Adhyaya 17

Verse 1

ऋषय ऊचुः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञैर्गुरुभिर्ब्रह्मवादिभिः । नृणां कृतोपदेशानां सद्यः सिद्धिर्हि जायते

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳಾದ ಗುರುಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 2

अथान्यजनसामान्यैर्गुरुभिर्नीतिकोविदैः । नृणां कृतोपदेशानां सिद्धिर्भवति कीदृशी

ಆದರೆ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಾಗಿರುವ ಗುರುಗಳು ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದರೆ—ಅప్పుడు ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 3

सूत उवाच । श्रद्धैव सर्वधर्मस्य चातीव हितकारिणी । श्रद्धयैव नृणां सिद्धिर्जायते लोकयोर्द्वयोः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಸರ್ವಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಮ ಹಿತಕಾರಿಣಿ; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಇಹಲೋಕ-ಪರಲೋಕ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 4

श्रद्धया भजतः पुंसः शिलापि फलदायिनी । मूर्खोऽपि पूजितो भक्त्या गुरुर्भवति सिद्धिदः

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಭಜಿಸುವ ಪುರುಷನಿಗೆ ಕಲ್ಲೂ ಫಲದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ; ಮೂರ್ಖನೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ ಗುರುವಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

श्रद्धया पठितो मन्त्रस्त्वबद्धोपि फलप्रदः । श्रद्धया पूजितो देवो नीचस्यापि फलप्रदः

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸಿದ ಮಂತ್ರವು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವನು ನೀಚನಿಗೂ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

सर्वत्र संशयाविष्टः श्रद्धाहीनोऽतिचंचलः । परमार्थात्परिभ्रष्टः संसृतेर्न हि मुच्यते

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಶ್ರದ್ಧಾಹೀನನಾಗಿ ಅತಿಚಂಚಲನಾಗಿರುವವನು—ಪರಮಾರ್ಥದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾದವನು—ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 8

मन्त्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भावना यत्र सिद्धिर्भवति तादृशी

ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜನಲ್ಲಿ, ದೇವನಲ್ಲಿ, ದೈವಜ್ಞನಲ್ಲಿ, ಔಷಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುನಲ್ಲಿ—ಎಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಭಾವನೆ ಇರುತ್ತದೋ, ಅಂಥದ್ದೇ ಸಿದ್ಧಿ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

अतो भावमयं विश्वं पुण्यं पापं च भावतः । ते उभे भावहीनस्य न भवेतां कदाचन

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಭಾವಮಯ; ಪುಣ್ಯವೂ ಪಾಪವೂ ಭಾವದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ನಿಜ ಭಾವವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಅವೆರಡೂ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 10

अत्रेदं परमाश्चर्यमाख्यानमनुवर्ण्यते । अश्रद्धा सर्वमर्त्यानां येन सद्यो निवर्तते

ಇಲ್ಲಿ ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಒಂದು ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಮರ್ತ್ಯರ ಅಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಧರ್ಮಲಾಭವೂ ಸಾಧನೆಯ ಗತಿಯೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ.

Verse 11

आसीत्पांचालराजस्य सिंहकेतुरिति श्रुतः । पुत्रः सर्वगुणोपेतः क्षात्रधर्मरतः सदा

ಪಾಂಚಾಲರಾಜನಿಗೆ ‘ಸಿಂಹಕೇತು’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು—ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತನು, ಸದಾ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 12

स एकदा कतिपयैर्भृत्यैर्युक्तो महाबलः । जगाम मृगयाहेतोर्बहु सत्त्वान्वितं वनम्

ಒಮ್ಮೆ ಆ ಮಹಾಬಲವಂತನು ಕೆಲ ಭೃತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಮೃಗಯೆಯ ನಿಮಿತ್ತ ಬಹುಸತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 13

