Adhyaya 92
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಂವಾದರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನರ್ಮದಾ ತೀರದ ‘ಯಮಹಾಸ್ಯ’ ತೀರ್ಥದ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳುವಂತೆ ಧರ್ಮರಾಜ ಯಮನು ಮೊದಲು ರೇವಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಒಂದೇ ಮುಳುಗುದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಹಾಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ—ಪಾಪಭಾರದಿಂದಿರುವವರೂ ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ರೇವಾ-ಸ್ನಾನವನ್ನು ಶುಭಕರ, ವೈಷ್ಣವಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪವಿತ್ರ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾದರೂ ನೋಡದವರನ್ನು ನೋಡಿ ಯಮನು ನಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ‘ಯಮಹಾಸೇಶ್ವರ’ ದೇವತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ವ್ರತವಿಧಾನ: ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಚತುರ್ದಶಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪವಾಸ, ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ, ತುಪ್ಪದ ದೀಪದಿಂದ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರಬೋಧಿಸುವುದು; ಇದನ್ನು ನಾನಾವಿಧ ದೋಷನಾಶಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಿತಕ್ರೋಧದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ದಾನಧರ್ಮ—ಚಿನ್ನ/ಭೂಮಿ/ಎಳ್ಳು, ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ, ತಿಲಧೇನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಷೀಧೇನು ದಾನದ ವಿವರವಾದ ಕ್ರಮ—ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಮಲೋಕದ ಭಯಾನಕ ಯಾತನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನದ ಫಲದಿಂದ ಅವು ಶಮನವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದಲೇ ದೋಷಕ್ಷಯವಾಗಿ ಯಮಧಾಮದ ದರ್ಶನ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಫಲಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र यमहास्यमनुत्तमम् । सर्वपापहरं तीर्थं नर्मदातटमाश्रितम्
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನರ್ಮದಾ ತಟವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ, ಸರ್ವಪಾಪಹರವಾದ, ಯಮಹಾಸ್ಯವೆಂಬ ಅನುತ್ತಮ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.
Verse 2
युधिष्ठिर उवाच । यमहास्यं कथं जातं पृथिव्यां द्विजपुंगव । एतत्सर्वं ममाख्याहि परं कौतूहलं हि मे
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಪುಂಗವ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಮಹಾಸ್ಯ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ.
Verse 3
श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ पृष्टोऽहं नृपनन्दन । स्नानार्थं नर्मदां पुण्यामागतस्ते पिता पुरा
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು— ಸಾಧು ಸಾಧು, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ರಾಜಕುಮಾರನೇ! ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದೆ. ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಪುಣ್ಯ ನರ್ಮದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
Verse 4
रजकेन यथा धौतं वस्त्रं भवति निर्मलम् । तथासौ निर्मलो जातो धर्मराजो युधिष्ठिर
ರಜಕನು ತೊಳೆದ ಬಟ್ಟೆ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಲವಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಆ ಧರ್ಮರಾಜನು ಸಹ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ನಿರ್ಮಲನಾದನು.
Verse 5
स पश्यन्निर्मलं देहं हसन्प्रोवाच विस्मितः
ಆ ನಿರ್ಮಲ ದೇಹವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.
Verse 6
यम उवाच । मत्पुरं कथमायान्ति मनुजाः पापबृंहिताः । स्नानेनैकेन रेवायाः प्राप्यते वैष्णवं पदम्
ಯಮನು ಹೇಳಿದರು— ಪಾಪಭಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನುಷ್ಯರು ನನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ? ರೇವಾ (ನರ್ಮದೆ)ಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ವೈಷ್ಣವ ಪದ, ಅಂದರೆ ವಿಷ್ಣುಲೋಕ, ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 7
समर्था ये न पश्यन्ति रेवां पुण्यजलां शुभाम् । जात्यन्धैस्ते समा ज्ञेया मृतैः पङ्गुभिरेव वा
ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರೂ ಪುಣ್ಯಜಲಯುಕ್ತ ಶುಭ ರೇವಾ (ನರ್ಮದೆ)ಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡದವರು ಜನ್ಮಾಂಧರ ಸಮಾನರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಅಥವಾ ಮೃತರಂತೆ, ಇಲ್ಲವೆ ಕುಂಟರಂತೆ.
