Adhyaya 78

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नरदेश्वरमुत्तमम् । तीर्थानां परमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु

ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ತದನಂತರ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ನರದೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ತೀರ್ಥ, ನಾರದರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । नारदेन मुनिश्रेष्ठ कस्मात्तीर्थं विनिर्मितम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसन्नो यदि सत्तम

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾರದರು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು? ಹೇ ಸತ್ತಮ, ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । परमेष्ठिसुतः पार्थ नारदो मुनिसत्तमः । रेवायाश्चोत्तरे कूले तपस्तेन पुरा कृतम्

ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಪರಮೇಷ್ಠಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ಯ ಪುತ್ರನಾದ ಮುನಿಸತ್ತಮ ನಾರದರು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೇವಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

Verse 4

नवनाडीनिरोधेन काष्ठावत्यां गतेन च । तोषितः पशुभर्ता वै नारदेन युधिष्ठिर

ಒಂಬತ್ತು ನಾಡಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದಲೂ ಕಾಷ್ಠಾವತೀ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದಿಂದಲೂ, ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನಾರದರು ಪಶುಭರ್ತಾ—ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳ ಪಾಲಕನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು—ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದರು.

Verse 5

ईश्वर उवाच । तुष्टोऽहं तव विप्रेन्द्र योगिनाथ अयोनिज । वरं प्रार्थय मे वत्स यस्ते मनसि वर्तते

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಹೇ ಯೋಗಿನಾಥ, ಹೇ ಅಯೋನಿಜ! ನಾನು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ವತ್ಸ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ವರವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಬೇಡು.

Verse 6

नारद उवाच । त्वत्प्रसादेन मे शम्भो योगश्चैव प्रसिध्यतु । अचला ते भवेद्भक्तिः सर्वकालं ममैव तु

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಂಭೋ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನ್ನ ಯೋಗ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವಕಾಲವೂ ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಅಚಲವಾಗಿರಲಿ.

Verse 7

स्वेच्छाचारी भवे देव वेदवेदाङ्गपारगः । त्रिकालज्ञो जगन्नाथ गीतज्ञोऽहं सदा भवे

ಹೇ ದೇವ, ನಾನು ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರಿಯಾಗಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವನಾಗಲಿ; ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಲಿ. ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ, ನಾನು ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞನಾಗಿ ಸದಾ ಪವಿತ್ರ ಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಲಿ.

Verse 8

दिने दिने यथा युद्धं देवदानवमानुषैः । पाताले मर्त्यलोके वा स्वर्गे वापि महेश्वर

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ದಿನೇ ದಿನೇ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೆ ದೇವರು-ದಾನವರು-ಮಾನವರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ—ಪಾತಾಳದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಾಗಲಿ…

Verse 9

पश्येयं त्वत्प्रसादेन भवन्तं पार्वतीं तथा । तीर्थं लोकेषु विख्यातं सर्वपापक्षयंकरम्

ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನೂ ಪಾರ್ವತಿದೇವಿಯನ್ನೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುವ ತೀರ್ಥವು ಉಂಟಾಗಲಿ.

Verse 10

ईश्वर उवाच । एवं नारद सर्वं तु भविष्यति न संशयः । चिन्तितं मत्प्रसादेन सिध्यते नात्र संशयः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಾರದ, ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು; ಎಲ್ಲವೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ನೀನು ಚಿಂತಿಸಿದುದು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 11

स्वेच्छाचारो भवेर्वत्स स्वर्गे पातालगोचरे । मर्त्ये वा भ्रम वै योगिन्न केनापि निवार्यसे

ವತ್ಸ, ನೀನು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವೆ—ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಪಾತಾಳಗೋಚರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ. ಹೇ ಯೋಗಿನ್, ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸು; ಯಾರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಲಾರರು.

Verse 12

सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनाश्चैकविंशतिः । ताना एकोनपञ्चाशत्प्रसादान्मे तव ध्रुवम्

ಏಳು ಸ್ವರಗಳು, ಮೂರು ಗ್ರಾಮಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಮೂರ್ಚ್ಛನೆಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತು ತಾನಗಳು ಇವೆ. ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಮೂಲಕ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುವವು.