तद्भृत्यः शबरः कश्चिद्विचरन्मृगयां वने । ददर्श जीर्णं स्फुटितं पतितं देवतालयम्

ಮೃಗಯೆಯ ವೇಳೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನೊಬ್ಬ ಶಬರ ಭೃತ್ಯನು ಜೀರ್ಣವಾಗಿ ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟೂ ಕುಸಿದೂ ಹೋದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 14

तत्रापश्यद्भिन्नपीठं पतितं स्थंडिलोपरि । शिवलिंङ्गमृजुं सूक्ष्मं मूर्तं भाग्यमिवात्मनः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಭಿನ್ನವಾದ ಪೀಠ (ಆಧಾರ) ಬಯಲು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೃದು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮಸೃಣ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು—ತನ್ನದೇ ಭಾಗ್ಯವು ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದಂತೆ ಕಂಡನು।

Verse 15

स समादाय वेगेन पूर्वकर्मप्रचोदितः । तस्मै संदर्शयामास राज पुत्राय धीमते

ಪೂರ್ವಕರ್ಮದ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಧೀಮಂತನಾದ ರಾಜಪುತ್ರನಿಗೆ—ರಾಜನ ಮಗನಿಗೆ—ಅದನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು।

Verse 16

पश्येदं रुचिरं लिंगं मया दृष्टमिह प्रभो । तदेतत्पूजयिष्यामि यथाविभवमादरात्

“ಪ್ರಭೋ, ನೋಡಿ—ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಈ ರುಚಿರ ಲಿಂಗವನ್ನು. ನನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಆದರದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪೂಜಿಸುವೆನು।”

Verse 17

अस्य पूजाविधिं ब्रूहि यथा देवो महेश्वरः । अमंत्रज्ञैश्च मन्त्रज्ञैः प्रीतो भवति पूजितः

“ಇದರ ಪೂಜಾವಿಧಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುವಂತೆ—ಮಂತ್ರ ತಿಳಿಯದವರಿಂದಲೂ, ಮಂತ್ರಜ್ಞರಿಂದಲೂ।”

Verse 18

इति तेन निषादेन पृष्टः पार्थिवनंदनः । प्रत्युवाच प्रहस्यैनं परिहास विचक्षणः

ಆ ನಿಷಾದನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಪರिहासದಲ್ಲಿ ಚತುರನಾದ ರಾಜನಂದನನು ಅವನನ್ನು ನಗುತ್ತಾ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 19

संकल्पेन सदा कुर्यादभिषेकं नवांभसा । उपवेश्यासने शुद्धे शुभैर्गंधाक्षतैर्नवैः । वन्यैः पत्रैश्च कुसुमैर्धूपैर्दीपैश्च पूजयेत

ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಸದಾ ಹೊಸ ನೀರಿನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ಶುಭ ಆಸನದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಹೊಸ ಗಂಧ-ಚಂದನ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷತ, ಅರಣ್ಯಪತ್ರ-ಕುಸುಮ, ಧೂಪ-ದೀಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 20

चिताभस्मोपहारं च प्रथमं परिकल्पयेत् । आत्मोपभोग्येनान्नेन नैवद्यं कल्पयेद्बुधः

ಮೊದಲು ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಉಪಹಾರವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಜ್ಞಾನಿ ಭಕ್ತನು ತನ್ನಿಗೆ ಭೋಗ್ಯವಾದ ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 21

पुनश्च धूपदीपादीनुपचारान्प्रकल्पेत् । नृत्यवादित्रगीतादीन्यथावत्परिकल्पयेत्

ಮತ್ತೆ ಧೂಪ, ದೀಪ ಮೊದಲಾದ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ, ಗೀತ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನೂ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 22

नमस्कृत्वा तु विधिवत्प्रसादं धारयेद्बुधः । एष साधारणः प्रोक्तः शिवपूजाविधिस्तव

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಧರಿಸಬೇಕು. ಇದು ನಿನಗಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿವಪೂಜೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 23