Verse 8
समर्था ये न पश्यन्ति रेवां पुण्यजलां नदीम् । एतस्मात्कारणाद्राजन्हसितो लोकशासनः
ಓ ರಾಜನೇ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ ಪುಣ್ಯಜಲಮಯವಾದ ರೇವಾ ನದಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡದ ಕಾರಣದಿಂದ ಲೋಕಶಾಸಕ ಯಮನು ನಗಿದನು।
Verse 9
स्थापयित्वा यमस्तत्र देवं स्वर्गं जगाम ह । यमहासेश्वरे राजञ्जितक्रोधो जितेन्द्रियः
ಅಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಯಮನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಯಮ-ಹಾಸೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕ್ರೋಧಜಿತನೂ ಇಂದ್ರಿಯಜಿತನೂ ಆಗಿದ್ದನು।
Verse 10
विशेषाच्चाश्विने मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । उपोष्य परया भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 11
रात्रौ जागरणं कुर्याद्दीपं देवस्य बोधयेत् । घृतेन चैव राजेन्द्र शृणु तत्रास्ति यत्फलम्
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ, ತುಪ್ಪದ ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಬೋಧಿಸಬೇಕು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳು।
Verse 12
मुच्यते पातकैः सर्वैरगम्यागमनोद्भवैः । अभक्ष्यभक्षणोद्भूतैरपेयापेयजैरपि
ನಿಷಿದ್ಧ ಸಂಗಮದಿಂದ, ಭಕ್ಷಿಸಬಾರದದ್ದನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದರಿಂದ, ಕುಡಿಯಬಾರದದ್ದನ್ನು ಕುಡಿದರಿಂದ ಉಂಟಾದ—ಎಲ್ಲ ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 13
अवाह्यवाहिते यत्स्याददोह्यादोहने यथा । स्नानमात्रेण तस्यैवं यान्ति पापान्यनेकधा
ಹೊಯ್ಯಬಾರದದ್ದನ್ನು ಹೊಯ್ಯಿಸಿದಂತೆ, ದೋಹಿಸಬಾರದದ್ದನ್ನು ದೋಹಿಸಿದಂತೆ ದೋಷ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ—ಆ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಜಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಾಪಗಳು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 14
यमलोकं न वीक्षेत मनुजः स कदाचन । पित्ःणां परमं गुह्यमिदं भूमौ नरेश्वर
ಅಂತಹ ಮನುಷ್ಯನು ಎಂದಿಗೂ ಯಮಲೋಕವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ। ಓ ನರೇಶ್ವರ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪಿತೃಗಳ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ।
Verse 15
ददतामक्षयं सर्वं यमहास्ये न संशयः । अमावास्यां जितक्रोधो यस्तु पूजयते द्विजान्
ದಾನ ಮಾಡುವವರ ಸರ್ವ ಪುಣ್ಯವು ಯಮನ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ। ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಯಾರು ದ್ವಿಜರನ್ನು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು) ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅವ್ಯಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 16
हिरण्यभूमिदानेन तिलदानेन भूयसा । कृष्णाजिनप्रदानेन तिलधेनुप्रदानतः
ಹಿರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿದಾನದಿಂದ, ಬಹಳ ತಿಲದಾನದಿಂದ, ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ (ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ) ಪ್ರದಾನದಿಂದ ಹಾಗೂ ತಿಲಧೇನು ದಾನದಿಂದ ಪುಣ್ಯವು ಮಹತ್ತಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 17
विधानोक्तद्विजाग्र्याय ये प्रदास्यन्ति भक्तितः । हयं वा कुंजरं वाथ धूर्वहौ सीरसंयुतौ
ವಿಧಾನೋಕ್ತವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ) ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾರು ದಾನ ಕೊಡುತ್ತಾರೋ—ಕುದುರೆಯಾದರೂ, ಆನೆಯಾದರೂ, ಅಥವಾ ನಂಗಲಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಜೋಡಿ ಎತ್ತುಗಳಾದರೂ—ಅವರ ದಾನ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 18
कन्यां वसुमतीं गां च महिषीं वा पयस्विनीम् । ददते ये नृपश्रेष्ठ नोपसर्पन्ति ते यमम्
ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ಕನ್ಯಾದಾನ, ಭೂದಾನ, ಗೋದಾನ ಅಥವಾ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಮಹಿಷೀದಾನ ಮಾಡುವವರು ಯಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 19
यमोऽपि भवति प्रीतः प्रतिजन्म युधिष्ठिर । यमस्य वाहो महिषो महिष्यस्तस्य मातरः
ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ! ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಯಮನೂ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಹಿಷವು ಯಮನ ವಾಹನ; ಮಹಿಷಿಯರು ಅವನಿಗೆ ಮಾತೃಸಮಾನವಾಗಿ ಪೂಜ್ಯರು।