Verse 13

मम प्रियंकरं दिव्यं नृत्यगीतं भविष्यति । कलिं च पश्यसे नित्यं देवदानवकिन्नरैः

ನನಗೆ ಪ್ರಿಯಕರವೂ ಮನೋಹರವೂ ಆದ ದಿವ್ಯ ನೃತ್ಯ-ಗೀತವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುವುದು. ಮತ್ತು ದೇವರು, ದಾನವರು, ಕಿನ್ನರರ ಮಧ್ಯೆ ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ಕಲಿಯನ್ನು (ಸಾಕ್ಷಾತ್) ನೋಡುವೆ.

Verse 14

त्वत्तीर्थं भूतले पुण्यं मत्प्रसादाद्भविष्यति । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो ह्यशेषज्ञानकोविदः । एकस्त्वमसि निःसङ्गो मत्प्रसादेन नारद

ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತೀರ್ಥವು ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗುವುದು. ನೀನು ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳ ತತ್ತ್ವಜ್ಞನು, ಸಮಸ್ತ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಹೇ ನಾರದ, ನೀನು ಏಕನಾಗಿ ನಿಃಸಂಗನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವೆ.

Verse 15

इत्युक्त्वान्तर्दधे देवो नारदस्तत्र शूलिनम् । स्थापयामास राजेन्द्र सर्वसत्त्वोपकारकम्

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ದೇವನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ನಂತರ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಹಿತಕರನಾದ ಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.

Verse 16

पृथिव्यामुत्तमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । तत्र तीर्थे नृपश्रेष्ठ यो गच्छेद्विजितेन्द्रियः

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಾರದನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯಾರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನೋ—

Verse 17

मासि भाद्रपदे पार्थ कृष्णपक्षे चतुर्दशी । उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम्

ಓ ಪಾರ್ಥ, ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 18

छत्रं तत्र प्रदातव्यं ब्राह्मणे शुभलक्षणे । शस्त्रेण तु हता ये वै तेषां श्राद्धं प्रदापयेत् । ते यान्ति परमं लोकं पिण्डदानप्रभावतः

ಅಲ್ಲಿ ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಛತ್ರದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹತರಾದವರಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಪಿಂಡದಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರು ಪರಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

कपिला तत्र दातव्या पित्ःनुद्दिश्य भारत । इत्युच्चार्य द्विजे देया यान्तु ते परमां गतिम्

ಓ ಭಾರತ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕಪಿಲಾ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಅವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಿ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 20

अस्य श्राद्धस्य भावेन ब्राह्मणस्य प्रसादतः । नर्मदातोयभावेन न्यायार्जितधनस्य च । तेषां चैव प्रभावेन प्रेता यान्तु परां गतिम्

ಈ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಶುದ್ಧಭಾವದಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ನರ್ಮದಾ ಜಲದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ—ಇವೆಲ್ಲದರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ—ಪ್ರೇತಾತ್ಮಗಳು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಿ।

Verse 21

इत्युच्चार्य द्विजे देया दक्षिणा च स्वशक्तितः । हविष्यान्नं विशालाक्ष द्विजानां चैव दापयेत्

ಇಂತೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನ (ಶುದ್ಧ ಯಜ್ಞಾಹಾರ)ವೂ ನೀಡಿಸಬೇಕು।

Verse 22

दीपं भक्त्या प्रदातव्यं नृत्यं गीतं च कारयेत् । अवाप्तं तेन वै सर्वं यः करोतीश्वरालये

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ನೃತ್ಯ-ಗೀತಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಬೇಕು. ಯಾರು ಈಶ್ವರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಅಭೀಷ್ಟ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

स याति रुद्रसांनिध्यमिति रुद्रः स्वयं जगौ । विद्यादानेन चैकेन अक्षयां गतिमाप्नुयात्

“ಅವನು ರುದ್ರನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ” ಎಂದು ರುದ್ರನು ಸ್ವತಃ ಹೇಳಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ವಿದ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅಕ್ಷಯಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 24