चिताभस्मोपहारेण सद्यस्तुष्यति शंकरः

ಚಿತಾಭಸ್ಮದ ಉಪಹಾರದಿಂದ ಶಂಕರನು ತಕ್ಷಣವೇ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 24

सूत उवाच । परिहासरसेनेत्थं शासितः स्वामिनाऽमुना । स चंडकाख्यः शबरो मूर्ध्ना जग्राह तद्वचः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಸ್ವಾಮಿ ಪರಿಹಾಸರಸದಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದಾಗ, ಚಂಡಕನೆಂಬ ಶಬರನು ಆ ವಚನವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 25

ततः स्वभवनं प्राप्य लिंगमूर्ति महेश्वरम् । प्रत्यहं पूजयामास चिताभस्मोपहारकृत्

ನಂತರ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿ, ಲಿಂಗಮೂರ್ತಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜಿಸಿ, ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಉಪಹಾರವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 26

यच्चात्मनः प्रियं वस्तु गन्धपुष्पाक्षतादिकम् । निवेद्य शंभवे नित्यमुपायुंक्त ततः स्वयम्

ತನ್ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತ ಮೊದಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿ, ನಂತರವೇ ತಾನೇ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 27

एवं महेश्वरं भक्त्या सह पत्न्याभ्यपूजयत् । शबरः सुखमासाद्य निनाय कतिचित्समाः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಶಬರನು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಕಳೆಯಿತು।

Verse 28

एकदा शिवपूजायै प्रवृत्तः शबरोत्तमः । न ददर्श चिताभस्म पात्रे पूरितमण्वपि

ಒಮ್ಮೆ ಶಿವಪೂಜೆಗೆ ಮುಂದಾದ ಆ ಶಬರಶ್ರೇಷ್ಠನು, ತನ್ನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತಾಭಸ್ಮ ಅಣುಮಾತ್ರವೂ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 29

अथासौ त्वरितो दूरमन्विष्यन्परितो भ्रमन् । न लब्धवांश्चिताभस्म श्रांतो गृहमगात्पुनः

ಅನಂತರ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ದೂರ ಹೋಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದು ಹುಡುಕಿದನು; ಆದರೆ ಚಿತಾಭಸ್ಮ ಸಿಗದೆ ದಣಿದು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದನು।

Verse 30

तत आहूय पत्नीं स्वां शबरो वाक्यमब्रवीत् । न लब्धं मे चिताभस्म किं करोमि वद प्रिये

ನಂತರ ಶಬರನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕರೆದು ಹೇಳಿದನು—“ನನಗೆ ಚಿತಾಭಸ್ಮ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಪ್ರಿಯೆ, ಹೇಳು.”

Verse 31

शिवपूजांतरायो मे जातोद्य बत पाप्मनः । पूजां विना क्षणमपि नाहं जीवितुमुत्सहे

“ಅಯ್ಯೋ! ನನ್ನ ಪಾಪದಿಂದ ಇಂದು ನನ್ನ ಶಿವಪೂಜೆಗೆ ಅಂತರಾಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಬದುಕಲು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 32

उपायं नात्र पश्यामि पूजोपकरणे हते । न गुरोश्च विहन्येत शासनं सकलार्थदम्

“ಪೂಜೋಪಕರಣಗಳು ನಾಶವಾದುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಸ್ತಾರ್ಥದಾಯಕವಾದ ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಬಾರದು.”

Verse 33

इति व्याकुलितं दृष्ट्वा भर्त्तारं शबरांगना । प्रत्यभाषत मा भैस्त्वमुपायं प्रवदामि ते

ಭರ್ತನನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಕಂಡ ಶಬರಾಂಗನೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು—“ಭಯಪಡಬೇಡ; ನಿನಗೆ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.”

Verse 34

इदमेव गृहं दग्ध्वा बहुकालोपबृंहितम् । अहमग्निं प्रवेक्ष्यामि चिताभस्म भवेत्ततः

ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆಗ ಅದರಿಂದ ಚಿತಾಭಸ್ಮವು ದೊರೆಯುವುದು.

