Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

Devanagari script

वार्द्धुष्याद्यास्तु वर्ज्यन्ते पित्ःणां दत्तमक्षयम् । अपरेऽह्णि ततो गच्छेत्पुण्यां देवशिलां शुभाम्

Transliteration

vārddhuṣyādyāstu varjyante pitḥṇāṃ dattamakṣayam | apare'hṇi tato gacchetpuṇyāṃ devaśilāṃ śubhām

Translation

ಆದರೆ ವಾರ್ಧುಷ್ಯಾದಿ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು; ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ। ನಂತರದ ದಿನ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ, ಶುಭವಾದ ದೇವಶಿಲೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Word by Word

• वार्द्धुष्याद्याः: (rites) beginning with vārddhuṣya etc.
• वार्द्धुष्याद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वार्द्धुष्य + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st); बहुवचन; तत्पुरुष (वार्द्धुष्यं आदिः येषाम्/याः) ‘vārddhuṣya etc.’ (rites/occasions)

• तु: however/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• वर्ज्यन्ते: are to be avoided/are avoided
• वर्ज्यन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ज् (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष (3rd); बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th); बहुवचन

• दत्तम्: given/offered
• दत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेष्य (अक्षयम्)

• अक्षयम्: imperishable/inexhaustible
• अक्षयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc); एकवचन; विशेषण (दत्तम्)

• अपरे: on the other/next
• अपरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन; विशेषण (अह्नि)

• अह्नि: day
• अह्नि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अपादानार्थक (then/from there)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद

• पुण्याम्: holy
• पुण्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; विशेषण (देवशिलाम्)

• देवशिलाम्: to Devaśilā (the divine rock/place)
• देवशिलाम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; तत्पुरुष (देवस्य/देवानां शिला) स्थाननाम

• शुभाम्: auspicious
• शुभाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; विशेषण (देवशिलाम्)

Speaker

Deductive (Revā-khaṇḍa narrator/ṛṣi instructing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devaśilā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king (nṛpa) implied from preceding address; also general instruction to pilgrims

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim party preparing to depart after completing pitṛ rites, consulting an almanac/elder for auspicious timing; ahead lies Devaśilā—an auspicious sacred rock by the river, gleaming in morning light.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Devaśilā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual power depends on right timing and discipline; offerings to the ancestors, when done correctly, yield inexhaustible merit.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Devaśilā is named as an auspicious destination within the Revā-khaṇḍa pilgrimage circuit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Avoid certain disfavored occasions (vārddhuṣya etc.), then travel on the next day to Devaśilā as part of the prescribed tīrtha observance.