धूर्वहास्तत्र दातव्या भूमिः सस्यवती नृप । चित्रभानुं शुभैर्मन्त्रैः प्रीणयेत्तत्र भक्तितः

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜಾರ್ಹ ದಾನಗಳು (ಧೂರ್ವಹಾ ಮೊದಲಾದವು) ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಕೊಡುವ ಸಸ್ಯವತಿ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶುಭಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಭಾನುನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 25

आज्येन सुप्रभूतेन होमद्रव्येण भारत । ये यजन्ति सदा भक्त्या त्रिकालं नृत्यमेव च

ಹೇ ಭಾರತ! ಸಮೃದ್ಧ ಆಜ್ಯದಿಂದಲೂ ಯೋಗ್ಯ ಹೋಮದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಜಿಸುವವರು, ತ್ರಿಕಾಲ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಪವಿತ್ರ ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 26

तीर्थे नारदनामाख्ये रेवायाश्चोत्तरे तटे । चित्रभानुमुखा देवाः सर्वदेवमय ऋषिः

ರೇವಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ‘ನಾರದ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಭಾನು-ಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳು ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವದೇವಮಯನಾದ ಋಷಿಯೂ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 27

ऋषिणा प्रीणिताः सर्वे तस्मात्प्रीत्यो हुताशनः । पूजिते हव्यवाहे तु दारिद्र्यं नैव जायते

ಋಷಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ತೃಪ್ತರಾದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ) ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು. ಹವ್ಯವಾಹ (ಅಗ್ನಿದೇವ) ಪೂಜಿತನಾದರೆ ದಾರಿದ್ರ್ಯವು ಎಂದಿಗೂ ಹುಟ್ಟದು।

Verse 28

धनेन विपुला प्रीतिर्जायते प्रतिजन्मनि । कुलीनाश्च सुवेषाश्च सर्वकालं धनेन तु

ಧನದಿಂದ ಪ್ರತಿಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅಪಾರ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಧನದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾಕಾಲ ಕುಲೀನನಾಗಿ ಸುಸಜ್ಜಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 29

प्लवो नदीनां पतिरङ्गनानां राजा च सद्वृत्तरतः प्रजानाम् । धनं नराणामृतवस्तरूणां गतं गतं यौवनमानयन्ति

ನದಿಗಳ ‘ಪತಿ’ ದೋಣಿ; ಅಂಗನಾರಿಯರ ಪತಿ ಗಂಡ; ಸದ್ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಎನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಧನವು ನರರ ಆಧಾರ; ಜೀವನದ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯೌವನದಲ್ಲಿ, ಅದು ಮರುಮರು ಯೌವನವನ್ನು ತಂದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 30

धनदत्वं धनेशेन तस्मिंस्तीर्थे ह्युपार्जितम् । यमेन च यमत्वं हि इन्द्रत्वं चैव वज्रिणा

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಧನೇಶ (ಕುಬೇರ)ನು ಧನದತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಯಮನು ಯಮತ್ವವನ್ನು, ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರನು ಇಂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 31

अन्यैरपि महीपालैः पार्थिवत्वमुपार्जितम् । नारदेश्वरमाहात्म्याद्ध्रुवो निश्चलतां गतः

ಇತರ ಮಹೀಪಾಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥಿವತ್ವ (ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತ್ಯ)ವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಾರದೇಶ್ವರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಧ್ರುವನು ನಿಶ್ಚಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

Verse 32

सर्वतीर्थवरं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । पृथिव्यां सागरान्तायां रेवायाश्चोत्तरे तटे । तद्वरं सर्वतीर्थानां महापातकनाशनम्

ಸಾಗರಾಂತವಾದ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ರೇವಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತಟದಲ್ಲಿ, ನಾರದನು ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಆ ಪರಮೋತ್ತಮ ತೀರ್ಥವು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಗ್ರಗಣ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 78

। अध्याय

“ಅಧ್ಯಾಯ”—ಇದು ಅಧ್ಯಾಯ ವಿಭಾಗ ಸೂಚಕ ಚಿಹ್ನೆ.