Verse 35

शबर उवाच । धर्मार्थकाममोक्षाणां देहः परमसाधनम् । कथं त्यजसि तं देहं सुखार्थं नवयौवनम्

ಶಬರನು ಹೇಳಿದನು: ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಗಳಿಗೆ ದೇಹವೇ ಪರಮ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ನವಯೌವನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ದೇಹವನ್ನು ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?

Verse 36

अधुना त्वनपत्या त्वमभुक्तविषयासवा । भोगयोग्यमिमं देहं कथं दग्धुमिहेच्छसि

ಈಗ ನಿನಗೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೀನು ವಿಷಯಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿಲ್ಲ. ಭೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಸುಡಲು ನೀನು ಹೇಗೆ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯೆ?

Verse 37

शबर्युवाच । एतावदेव साफल्यं जीवितस्य च जन्मनः । परार्थे यस्त्यजेत्प्राणाञ्छिवार्थे किमुत स्वयम्

ಶಬರಿಯು ಹೇಳಿದಳು: ಪರೋಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದೇ ಜೀವನದ ಮತ್ತು ಜನ್ಮದ ಸಾಫಲ್ಯವಾಗಿದೆ; ಇನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವನಿಗಾಗಿ ಎಂದರೆ ಕೇಳಬೇಕೇ!

Verse 38

किं नु तप्तं तपो घोरं किं वा दत्तं मया पुरा । किं वार्चनं कृतं शंभोः पूर्वजन्मशतांतरे

ನಾನು ಹಿಂದೆ ಎಂತಹ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೆನೋ ಅಥವಾ ಏನನ್ನು ದಾನ ನೀಡಿದ್ದೆನೋ? ಅಥವಾ ನೂರಾರು ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಎಂತಹ ಅರ್ಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೆನೋ?

Verse 39

किं वा पुण्यं मम पितुः का वा मातुः कृतार्थता । यच्छिवार्थे समिद्धेऽग्नौ त्यजाम्येतत्कलेवरम्

ಶಿವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನೇ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸದೆ ಹೋದರೆ, ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಯಾವ ಪುಣ್ಯ? ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಯಾವ ಕೃತಾರ್ಥತೆ?

Verse 40

इत्थं स्थिरां मतिं दृष्ट्वा तस्या भक्तिं च शंकरे । तथेति दृढसंकल्पः शबरः प्रत्यपूजयत्

ಅವಳ ಅಚಲ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನೂ ಶಂಕರನ ಮೇಲಿನ ದೃಢಭಕ್ತಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ, ದೃಢಸಂಕಲ್ಪಿಯಾದ ಶಬರನು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿ ಅವಳ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು।

Verse 41

सा भर्त्तारमनुप्राप्य स्नात्वा शुचिरलंकृता । गृहमादीप्य तं वह्निं भक्त्या चक्रे प्रदक्षिणम्

ಅವಳು ಪತಿಯನ್ನು ಸೇರಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧಳಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಗೃಹಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಜ್ವಲಂತ ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದಳು।

Verse 42

नमस्कृत्वात्मगुरवे ध्यात्वा हृदि सदाशिवम् । अग्निप्रवेशाभिमुखी कृतांजलिरिदं जगौ

ಆತ್ಮಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ, ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 43

शबर्युवाच । पुष्पाणि संतु तव देव ममेंद्रियाणि धूपोऽगुरुर्वपुरिदं हृदयं प्रदीपः । प्राणा हवींषि करणानि तवाक्षताश्च पूजाफलं व्रजतु सांप्रतमेष जीवः

ಶಬರಿ ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ದೇವಾ! ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ನಿನಗೆ ಪುಷ್ಪಗಳಾಗಲಿ; ಈ ದೇಹ ಸುಗಂಧ ಧೂಪವಾಗಲಿ; ಹೃದಯ ದೀಪವಾಗಲಿ. ಪ್ರಾಣಗಳು ಆಹುತಿಗಳಾಗಲಿ, ನನ್ನ ಕರಣಗಳು ನಿನಗೆ ಅಕ್ಷತಗಳಾಗಲಿ; ಈಗ ಈ ಜೀವವು ಪೂಜಾಫಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ಥಾನ ಮಾಡಲಿ।

Verse 44

वांछामि नाहमपि सर्वधनाधिपत्यं न स्वर्गभूमिमचलां न पदं विधातुः । भूयो भवामि यदि जन्मनिजन्मनि स्यां त्वत्पादपंकजलसन्मकरंदभृंगी

ನನಗೆ ಸರ್ವಧನಾಧಿಪತ್ಯವೂ ಬೇಡ, ಅಚಲವಾದ ಸ್ವರ್ಗಭೂಮಿಯೂ ಬೇಡ, ವಿಧಾತೃಪದವೂ ಬೇಡ. ಪುನಃ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಪ್ರತಿಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಪಂಕಜದ ಸತ್ಯಮಕರಂದವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವ ಭೃಂಗಿಯಂತೆ ನಾನು ಇರಲಿ.

Verse 45

जन्मानि संतु मम देव शताधिकानि माया न मे वि शतु चित्तमबोधहेतुः । किंचित्क्षणार्धमपि ते चरणारविन्दान्नापैतु मे हृदयमीश नमोनमस्ते

ಹೇ ದೇವಾ! ನನಗೆ ನೂರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜನ್ಮಗಳು ಇರಲಿ; ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನಹೇತುವಾದ ಮಾಯೆ ನನ್ನ ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸದಿರಲಿ. ಕ್ಷಣಾರ್ಧವೂ ನನ್ನ ಹೃದಯ ನಿನ್ನ ಚರಣಾರವಿಂದಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗದಿರಲಿ. ಹೇ ಈಶ, ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ.

Verse 46

इति प्रसाद्य देवेशं शबरी दृढनिश्चया । विवेश ज्वलितं वह्निं भस्मसादभवत्क्षणात्

ಹೀಗೆ ದೇವೇಶನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ಶಬರೀ ಜ್ವಲಿತವಾದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು; ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು.

Verse 48

अथ सस्मार पूजांते प्रसादग्रहणोचिताम् । दयितां नित्यमायांतीं प्रांजलिं विनयान्विताम्

ನಂತರ ಅವನು ಪೂಜಾಂತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯಳಾದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು—ಅವಳು ನಿತ್ಯವೂ ಬಂದು, ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು.

Verse 49

स्मृतमात्रां तदापश्यदागतां पृष्ठतः स्थिताम् । पूर्वेणावयवेनैव भक्तिनम्रां शुचिस्मिताम्

ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು—ಅವಳು ಬಂದು ಅವನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು; ಹಿಂದಿನದೇ ದೇಹಾವಯವಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮ್ರಳಾಗಿ, ಶುದ್ಧಸ್ಮಿತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 50

तां वीक्ष्य शबरः पत्नीं पूर्ववत्प्रांजलिं स्थिताम् । भस्मावशेषितगृहं यथापूर्वमवस्थितम्

ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಶಬರನು, ಮನೆ ಭಸ್ಮಾವಶೇಷವಾದರೂ ಅದು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡನು।

Verse 51

अग्निर्दहति तेजोभिः सूर्यो दहति रश्मिभिः । राजा दहति दंडेन ब्राह्मणो मनसा दहेत्

ಅಗ್ನಿ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ರಾಜನು ದಂಡದಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಹಿಸಬಲ್ಲನು।

Verse 52

किमयं स्वप्न आहोस्वित्किं वा माया भ्रमात्मिका । इति विस्मयसंभ्रातस्तां भूयः पर्यपृच्छत

“ಇದು ಸ್ವಪ್ನವೇ? ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ ಮಾಯೆಯೇ?” ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 53

अपि त्वं च कथं प्राप्ता भस्मभूतासि पावके । दग्धं च भवनं भूयः कथं पूर्व वदास्थितम्

“ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಬಂದೆ? ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಗೆ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು? ಮನೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿತ್ತು—ಅದು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಹೇಗೆ ನಿಂತಿದೆ?”

Verse 54

शबर्युवाच । यदा गृहं समुद्दीप्य प्रविष्टाहं हुताशने । तदात्मानं न जानामि न पश्यामि हुताशनम्

ಶಬರೀ ಹೇಳಿದಳು—“ಮನೆ ಜ್ವಲಿಸಿ ನಾನು ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಆಗ ನನಗೆ ನನ್ನದೇ ಅರಿವು ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।”

Verse 55

न तापलेशोप्यासीन्मे प्रविष्टाया इवोदकम् । सुषुप्तेव क्षणार्धेन प्रबुद्धास्मि पुनः क्षणात्

ನನಗೆ ಉಷ್ಣತೆಯ ಲೇಶವೂ ತಾಕಲಿಲ್ಲ—ನಾನು ನೀರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತಿತ್ತು. ನಿದ್ರಿಸಿದವಳಂತೆ ಅರ್ಧಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡೆ.

Verse 56

तावद्भवनमद्राक्षमदग्धमिव सुस्थितम् । अधुना देवपूजांते प्रसादं लब्धुमागता

ಆಗ ನಾನು ಆ ಮನೆಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡೆ—ಅದು ಸುಟ್ಟೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ. ಈಗ ದೇವಪೂಜೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸಾದ ಪಡೆಯಲು ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 57

एवं परस्परं प्रेम्णा दंपत्योर्भाषमाणयोः । प्रादुरासीत्तयोरग्रे विमानं दिव्यमद्भुतम्

ಹೀಗೆ ದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಮುಂದೆಯೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 58

तस्मिन्विमाने शतचन्द्रभास्वरे चत्वार ईशानुचराः पुरःसराः । हस्ते गृहीत्वाथ निषाददंपती आरोपयामासुरमुक्तविग्रहौ

ನೂರು ಚಂದ್ರರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಶಾನನ (ಶಿವನ) ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಮುಖ ಅನುಚರರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಅವರು ನಿಷಾದ ದಂಪತಿಗಳ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ಇನ್ನೂ ಮುಕ್ತಿಯಾಗದ ಮರಣಧರ್ಮ ದೇಹಗಳೊಡನೆ ಅವರನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿದರು.

Verse 59

तयोर्निषाददंपत्योस्तत्क्षणादेव तद्वपुः । शिवदूतकरस्पर्शात्तत्सारूप्यमवाप ह

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಿಷಾದ ದಂಪತಿಗಳ ದೇಹಗಳು—ಶಿವದೂತರ ಕೈಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ—ಅವರಿಗೇ ಸಮಾನವಾದ ರೂಪವನ್ನು (ಸಾರೂಪ್ಯ) ಪಡೆದವು.

Verse 60

तस्माच्छ्रद्धैव सर्वेषु विधेया पुण्यकर्मसु । नीचोपि शबरः प्राप श्रद्धया योगिनां गतिम्

ಆದುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನೇ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ನೀಚಜನ್ಮನಾದ ಶಬರನೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯೋಗಿಗಳ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 61

किं जन्मना सकलवर्णजनोत्तमेन किं विद्यया सकलशास्त्रविचारवत्या । यस्यास्ति चेतसि सदा परमेशभक्तिः कोऽन्यस्ततस्त्रिभुवने पुरुषोस्ति धन्यः

ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಏನು ಲಾಭ? ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪರಮೇಶ್ವರಭಕ್ತಿ ಇರುವುದೋ—ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿಂತ ಧನ್ಯನು ಇನ್ನಾರು?