Verse 20
तासां दानप्रभावेण यमः प्रीतो भवेद्ध्रुवम् । नासौ यममवाप्नोति यदि पापैः समावृतः
ಆ ಮಹಿಷಿಗಳ ದಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಯಮನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪಾಪಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದವನೂ ಯಮನ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 21
एतस्मात्कारणादत्र महिषीदानमुत्तमम् । तस्याः शृङ्गे जलं कार्यं धूम्रवस्त्रानुवेष्टिता
ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಮಹಿಷೀದಾನವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳ ಕೊಂಬಿನ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಧೂಮ್ರವರ್ಣ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಬೇಕು।
Verse 22
आयसस्य खुराः कार्यास्ताम्रपृष्ठाः सुभूषिताः । लवणाचलं पूर्वस्यामाग्नेय्यां गुडपर्वतम्
ಅವಳ ಖುರಗಳನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು, ಬೆನ್ನು ತಾಮ್ರಪಟದಿಂದ ಆವರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಲವಣಾಚಲ’ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ‘ಗುಡಪರ್ವತ’ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Verse 23
कार्पासं याम्यभागं तु नवनीतं तु नैरृते । पश्चिमे सप्तधान्यानि वायव्ये तंदुलाः स्मृताः
ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪಾಸ (ಹತ್ತಿ) ಇಡಬೇಕು; ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ನವನೀತ (ಬೆಣ್ಣೆ) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಧಾನ್ಯಗಳು, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡುಲ (ಅಕ್ಕಿ) ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ.
Verse 24
सौम्ये तु काञ्चनं दद्यादीशाने घृतमेव च । प्रदद्याद्यमराजो मे प्रीयतामित्युदीरयन्
ಸೌಮ್ಯ (ಉತ್ತರ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಂಚನ (ಚಿನ್ನ) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಘೃತವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು. ದಾತ ‘ಯಮರಾಜನು ನನಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡಲಿ.
Verse 25
इत्युच्चार्य द्विजस्याग्रे यमलोकं महाभयम् । असिपत्त्रवनं घोरं यमचुल्ली सुदारुणा
ಇಂತೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಾಭಯಂಕರ ಯಮಲೋಕವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದನು—ಘೋರ ಅಸಿಪತ್ತ್ರವನ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಯಮಚುಲ್ಲೀ (ಯಮನ ಭಟ್ಟಿ).
Verse 26
रौद्रा वैतरणी चैव कुम्भीपाको भयावहः । कालसूत्रो महाभीमस्तथा यमलपर्वतौ
ರೌದ್ರ, ವೈತರಣೀ, ಭಯಾವಹ ಕುಂಭೀಪಾಕ, ಅತ್ಯಂತ ಭೀಮವಾದ ಕಾಲಸೂತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಯಮಲೋಕದ ಪರ್ವತಗಳು—ಇವೆಲ್ಲ (ನರಕಗಳು) ಅಲ್ಲಿ ಇವೆ.
Verse 27
क्रकचं तैलयन्त्रं च श्वानो गृध्राः सुदारुणाः । निरुच्छ्वासा महानादा भैरवो रौरवस्तथा
ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರಕಚ (ಗರಗಸ) ಮತ್ತು ತೈಲಯಂತ್ರ (ಎಣ್ಣೆ-ಕೊಲ್ಹು) ಮುಂತಾದ ಯಾತನೆಗಳಿವೆ; ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಿಧಗಳು ಇವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನಿರುಚ್ಛ್ವಾಸ, ಮಹಾನಾದ, ಹಾಗೆಯೇ ಭೈರವ ಮತ್ತು ರೌರವವೂ ಇವೆ.
Verse 28
एते घोरा याम्यलोके श्रूयन्ते द्विजसत्तम । त्वत्प्रसादेन ते सोम्यास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇವು ಘೋರವೆಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಹಾಗೂ ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ, ಭಯಂಕರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 29
दानस्यास्य प्रभावेण यमराजप्रसादतः । नरकेऽहं न यास्यामि द्विज जन्मनि जन्मनि
ಈ ದಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಾಗೂ ಯಮರಾಜನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜ! ನಾನು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 30
यमहास्यस्य चाख्यानमिदं शृण्वन्ति ये नराः । तेऽपि पापविनिर्मुक्ता न पश्यन्ति यमालयम्
‘ಯಮಹಾಸ್ಯ’ ಎಂಬ ಈ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೂಡ ಪಾಪವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ ಯಮಾಲಯವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ।