು.

Verse 54

आंजनेयस्तु तद्वाक्यं प्रणम्य शिरसादधौ । जीर्णोद्धारं तदा कृत्वा कृतकृत्यो बभूव ह

ಆಂಜನೇಯನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ವಚನವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದನು.

Verse 55

श्रीमातरं तदाभ्यर्च्य प्रसन्नेनांतरात्मना । श्रीमातरं नमस्कृत्य तीर्थान्यन्यानि राघवः

ನಂತರ ರಾಘವನು ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಶ್ರೀಮಾತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು. ಶ್ರೀಮಾತೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳತ್ತವೂ ಹೊರಟನು.

Verse 56

तेऽपि देवाः स्वकं स्थानं ययुर्बह्मपुरोगमाः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಮುಂಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆ ದೇವತೆಗಳೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಹೋದರು।

Verse 57

दत्त्वाशिषं तु रामाय वांछितं ते भविष्यति । रम्यं कृतं त्वया राम विप्राणां स्थापनादिकम्

ದೇವತೆಗಳು ರಾಮನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿ ಹೇಳಿದರು—“ನಿನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟವು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದು. ಓ ರಾಮಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾಲನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ರಮ್ಯವಾದ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀ.”

Verse 58

अस्माकमपि वात्सल्यं कृतं पुण्यवता त्वया । इति स्तुवंतस्ते देवाः स्वानि स्थानानि भेजिरे

“ಓ ಪುಣ್ಯವಂತನೇ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೂ ನೀನು ವಾತ್ಸಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದೀ.” ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಆ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹೊರಟರು।