Adhyaya 228

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । परार्थं तीर्थयात्रायां गच्छतः कस्य किं फलम् । कियन्मात्रं मुनिश्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि कृपानिधे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕೃಪಾನಿಧೇ! ಪರರಿಗಾಗಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವವನ ಪುಣ್ಯ ಯಾರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಫಲವೇನು? ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । परार्थं गच्छतस्तन्मे वदतः शृणु पार्थिव । यथा यावत्फलं तस्य यात्रादिविहितं भवेत्

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ರಾಜನೇ! ಕೇಳು; ಪರರಿಗಾಗಿ ಹೋಗುವವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡು. ಅವನ ಯಾತ್ರಾದಿ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 3

उत्तमेनेह वर्णेन द्रव्यलोभादिना नृप । नाधमस्य क्वचित्कार्यं तीर्थयात्रादिसेवनम्

ಹೇ ನೃಪನೇ! ಇಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾದಿ ಆಚರಣೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ವಭಾವದವನು ಮಾಡಬೇಕು; ಧನಲೋಭಾದಿಗಳಿಂದ ಕಲుషಿತನಾದ ಅಧಮ ಸ್ವಭಾವದವನು ಮಾಡಬಾರದು. ಅಂಥವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ತೀರ್ಥಸೇವೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ।

Verse 4

धर्मकर्म महाराज स्वयं विद्वान्समाचरेत् । शरीरस्याथवा शक्त्या अन्यद्वा कार्ययोगतः

ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು ಸ್ವತಃ ಧರ್ಮಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು—ದೇಹಶಕ್ತಿಯಷ್ಟು; ಇಲ್ಲವೇ ಯೋಗ್ಯ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಸಬೇಕು.

Verse 5

धर्मकर्म सदा प्रायः सवर्णेनैव कारयेत् । पुत्रपौत्रादिकैर्वापि ज्ञातिभिर्गोत्रसम्भवैः

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮವರ್ಣನಿಂದಲೇ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರಾದಿಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದೇ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬಂಧುಗಳಿಂದಲೂ ಮಾಡಿಸಬಹುದು.

Verse 6

श्रेष्ठं हि विहितं प्राहुर्धर्मकर्म युधिष्ठिर । तैरेव कारयेत्तस्मान्नोत्तमैर्नाधमैरपि

ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ವಿಧಿವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮಕರ್ಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಯೋಗ್ಯರ ಮೂಲಕವೇ ಮಾಡಿಸಬೇಕು—ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಅಯೋಗ್ಯರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 7

अधमेन कृतं सम्यङ्न भवेदिति मे मतिः । उत्तमश्चाधमार्थे वै कुर्वन्दुर्गतिमाप्नुयात्

ನನ್ನ ಮತದಲ್ಲಿ ಅಯೋಗ್ಯನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗದು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಕೂಡ ನೀಚ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ದುರ್ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು।

Verse 8

न शूद्राय मतिं दद्यान्नोच्छिष्टं न हविष्कृतम् । न चास्योपदिशेद्धर्मं न चास्य व्रतमादिशेत्

ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಮತಿ/ಉಪದೇಶ ನೀಡಬಾರದು; ಅವನಿಗೆ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು, ಹವಿಸ್ಸಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅರ್ಪಣವನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದು; ಅವನಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡಬಾರದು, ಅವನಿಗೆ ವ್ರತವನ್ನೂ ವಿಧಿಸಬಾರದು.

Verse 9

जपस्तपस्तीर्थयात्रा प्रव्रज्या मन्त्रसाधनम् । देवताराधनं दीक्षा स्त्रीशूद्रपतनानि षट्

ಜಪ, ತಪಸ್ಸು, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ಪ್ರವ್ರಜ್ಯೆ, ಮಂತ್ರಸಾಧನೆ, ದೇವತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ದೀಕ್ಷೆ—ಇವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಪತನಕಾರಣಗಳೆಂದು ಆರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 10

पतिवत्नी पतत्येव विधवा सर्वमाचरेत् । सभर्तृकाशके पत्यौ सर्वं कुर्यादनुज्ञया

ಪತಿವ್ರತೆ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ದೋಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಆದರೆ ವಿಧವೆ ಎಲ್ಲ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಗಂಡ ಜೀವಂತಿರುವಾಗ ಅವನ ಅನುಮತಿಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 11

गत्वा परार्थं तीर्थादौ षोडशांशफलं लभेत् । गच्छतश्च प्रसङ्गेन तीर्थमर्द्धफलं स्मृतम्

ಪರರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಫಲದ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಸಂಗತಿವಶವಾಗಿ ಹೋದವನಿಗೆ ತೀರ್ಥಫಲ ಅರ್ಧವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 12

अनुसङ्गेन तीर्थस्य स्नाने स्नानफलं विदुः । नैव यात्राफलं तज्ज्ञाः शास्त्रोक्तं कल्मषापहम्

ಅನുസಂಗದಿಂದ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಸ್ನಾನಫಲ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪಾಪಹರವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಾತ್ರಾಫಲ ದೊರೆಯದು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

पित्रर्थं च पितृव्यस्य मातुर्मातामहस्य च । मातुलस्य तथा भ्रातुः श्वशुरस्य सुतस्य च

ತಂದೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಪಿತೃವ್ಯನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಮಾತಾಮಹನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾವ, ಸಹೋದರ, ಶ್ವಶುರ ಮತ್ತು ಪುತ್ರನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡ (ಈ ತೀರ್ಥಕರ್ಮ ಮಾಡಬಹುದು).

Verse 14

पोषकार्थादयोश्चापि मातामह्या गुरोस्तथा । स्वसुर्मातृष्वसुः पैत्र्या आचार्याध्यापकस्य च

ಪೋಷಕಾದಿಗಳಿಗೂ, ಮಾತಾಮಹಿಗೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಗುರುಗೂ; ಸ್ವಸುರಿಗೆ, ಮಾತೃಸ್ವಸುರಿಗೆ (ಅತ್ತೆ/ಮಾವಶಿ), ಪೈತ್ರ್ಯಾ (ಪಿತೃಸ್ವಸುರಿ), ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಗೂ—ತೀರ್ಥಕರ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.

Verse 15

इत्याद्यर्थे नरः स्नात्वा स्वयमष्टांशमाप्नुयात् । साक्षात्पित्रोः प्रकुर्वाणश्चतुर्थांशमवाप्नुयात्

ಇತ್ಯಾದಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ತನ್ನಿಗೆ ಪುಣ್ಯಫಲದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ತಾಯಿತಂದೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಮಾಡಿದವನು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

पतिपत्न्योर्मिथश्चार्द्धं फलं प्राहुर्मनीषिणः । भागिनेयस्य शिष्यस्य भ्रातृव्यस्य सुतस्य च । षट्त्रिपञ्चचतुर्भागान्फलमाप्नोति वै नरः

ಮনীಷಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಪತಿ‑ಪತ್ನಿಯರು ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರ ಪುಣ್ಯಫಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಾರ್ಧ ಪಾಲು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಹೋದರಿಯ ಮಗ, ಶಿಷ್ಯ, ಭ್ರಾತೃವ್ಯ (ಅದೇ ವಂಶರೇಖೆಯ ಬಂಧು), ಮತ್ತು ಪುತ್ರನೂ ಆ ಪುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಸಂಬಂಧಾನುಸಾರ ಆರನೇ, ಮೂರನೇ, ಐದನೇ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾಗಿ.

Verse 17

इति ते कथितं पार्थ पारम्पर्यक्रमागतम् । कर्तव्यं ज्ञातिवर्गस्य परार्थे धर्मसाधनम्

ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಪರಂಪರಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನಿನಗೆ ನಾನು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಜ್ಞಾತಿವರ್ಗದ ಕರ್ತವ್ಯ—ಪರಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಸಹ ಧರ್ಮಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು.

Verse 18

वर्षाऋतुसमायोगे सर्वा नद्यो रजस्वलाः । मुक्त्वा सरस्वतीं गङ्गां नर्मदां यमुनानदीम्

ವರ್ಷಾಋತು ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳೂ ‘ರಜಸ್ವಲ’ (ಅಶುದ್ಧಾವಸ್ಥೆ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ—ಸರಸ್ವತಿ, ಗಂಗಾ, ನರ್ಮದಾ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.