Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 45

Devanagari script

वस्त्रं वा धेनवो नाथ हेम रूप्यं तथैव च । विप्राणामथ शूद्राणां दीनानाथांधकेषु च

Transliteration

vastraṃ vā dhenavo nātha hema rūpyaṃ tathaiva ca | viprāṇāmatha śūdrāṇāṃ dīnānāthāṃdhakeṣu ca

Translation

ಹೇ ನಾಥಾ! ವಸ್ತ್ರವಾಗಲಿ ಧೇನುಗಳಾಗಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಮ-ರೂಪ್ಯವೂ—ವಿಪ್ರರಿಗೆ, ಶೂದ್ರರಿಗೆ, ಮತ್ತು ದೀನ, ಅನಾಥ, ಅಂಧರಿಗೆ ಸಹ (ದಾನವಾಗಿ)।

Word by Word

• वस्त्रम्: cloth/garment
• वस्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक

• धेनवः: cows
• धेनवः: Karma (Object/कर्म) (intended)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (पाठे प्रथमा; अर्थतः दानवस्तूनि)

• नाथ: O lord
• नाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• हेम: gold
• हेम: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हेम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रूप्यम्: silver
• रूप्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• विप्राणाम्: of/for Brahmins
• विप्राणाम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• अथ: and then/also
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/प्रसङ्गार्थक (then/also)

• शूद्राणाम्: of/for Śūdras
• शूद्राणाम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• दीन: poor
• दीन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दीन (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण-प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• अनाथ: helpless/orphaned
• अनाथ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनाथ (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण-प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• अन्धकेषु: among the poor, the helpless, and the blind
• अन्धकेषु: Adhikarana (Among/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्धक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; ‘दीन-अनाथ-अन्धकेषु’ = दीनाः च अनाथाः च अन्धकाः च तेषु (समाहार/समुच्चय)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Dharmāraṇyakhaṇḍa; specific speaker not explicit in the snippet)

Characters & Entities

• Vipra
• Śūdra
• Dīna
• Anātha
• Andha
• Dhenū (cow)
• Hema
• Rūpya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is expressed through compassionate giving—supporting both ritual specialists and the socially vulnerable.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, where the text frames charity as part of auspicious observances.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna of garments, cows, gold, and silver, offered to Brahmins, Śūdras, and especially to the poor, unprotected, and blind.